Supreme Court dismisses appeal as lower court correctly adjudicated the contractor's claim for heating and air conditioning installation costs.

Απόφαση 129 / 2025 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 129/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Μαρία Τατσέλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Θ. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΙΑΙΝΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ - ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΕΜΠΟΡΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ" και τον διακριτικό τίτλο "ΤΡΙΑΙΝΑ Α.Ε.", που εδρεύει στην Πάτρα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ξενοφώντα Νικολάου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΛΛΙΣΤΩ" και τον διακριτικό τίτλο "ΚΑΛΛΙΣΤΩ Α.Ε.", που εδρεύει στην Πάτρα, εκπροσωπείται νόμιμα και δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-9-2011 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και την από 25-7-2013 ανταγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πατρών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 95/2016 μη οριστική, όπως αυτή διορθώθηκε με την 294/2016 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, 37/2019 μη οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πατρών, 531/2020 οριστική ομοίως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πατρών και 243/2022 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 3-3-2023 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Από τις διατάξεις των άρθρων 576 παρ.1-3 και 577 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αιτήσεως για αναίρεση κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο διάδικος που απουσιάζει, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι. Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικος ή ο ομόδικός του, τότε ερευνάται αν ο διάδικος, που δεν εμφανίστηκε ή αν και εμφανίστηκε δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση. Στην περίπτωση που δεν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με νέα κλήτευση. Αν όμως κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΟλΑΠ 14/2015, ΑΠ 1762/2022, ΑΠ 1182/2021).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την υπ' αριθμόν ....2024 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας της δικαστικής περιφέρειας του Εφετείου Πατρών, με έδρα το Πρωτοδικείο Πατρών, Α. Γ. Φ., την οποία νομίμως προσκομίζει μετ' επικλήσεως η αναιρεσείουσα, με την επιμέλεια της οποίας επισπεύδεται τη συζήτηση, προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο του κατατεθέντος δικογράφου της υπό κρίσιν, από 03.03.2024 και καταχωρηθείσας στο Εφετείο Πατρών με αύξοντα αριθμό καταθέσεως 7/03.03.2023, αιτήσεως αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 243/2022 τελεσίδικης αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, με την κάτω από αυτήν πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου περί ορισμού του Α-2 Τμήματος ως αρμοδίου για την εκδίκαση αυτής και πράξη του Προέδρου του Α-2 Τμήματος περί ορισμού δικασίμου της αιτήσεως την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης (14.10.2024), μαζί με κλήση προς συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως στην άνω ορισθείσα δικάσιμο, επιδόθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως με επιμέλεια της αναιρεσείουσας στην αναιρεσίβλητη.

Από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου, προκύπτει ότι η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε στο ακροατήριο κατά την άνω δικάσιμο, κατά την οποία συζητήθηκε η υπόθεση με την εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο και ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση περί μη παραστάσεως κατά το άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Επομένως, αφού η αναιρεσίβλητη κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, θα πρέπει το Δικαστήριο, παρά την απουσία της, να προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως σαν να ήταν και αυτή παρούσα (άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ), δοθέντος ότι στο φάκελο της δικογραφίας υπάρχει το υπ' αρ. ....2023 ειδικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Πατρών Κ.

Φ., με το οποίο η αναιρεσείουσα ενέκρινε την άσκηση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως και παρέσχε την ειδική εντολή και πληρεξουσιότητα στο δικηγόρο Πατρών Ξενοφώντα Νικολάου να προσδιορίσει δικάσιμο της αιτήσεως αυτής και να την εκπροσωπήσει κατά την συζήτησή της.

2.- Με την υπό κρίσιν, από 03.03.2023 (και με αριθμό καταθέσεως 7/03.03.2023), αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, υπ' αριθμόν 243/2022 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, η οποία δίκασε την από 28.12.2020 έφεση της ήδη αναιρεσίβλητης και την από 10.05.2021 έφεση της ήδη αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθμόν 531/2020 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πατρών, έκανε τυπικά δεκτές και κατ' ουσίαν τις εν λόγω εφέσεις, εξαφάνισε την εκκαλουμένη δι' αυτών απόφαση, διακράτησε προς εκδίκαση την από 15.09.2011 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και την από 25.07.2013 ανταγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης και α) αφού απέρριψε την ανταγωγή με την οποία η αναιρεσίβλητη ζητούσε από την αναιρεσείουσα, με βάση τις καταρτισθείσες μεταξύ τους συμβάσεις έργου, το συνολικό ποσό του 1.096.676,37 ευρώ και δη 365.177,90 ευρώ που η τελευταία είχε λάβει συνολικά επιπλέον με βάση τμηματικές καταβολές που είχε κάνει προς αυτήν, 381.498,47 ευρώ για την αποκατάσταση κακοτεχνιών στην ξενοδοχειακή μονάδα της, που κατασκεύασε η αναιρεσείουσα και παρουσίασε ουσιώδη ελαττώματα από υπαιτιότητά της, 150.000 ευρώ για την απώλεια διαφυγόντων κερδών, 200.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης την οποία υπέστη λόγω της αθέτησης των συμβατικών υποχρεώσεων της αναιρεσείουσας, β) έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή με την οποία η αναιρεσείουσα ζητούσε από την αναιρεσίβλητη το υπόλοιπο της οφειλόμενης εργολαβικής αμοιβής της, ποσού 347.000 ευρώ, που απέρρεε από τις καταρτισθείσες μεταξύ τους συμβάσεις έργου, άλλως κατά τις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού, και το ποσό των 50.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης, την οποία υπέστη εξαιτίας της αθέτησης των συμβατικών υποχρεώσεων της αναιρεσίβλητης και υποχρέωσε την τελευταία να καταβάλει στην αναιρεσείουσα το συνολικό ποσό των 92.576,22 ευρώ νομιμοτόκως από τις 02.06.2006 και έως την εξόφληση.

3.- Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 του ΚΠολΔ). Είναι, συνεπώς, παραδεκτή, κατά το άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ, και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο του λόγου της (άρθρο 577 παρ. 1, 3 του ΚΠολΔ).

4.- Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 9 περ. γ' του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας υπό οποιαδήποτε νόμιμη μορφή αυτής, που δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμότητα της δίκης (ΟλΑΠ 25/2003). Τέτοια αίτηση είναι ιδίως η της αγωγής, της ανταγωγής, της κύριας παρέμβασης, της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, της ανακοπής, της τριτανακοπής και κάθε ενδίκου μέσου, που αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο της αποφάσεως και προκαλεί εκκρεμοδικία (ΟλΑΠ 25/2003, ΑΠ 3/2022, ΑΠ 1118/ 2020, ΑΠ 145/2014). Επίσης, τέτοια αίτηση είναι αυτή, με την οποία ο διάδικος ζητεί τη διενέργεια υποχρεωτικής για το δικαστήριο διαδικαστικής πράξης. Δεν αποτελούν αιτήσεις, υπό την άνω έννοια, και η παράλειψή τους δεν ιδρύει τον ως άνω αναιρετικό λόγο, οι ενστάσεις, αντενστάσεις, προτάσεις, πραγματικοί ισχυρισμοί ή αποδεικτικά μέσα, ούτε οι λόγοι εφέσεως, τους οποίους δεν έλαβε υπόψη του το δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 150/2022, ΑΠ 76/2021, Α.Π.86/2018). Κατά την αληθινή έννοια της άνω διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 9 περ. γ' ΚΠολΔ, για τη θεμελίωση του προβλεπομένου από αυτήν λόγου αναιρέσεως, απαιτείται η παντελής σιωπή του δικαστηρίου της ουσίας σε αυτοτελή αίτηση των διαδίκων να υπάρχει όχι μόνο στο αιτιολογικό αλλά και στο διατακτικό.

Συνεπώς, ο λόγος αυτός ιδρύεται μόνο όταν το δικαστήριο δεν αποφάνθηκε επί αιτήματος της αγωγής στο διατακτικό ή στο αιτιολογικό του με προσόντα διατακτικού, ενώ, αντιθέτως, δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο παρέλειψε να απαντήσει σε ισχυρισμό αόριστο, μη νόμιμο ή αλυσιτελή που, συνεπώς, δεν ασκεί επίδραση στην έκβαση της δίκης ή σε νομικά επιχειρήματα των διαδίκων (ΑΠ 1181/2021, ΑΠ 94/2020, ΑΠ 360/2010), ή, ακόμη, όταν από το διατακτικό προκύπτει ότι η αίτηση δικαστικής προστασίας απορρίφθηκε στο σύνολό της μολονότι δεν υπάρχει ειδική αιτιολογία (σιωπηρή απόρριψη) ως προς όλα τα αιτήματα (ΑΠ 94/2020, ΑΠ 751/2019, ΑΠ 365/2018, ΑΠ 209/2017).

5.- Στην προκειμένη περίπτωση, με τον μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την εκ του αριθμού 9 περ. γ του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αναιρετική πλημμέλεια με την αιτίαση ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστο επιμέρους αίτημα της αγωγής της και συγκεκριμένα για την επιδίκαση ποσού ύψους 41.000 ευρώ, πλέον του αναλογούντος ΦΠΑ (19%) από 7.790 ευρώ και συνολικώς 48.790 ευρώ (και όχι το ποσό των 48.380 ευρώ, που της επιδικάσθηκε με την εκκαλουμένη διότι το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, όπως αναφέρεται στο αναιρετήριο, υπολόγισε εσφαλμένα τον αναλογούντα ΦΠΑ σε 7.380 ευρώ αντί σε 7.790), το οποίο αφορούσε μέρος του υπολοίπου της εργολαβικής αμοιβής της, που τις όφειλε η αναιρεσίβλητη για τις εργασίες εγκατάστασης συστήματος θέρμανσης και κλιματισμού στην αναφερόμενη οικοδομή που η ίδια η αναιρεσείουσα είχε κατασκευάσει σε οικόπεδο ιδιοκτησίας της αναιρεσίβλητης ευρισκόμενο στην περιοχή "Κοντογυαλός" στο δημοτικό διαμέρισμα Πέλεκα του πρώην Δήμου Παρελίων Κέρκυρας.

Από την παραδεκτή, όμως, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, κατά το αναιρετικώς ενδιαφέρον εν προκειμένω μέρος της, προκύπτει ότι, σχετικά με την άνω αιτίαση, το Εφετείο, το οποίο έκρινε επί της αγωγής της αναιρεσείουσας για το υπόλοιπο της οφειλόμενης εργολαβικής αμοιβής της, διέλαβε ανελέγκτως στο αιτιολογικό της (σελίδες 78-79) τα ακόλουθα: "25) Σύστημα κλιματισμού διαμερισμάτων με VRV.

Η εργοδότρια ισχυρίζεται ότι, η εκκαλουμένη απόφαση εσφαλμένα επιδίκασε σε βάρος της για την ανωτέρω αιτία το ποσό των 48.380 ευρώ, διότι δεν υπάρχει σχετικό προς αυτό αίτημα στην αγωγή. Ο ανωτέρω ισχυρισμός κρίνεται ως ουσιαστικά βάσιμος, διότι από τις επισυναπτόμενες στην υπό κρίση αγωγή τελικές επιμετρήσεις δεν προκύπτει τιμολόγηση από την εργολάβο για σύστημα κλιματισμού των διαμερισμάτων και συνεπώς για το λόγο αυτό εσφαλμένα επιδικάσθηκε το ανωτέρω ποσό από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δεκτού γενομένου ως βάσιμου του σχετικού υπό στοιχεία Α-60 λόγου της υπό στοιχεία Α' έφεσης".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δίκασε το παραπάνω αίτημα της αναιρεσείουσας, το οποίο αφορούσε εργασίες εγκατάστασης συστήματος θέρμανσης και κλιματισμού στην αναφερόμενη οικοδομή και αφού το έκρινε, απέρριψε συνολικά την άνω αιτούμενη αξίωσή της κατ' ουσίαν, δοθέντος ότι ανελέγκτως έγινε δεκτό ότι από τις επισυναπτόμενες στην ένδικη αγωγή της αναιρεσείουσας τελικές επιμετρήσεις δεν προέκυπτε τιμολόγηση από την εργολάβο για σύστημα κλιματισμού των διαμερισμάτων.

Αφού, επομένως, το Εφετείο, δίκασε το συγκεκριμένο αίτημα της αγωγής της αναιρεσείουσας και το απέρριψε, όπως ρητώς διαλαμβάνεται στις παραπάνω παραδοχές του (αλλά και στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως), δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια εκ του αριθμού 9 παρ. γ' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Κατά συνέπεια, ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την αναιρετική αυτή πλημμέλεια ισχυριζόμενη τα αντίθετα και συγκεκριμένα ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστο το παραπάνω αίτημά της, είναι αβάσιμος.

6.- Κατόπιν τούτων και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς έρευνα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να διαταχθεί η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου, που κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα για την άσκησή της (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ), ενώ διάταξη περί επιβολής δικαστικής δαπάνης εις βάρος της αναιρεσείουσας και υπέρ της αναιρεσίβλητης δεν θα περιληφθεί στην παρούσα απόφαση διότι δεν συντρέχει περίπτωση επιβολής της, αφού η αναιρεσίβλητη δεν παραστάθηκε και δεν υπέβαλε σχετικό προς τούτο αίτημα ούτε υποβλήθηκε σε τέτοια.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 03.03.2023 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΙΑΙΝΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ-ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ-ΕΜΠΟΡΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ" και τον διακριτικό τίτλο "ΤΡΙΑΙΝΑ ΑΕ" για αναίρεση της υπ' αριθμόν 243/2022 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου, το οποίο κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα για την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως, στο δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Νοεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιανουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ