1291/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1291 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1291/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Ιανουαρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα ... Ανώνυμη Εταιρεία" (Τράπεζα ... Ανώνυμη Εταιρεία), πρώην με την επωνυμία "Τράπεζα ... Ανώνυμη Εταιρεία", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γρηγόριο Τιμαγένη.

Του αναιρεσιβλήτου: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ-ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ), που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Κλησιάρη, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο ότι η επωνυμία του ως άνω νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου έχει τροποποιηθεί σε "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης".

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-5-2011 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4062/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 265/2015 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 15-7-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης ανέγνωσε την από 11-2-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί ο (μοναδικός) λόγος αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική του δαπάνή.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικό ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.

ΑΠ 7/2006, 4/2005). Ο αναιρετικός αυτός λόγος αναφέρεται σε παραβιάσεις ουσιαστικού κανόνα δικαίου σε αντιδιαστολή με τον προβλεπόμενο από την διάταξη του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, ο οποίος αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό δίκαιο. Περαιτέρω, με το άρθρο 41 του Ν. 3863/2010, με το οποίο τροποποιήθηκε η παρ. 3 του άρθρου 975 ΚΠολΔ, ορίζονται τα εξής: "Στις διατάξεις της περίπτωσης 3 του άρθρου 975 ΚΠολΔ, όπως έχει συμπληρωθεί με το άρθρο 31 του ν. 1545/1985 (ΦΕΚ 91 Α’ ), υπάγονται και οι απαιτήσεις των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων εφόσον προέκυψαν έως την ημέρα του πλειστηριασμού ή την κήρυξη της πτώχευσης ..." (παρ. 1). "Οι διατάξεις του άρθρου αυτού δεν έχουν εφαρμογή σε πλειστηριασμούς που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και σε πτωχεύσεις που έχουν ήδη κηρυχθεί μέχρι την ψήφιση του παρόντος νόμου" (παρ. 5).

Εξάλλου, με τις διατάξεις των άρθρων 960 επ. και 999 επ. ΚΠολΔ, η προδικασία του πλειστηριασμού αρχίζει με τη σύνταξη περίληψης της κατασχετήριας έκθεσης (πρώην προγράμματος πλειστηριασμού) και τελειώνει με τη διενέργεια του πλειστηριασμού. Ο αναπλειστηριασμός δεν αποτελεί αυτοτελή πλειστηριασμό αλλά στάδιο ενός ενιαίου πλειστηριασμού (ΑΠ 1641/2014).

Με το μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως η αναιρεσείουσα, κατ’ επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση παραβίαση της διάταξης του άρθρου 41 παρ. 5 ν. 3863/2010, και ειδικότερα ότι εσφαλμένα δεν κατατάχθηκε αυτή στον ανακοπτόμενο πίνακα κατατάξεως ως προσημειούχος δανείστρια στα 2/3 του πλειστηριάσματος, αλλά το αναιρεσίβλητο ως προνομιούχος δανειστής για το σύνολο των απαιτήσεών του για τις οποίες αναγγέλθηκε, παρά το ότι ο πλειστηριασμός αυτός βρισκόταν σε εξέλιξη πριν την έναρξη ισχύος του ως άνω νόμου, και κατά συνέπεια οι απαιτήσεις του αναιρεσίβλητου θα έπρεπε να καταταγούν μόνο στο 1/3 του πλειστηριάσματος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 975 αρ.6, 976, 977 και1007 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Το Εφετείο δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο οφειλέτης Α. Χ. ... έχει στην κυριότητά του ένα διαμέρισμα του πρώτου πάνω από το ημιυπόγειο ορόφου της οικοδομής που βρίσκεται στο Δήμο … και επί της οδού ..., εμβαδού 136,86 τ.μ.

στο οποίο αντιστοιχεί το 1/3 εξ αδιαιρέτου συγκυριότητας επί του όλου...οικοπέδου εμβαδού 180,67 τ.μ. και μετά του ανήκοντος σ’ αυτό κατά το 1/3 δικαιώματος υψούν, το οποίο (διαμέρισμα) κατασχέθηκε αναγκαστικά ...δυνάμει της υπ’ αριθμ. ...-1-2010 κατασχετήριας έκθεσης του δικαστικού επιμελητή Πειραιά Α. Κ. Π.,... Με την υπ’ αριθμ. ...9-2010 περίληψη κατασχετήριας έκθεσης του ιδίου ως άνω δικαστικού επιμελητή ο εν λόγω πλειστηριασμός έλαβε χώρα την 8-12-2010 ενώπιον της συμβολαιογράφου Πειραιά Μ.

Κ. και με την .../8-12-2010 έκθεσή της ....κατακυρώθηκε στην Τράπεζα με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ... A.E." .... για το ποσόν των 150.010 ευρώ, το οποίο κατέβαλε κατά την ημέρα του πλειστηριασμού .... Στο ως άνω πλειστηρίασμα των 150.010 ευρώ αναγγέλθηκε μεταξύ άλλων και το ανακόπτον ΙΚΑ Πειραιά με την υπ’ αριθμ. ...14-12-2010 αναγγελία του που αφορά καθυστερούμενες οφειλές του οφειλέτη και καθού ο πλειστηριασμός Α.

Χ. συνολικού ποσού 112.867,07 ευρώ, ως και η καθής (ήδη αναιρεσείουσα) Τράπεζα ... AE, εκτός του ποσού των 125.041,48 ευρώ, και για το ποσό των 466.627,75 ευρώ, το οποίο ήταν ασφαλισμένο με προσημείωση υποθήκης ποσού 324.000 ευρώ επί του πλειστηριασθέντος ακινήτου. Η επί του πλειστηριασμού υπάλληλος ... κατέταξε την απαίτηση του ανακόπτοντος προνομιακά στην 6η σειρά του άρθρου 975 ΚΠολΔ, ...

το οποίο ποσό περιορίζεται στο 1/3 του διανεμητέου πλειστηριάσματος, εφόσον υπάρχουν ενυπόθηκοι ή προσημειούχοι δανειστές, δηλαδή στο ποσό των 48.741,88 ευρώ, ποσό στο οποίο ... κατέταξε το ανακόπτον ΙΚΑ, (καθολικός διάδοχος του οποίου από 1-1-2017 είναι πλέον, κατ’ άρθρο 51 παρ. 1 ν. 4387/2016, το αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης"). Πλην όμως ο εν λόγω πλειστηριασμός, με τον οποίο κατακυρώθηκε το εκπλειστηριασθέν ως άνω ακίνητο, δεν βρισκόταν σε εξέλιξη, αφού η υπ’ αριθμ. ...2010 περίληψη κατασχετήριας έκθεσης εκδόθηκε στις 24-9-2010 (ημερομηνία κατά την οποία κρίνεται εάν ο πλειστηριασμός βρίσκεται σε εξέλιξη ...), ήτοι σε χρόνο μεταγενέστερο της 15-7-2010 (ημερομηνία δημοσίευσης του ν. 3863/2010) και ως εκ τούτου η διάταξη της παραγράφου 5 του άρθρου 41 του ν. 3863/2010 δεν έχει εφαρμογή, και συνεπώς όφειλε η επί του πλειστηριασμού υπάλληλος - συμβολαιογράφος να κατατάξει την απαίτηση του ανακόπτοντος ΙΚΑ - ΕΤΑΜ οριστικά και προνομιακά στην τρίτη τάξη του άρθρου 975 ΚΠολΔ και όχι στην 6η, όπως εσφαλμένα έπραξε, και κατόπιν να προχωρήσει στη διαίρεση του εναπομείναντος πλειστηριάσματος σε 1/3 και 2/3 και στην κατάταξη των λοιπών απαιτήσεων, δεδομένου ότι το συγκεκριμένο προνόμιο έχει απόλυτο προβάδισμα".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Μονομελές Εφετείο έκρινε ότι έπρεπε να γίνει δεκτή η ανακοπή του αναιρεσίβλητου και να μεταρρυθμιστεί ο προσβαλλόμενος πίνακας κατατάξεως, έτσι ώστε η απαίτησή του να καταταγεί στην περίπτωση 3 του άρθρου 975 ΚΠολΔ, και συνακόλουθα απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που είχε αποφανθεί ομοίως.

Συνακόλουθα τούτων και σύμφωνα με τα όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, εφόσον ο πλειστηριασμός διενεργήθηκε την 8-12-2010, δηλαδή μετά την έναρξη ισχύος του ν. 3863/2010 (15-7-2010), εφαρμογή έχει στην υπό κρίση περίπτωση το άρθρο 41 παρ. 3 του νόμου αυτού, το δε Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του εν λόγω άρθρου σχετικά με την κατάταξη του αναιρεσίβλητου στην τρίτη σειρά προνομίων του άρθρου 975 ΚΠολΔ.

Ειδικότερα, ορθά έκρινε ότι ο πλειστηριασμός δεν βρισκόταν σε εξέλιξη πριν την ημερομηνία δημοσίευσης του ως άνω νόμου (15-7-2010), εφόσον η σύνταξη περίληψης της κατασχετήριας έκθεσης έλαβε χώρα μετά την παραπάνω ημερομηνία (24-9-2010), δεν έχει δε έννομη επιρροή το γεγονός ότι η έκθεση αναγκαστικής κατασχέσεως του πλειστηριασθέντος ακινήτου συντάχθηκε πριν την ημερομηνία δημοσίευσης του ίδιου νόμου, παρά τα αντιθέτως υποστηριζόμενα από την αναιρεσείουσα, διότι το στάδιο του πλειστηριασμού, για το οποίο διαλαμβάνει το άρθρο 41 παρ. 5 ν. 3863/2010, αρχίζει από τη σύνταξη της περίληψης της κατασχετήριας έκθεσης και τελειώνει με τη διενέργεια του πλειστηριασμού και την κατακύρωση (άρθρο 1002 ΚΠολΔ).

Με τις προ 20ημέρου προτάσεις της ενώπιον του Αρείου Πάγου η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι, εφόσον κατά τις παραδοχές και της προσβαλλόμενης αποφάσεως η κατάσχεση του ακινήτου έλαβε χώρα στις 27-1-2010, η πρώτη περίληψη κατασχετήριας εκθέσεως σε κάθε περίπτωση έλαβε χώρα, κατ’ άρθρο 999 παρ. 3 ΚΠολΔ, οπωσδήποτε μέχρι την 16-2-2010, δηλαδή πριν την έναρξη ισχύος του ν. 3863/2010, αυτή δε με βάση την οποία διενεργήθηκε ο ένδικος πλειστηριασμός είναι επαναληπτική της αρχικής, και συνεπώς έχει εφαρμογή η διαχρονικού δικαίου διάταξη του άρθρου 41 παρ. 5 ν. 3863/2010, δεδομένου ότι ο πλειστηριασμός βρισκόταν σε εξέλιξη πριν τη δημοσίευση του ως άνω νόμου.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός προεχόντως είναι απαράδεκτος, κατ’ άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, γιατί προτείνεται το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου, δεν επικαλείται δε η αναιρεσείουσα ότι είχε επικαλεσθεί ενώπιον του Εφετείου την έκδοση προγενέστερων περιλήψεων της κατασχετήριας εκθέσεως, ώστε να καταστούν αντικείμενο έρευνας από το δικαστήριο της ουσίας.

Συνακόλουθα τούτων, ο από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα ως ηττωμένη στη μειωμένη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, κατ’ άρθρο 22 ν. 3693/1957, εφόσον, κατ’ άρθρο 62 παρ. 3 ν. 4387/2016, η νομική υπηρεσία και του νέου φορέα διεξάγεται από το Ν.Σ.Κ., και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του οικείου παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15 Ιουλίου 2015 αίτηση της Τράπεζας ... Α.Ε. για αναίρεση της 265/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη μερική δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου και την ορίζει στο ποσόν των τριακοσίων (300) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο οικείο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Ιουνίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Ιουλίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ