129/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 129 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 129/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Γεώργιο Αποστολάκη -Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομικών και εν προκειμένω, από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. …, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Σοφία Μπίκου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Συνεταιριστικής Τράπεζας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στα … και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Α. Σ., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-2007 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 209/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 572/2014 του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 21-12-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επίσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, αν δε η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τις υπ' αριθ. …/11.5.2017 και …/12.5.2017 εκθέσεις επιδόσεως τoυ δικαστικού επιμελητή Τρικάλων Κ. Π., τις οποίες προσκομίζει και επικαλείται το αναιρεσείον, προκύπτει ότι με επιμέλεια αυτού το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης επιδόθηκαν προς τους αναιρεσίβλητους ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, με την πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου, καθώς και κλήση προς συζήτηση για την ορισθείσα δικάσιμο (13.11.2017).

Επομένως, εφόσον αυτοί δεν εμφανίσθηκαν στη δικάσιμο αυτή, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά της στο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκαν με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου τους, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους. Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η υπ' αριθ. 572/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία κατ' αντιμωλία των διαδίκων.

Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε από ουσιαστική άποψη η 21.1.2011 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθ. 209/2009 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων που είχε απορρίψει ως αόριστη την από 20.12.2007 ανακοπή του αναιρεσείοντος κατά πίνακα κατατάξεως. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το μοναδικό λόγο της (άρθρο 577§3 ΚΠολΔ).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 216§1, 585, 933 και 979§2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικόγραφο της ανακοπής κατά του πίνακα κατάταξης δανειστών στην αναγκαστική εκτέλεση πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία κάθε δικογράφου, που αναφέρονται στα άρθρα 118 έως 120 του ίδιου Κώδικα, και τους λόγους της ανακοπής που αποτελούν την ιστορική της βάση.

Οι λόγοι αυτοί μπορεί να αφορούν είτε (α) την ύπαρξη της ίδιας της απαίτησης του ανακόπτοντος δανειστή ή του προνομίου της, στην περίπτωση που αυτή δεν κατατάχθηκε καθόλου ή ως προνομιακή στον προσβαλλόμενο πίνακα, οπότε ο ανακόπτων υποχρεούται να εκθέσει στην ανακοπή του, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την απαίτησή του ή το προνόμιό της, ώστε να είναι δυνατή η εκτίμηση από το δικαστήριο της νομιμότητας του λόγου της ανακοπής του και η άμυνα του καθού, δεν επιτρέπεται δε η συμπλήρωση των απαιτούμενων για τη θεμελίωση της απαίτησής του περιστατικών με τις προτάσεις του ή με άλλα έγγραφα και μάλιστα με το περιεχόμενο της αναγγελίας και των εγγράφων που κατατίθενται μέσα στην ίδια με την επίδοση αυτής προθεσμία και αποδεικνύουν την απαίτηση, είτε (β) σε προβολή ενστάσεων του ανακόπτοντος κατά της απαίτησης του καθού, που κατατάχθηκε στον προσβαλλόμενο πίνακα, είτε (γ) σε απλή αμφισβήτηση ή άρνηση από τον ανακόπτοντα της καταταχθείσας απαίτησης του καθού ή του προνομίου της, οπότε ο τελευταίος υποχρεούται να επικαλεσθεί με τις προτάσεις του και να αποδείξει τα παραγωγικά της απαίτησής του ή του προνομίου της πραγματικά περιστατικά, αρκεί δε στην περίπτωση αυτή μόνη η άρνηση της απαίτησης του καθού από τον ανακόπτοντα για να είναι ορισμένος ο σχετικός λόγος της ανακοπής του, αφού ο καθού βαρύνεται πλέον αυτός να αποδείξει την ύπαρξη, το μέγεθος και τον τυχόν προνομιακό χαρακτήρα της απαίτησής του.

Όμως, ακόμη και όταν ο λόγος της ανακοπής δεν αφορά την απαίτηση του ανακόπτοντος ή του προνομίου της, υποχρεούται αυτός να προσδιορίσει με την ανακοπή του την απαίτησή του κατά το είδος, το ποσό και τα θεμελιωτικά αυτής πραγματικά περιστατικά, διότι η ύπαρξη απαίτησής του είναι σε κάθε περίπτωση αναγκαία για τη θεμελίωση του εννόμου συμφέροντός του και κατ' επέκταση της ενεργητικής νομιμοποίησής του για την άσκηση της ανακοπής (ΑΠ 1281/2011).

Επίσης, η ως άνω εξειδίκευση της απαίτησης του ανακόπτοντος απαιτείται και όταν αυτός τη στηρίζει αποδεικτικά σε έγγραφα ή σε δεδικασμένο απόφασης, αφού η αποδεικτική δύναμη των εγγράφων αυτών, καθώς και το δεδικασμένο απόφασης που εκδόθηκε μεταξύ του ανακόπτοντος και του καθού η εκτέλεση, δεν δεσμεύουν τρίτους, όπως είναι οι λοιποί δανειστές που αναγγέλθηκαν (ΑΠ 270/2012).

Κατά την έννοια αυτή, αρκεί να προσδιορίζεται στην ανακοπή η απαίτηση με βάση εκείνα τα στοιχεία, που είναι αναγκαία για την αναγγελία της κατά το άρθρο 55§1 του ΚΕΔΕ (ν.δ. 356/1974), σύμφωνα με το οποίο ο πίνακας χρεών, που συνοδεύει την αναγγελία, πρέπει να περιλαμβάνει το ονοματεπώνυμο του οφειλέτη, το είδος και το ποσό των χρεών, το οικονομικό έτος στο οποίο ανήκουν, τη χρονολογία της βεβαίωσής τους, καθώς και μνεία της τυχόν υπάρχουσας για κάθε χρέος ασφάλειας (ΑΠ 1353/2015).

Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της ένδικης (υπ' αριθ. κατ. …/21.12.2007 ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων) ανακοπής του αναιρεσείοντος, το ανακόπτον και ήδη αναιρεσείον επικαλείται ότι με την υπ' αριθ. .../2007 έκθεση αναγκαστικού πλειστηριασμού της συμβολαιογράφου Τρικάλων Ε. Κ. εκπλειστηριάστηκε η αναφερόμενη σ' αυτήν ακίνητη περιουσία της Α.

Β. αντί 20.001,00 ευρώ. Ότι είχε αναγγελθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πλειστηριασμό με την υπ' αριθ. …/14.05.2007 αναγγελία του, προκειμένου να καταταγεί προνομιακά (με βάση τις διατάξεις του άρθρου 61 παρ. 1 του Ν.Δ. 356/1974) και οριστικά για συνολική ληξιπρόθεσμη απαίτησή του ύψους 21.875,04 ευρώ. Ότι η υπάλληλος του πλειστηριασμού με τον υπ' αριθ. .../2007 πίνακα κατάταξης που συνέταξε, λόγω ανεπάρκειας του πλειστηριάσματος για την ικανοποίηση όλων των δανειστών, προαφαίρεσε ως έξοδα εκτέλεσης μεταξύ άλλων από το πλειστηρίασμα και ποσό των 1.275,00 ευρώ υπέρ του δικηγόρου Τρικάλων, Α.

Σ. (δεύτερου από τους καθών η ανακοπή και ήδη αναιρεσίβλητου), που ενεργούσε κατ' εντολή της επισπεύδουσας (πρώτης από τους καθών η ανακοπή και ήδη αναιρεσίβλητης). Με βάση το ιστορικό αυτό, ζητούσε τη μεταρρύθμιση του πίνακα κατάταξης, ώστε να καταταγεί το ίδιο για ποσό 1.245,45 ευρώ, ύστερα από αντίστοιχη μείωση των άνω προαφαιρεθέντων εξόδων εκτέλεσης, επικαλούμενο προς τούτο:

α) αοριστία του πίνακα κατάταξης ως προς το ανωτέρω ποσό εξόδων εκτέλεσης, β) ότι κατ' ουσίαν δεν συνιστούν έξοδα εκτέλεσης και γ) ότι σε κάθε περίπτωση έπρεπε να προαφαιρεθούν τα κατά το νόμο έξοδα που ανέρχονται σε 29,55 ευρώ. Περαιτέρω, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο έκρινε ότι η ανωτέρω ανακοπή ήταν αόριστη και γι' αυτό ορθά απορρίφθηκε από την εκκαλούμενη απόφαση ως απαράδεκτη για τους εξής λόγους: " ...Η ανακοπή ως προς την περιγραφή των επί μέρους απαιτήσεων του Ελληνικού Δημοσίου είναι αόριστη και συνεπώς απαράδεκτη, διότι δεν προσδιορίζονται και δεν διευκρινίζονται σ' αυτήν επαρκώς το είδος των απαιτήσεών του και η συγκεκριμένη έννομη σχέση από την οποία αυτές πηγάζουν, με αποτέλεσμα ...

να μην περιλαμβάνονται στην ανακοπή τα αναγκαία στοιχεία που δικαιολογούν το έννομο συμφέρον και την ενεργητική νομιμοποίηση του ανακόπτοντος Ειδικότερα, στο δικόγραφο της ανακοπής ενσωματώνεται η αναγγελία του ανακόπτοντος, όπου μνημονεύεται ότι το τελευταίο έχει συνολική απαίτηση 21.875,04 ευρώ, προνομιακή κατά τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, καθώς και πίνακας χρεών της Δ.Ο.Υ.

…, όπου οι επιμέρους απαιτήσεις μνημονεύονται κωδικοποιημένες ως "τέλη κυκλοφορίας", Ε.Δ.Ε. ΕΞΟΔΑ Δ", "ΠΡΟΣΤΙΜΟ Κ.Β.Σ. ΠΡΟΣ.", ενώ παρατίθενται στη συνέχεια τα αντίστοιχα χρηματικά ποσά με τις προσαυξήσεις και τα στοιχεία βεβαίωσης, χωρίς, όμως, να γίνεται καμία περαιτέρω εξειδίκευση και επεξήγηση των ανωτέρω κωδικών (όπως λ.χ.

ποία η έννοια του κωδικού "Ε.Δ.Ε. ΕΞΟΔΑ Δ", από ποία συγκεκριμένη έννομη σχέση και αιτία επιβλήθηκαν τα πρόστιμα Κ.Β.Σ. και τα τέλη κυκλοφορίας, ποίων οχημάτων την κυκλοφορία αφορούν τα τελευταία και ποια η σχέση αυτών με την καθής η εκτέλεση, κ.λπ.)..." Ακολούθως απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση.

Όμως, υπό το προεκτεθέν περιεχόμενο και αίτημά της, η ένδικη ανακοπή του Ελληνικού Δημοσίου είναι επαρκώς ορισμένη ως προς τα στοιχεία που απαιτούνται για να θεμελιώσουν τις απαιτήσεις για τις οποίες αναγγέλθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 979 παρ. 2, 933, 585 και 216 ΚΠολΔ και δεν απαιτούνταν, για την πληρότητα αυτής, να εκτίθενται και άλλα πραγματικά περιστατικά προς θεμελίωση της απαίτησής του.

Αρκούσε για τη θεμελίωση του εννόμου συμφέροντος του Δημοσίου προς άσκηση της ανακοπής η αναφορά των απαιτήσεών του κατά της καθής η εκτέλεση, αφού - με την ενσωμάτωση στην ανακοπή της αναγγελίας του για τις ως άνω απαιτήσεις του και των πινάκων χρεών του κατά της καθής η εκτέλεση- εξειδικεύονται με πληρότητα και σαφήνεια όλα τα αναγκαία στοιχεία των απαιτήσεών του που δικαιολογούσαν τη νομιμοποίησή του.

Επομένως, το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε διαφορετικά, υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ πλημμέλεια. Κατά συνέπεια, είναι βάσιμος ο μοναδικός αναιρετικός λόγος με τον οποίο προβάλλεται η ανωτέρω αιτίαση.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση για αναίρεση πρέπει να γίνει δεκτή και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Στη συνέχεια πρέπει κατά την παρ. 3 του άρθρ. 580 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο 65 του ν. 4139/2013, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από δικαστές διαφορετικούς από αυτούς που εξέδωσαν την απόφαση αυτή. Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσίβλητων λόγω της ήττας τους, στα όρια όμως του άρθρου 22 ν. 3693/1957, όπως στο ειδικότερα διατακτικό αναφέρεται (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 572/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί όμως από δικαστές άλλους από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και Επιβάλλει στους αναιρεσίβλητους τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Ιανουαρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Ιανουαρίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ