Supreme Court dismisses appeal against bankruptcy debt restructuring due to proven fraudulent asset transfers.

Απόφαση 1299 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1299/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (ως αρχαιότερο της συνθέσεως, μη υπάρχοντος Αντιπροέδρου στη σύνθεση του Τμήματος), Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Οκτωβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Ξ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Νεραντζή.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) σε ειδική εκκαθάριση κατ’ άρθρο 68 του ν. 3601/2003 ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ PROBANK ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 4) ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 1η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Χατζηαντωνίου, η 2η από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Ξανάλατο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, η 3η από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευάγγελο Πουρνάρα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η 4η από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Δημητρόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-11-2011 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λευκάδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 190/2014 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 7-9-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς διάβασε την από 11-2-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 7-9-2014 αιτήσεως για αναίρεση της 190/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της 1ης των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 3869/2010, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 85 παρ. Α1 ν. 3995/2011, φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα και έχουν περιέλθει, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους (εφεξής οφειλέτες) δικαιούνται να υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο την αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 για τη ρύθμιση "των οφειλών τους" και απαλλαγή.

Την ύπαρξη δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής. Από τη διάταξη αυτή σαφώς προκύπτει, ότι για να επιτευχθεί η ρύθμιση των οφειλών του υπερχρεωμένου οφειλέτη προς τους πιστωτές του και απαλλαγή του πρέπει αυτός να μη περιήλθε σε κατάσταση μόνιμης αδυναμίας πληρωμής των χρηματικών οφειλών του με δόλιο τρόπο. Την ύπαρξη του δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 παρ. 1 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου εσωτερικού ή διεθνούς. Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναιρέσεως μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ’ αυτούς.

Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας δημιουργεί λόγο αναιρέσεως μόνο, όταν αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων δικαίου (αλλά και στην ερμηνεία), δηλαδή εξειδίκευση αορίστων νομικών εννοιών ή στην υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ’ αυτούς. Αόριστη νομική έννοια αποτελεί και ο δόλος και άρα ελέγχεται αναιρετικά η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας περί του αν τα γενόμενα ανέλεγκτα δεκτά από αυτό περιστατικά υπάγονται ή όχι στη νομική έννοια του δόλου.

Στην προκειμένη περίπτωση, το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Λευκάδας, δικάζοντας επί της από 28-11-2011 αιτήσεως (αριθ. κατ. 6/2011) του αναιρεσείοντος για ρύθμιση των χρεών του προς τις πιστώτριες αναιρεσίβλητες τραπεζικές εταιρείες, δέχτηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα ακόλουθα περιστατικά: "Περαιτέρω, αποδείχτηκε ότι ο αιτών είχε στην κυριότητά του τα εξής ακίνητα: (α) μια οριζόντια ιδιοκτησία (διαμέρισμα) του δευτέρου ορόφου επί της επαρχιακής οδού ...

εμβαδού 40 τ.μ., (β) μία οριζόντια ιδιοκτησία (διαμέρισμα) του δευτέρου ορόφου της ίδιας οικοδομής, εμβαδού 38,25 τ.μ.· αμφότερα τα διαμερίσματα αυτά βρίσκονται εντός οικοπέδου εκτάσεως 112,95 τ.μ., το οποίο κείται εντός ρυμοτομικού σχεδίου ... και (γ) ένα οικόπεδο, ευρισκόμενο εντός ορίων οικισμού ..., εκτάσεως 2.698,10 τ.μ., επί του οποίου έχουν ανεγερθεί τρεις ισόγειες οικοδομές με αντίστοιχες κολυμβητικές δεξαμενές, εμβαδού της πρώτης 59,94 τ.μ., της δεύτερης 59,94 τ.μ.

και της τρίτης 40 τ.μ. Τα δύο πρώτα εξ αυτών, αντικειμενικής αξίας 154.018,51 € κατά το έτος 2009, δυνάμει του υπ’ αριθμ. .../12.6.2009 συμβολαίου της συμβολαιογράφου Λευκάδας Ακριβούλας Κερχουλά - Βλασσοπούλου ο αιτών πώλησε και μεταβίβασε κατά κυριότητα στον αδελφό του Π. Κ. του Ξ., αντί του ανωτέρω αναφερόμενου τιμήματος, ενώ το τρίτο ακίνητο αντικειμενικής αξίας το έτος 2009 143.157,18 €, πώλησε και μεταβίβασε στον ίδιο αδελφό του με το υπ’ αριθμ. .../2.7.2009 συμβόλαιο της ίδιας ως άνω συμβολαιογράφου, αντί τιμήματος 390.000 €.

Από το τίμημα του πρώτου συμβολαίου που εισέπραξε ο αιτών, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο ίδιο το συμβόλαιο, εξοφλήθηκαν απαιτήσεις προς το ΙΚΑ συνολικού ποσού 5.535,39 €, καταβλήθηκαν οφειλές προς τη ΔΟΥ Λευκάδας ποσού 90.601,77 €, δόθηκε, κατά δήλωση των συμβαλλομένων προς τον άλλο αδελφό του αιτούντος, ποσό 40.000 € το οποίο είχε λάβει ως δάνειο από αυτόν, ενώ έλαβε το υπόλοιπο ποσό των 17.881,35 €.

Περαιτέρω, από το τίμημα του δεύτερου συμβολαίου εισέπραξε ο ίδιος μόνο το ποσό των 20.000 €, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 370.000 € παρακρατήθηκε από τον αγοραστή προκειμένου να διατεθεί προς εξόφληση των στο ποσό αυτό ανερχομένων απαιτήσεων του αιτούντα προς την Τράπεζα Πειραιώς, για την εξασφάλιση των οποίων είχαν εγγραφεί επί του πωληθέντος ακινήτου δύο προσημειώσεις υποθήκης, όπως αναλύεται ανωτέρω.

Πλην όμως, εκ του ποσού αυτού δεν αποδεικνύεται ότι έχει καταβληθεί κανένα ποσό, καθώς δεν προσκομίζονται αντίστοιχες αποδείξεις. Οι μόνες αποδείξεις που προσκομίζει αφορούν το συνολικό καταβληθέν ποσό των 116.827,56 € συνολικά, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και οι ανωτέρω εξοφληθείσες απαιτήσεις προς το ΙΚΑ συνολικού ποσού 5.535,39 €.

Ήτοι, από το συνολικό τίμημα των ανωτέρω αγοραπωλησιών, συνολικού ποσού 544.018,51 € (154.018,51 € + 390.000 €) διατέθηκε αποδεδειγμένα προς τρίτους οφειλέτες το ποσό των 200.000 € περίπου. Οι μεταβιβάσεις αυτές έγιναν, εντός της κρίσιμης τριετίας από την υποβολή της αιτήσεως (5.12.2011 η αρχική αίτησή του, η συζήτηση της οποίας ματαιώθηκε και επαναφέρθηκε στις 10.5.2012).

Ο αιτών με τις ανωτέρω μεταβιβάσεις αποσκοπούσε δολίως στη μη ικανοποίηση έστω και μέρους των απαιτήσεων των υπό κρίση πιστωτών του, οι οποίοι θα μπορούσαν να ικανοποιηθούν έστω και κατά ένα μέρος στην περίπτωση ρευστοποίησης της ακίνητης περιουσίας του αιτούντος, καθώς τα εν λόγω ακίνητα, αποτελούσαν ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία.

Κατόπιν των ανωτέρω, ο ισχυρισμός της δεύτερης των καθ’ ων η αίτηση πιστώτριας ότι ο αιτών εκ δόλου περιήλθε σε αδυναμία πληρωμών πρέπει να γίνει δεκτός, καθότι ο αιτών προέβη σε μεταβίβαση ακινήτου του εντός της τελευταίας τριετίας πριν την υποβολή της αιτήσεως, χωρίς να προκύπτει τουλάχιστον ότι το μεγαλύτερο μέρος του τιμήματος καταβλήθηκε προς εξόφληση των οφειλών του αιτούντος προς τους πιστωτές του, επιπλέον δε αναγκάζει τους πιστωτές του σε συμβιβασμό λόγω της ανυπαρξίας ακινήτων του, συνεπεία της μεταβίβασης αυτής".

Με τις παραδοχές αυτές το Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, ορθά δέχτηκε ότι η παραπάνω συμπεριφορά του αναιρεσείοντος συνιστά δόλο και συνεπώς δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 560 παρ. 1 ΚΠολΔ. Άρα ο μοναδικός αυτός λόγος αναιρέσεως, κατά τον οποίο το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 ν. 3869/2010 με τη λανθασμένη εξειδίκευση των περιστατικών, που δέχτηκε, στη νομική έννοια του δόλου, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως. Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 6 ν. 3869/2010, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί να εισαχθεί το παράβολο στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 4 εδ. ε’ ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7-9-2014 αίτηση του Γ. Κ. για αναίρεση της 190/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας. Και

Διατάζει να εισαχθούν στο δημόσιο ταμείο τα παράβολα του Δημοσίου και ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Νοεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Νοεμβρίου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ