Supreme Court dismisses appeal hearing due to failure of non-appealing banks to appear despite procedural rules.

Απόφαση 1293 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1293/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Αθανάσιο Τσουλό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Β. Ζ. του Κ. και 2) Ι. Σ. του Π., κατοίκων …., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Απόστολο Κασβίκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "EUROBANK ERGASIAS AΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ AE", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 4) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑLPHA BANK", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, α) ως ειδικής διαδόχου της "Citibank International plc" και β) ως καθολικής διαδόχου της "Diners Club A.E. ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ", οι οποίες δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-3-2014 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 25/2016 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 54/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 4-12-2019 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Αθανάσιο Τσουλό, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την παρ. 2 του άρθρου 576 του ΚΠολΔ ορίζεται ότι "αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ'αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση". Περαιτέρω με την παρ. 3 του ίδιου πιο πάνω άρθρου, όπως ισχύει μετά την προσθήκη του β' εδαφίου αυτού με το άρθρο 62 του ν. 4139/2013, ορίζεται ότι "αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους. Σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς".

Συνεπώς σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους.

Εξ' άλλου, εφόσον στην αίτηση του οφειλέτη για δικαστική ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, αναφέρονται περισσότεροι πιστωτές και οι απαιτήσεις αυτών, η μη επίδοση της αίτησης σε κάποιον ή κάποιους από τους πιστωτές εμποδίζει την περαιτέρω διαδικασία και ως προς τους πιστωτές εκείνους για τους οποίους έγινε κανονικά η επίδοση της αίτησης.

Τούτο δε γιατί ο οφειλέτης, αναφέροντας στην αίτησή του πλείονες πιστωτές επιθυμεί την έναντι όλων ρύθμιση των χρεών του και την απαλλαγή του από αυτά. Άλλωστε το δικαστήριο, σε περίπτωση ρύθμισης, θα ορίσει καταβολές σε όλους τους πιστωτές και όχι σε ορισμένους από αυτούς. Δεν νοείται, επομένως, ο χωρισμός της διαδικασίας και η έρευνα της υπόθεσης μόνον έναντι των πιστωτών εκείνων προς τους οποίους επιδόθηκε η αίτηση, όχι όμως έναντι εκείνων προς τους οποίους δεν επιδόθηκε, καθ' όσον τούτο θα σήμαινε ουσιαστικά ότι ο οφειλέτης έχει την δυνατότητα να επιλέγει τους πιστωτές του, έναντι των οποίων επιθυμεί την ρύθμιση, δυνατότητα όμως που δεν έχει, όπως τούτο προκύπτει από την διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 4161/2013, που προστέθηκε μετά το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 3869/2010, αλλά και από το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3869/2010, όπως διαμορφώθηκε σύμφωνα με το ν. 4336/2015, που αντικατέστησε το άρθρο 1 του ν. 3869/2010 και ορίζει ότι "στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου εμπίπτει το σύνολο των οφειλών των προσώπων της παραγράφου 1 προς ιδιώτες".

Και είναι μεν αληθές ότι στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 1 του νόμου, όπως διαμορφώθηκε μετά το ν. 4336/2015 ορίζεται ότι "απαίτηση πιστωτή, η οποία δεν έχει συμπεριληφθεί στην αίτηση δεν επηρεάζεται από την διαδικασία διευθέτησης των οφειλών του αιτούντος κατά τον παρόντα νόμο", η διάταξη όμως αυτή εφαρμόζεται, κατά την γραμματική της διατύπωση, "αν δεν συμπεριληφθεί στην κατάσταση πιστωτής", όχι δε και στην περίπτωση που έχει περιληφθεί πιστωτής, αλλά στην συνέχεια δεν γίνεται επίδοση στον αναφερόμενο στην αίτηση πιστωτή.

Επομένως, οι αναφερόμενοι στην αίτηση τυχόν πλείονες πιστωτές τελούν μεταξύ τους σε σχέση οιονεί αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 76 επ. του Κ.Πολ.Δικ (ΑΠ 757/2019, 436/2018, 1978/2017, 10492017) και, ως εκ τούτου, πρέπει να καλούνται σε κάθε μεταγενέστερη συζήτηση της υπόθεσης, κατ' άρθρο 76 παρ. 3 ΚΠολΔ., αλλιώς, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους (αναγκαίους) ομοδίκους και αυτεπαγγέλτως (Α.Π. 436/2018).

Στη προκείμενη περίπτωση με την υπό κρίση από 4-12-2019 και με αρ. κατ. 110/2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρα 739 έως 741 επ. του Κ.Πολ.Δικ., σε συνδυασμό με άρθρο 15 του Ν. 3869/2010 "ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων"), υπ` αριθμ. 54/2019 απόφαση του, ως Εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, ερήμην της 4ης και 5ης των εφεσιβλήτων τραπεζικών εταιρειών με την επωνυμία "Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε" και "ALPHA BANK" (ήδη 3ης και 4ης των αναιρεσιβλήτων).

Παρά, όμως, την ανωτέρω ερημοδικία, η προσβαλλομένη απόφαση είναι τελεσίδικη και η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης απευθύνεται παραδεκτά εναντίον αυτών, διότι, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 14 του Ν. 3869/2010, δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και, συνακολούθως, δεν μπορεί να γίνει λόγος για την αρχή της διαδοχικής άσκησης των ενδίκων μέσων, σύμφωνα με την οποία η ερήμην οριστική απόφαση του εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (ΑΠ 153/2017).

Περαιτέρω από τον εισαγωγικό φάκελο της δικογραφίας, από το αναιρετήριο και τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επιτρεπτά επισκοπούνται (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι η υπό κρίση από 4-12-2019 και με αρ. κατ. 110/2019 αίτηση αναίρεσης είχε προσδιοριστεί αρχικά για να συζητηθεί στη δικάσιμο της 19-2-2021. Ωστόσο κατά την εν λόγω δικάσιμο της 19.2.21 η συζήτηση της υπόθεσης ματαιώθηκε διαρκούσης της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων, λόγω των εκτάκτων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από την πανδημία του κορωνοϊου COVID-19, οπότε ορίσθηκε αυτεπαγγέλτως, με την από 26.4.21 πράξη της προέδρου του Δ τμήματος, ως νέα ημέρα συζήτησης της υπόθεσης η προκείμενη (10.9.21), της εγγραφής της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύουσας ως κλήτευσης όλων των διαδίκων, κατ' άρθρο 83 παρ. 2 Ν. 4790/2021.

Περαιτέρω όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά της προκείμενης δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το πινάκιο, δεν εμφανίστηκαν οι τέσσερις αναιρεσίβλητες τραπεζικές εταιρείες ("ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε", "EUROBANK ERGASIAS Α.Ε", "Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε" και "ALPHA BANK"), αλλά παραστάθηκαν νόμιμα και προσηκόντως μόνον οι επισπεύδοντες τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναιρεσείοντες οφειλέτες.

Επίσης, πέρα της πρώτης ("ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε") που είχε νομότυπα και εμπρόθεσμα κλητευθεί για να παραστεί κατά την προαναφερόμενη αρχική δικάσιμο (ως προκύπτει από την προσκομιζόμενη μετ' επικλήσεως από τους επισπεύδοντες αναιρεσείοντες υπ' αριθμ. 7844 Γ/2-11-2020 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελητρίας του Εφετείου Αθηνών Μ.

Δ.), δεν αποδεικνύεται, ότι οι άλλες είχαν κλητευθεί για να παραστούν σ'αυτήν (προαναφερθείσα αρχική δικάσιμο), οπότε, δεν θα απαιτείτο νέα κλήτευσή τους για τη σημερινή δικάσιμο, εφόσον, όπως προεκτέθηκε, η αναβολή από το πινάκιο επέχει θέση νόμιμης κλήτευσης. Τέλος, δεν αποδεικνύεται ότι αυτές έχουν κλητευθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα για τη σημερινή δικάσιμο.

Κατόπιν τούτου και εφόσον, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, οι αναιρεσίβλητες τραπεζικές εταιρείες συνδέονται με το δικονομικό δεσμό της οιονεί αναγκαστικής ομοδικίας, η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη ως προς όλες τις αναιρεσίβλητες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 4-12-2019 και με αρ. κατ. 110/2019 αίτησης για την αναίρεση της υπ' αρ. 54/2019 οριστικής απόφασης του, ως Εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 15 Οκτωβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 5 Νοεμβρίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ