Supreme Court allows appeal regarding compensation for remaining property part due to procedural error in evidence assessment.

Απόφαση 1291 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1291/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Μ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ανδρέα Τζαβέλα, αφού ανακάλεσε την από 24-2-12 δήλωση του και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τους Υπουργούς Οικονομικών, Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου του Παρέδρου του Ν.Σ.Κ. Αντώνιο Αντωνίου και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 122/9-4-2008 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Εφετείο Κέρκυρας. Εκδόθηκε η απόφαση: 43/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης ζητεί το αναιρεσίβλητο με την από 5-3-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου, ανέγνωσε την από 27-4-2011 έκθεσή της κωλυομένης να συμμετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτου Δημητρούλας Υφαντή, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως και την αναίρεση της υπ' αριθ. 43/2009 απόφασης του Εφετείου Κέρκυρας κατά το μέρος της που προσδιόρισε την οριστική αποζημίωση για το εκ το σκεπτικό ακίνητο του αναιρεσείοντος εντός οικισμού στο ποσό των 100 € ανά τ.μ.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντα ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Αν ο διάδικος στη δίκη για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης ασκήσει ανταίτηση, αυτή πρέπει να αναφέρεται στα ίδια κεφάλαια με την κύρια αίτηση, δηλαδή να αφορά το αντικείμενα της απαλλοτρίωσης, που έχει εισαχθεί με την εμπρόθεσμη κύρια αίτηση ενώπιον του Εφετείου.

Συνεπώς, αν με την ενώπιον του Εφετείου αίτηση ζητήθηκε μόνο ο καθορισμός οριστικής αποζημίωσης για το απαλλοτριούμενο τμήμα μεγαλυτέρου ακινήτου, δεν είναι παραδεκτή η με τις προτάσεις του καθού, ακόμη και εκείνες της πρώτης συζητήσεως, ανταίτηση: 1) περί καθορισμού, σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001, ιδιαίτερης αποζημίωσης για το υπόλοιπο τμήμα του ακινήτου που απέμεινε μετά την απότμηση του απαλλοτριωθέντος ή για τα συστατικά και επικείμενα αυτού, εφόσον το κεφάλαιο για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης αυτής είναι διαφορετικό από εκείνο που αναφέρεται στον προσδιορισμό της αποζημίωσης για το τμήμα που απαλλοτριώθηκε και δεν αφορά το αντικείμενο της απαλλοτριώσεως, το οποίο έχει εισαχθεί παραδεκτά με την κύρια αίτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ούτε είναι παρεπόμενο αυτού (ΑΠ 52/06, 1227/04, 82/02) και 2) περί άρσεως του τεκμηρίου ωφελείας από εδαφικό τμήμα του απολλοτριωθέντος.

Επομένως, η ανταίτηση που άσκησε ο αναιρεσείων με τις κατατεθείσες έγγραφες προτάσεις του ενώπιον του Εφετείου όταν συζητήθηκε η αίτηση του αναιρεσιβλήτου Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία ζητήθηκε μόνο ο καθορισμός οριστικής αποζημίωσης απαλλοτριωθέντων και των επικειμένων τους, με την οποία (ανταίτηση) ζητήθηκε από τον αναιρεσείοντα, εκτός του καθορισμού οριστικής μονάδος αποζημίωσης μεγαλύτερης από εκείνη που ζήτησε με την αίτησή του το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο, και 1) ο καθορισμός οριστικής αποζημίωσης για το εναπομένον εκτός απαλλοτρίωσης τμήμα του ακινήτου του και 2) η άρση του τεκμηρίου ωφέλειας από άλλο τμήμα του ακινήτου του, είναι σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν απαράδεκτη κατά τα πραναφερθέντα δυο επί πλέον αιτήματά της.

Επομένως, το Εφετείο που με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε ως απαράδεκτη την ανταίτηση του αναιρεσείοντος κατά το μέρος της που ζητούσε να προσδιορισθεί οριστική αποζημίωση και για το εναπομένον εκτός απαλλοτριώσεως τμήμα του ακινήτου του δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ της παρά το νόμο κήρυξε απαραδέκτου.

Επομένως, ο τρίτος λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, μόνο όχι δε και από τους αριθμούς 1 και 8 του ίδιου άρθρου, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Ο ίδιος λόγος κατά το μέρος που προβάλλεται αιτίαση από τον αριθμό 19 του αυτού άρθρου σχετικά με την απόρριψη του ως άνω αιτήματος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι ο λόγος αυτός δε θεμελιώνεται αν το δικαστήριο της ουσίας δεν εισήλθε στην κατ' ουσίαν έρευνα της υπόθεσης.

Όσον αφορά τον δεύτερο από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστο το αίτημα για άρση του τεκμηρίου ωφέλειας που υπέβαλε ο αναιρεσείων με την ίδια ανταίτηση, αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος διότι, το Εφετείο ορθώς δεν ασχολήθηκε με αίτημα το οποίο υποβλήθηκε απαραδέκτως, όπως προαναφέρθηκε.

II. Από τις διατάξεις των άρθρων 335, και 338 έως 341 συνάγεται ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι ελήφθησαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του. Βέβαια δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει το λόγο της αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός, που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (Ολ.ΑΠ 14/2005).

Με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ. ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του και δεν εκτίμησε για την απόδειξη του ισχυρισμού του αναιρεσείοντος για την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριωθέντος εντός οικισμού ακινήτου του στο ποσό των 140 € ανά τ.μ.

τουλάχιστον 1) την υπ' αριθ. πρωτ. 56/2007 δήλωση τέλους συναλλαγής της Α' ΔΟΥ Κέρκυρας και 2) την από 12-11-2007 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Ε. Μ., αποδεικτικά στοιχεία που είχε νόμιμα επικαλεσθεί και προσκομίσει με τις προτάσεις του στο Εφετείο που εξέδωσε την προσκομιζόμενη απόφαση. Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, παρά τη ρητή διαβεβαίωση του Εφετείου ότι στο αποδεικτικό του πόρισμα κατέληξε, αφού έλαβε υπόψη πλην άλλων αποδεικτικών μέσων όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει οι διάδικοι, γεννώνται αμφιβολίες εάν το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα άνω έγγραφα τα οποία όπως επίσης προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεων του ήδη αναιρεσείοντος είχε επικληθεί και προσκομίσει νόμιμα στο Εφετείο.

Οι αμφιβολίες δε αυτές γεννώνται διότι το Εφετείο, το οποίο καθόρισε την οριστική τιμή μονάδος του ακινήτου του αναιρεσείοντος στο ποσό των 100 Ευρώ ανά τ.μ αναφέρει ως συγκριτικό στοιχείο το υπ' αριθμό .../6-9-2007 συμβόλαιο αγοράς ακινήτου κειμένου στο αυτό με το επίδικο δημοτικό διαμέρισμα η αξία του οποίου (ακινήτου) εκτιμήθηκε από την Α' ΔΟΥ Κέρκυρας στο ποσό των 78 ευρώ ανά τ.μ., ενώ ουδόλως αναφέρει και την άνω υπ' αριθμό πρωτ. 56/2007 δήλωση τέλους συναλλαγής της Α' ΔΟΥ Κέρκυρας από την οποία προκύπτει ότι ακίνητο (ελαιόκτημα) κείμενο στο αυτό δημοτικό διαμέρισμα με το επίδικο οικόπεδο εκτιμήθηκε στο ποσό των 120 ευρώ ανά τ.μ., ούτε υπάρχει οποιαδήποτε σκέψη για το λόγο της μη λήψης υπόψη του άνω συγκριτικού στοιχείου καθώς και της από 12-11-2007 τεχνικής έκθεσης του πολιτικού μηχανικού Ε.

Μ. με την οποία προσδιορίζεται η αξία του επιδίκου σε 180 ευρώ ανά τ.μ. Επομένως είναι βάσιμος ο άνω λόγος αναιρέσεως με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια του άρθρου 559 αφ. 11 γ' Κ.Πολ.Δ.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά το μέρος που αφορά το εντός οικισμού ακίνητο του απορρίπτοντος να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί το ηττηθέν αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος. (άρθρα 176,183 ΚΠολΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 43/2009 απόφαση του Εφετείου Κέρκυρας, μόνο κατά το μέρος που αφορά την αποζημίωση του εντός οικισμού ακινήτου του αναιρεσείοντος.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3000) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Μαΐου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Ιουλίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ