Supreme Court dismisses appeal arguments and orders retrial due to judge's recusal declaration regarding his wife's brief.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellants' arguments regarding the merits of the appeal and ordered a retrial. A judge declared recusal because he discovered his wife had drafted the court's opinion on the appeal. The court held that this relationship created an unavoidable appearance of bias, necessitating the judge's removal and a new hearing.
Legislator headnote
AI generatedArticles 8(1)(a) of Law 1756/1988; Article 52(1)(st) of the Code of Civil Procedure; Article 6(1) of the Code of Civil Procedure: A judge must recuse themselves if a close family member drafted the court's opinion, as this creates an unavoidable appearance of bias.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1296 / 2015 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1296/2015
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Γεώργιο Χοϊμέ,(κωλυομένης της Αρεοπαγίτου Ελένης Διονυσοπούλου), Πέτρο Σαλίχο και Ιωάννη Φιοράκη Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1)Σ. συζ. Κ. Ι., το γένος Σ. Δ., κατοίκου ..., 2)Μ.-Ρ. χας Ε. Δ., το γένος Α. Φ., κατοίκου ..., 3)Κ. Δ. του Ε., κατοίκου ..., 4)Δ. Ι. του Κ., κατοίκου ..., ως εκ διαθήκης κληρονόμου της αποβιωσάσης της 6-10-2008 αρχικής 4ης εναγομένης Φ. - Α. Δ. του Σ.. Η 1η και 4ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χρυσόστομο Γασπαράτο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Οι 2η και 3η των αναιρεσειόντων δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.
Των αναιρεσίβλητων: 1)Λ. συζ. Σ. Τ., το γένος Α. Τ., κατοίκου ..., 2)Ε. χας Π. Π., το γένος Α. Τ., κατοίκου ..., 3)Σ. συζ. Γ. Ν. το γένος Α. Τ., κατοίκου ..., 4)Χ. - Γ. του Α., κατοίκου ..., 5)Ε.-Δ. Τ. του Α., κατοίκου ..., 6)Κ.-Σ. Β. του Ι., κατοίκου ... 7)Α. Β. του Ι., κατοίκου .... 8)Α. Β. του Χ., κατοίκου ..., 9) Α. Β. του Α., κατοίκου ..., 10)Α. Π. του Π. κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεράσιμο Θεοδωράτο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-5-2000 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 769/2008 παραπεμπτική του ίδιου Δικαστηρίου, 143/2009 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, 359/2012 Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-7-2013 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Φιοράκης, ανέγνωσε την από 24-4-2015 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος δικαστηρίου, Αρεοπαγίτου Ασπασίας Μαγιάκου, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης και να απορριφθούν οι λοιποί.
Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, στις 4-11-2015, το μέλος του δικαστηρίου, ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χοϊμές κατέθεσε την από 12-11-2015 δήλωσή του εξαίρεσης απευθυνόμενη προς την κα Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, οποία διαβιβάσθηκε στις 16-11-2015 στον Πρόεδρο του Γ Πολιτικού Τμήματος κο Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, η οποία έχει ως εξής: "Προς την κα Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. ΔΗΛΩΣΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ Του Αρεοπαγίτη Γεωργίου Χοϊμέ. Κα Πρόεδρε, κατά τη συνεδρίαση του Γ' Πολιτικού Τμήματος της 4-11-2015, κλήθηκα αρμοδίως, την ίδια ημέρα και συμμετείχα, ως μέλος στη σύνθεση του Δικαστηρίου(ως νεότερος, τότε, Αρεοπαγίτης του Δ'Πολιτικού Τμήματος, όπου έχω τοποθετηθεί) για να αναπληρώσω την κωλυομένη Αρεοπαγίτη Κα Ελένη Διονυσοπούλου, κατά τη συζήτηση της με αριθμ. Πινακίου 14 υπόθεσης, με διαδίκους τους Σ. Ι. κλπ κατά των Λ. Τ. κλπ. Όμως, όπως με πληροφόρησε ο Πρόεδρος του εν λόγω Τμήματος, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Κος Ιωάννης Γιαννακόπουλος, κατά τη χρέωση της δικογραφίας στον Αρεοπαγίτη Ιωάννη Φιοράκη, διαπίστωσε ότι την εισήγηση για την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης έχει συντάξει και καταθέσει η Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου που είναι σύζυγός μου.
Κατόπιν τούτου, παρακαλώ για τις δικές σας ενέργειες, προκειμένου να εξαιρεθώ από την εκδίκαση της υπόθεσης αυτής, αν ληφθούν υπόψη οι διατάξεις των άρθρων 8 παρ. 1 εδ.α'ν. 1756/1988, 52 παρ 1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ.
Με τιμή Αθήνα 12-11-2015 Ο δηλών την εξαίρεση(υπογραφή) Γεώργιος Χοϊμές Αρεοπαγίτης".
Στη συνέχεια το Δικαστήριο συγκροτήθηκε (σε συμβούλιο) από τους Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη και Παρασκευή Καλαϊτζή, Αρεοπαγίτες, και από την ίδια ως άνω γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για τις ανωτέρω α) αίτηση αναίρεσης β) δήλωση εξαίρεσης. Εισηγητής ορίστηκε ο Αρεοπαγίτης Ιωάννης Φιοράκης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στο Πρόεδρο του δικαστηρίου", "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".
Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 12-11-2015 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τον Αρεοπαγίτη Γεώργιο Χοϊμέ, μέλους της συνθέσεως του Γ' Πολιτικού Τμήματος αυτού και πρέπει να ερευνηθεί.
Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστού, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης.
Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο κατά την 4-11-2015 της κρινόμενης από 3-7-2013 αίτησης των Σ. συζ. Κ. Ι. κλπ. Για την αναίρεση της 359/2012 απόφασης του Εφετείου Πατρών, το μέλος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χοϊμές διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι' αυτό και υπέβαλε προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση: "Προς την Κα Πρόεδρο του Αρείου Πάγου- ΔΗΛΩΣΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ του Αρεοπαγίτη Γεωργίου Χοϊμέ- Κα Πρόεδρε, κατά τη συνεδρίαση του Γ' Πολιτικού Τμήματος της 4-11-2015, κλήθηκα αρμοδίως, την ίδια ημέρα και συμμετείχα, ως μέλος, στη σύνθεση του Δικαστηρίου (ως νεότερος, τότε, Αρεοπαγίτης του Δ' Πολιτικού Τμήματος, όπου έχω τοποθετηθεί) για να αναπληρώσω την κωλυόμενη Αρεοπαγίτη Κα Ελένη Διονυσοπούλου, κατά τη συζήτηση της με αριθμ.
πινακίου 14 υπόθεσης, με διαδίκους τους Σ. Ι. κλπ. κατά των Λ. Τ. κλπ. Όμως, όπως με πληροφόρησε ο Πρόεδρος του εν λόγω Τμήματος, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Κος Ιωάννης Γιαννακόπουλος, κατά τη χρέωση της δικογραφίας στον Αρεοπαγίτη Ιωάννη Φιοράκη, διαπίστωσε ότι την εισήγηση για την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης έχει συντάξει και καταθέσει η Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου που είναι σύζυγός μου.
Κατόπιν τούτου, παρακαλώ για τις δικές σας ενέργειες, προκειμένου να εξαιρεθώ από την εκδίκαση της υπόθεσης αυτής, αν ληφθούν υπόψη οι διατάξεις των άρθρων 8 παρ.1 εδ. α' ν. 1756/1988, 52 παρ.1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ.1 ΕΣΔΑ. Με τιμή, Αθήνα 12-11-2015, Ο δηλών την εξαίρεση Γεώργιος Χοϊμές Αρεοπαγίτης". Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή του.
Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθεί σε κρίση επηρεασμένος από την αναφερόμενη στη δήλωση σχέση του με τη συντάξασα και καταθέσασα τη σχετική εισήγηση, ως άνω, Αρεοπαγίτη, γεγονός που επιφέρει κατ' ανάγκη δυσπιστία ως προς το αμερόληπτο της κρίσης του, πρέπει να αποφανθεί το Δικαστήριο τούτο ότι ο προαναφερόμενος Αρεοπαγίτης, μέλος της σύνθεσης αυτού, είναι εξαιρετέος στην εξεταζόμενη υπόθεση.
Συνεπώς, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της προκείμενης υπόθεσης, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αποφαίνεται ότι ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χοϊμές, μέλος της σύνθεσης του Δικαστηρίου τούτου στη δικάσιμο της 4-11-2015, είναι εξαιρετέος στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υπόθεσης.
Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της από 3-7-2013 αίτησης των Σ. συζ. Κ. Ι. κλπ. για την αναίρεση της 359/2012 απόφασης του Εφετείου Πατρών, σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο εξαιρετέος δικαστής.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Νοεμβρίου 2015.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Νοεμβρίου 2015.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ