1297/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1297 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1297/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Βιολέττας Κυτέα, σύμφωνα με την υπ' αριθ. 38/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αγγελική Αλειφεροπούλου, Δημήτριο Χονδρογιάννη, Διονυσία Μπιτζούνη - Εισηγήτρια και Ιωάννη Μπαλιτσάρη Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του την 27 Μαΐου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Καραγιάννη (γιατί κωλύεται η εισαγγελεύς του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου M. ή H. ή A. ή H. M. ή J.ή J. του W. ή M. A. A. A. και της R. H., κατοίκου ... και ήδη κρατουμένου στο Νοσοκομείο Κρατουμένων Κορυδαλλού "ο Άγιος Παύλος", που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Αναστασίου Φράγκου, ο οποίος ορίστηκε με την υπ' αριθμ. 75/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, για αναίρεση της υπ' αριθ. 4325/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Κακουργημάτων) Αθηνών.

Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 24 Νοεμβρίου 2015 αίτησή του αναιρέσεως, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 110/2016.

Αφού άκουσε τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το νέο νόμο περί ναρκωτικών 4139/20.3.2013, "νόμος περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες διατάξεις", (με το άρθρο 100 του οποίου καταργήθηκε από την έναρξη της ισχύος του (20.3.2013), ο ανωτέρω ν. 3459/2006, εκτός από τα άρθρα 1 παρ.1, 58 και 61 αυτού) ρυθμίζονται οι παραβάσεις διακίνησης ναρκωτικών με νέες διατάξεις και ειδικότερα διατηρείται το ενδιαφέρον τη συγκεκριμένη ένδικη υπόθεση άρθρο 20 με τον ίδιο αριθμό. Έτσι με το άρθρο 20 παρ. 1 του νέου αυτού νόμου, τυποποιείται ως βασικό έγκλημα η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών, ως τοιαύτης νοούμενης, κατά την παράγραφο 2, κάθε πράξης με την οποία συντελείται η κυκλοφορία ναρκωτικών ουσιών ή πρόδρομων ουσιών που αναφέρονται στους πίνακες της παραγράφου 2 του άρθρου 1 αυτού. Ειδικότερα, κατά το άρθρο 20 παρ. 1 του παραπάνω ν. 4139/2013, "όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 21, 22 και 23, διακινεί παράνομα ναρκωτικά, τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον οκτώ (8) ετών και με χρηματική ποινή μέχρι τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ". Με την παράγραφο 2 καθορίσθηκαν ενδεικτικά οι τρόποι τέλεσης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η εισαγωγή, αγορά, κατοχή, μεταφορά και πώληση.

Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι ευμενέστερη διάταξη, είναι η διάταξη του άρθρου 20 παρ. 1 του ν.4239/2013, ως προβλέπουσα μικρότερη ποινή και συνεπώς τυγχάνει εφαρμογής, στην προκείμενη περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Π.Κ., η διάταξη αυτή, καίτοι δεν ίσχυε κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 29 παρ. 1 του ίδιου νόμου "Καλλιέργεια κάνναβης, χρήση ναρκωτικών ουσιών, πλαστογραφία ιατρικής συνταγής", "Όποιος, για δική του αποκλειστικά χρήση, με οποιονδήποτε τρόπο προμηθεύεται ή κατέχει ναρκωτικά, σε ποσότητες που δικαιολογούνται μόνο για την ατομική του χρήση ή κάνει χρήση αυτών ή καλλιεργεί φυτά κάνναβης σε αριθμό ή έκταση που δικαιολογούνται μόνο για την ατομική του χρήση, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι πέντε (5) μηνών.

Η διαπίστωση του σκοπού εξυπηρέτησης της δικής του αποκλειστικά χρήσης γίνεται με συνεκτίμηση του είδους, της καθαρότητας και της ποσότητας του συγκεκριμένου ναρκωτικού, σε συνδυασμό με τη συχνότητα χρήσης, το χρόνο χρήσης, την ημερήσια δόση και τις ιδιαίτερες ανάγκες χρήσης του συγκεκριμένου χρήστη".

Η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ. Δ' Κ.Ποιν.Δ. λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις, υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού της αποφάσεως με το διατακτικό της, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, τα δε αποδεικτικά μέσα, αρκεί να αναφέρονται γενικώς, κατά το είδος τους και δεν απαιτείται αναλυτική παράθεση τους και μνεία του τι προκύπτει από το καθένα, ούτε είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση μεταξύ τους ή να προσδιορίζεται η αποδεικτική βαρύτητα εκάστου.

Περαιτέρω η κατά τα άνω, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής πρέπει να εκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς του κατηγορουμένου, δηλαδή αυτούς που προβάλλονται στο Δικαστήριο της ουσίας από τον κατηγορούμενο ή τον συνήγορο του και τείνουν στην άρση του αδίκου χαρακτήρα της πράξεως ή της ικανότητας προς καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιοποίνου ή στη μείωση της ποινής, υπό την προϋπόθεση ότι οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν προβληθεί κατά τρόπο σαφή και ορισμένο.

Η από το δράστη κατοχή της ναρκωτικής ουσίας προς ιδίαν αποκλειστική χρήση της δεν αποτελεί στοιχείο της αντικειμενικής ή υποκειμενικής υποστάσεως του εγκλήματος της κατοχής της ναρκωτικής ουσίας. Έτσι ο ισχυρισμός που προβάλλεται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 170 παρ. 2 και 333 παρ. 2 του Κ.Ποιν.Δ., από τον κατηγορούμενο ή το συνήγορο του, ότι πρόκειται για προμήθεια ή κατοχή με οποιοδήποτε τρόπο ναρκωτικών, σε ποσότητα που εξυπηρετεί αποκλειστικά μόνο τις ανάγκες του κατηγορουμένου, αποτελεί αυτοτελή ισχυρισμό του, επί του οποίου το δικαστήριο, οφείλει να διαλάβει ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 510 παρ.1 περιπτ. Ε' του Κ.Ποιν.Δ., λόγο αναιρέσεως, συνιστά και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ποινικής διατάξεως. Εσφαλμένη ερμηνεία τέτοιας διατάξεως υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει σ' αυτή διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υφίσταται όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε σωστά τα περιστατικά, που δέχθηκε, στη διάταξη που εφαρμόστηκε. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως υπάρχει και όταν η παραβίαση αυτής γίνεται εκ πλαγίου γιατί δεν αναφέρονται στην απόφαση με σαφήνεια, πληρότητα, και ορισμένο τρόπο τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν, κατά την κρίση του δικαστηρίου, από την ακροαματική διαδικασία, ή κατά την έκθεση αυτών υπάρχει αντίφαση είτε στην ίδια αιτιολογία είτε μεταξύ της αιτιολογίας και του διατακτικού, ώστε να μη είναι εφικτός ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο για την ορθή ή μη εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, το οποίο δίκασε κατ' έφεση, με την προσβαλλόμενη, υπ` αριθμό 4325/2015 απόφασή του, κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα, για τις αξιόποινες πράξεις της κατοχής ναρκωτικών ουσιών από μη τοξικομανή και του επέβαλε ποινή καθείρξεως οκτώ (8) ετών και χρηματική ποινή τριών χιλιάδων (3.000,00) Ευρώ (που εδώ ενδιαφέρει) και της παράνομης εισόδου στη χώρα και του επέβαλε ποινή φυλακίσεως έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή χιλίων πεντακοσίων (1.500,00) Ευρώ (πράξη με την οποία δεν ασχολείται η αναίρεση).

Στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το δικάσαν Εφετείο, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευομένων, κατά το είδος τους, αποδεικτικών μέσων, ήτοι, της ενόρκου καταθέσεως του μάρτυρα της κατηγορίας, των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης που αναγνώστηκαν, των εγγράφων που αναγνώστηκαν στο ακροατήριο καθώς και της απολογίας του κατηγορουμένου, δέχθηκε, κατά το μέρος που εδώ ενδιαφέρει, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, κατά λέξη, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "...ο τελευταίος (κατηγορούμενος) στις 31.8.2008 και περί ώρα 22.30, στην διασταύρωση των οδών ...

και ... κατά γενόμενο, από τους υπηρετούντες στην ΔΑΑ/ΟΠΚΕ ανθυπαστυνόμο Κ. Κ. και τους αστυνομικούς Δ. Κ. και Ι. Ρ., αστυνομικό έλεγχο, κατελήφθη να κατέχει με την έννοια της φυσικής εξουσιάσεως και της δυνατότητας ανά πάσα στιγμή διαθέσεως αυτής σε τρίτους αντί χρηματικού ή άλλου ανταλλάγματος, ήτοι με σκοπό την εμπορία και χωρίς να έχει αποκτήσει την έξη της χρήσεως ναρκωτικών ουσιών, επτά (7) σπιρτόκουτα και μια (1) αυτοσχέδια νάϋλον συσκευασία της ναρκωτικής ουσίας ινδικής κάνναβης, σε μορφή ακατέργαστων φυτικών αποσπασμάτων, συνολικού μικτού βάρους 35,50 γραμμαρίων.

Επίσης,(...). Ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου περί προμήθειας της ως άνω ναρκωτικής ουσίας αποκλειστικά για δική του χρήση είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον απολογούμενος ενώπιον του Ανακριτή ισχυρίστηκε ότι είναι χρήστης επί δεκαπενταετία ηρωίνης και ινδικής κάνναβης, αρνήθηκε, όμως, ότι η ως άνω ποσότητα ήταν δική του και ισχυρίστηκε ότι βρέθηκε στον τόπο όπου συνελήφθη, για την αγορά ηρωίνης, πλην όμως, δεν κατέστη αυτό δυνατόν διότι συνελήφθη από τους αστυνομικούς.

Συνεπώς πρέπει ο κατηγορούμενος να κηρυχθεί ένοχος των αποδιδόμενων σ' αυτόν με το κατηγορητήριο πράξεων, όπως αυτές αναλυτικά αναφέρονται στο διατακτικό, το οποίο αποτελεί ενιαίο σύνολο με το αιτιολογικό της παρούσας απόφασης." Ακολούθως, κατά το διατακτικό της ανωτέρω αποφάσεως, ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος του ότι: "

Κηρύσσει τον κατηγορούμενο ένοχο του ότι: Στον ακόλουθο τόπο και χρόνο με περισσότερες πράξεις που τιμωρούνται από το νόμο με στερητικές της ελευθερίας ποινές, τέλεσε περισσότερα αδικήματα. Ειδικότερα: 1) Στην …και ειδικότερα στη διασταύρωση των οδών ... και ... την 31η.8.2008 και περί ώρα 22:30, χωρίς να είναι τοξικομανής, κατείχε με την έννοια της φυσικής εξουσίασης, ναρκωτική ουσία και συγκεκριμένα, κατείχε, έτσι ώστε να μπορεί οποτεδήποτε να εξουσιάζει αυτές, επτά σπιρτόκουτα και μία (1) αυτοσχέδια νάιλον ποσότητα ναρκωτικής ουσίας και δη ινδικής κάνναβης σε μορφή ακατέργαστων φυτικών αποσπασμάτων, συνολικού μικτού βάρους 35,5 γραμμαρίων.

Η ως άνω ποσότητα ναρκωτικής ουσίας ευρέθη επάνω του κατά τη διάρκεια αστυνομικού ελέγχου. 2) ..." Από την επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, προκύπτει, ότι ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος, δια του πληρεξουσίου συνηγόρου του, υπέβαλε εγγράφως και ανέπτυξε και προφορικά, προ πάσης ενάρξεως της αποδεικτικής διαδικασίας, αυτοτελή ισχυρισμό, συνιστάμενο στο ότι, την παραπάνω ποσότητα ναρκωτικών την είχε προμηθευτεί για τις προσωπικές του ανάγκες, ήτοι για δική του αποκλειστική χρήση, με την έννοια ότι για τις προσωπικές του ανάγκες χρειαζόταν ημερησίως, ως χρόνιος χρήστης από δεκαπενταετίας (όπως άλλωστε είχε ισχυρισθεί και κατά την απολογία του στον Ανακριτή) ναρκωτικών ουσιών (ηρωΐνης και χασίς) πέντε (5) γραμμάρια χασίς.

Ότι την ποσότητα της ναρκωτικής αυτής ουσίας προμηθεύθηκε για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του για το διάστημα μιας εβδομάδας. Περαιτέρω εις επίρρωση του αυτοτελούς αυτού ισχυρισμού του, εξέθεσε ότι δεν ανευρέθη καμία άλλη ποσότητα στην κατοχή του, ούτε διαφορετικά τηλέφωνα, ηλεκτρονικός ζυγός ακριβείας για την ζύγιση ναρκωτικών ουσιών, σημειώσεις, κατοχή συνέργων τήξης, νόθευσης, συσκευασίες σε εμπορεύσιμες δόσεις ναρκωτικών, ύπαρξη βιβλιαρίων καταθέσεων, σημειώσεις, όπως συνηθίζεται από τους εμπόρους ναρκωτικών προκειμένου να δυσχεραίνει ο εντοπισμός τους.

Τον παραπάνω αυτοτελή ισχυρισμό το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως του ως ουσία αβάσιμο, με την αιτιολογία ότι "... (ο κατηγορούμενος) απολογούμενος ενώπιον του Ανακριτή ισχυρίστηκε ότι είναι χρήστης επί δεκαπενταετία ηρωίνης και ινδικής κάνναβης, αρνήθηκε, όμως, ότι η ως άνω ποσότητα ήταν δική του και ισχυρίστηκε ότι βρέθηκε στον τόπο όπου συνελήφθη, για την αγορά ηρωίνης, πλην όμως, δεν κατέστη αυτό δυνατόν διότι συνελήφθη από τους αστυνομικούς...".

Με βάση τις παραπάνω παραδοχές, το Δικαστήριο της ουσίας, στην προσβαλλόμενη απόφασή του διέλαβε την απαιτούμενη από τις αναφερόμενες διατάξεις του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος και του άρθρου 139 Κ.Ποιν.Δ., ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, εκθέτοντας σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του άνω εγκλήματος, της κατοχής ναρκωτικών ουσιών από μη τοξικομανή, για το οποίο καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων, καθώς και τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους συλλογισμούς, με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις 1, 14, 26 παρ.1α, 27 παρ.1, 94 ΠΚ, 1 παρ. 1-2 Πιν.Α' περ. 5 , Πιν.Β' περ. 23, 20 παρ. 1 του ν. 4139/2013, τις οποίες ερμήνευσε και εφάρμοσε ορθά και δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου.

Στη συνέχεια δε, σύμφωνα πάντα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά τις οποίες ο ίδιος ο κατηγορούμενος αρνήθηκε ότι η κατεχόμενη υπ' αυτού ποσότητα ναρκωτικών ουσιών ήταν δική του, το δικαστήριο με επαρκή ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία απέρριψε τον υποβληθέντα αυτοτελή ισχυρισμό του (κατηγορουμένου) περί επιτρεπτής μεταβολής της κατηγορίας από κατοχή ναρκωτικών ουσιών από μη τοξικομανή σε κατοχή για ίδια αποκλειστικά χρήση, κατ' άρθρ. 29 παρ.1 Ν 4139/2013, ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας ορθά την τελευταία αυτή διάταξη, καθόσον αυτή προϋποθέτει την εκ μέρους του δράστου αποδοχή της κατοχής για την εν συνεχεία αποκλειστικά χρήση αυτής από τον ίδιο.

Συνεπώς, ο μοναδικός, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε Κ.Ποιν.Δ., λόγος αναιρέσεως με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση εν σχέσει προς την απόρριψη του άνω αυτοτελούς ισχυρισμού για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 29 του Ν 4139/2013, υπό την έννοια της εκ πλαγίου παραβάσεως αυτής, είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθία των προεκτεθέντων η κρινόμενη αίτηση είναι αβάσιμη και ως τέτοια πρέπει να απορριφθεί, να καταδικασθεί δε ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της παρούσας δίκης (άρθρ. 583 παρ.1 Κ.Π.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24.11.2015 αίτηση του M. ή H. ή A. ή H. M. ή J. ή J. του W. ή M. A. A. A. και της R. H., κατοίκου ... και ήδη κρατουμένου στο Νοσοκομείο Κρατουμένων Κορυδαλλού "ο Άγιος Παύλος", για αναίρεση της υπ' αριθ. 4325/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Κακουργημάτων) Αθηνών.

Και

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Ιουνίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Ιουλίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ