1295/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1295 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1295/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, (κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Βιολέττας Κυτέα, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 38/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αγγελική Αλειφεροπούλου - Εισηγήτρια, Δημήτριο Χονδρογιάννη, Διονυσία Μπιτζούνη και Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαρτίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανάσιου Κατσιρώδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου Δ. Δ. του Η., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αναστάσιο Σπυρίδη, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 305/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Λασιθίου. Mε πολιτικώς ενάγοντα τον Μ. Δ. του Χ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Διονύσιο Δελαπόρτα.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Λασιθίου με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12 Φεβρουαρίου 2015 αίτηση αναιρέσεως μετά των από 25 Φεβρουαρίου 2016 προσθέτων λόγων, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 228/2015.

Αφού άκουσε

Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκειμένη αίτηση αναίρεσης και οι επ’ αυτής πρόσθετοι λόγοι.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εισάγονται ενώπιον του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου η από 12-2-2015 αίτηση και οι επ’ αυτής από 25-2-2016 πρόσθετοι λόγοι του Δ. Δ. του Η., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ’ αριθ. 305/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Λασιθίου, που πρέπει να συνεκδικαστούν, ως συναφείς.

Έλλειψη της από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ. απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της καταδικαστικής αποφάσεως, η οποία ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ Κ.Ποιν.Δ., υπάρχει, όταν δεν εκτίθενται σ’ αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, που προέκυψαν από τη διαδικασία και λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσεώς του περί της συνδρομής των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, τα αποδεικτικά μέσα, από τα οποία συνήγαγε το δικαστήριο τα περιστατικά αυτά και οι σκέψεις, με τις οποίες έκρινε ότι υπάρχουν αποδείξεις για την ενοχή του κατηγορουμένου και έκανε την υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στις εφαρμοσθείσες ουσιαστικές ποινικές διατάξεις.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι επιτρεπτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο σύνολο και αρκεί να αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα γενικά κατά το είδος τους χωρίς να εκτίθεται τί προέκυψε χωριστά από το καθένα από αυτά. Δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους ούτε απαιτείται να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για το σχηματισμό της δικαστικής κρίσεως.

Απαιτείται μόνο να προκύπτει, ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, για το σχηματισμό της δικανικής του πεποιθήσεως, όλα τα αποδεικτικά στοιχεία και όχι μερικά μόνο από αυτά κατ’ επιλογή, όπως τούτο επιβάλλεται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 Κ.Ποιν.Δ. (Ολ.Α.Π. 1/2005). Από τα ανωτέρω συνάγεται, ότι για την πληρότητα της αιτιολογίας καταδικαστικής αποφάσεως σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα πρέπει να προκύπτει με βεβαιότητα και ανενδοιάστως, ότι αυτά έχουν ληφθεί υπόψη στο σύνολό τους, αφού η αιτιολογία δεν μπορεί να είναι επιλεκτική, να στηρίζεται δηλαδή σε ορισμένα πραγματικά δεδομένα της προδικασίας ή της ακροαματικής διαδικασίας χωρίς να συνεκτιμά άλλα, που εισφέρθηκαν σ` αυτήν, γιατί τότε δημιουργούνται λογικά κενά και δεν μπορεί να κρίνεται μια τέτοια αιτιολογία ως εμπεριστατωμένη.- Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης, κατά τα άνω, αποφάσεώς του, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Λασιθίου, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, δέχθηκε ανελέγκτως τα εξής:

Από την κύρια αποδεικτική διαδικασία γενικά, και δη από τα έγγραφα που αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο, αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος τέλεσε τις δύο πράξεις που του αποδίδονται. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι στις 27/7/2009, στον οικισμό "..." του Δήμου Σητείας, α) έβλαψε και κατέστησε ανέφικτη την χρήση ξένων πραγμάτων και, συγκεκριμένα, προκάλεσε φθορές σε πλακίδια μπάνιου, είδη υγιεινής, τους τοίχους, στα έπιπλα της οικίας και κατέστησε ανέφικτη την χρήση εν γένει της εν λόγω κατοικίας και β) αφαίρεσε ξένα ολικά κινητά πράγματα από την κατοχή άλλου με σκοπό να τα ιδιοποιηθεί παράνομα και, συγκεκριμένα, αφαίρεσε από την οικία του εγκαλούντος, Μ.

Δ., εξοπλισμό κουζίνας (ποτήρια, φλυτζάνια, μαχαιροπίρουνα, πιάτα), το χειριστήριο του κλιματιστικού, τα κλειδιά εσωτερικών θηρών, μια βιβλιοθήκη, ένα φωτιστικό δαπέδου, έναν τριθέσιο καναπέ με τα τραπεζάκια του, καρέκλες μπαμπού με το τραπέζι τους, ιδιοκτησίας Δ. Μ., με σκοπό να τα ιδιοποιηθεί παράνομα.

Πιο συγκεκριμένα, o κατηγορούμενοι είχε την ιδιότητα του διαχειριστή στον οικισμό "...", στον οποίο υφίστανται πολλές εξοχικές κατοικίες, μεταξύ των οποίων και μία που ανήκει στον εγκαλούντα, Μ. Δ.. Ο κατηγορούμενος, κατόπιν εντολών διαφόρων άλλων ιδιοκτητών, εκμίσθωνε για λογαριασμό τους τις κατοικίες τους σε τρίτους, για παραθερισμό κυρίως κατά την περίοδο του καλοκαιριού.

Όμως, σε κάποιες περιπτώσεις εκμίσθωνε και επέτρεπε την διαμονή σε "πελάτες" σε κατοικίες για τις οποίες δεν είχε την σχετική εντολή και τις οποίες δεν επισκέπτονταν οι ιδιοκτήτες τους για αρκετό καιρό (για έτη), όπως π.χ. του εξετασθέντος στο ακροατήριο μάρτυρα Κ. Π.. Με την ίδια λογική χρησιμοποιούσε ο ίδιος τέτοιες κατοικίες, είτε για να διαμένει ο ίδιος είτε για να αποθηκεύει διάφορα πράγματα (έπιπλα κλπ.).

Έτσι, τον μήνα Ιούλιο του 2009 διέμενε αυθαίρετα στην κατοικία του εγκαλούντος, χωρίς την άδεια του τελευταίου και χωρίς προηγούμενη μεταξύ τους συνεννόηση. Κατά την διαμονή του δε αυτή προκάλεσε τις παραπάνω περιγραφόμενες φθορές, ενώ αφαίρεσε και τα παραπάνω αντικείμενα, τα οποία πήγε σε άλλες κατοικίες τις οποίες εκμίσθωνε με τον παραπάνω τρόπο.

Τα παραπάνω προέκυψαν ενεργώς από τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας που εξετάσθηκαν στο ακροατήριο, οι οποίες κρίνονται πειστικές και αξιόπιστες και δεν αντιφάσκουν μεταξύ τους. Ο ισχυρισμός δε του κατηγορουμένου, ότι χρησιμοποιούσε την εν λόγω κατοικία μόνο για αποθήκευση πραγμάτων για ελάχιστο χρόνο και όχι για διαμονή, και ότι δεν πρόλαβε να τα απομακρύνει επειδή έπρεπε εσπευσμένως να αναχωρήσει για την Θεσσαλονίκη για κάποια χειρουργική επέμβαση της μητέρας του, δεν κρίνεται πειστικός, εν όψει και των αντιφάσεων που υπέπεσε ο ίδιος κατά την απολογία του και σε σχέση με όσα κατέθεσαν οι μάρτυρες υπερασπίσεως αναφορικά με τον χρόνο που έλειπε από τον οικισμό, σε κάθε δε περίπτωση δεν αναιρεί τα παραπάνω που αποδεικνύουν τις τελεσθείσες αξιόποινες πράξεις του.

Εν όψει των ανωτέρω, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος για τις παραπάνω δύο αξιόποινες πράξεις. Το γεγονός δε της ευδοκίμου στρατιωτικής υπηρεσίας-καριέρας του, δεν συνιστά από μόνο του επαρκή λόγοι για να του αναγνωρισθεί η ελαφρυντική περίσταση του "προτέρου εντίμου βίου". Στη συνέχεια, το παραπάνω δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα ένοχο των αξιόποινων πράξεων της φθοράς ξένης ιδιοκτησίας και της κλοπής, για τις οποίες του επέβαλε συνολική ποινή φυλακίσεως δεκαπέντε (15) μηνών, ανασταλείσα επί τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό: "

Κηρύσσει τον κατηγορούμενο ένοχο του ότι στις 27/7/2009, στον οικισμό "..." του Δήμου Σητείας, με πρόθεση και με περισσότερες πράξεις τέλεσε τα ακόλουθα ποινικά αδικήματα:

1) Έβλαψε και κατέστησε ανέφικτη την χρήση ξένων πραγμάτων και, συγκεκριμένα, προκάλεσε φθορές σε πλακίδια μπάνιου, είδη υγιεινής, τους τοίχους, στα έπιπλα της οικίας και κατέστησε ανέφικτη την χρήση εν γένει της εν λόγω κατοικίας.

2)Αφαίρεσε ξένα ολικά κινητά πράγματα από την κατοχή άλλου με σκοπό να τα ιδιοποιηθεί παράνομα και, συγκεκριμένα, αφαίρεσε από την οικία του εγκαλούντος, Μ. Δ., εξοπλισμό κουζίνας (ποτήρια, φλυτζάνια, μαχαιροπίρουνα, πιάτα), το χειριστήριο του κλιματιστικού, τα κλειδιά εσωτερικών θηρών, μια βιβλιοθήκη, ένα φωτιστικό δαπέδου, έναν τριθέσιο καναπέ με τα τραπεζάκια του, καρέκλες μπαμπού ψ.

το τραπέζι τους, ιδιοκτησίας Δ. Μ., με σκοπό να τα ιδιοποιηθεί παράνομα. Με αυτά που δέχτηκε το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να καταλήξει στην καταδικαστική του κρίση, δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την επιβαλλόμενη, κατά τα εκτεθέντα στην προηγηθείσα νομική σκέψη, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία ως προς τα αποδεικτικά μέσα, αφού από το περιεχόμενο του αιτιολογικού της δεν προκύπτει με βεβαιότητα και ανενδοιάστως, ότι, όσον αφορά την ουσία των κατηγοριών που αποδόθηκαν στον αναιρεσείοντα, λήφθηκαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν με τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα και οι επ’ ακροατηρίου ένορκες καταθέσεις των εξετασθέντων τεσσάρων μαρτύρων υπερασπίσεως (Σ.

Σ., Δ. Κ., Π. Δ. και Σ. Δ.), που περιέχονται στα παραδεκτώς επισκοπούμενα πρακτικά της άνω αποφάσεως. Ειδικότερα, ενώ στο προοίμιο του σκεπτικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως αναφέρεται, ότι η τέλεση των αποδιδόμενων στον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα πράξεων αποδείχθηκε "από τα έγγραφα που αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο" και σε άλλο σημείο του ίδιου σκεπτικού εκτίθεται, ότι τα γενόμενα δεκτά πραγματικά περιστατικά "προέκυψαν εναργώς από τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας που εξετάσθηκαν στο ακροατήριο", περικοπές, από τις οποίες συνάγεται, ότι για την κατάφαση της ενοχής του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου λήφθηκαν υπόψη τα πιο πάνω αποδεικτικά μέσα (αναγνωσθέντα έγγραφα και καταθέσεις μαρτύρων κατηγορίας), καθώς και η απολογία του κατηγορουμένου, της οποίας γίνεται μνεία στη συνέχεια του σκεπτικού, οι καταθέσεις των μαρτύρων υπερασπίσεως, κατά ρητή αναφορά στο ίδιο σκεπτικό, λήφθηκαν υπόψη μόνον αναφορικά με το χρόνο απουσίας του κατηγορουμένου από τον τόπο τελέσεως των επίδικων αξιόποινων πράξεων (οικισμό "..." του Δήμου Σητείας Κρήτης) και όχι σε σχέση με την ουσία των βαρυνουσών τον αναιρεσείοντα κατηγοριών, ήτοι ως προς το κρίσιμο ζήτημα της τελέσεως ή μη από τον κατηγορούμενο των πράξεων, για τις οποίες αυτός καταδικάστηκε, κατά την αντικειμενική και την υποκειμενική τους υπόσταση.

Έτσι, υφίσταται ανεπάρκεια του αιτιολογικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως ως προς τα ληφθέντα υπόψη για τη διαμόρφωση της καταδικαστικής για τον αναιρεσείοντα κρίσεως αποδεικτικά μέσα, αφού δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφισβήτητο, ότι αυτά αξιολογήθηκαν και εκτιμήθηκαν στο σύνολό τους. Επομένως, η αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν πληροί τις από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ.

τεθείσες προϋποθέσεις αξιολογήσεως όλων των αποδεικτικών μέσων και, ως εκ τούτου, η άνω κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας πάσχει από έλλειψη αιτιολογίας ως προς τις αποδείξεις, κατά την προεκτεθείσα έννοια. Κατά συνέπεια, είναι βάσιμος ο σχετικός πρώτος λόγος του κύριου δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ’ Κ.Ποιν.Δ., με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ανωτέρω αναιρετική πλημμέλεια. Μετά από αυτά, κατά παραδοχή της υπό κρίση αιτήσεως και, αφού παρέλκει πλέον, ως αλυσιτελής, η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως (κυρίων και προσθέτων), πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, οι οποίοι είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρ. 519 Κ.Ποιν.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθ. 305/2014 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Λασιθίου.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση ενώπιον του αυτού ως άνω Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Ιουλίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Ιουλίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ