Supreme Court dismisses appeal for inadmissibility due to failure to raise specific ground in lower proceedings.

Απόφαση 1291 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1291/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Γεώργιο Αποστολάκη - Εισηγητή και Κυριάκο Οικονόμου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Μαΐου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών και ειδικά εν προκειμένω από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Β.Ε. Αθηνών. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό του Εμμανουήλ Μουστάκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο ότι το ελληνικό δημόσιο παραιτείται από το δικόγραφο της από 23-2-2016 αίτησης αναίρεσης ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα, εκπροσωπείται νόμιμα και δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο και 2) υπό ειδική εκκαθάριση ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ, ΥΠΟ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ", που εδρεύει στην Αθήνα, εκπροσωπείται νόμιμα και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Γιαννούλα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-9-2004 ανακοπή της ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 831/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 1578/2014 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 23-2-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της δεύτερης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 294, 295 παρ. 1 εδ. α', 296, 297 και 299 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για αναίρεση, προκύπτει ότι η παραίτηση από το δικόγραφο του ενδίκου μέσου της αναίρεσης, το οποίο έχει ασκηθεί (άρθρο 495 παρ. 1 ΚΠολΔ), μπορεί να γίνει ή με δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή με δικόγραφο, που επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου, πριν αρχίσει η προφορική συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης, χωρίς τη συναίνεση του αναιρεσιβλήτου και την κλήτευσή του στην ορισθείσα συζήτηση, αφού αυτός, και αν ακόμη είχε κληθεί και παρασταθεί, δεν θα μπορούσε να αντιταχθεί στην παραίτηση αυτή (ΑΠ 351/2004). Ειδικά ως προς το Δημόσιο για την παραίτηση από ένδικο μέσο, άρα και από το ένδικο μέσο της αναίρεσης, απαιτείται, σύμφωνα με τα άρθρο 15 ΠΔ 671/1982 και 39 §3 ν. 1884/1990, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθ. 14 §1 ν. 2227/1994, 5 και 6 Ν. 3086/2002, επιπλέον των προαναφερομένων διατυπώσεων, σύμφωνη γνώμη της εκεί αναφερομένης τριμελούς επιτροπής των Νομικών Υπηρεσιών και εγκριτική απόφαση του Υπουργού των Οικονομικών (ήδη Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.). Η νομότυπη δε ως άνω παραίτηση έχει ως συνέπεια ότι η αναίρεση θεωρείται πως δεν ασκήθηκε και επιφέρει αντίστοιχη, ανάλογη με το περιεχόμενο και την έκτασή της, κατάργηση της δίκης (ΑΠ 369/2013).

Εν προκειμένω, το αναιρεσείον με δήλωση του πληρεξουσίου του Εμμανουήλ Μουστάκη, Παρέδρου του Ν.Σ.Κ. στο ακροατήριο που καταχωρίστηκε στα πρακτικά παραιτήθηκε από το δικόγραφο της αιτήσεως ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη (Τράπεζα Πειραιώς ΑΕ). Επικαλείται δε και προσκομίζει το υπ' αριθ. 1820/2017 Πρακτικό της Τριμελούς Επιτροπής των Νομικών Υπηρεσιών με την επισημειούμενη στο τέλος του εγγράφου εγκριτική απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. Εν όψει των εκτεθέντων, η γενόμενη με τον προαναφερόμενο τρόπο παραίτηση του αναιρεσείοντος από το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης είναι έγκυρη (άρθρο 297 ΚΠολΔ) και επέφερε τα αποτελέσματά της, οπότε η αίτηση για αναίρεση θεωρείται ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη ότι δεν ασκήθηκε και η δίκη πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη, ενώ δεν επιβάλλονται δικαστικά έξοδα σε βάρος του αναιρεσείοντος, που παραιτήθηκε, διότι η αναιρεσίβλητη δεν παρέστη και δεν υπέβαλε σχετικό αίτημα.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 562§2 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναίρεσης, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο. Πρέπει, δηλαδή, να αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναίρεσης είχε προταθεί στο δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και μάλιστα ότι είχε προταθεί νόμιμα. Όπως δε προκύπτει από τη διάταξη αυτή, το καθιερούμενο απαράδεκτο αναφέρεται σε όλους τους προβλεπόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ λόγους αναίρεσης (ΑΠ 30/2006).

Εν προκειμένω, το αναιρεσείον, με το μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυρίζεται ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δεχόμενο ότι η εκ δανείου απαίτηση της αναιρεσίβλητης Αγροτικής Τράπεζας (την οποία ανήγγειλε στον πλειστηριασμό της κινητής περιουσίας της οφειλέτιδας εταιρίας "Ευρωπαϊκή Τεχνική ΑΕ") είχε το εκ του άρθρου 8 παρ. 5 ν. 4332/1929 προνόμιο της πρωτοπραξίας από γεωργικό ενέχυρο επί του κατασχεθέντος κινητού και γι' αυτό έπρεπε να καταταγεί στο πλειστηρίασμα προνομιακά έναντι του αναιρεσείοντος Δημοσίου (που επίσης ανήγγειλε απαίτηση από φόρους) με αποτέλεσμα να μεταρρυθμίσει τον πίνακα κατατάξεως και να το αποβάλλει, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση που είχε κάνει δεκτή την ανακοπή της αναιρεσίβλητης, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 1, 2, 4 και 5 του ν. 4332/1929, διότι κατά την αληθή έννοιά της το ως άνω ειδικό προνόμιο της Α.Τ.Ε.

ισχύει μόνο για τις απαιτήσεις της κατ' εκείνων των οφειλετών που ασχολούνται με την εκτέλεση γεωργικών εργασιών, αγροτών, κτηνοτρόφων, αλιέων κ.λπ. και το αντικείμενο του γεωργικού ενεχύρου έχει σχέση με την εκτέλεση τέτοιων αγροτικών κ.λπ. εργασιών, προϋπόθεση που δεν συνέτρεχε για την ένδικη απαίτηση της αναιρεσίβλητης.

Ανεξάρτητα όμως από τη βασιμότητα ή μη του ισχυρισμού αυτού, ο ανωτέρω λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει προεχόντως να απορριφθεί ως απαράδεκτος διότι, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεων του αναιρεσείοντος όλων των βαθμών, καθώς και του από 6.10.2006 δικογράφου της εφέσεως που άσκησε κατά της υπ' αριθ. 831/2006 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δεν έχει προβάλλει τον ανωτέρω ισχυρισμό τόσο κατά τη συζήτηση της ανακοπής της αναιρεσίβλητης στον πρώτο βαθμό, όσο και κατά τη συζήτηση της δικής του έφεσης στο δεύτερο.

Οι μόνοι ισχυρισμοί που πρόβαλε και απορρίφθηκαν είναι ότι: α) το ανωτέρω προνόμιο της αναιρεσίβλητη καταργήθηκε με το άρθρο 26 παρ. 8 ν. 2076/1992 και με το άρθρο 20 ν. 2844/2010 και β) σε κάθε περίπτωση κατά τον κρίσιμο χρόνο της κατατάξεως (26.7.2004) δεν ήταν ισχυρό. Κατόπιν τούτων, η ένδικη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης σε βάρος του αναιρεσείοντος λόγω της ήττας του στα όρια του άρθρου 22 ν. 3693/1957, όπως στο ειδικότερα διατακτικό αναφέρεται (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί ότι η από 23 Φεβρουαρίου 2016 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 1578/2014 απόφασης του Εφετείου Αθηνών δεν ασκήθηκε ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη (Τράπεζα Πειραιώς ΑΕ) και κηρύσσει καταργημένη τη δίκη.-

Απορρίπτει την από 23 Φεβρουαρίου 2016 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 1578/2014 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Επιβάλλει στο αναιρεσείον τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Ιουνίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Ιουλίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ .