1296/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1296 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1296/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Μαΐου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Κρανιώτη, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΦΩΣΦΟΡΙΚΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ Α.Ε.", που εδρεύει στη Νέα Καρβάλη Καβάλας και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-5-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καβάλας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 267/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 771/2006 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15-3-2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μάριος - Φώτιος Χατζηπανταζής, διάβασε την από 10-4-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των πρώτου και δευτέρου λόγων της αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη υπ' αριθ. .... έκθεση επιδόσεως του αρμοδίου στο Πρωτοδικείο Καβάλας δικαστικού επιμελητή ...... προκύπτει ότι, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη κυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με την παρά πόδας αυτής υπάρχουσα πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτησή της κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο. Επομένως, εφόσον η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε κατά την εν λόγω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, πρέπει, κατά το άρθρο 576 πρ. 2 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως παρά την απουσία αυτής.

ΙΙ. Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648, 652, 656, 281 Α.Κ. και 7 παρ. 1 του Ν. 2112/1920 συνάγεται ότι στον εργοδότη ανήκει το δικαίωμα να εξειδικεύει τις υποχρεώσεις του μισθωτού και ειδικότερα, να καθορίζει το είδος, τον τρόπο, το χρόνο και τις άλλες συνθήκες παροχής της εργασίας αυτού για την αρτιότερη οικονομοτεχνική οργάνωση της επιχειρήσεως προς επίτευξη των σκοπών της.

Όμως, κατά την ενάσκηση του διευθυντικού αυτού δικαιώματος, δεν επιτρέπεται να προκαλείται υλική ή ηθική βλάβη στο μισθωτό κατά παράβαση διατάξεως νόμου ή της ατομικής συμβάσεως εργασίας ή κατά καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος, η οποία υπάρχει, όταν η μονομερής μεταβολή γίνεται από τον εργοδότη σύμφωνα με τους όρους της συμβάσεως ή του νόμου, αλλά καθ' υπέρβαση των ορίων, που επιβάλλονται από την καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό του δικαιώματος.

Στις ανωτέρω περιπτώσεις υπάρχει μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων της εργασίας, η οποία παρέχει στο μισθωτό, εφόσον δεν αποδέχεται τη μεταβολή αυτή, το δικαίωμα είτε να τη θεωρήσει ως άτακτη καταγγελία της συμβάσεως και να αξιώσει τη νόμιμη αποζημίωση είτε, εμμένοντας στη σύμβαση, να απαιτήσει από τον εργοδότη να αποδέχεται την προσφερόμενη εργασία υπό τους υφισταμένους όρους πριν από τη μεταβολή, καθιστώντας διαφορετικά αυτόν υπερήμερο περί την αποδοχή της εν λόγω εργασίας.

Τέτοια μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων της εργασιακής συμβάσεως από τον εργοδότη είναι και η μείωση των αποδοχών συνεπεία της παροχής της εργασίας κατά τη διάρκεια της ημέρας και όχι κατά βάρδιες. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανέλεγκτα τα εξής:

Ο αναιρεσείων στις 24-6-1972 προσλήφθηκε από την αναιρεσίβλητη με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, προκειμένου να εργασθεί στο εργοστάσιό της, που βρίσκεται στη Ν. Καρβάλη Καβάλας, ως ανειδίκευτος εργάτης. Ο ανωτέρω μέχρι το μήνα Δεκέμβριο του έτους 1991 απασχολείται ως βαφέας και στη συνέχεια σε διάφορες εργασίες, ενώ τη 1-9-1992 τοποθετήθηκε ως φύλακας στην κεντρική πύλη του εργοστασίου.

Στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι τις 22-7-2001, οπότε η αναιρεσίβλητη τον τοποθέτησε στο τμήμα διακινήσεως του εργοστασίου για το λόγο ότι δεν συμπεριφερόταν με τον προσήκοντα τρόπο προς τους συναδέλφους του και τους συνεργάτες αυτής. Ειδικότερα, ο αναιρεσείων συμπεριφερόταν κυρίως στους συναδέλφους του, που εργαζόταν με αυτούς, κατά τρόπο εριστικό, συχνά επιθετικό και εξυβριστικό, ενώ το έτος 1992 κτύπησε το συνάδελφό του .....

στο πρόσωπο με κίνδυνο να του προκαλέσει σοβαρή κάκωση στο μάτι και για διάφορα παραπτώματα επιβλήθηκαν σ' αυτόν πειθαρχικές ποινές. Εξαιτίας της απαράδεκτης ως άνω συμπεριφοράς του, πολλοί υπάλληλοι του φυλακείου, αλλά και από το σωματείο των εργαζομένων, ζητούσαν επίμονα από την αναιρεσίβλητη να τον μεταθέσει, αφού δημιούργησε γενικά στους συναδέλφους του μεγάλη ψυχολογική φόρτιση και άγχος.

Έτσι, προκειμένου να μη κινδυνεύσει η εύρυθμη λειτουργία του εν λόγω τμήματος αυτής, όπου απασχολείτο ο αναιρεσείων, κρίθηκε απόλυτα επιβεβλημένη η μετάθεσή του στο δεύτερο ως άνω τμήμα, στο οποίο υπήρχε διαθέσιμη θέση εργασίας. Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά το Εφετείο έκρινε ότι η αναιρεσίβλητη ενήργησε σύμφωνα με το δικαίωμά της από το νόμο και καθόρισε το είδος και τον τόπο, που θα παρείχε πλέον σ' αυτήν ο αναιρεσείων την εργασία του κατά τα επιβαλλόμενα από τις ανάγκες της επιχειρήσεώς της, η δε τοποθέτηση αυτού στο τμήμα διακίνησης δεν έγινε για την πρόκληση σ' αυτόν υλικής ή ηθικής βλάβης κατά παράβαση διατάξεως νόμου ή της ατομικής συμβάσεως εργασίας του, αλλά και δεν αντίκειται κατά προφανή υπέρβαση στα όρια της καλής πίστης.

Κατόπιν αυτών το Εφετείο απέρριψε την ένδικη από 4-5-2004 αγωγή του αναιρεσείοντος, ως ουσιαστικά αβάσιμη. Με την κρίση του αυτή παραβίασε τούτο ευθέως και εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, αφού η μονομερής μεταβολή των όρων της εργασιακής συμβάσεως από τον εργοδότη, κατά την ενάσκηση του διευθυντικού δικαιώματός του, δεν επιτρέπεται να προκαλεί υλική βλάβη στο μισθωτό κατά παράβαση διατάξεως νόμου ή της ατομικής συμβάσεως εργασίας και όχι να μην έγινε αυτή προς το σκοπό προκλήσεως στο μισθωτό υλικής βλάβης κατά παράβαση τούτων, ανεξάρτητα από το αν με την εν λόγω ενέργεια του εργοδότη επήλθε ή δεν επήλθε σ' αυτόν υλική βλάβη.

Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 Κ. Πολ. Δ. είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΝΑΙΡΕΙ την 771/2006 απόφαση του Εφετείου Θράκης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων (1.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαΐου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Ιουνίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ