Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to failure to summon necessary co-creditors in debt restructuring case.

Απόφαση 128 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 128/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ειρήνη Καλού, Γεώργιο Χοϊμέ, Μαρία Τζανακάκη και Θεόδωρο Μαντούβαλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "... AE" και το διακριτικό τίτλο "..." (πρώην "... ... AE", που εδρεύει στην ….και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Κουτρούμπα, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 2-10-2018 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται, χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Γ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία - Άννα Γραφανάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-7-2012 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Γυθείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 22/2014 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γυθείου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14-6-2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Θεόδωρο Μαντούβαλο, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 1 επ., 4, 5 και 8 ν. 3869/2010 ("Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων..."), 76-78, 748 παρ. 3 εδάφ. α', 760 εδάφ. α', 762 και 769 εδάφ. β' ΚΠολΔ προκύπτει ότι, εφόσον στην αίτηση του οφειλέτη για δικαστική ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, αναφέρονται περισσότεροι πιστωτές και οι απαιτήσεις αυτών, η μη επίδοση της αίτησης σε κάποιον ή κάποιους από τους πιστωτές εμποδίζει την περαιτέρω διαδικασία και ως προς τους πιστωτές εκείνους για τους οποίους έγινε κανονικά η επίδοση της αίτησης.

Και τούτο, διότι ο οφειλέτης, αναφέροντας στην αίτησή του περισσότερους πιστωτές, επιθυμεί την έναντι όλων ρύθμιση των χρεών του και την απαλλαγή του από αυτά. Άλλωστε, το δικαστήριο, σε περίπτωση ρύθμισης, θα ορίσει καταβολές σε όλους τους πιστωτές και όχι σε ορισμένους από αυτούς. Δεν νοείται, συνεπώς, ο χωρισμός της διαδικασίας και η έρευνα της υπόθεσης μόνο έναντι των πιστωτών εκείνων προς τους οποίους επιδόθηκε η αίτηση, όχι όμως και έναντι εκείνων προς τους οποίους δεν επιδόθηκε, καθόσον κάτι τέτοιο θα σήμαινε ουσιαστικά ότι ο οφειλέτης έχει την δυνατότητα να επιλέγει τους πιστωτές του, έναντι των οποίων επιθυμεί την ρύθμιση.

Τέτοια, όμως, δυνατότητα δεν έχει, όπως τούτο προκύπτει από τη διάταξη του τρίτου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 8 του ν. 3869/2010, όπως το εδάφιο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 16 παρ. 1 ν. 4161/2013, αλλά και από το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3869/2010 (όπως διαμορφώθηκε σύμφωνα με το ν. 4336/2015 που αντικατέστησε το άρθρο 1 του ν. 3869/2010), που ορίζει ότι "στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου εμπίπτει το σύνολο των οφειλών των προσώπων της παραγράφου 1 προς τους ιδιώτες".

Και ναι μεν στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 1 του παραπάνω νόμου 3869/2010, όπως διαμορφώθηκε μετά το ν. 4336/2015, ορίζεται ότι "απαίτηση πιστωτή, η οποία δεν έχει συμπεριληφθεί στην αίτηση, δεν επηρεάζεται από τη διαδικασία διευθέτησης των οφειλών του αιτούντος κατά τον παρόντα νόμο", η διάταξη, ωστόσο, αυτή εφαρμόζεται, κατά τη γραμματική της διατύπωση, "αν δεν συμπεριληφθεί στην κατάσταση απαίτηση πιστωτή", όχι, όμως, και στην περίπτωση που έχει περιληφθεί πιστωτής, αλλά στην συνέχεια δεν γίνεται επίδοση σε αυτόν.

Κατά συνέπεια, οι αναφερόμενοι στην αίτηση τυχόν περισσότεροι πιστωτές τελούν μεταξύ τους σε σχέση οιονεί αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 76 επ. του ΚΠολΔ (ΑΠ 1978/2017, ΑΠ 1049/2017) και, ως εκ τούτου, πρέπει να καλούνται σε κάθε μεταγενέστερη συζήτηση της υπόθεσης, κατ' άρθρ. 76 παρ. 3 ΚΠολΔ, αλλιώς, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους (αναγκαίους) ομοδίκους και αυτεπάγγελτα (ΑΠ 436/2018).

Εξάλλου κατά το άρθρο 76 παρ. 4 ΚΠολΔ, η άσκηση των ενδίκων μέσων από κάποιον από τους αναγκαίους ομοδίκους έχει αποτέλεσμα και για τους άλλους. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, αν κάποιος αναγκαίος ομόδικος άσκησε ένδικο μέσο, θεωρούνται από το νόμο ως ασκήσαντες αυτό και οι ομόδικοί του παρόλο που αδράνησαν, έστω και αν έχει παρέλθει ως προς αυτούς η προθεσμία ασκήσεως του ενδίκου μέσου (ΟλομΑΠ 63/1981).

Στην περίπτωση αυτή (της πλασματικής ασκήσεως του ενδίκου μέσου) πρέπει οι μη ασκήσαντες αυτό ομόδικοι να καλούνται σε όλες τις συζητήσεις του ενδίκου μέσου (ΚΠολΔ 76 § 3 και 110 § 2), αλλιώς η συζήτηση αυτού κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠολΔ (ΑΠ 1681/2013, ΑΠ 1433/2012, ΑΠ 1108/2010, ΑΠ 1145/2007).

Στην ερευνώμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρ. 561 § 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των σχετικών διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 12-7-2012 αίτησή του ενώπιον του Ειρηνοδικείου Γυθείου, ο αιτών οφειλέτης (ήδη αναιρεσίβλητος) ζήτησε τη δικαστική ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, έναντι των καθών η αίτηση τεσσάρων (4) πιστωτών του και των απαιτήσεών τους, ήτοι α) ..., 2) Τράπεζας ..., 3) ...

ΑΕ και 4) Τράπεζας E.F.G. ... ΑΕ, η οποία έγινε εν μέρει δεκτή έναντι όλων των πιστωτών με την 7/2013 απόφαση του άνω Δικαστηρίου, που εκδόθηκε ερήμην της 1ης και 2ης των καθών και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων. Κατά της απόφασης αυτής, η 4η των καθών ήδη αναιρεσείουσα άσκησε την από 20-9-2013 έφεσή της την οποία απηύθυνε κατά του αιτούντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, το δικόγραφο της οποίας κοινοποίησε και στους λοιπούς εκ των καθών η αίτηση και εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη 22/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γυθείου, η οποία δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση.

Και κατά της απόφασης αυτής ασκεί αναίρεση η αναιρεσείουσα καθό μέρος την αφορά, το οποίο όμως κεφάλαιο συνέχεται με την όλη διευθέτηση των οφειλών του αιτούντος έναντι του συνόλου των πιστωτών του κατά των οποίων έστρεψε την αίτησή του. Ωστόσο, δεν αποδεικνύεται ότι οι πρώτη, δεύτερη και τρίτη των καθ' ων η αίτηση, τράπεζες, που είναι επίσης πιστωτές του οφειλέτη αναιρεσιβλήτου, κλητεύθηκαν είτε από την αναιρεσείουσα είτε από τον αναιρεσίβλητο να παραστούν στη δίκη, παρότι τούτο ήταν αναγκαίο, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην αρχή της παρούσας σκέψης.

Η έλλειψη κλήτευσης αυτών των καθ' ων καθιστά τη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως απαράδεκτη, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του Δικαστηρίου, όχι μόνο ως προς τις εν λόγω καθ' ων, αλλά και ως προς την αναιρεσείουσα, εξαιτίας της προαναφερόμενης αναγκαστικής τους ομοδικίας, σύμφωνα και με όσα στην εν αρχή νομική σκέψη διαλαμβάνονται.

Μετά από αυτά, η συζήτηση της κρινομένης αίτησης αναίρεσης πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη, απορριπτομένου του περί απαραδέκτου της αναιρέσεως ισχυρισμού του αναιρεσιβλήτου με τις προτάσεις του (βλ. ΟλομΑΠ 6/1999).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της κρινόμενης, από 14-6-2017 και με αύξοντα αριθμό κατάθεσης 2/2017, αίτησης για αναίρεση της 22/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γυθείου.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Ιανουαρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Φεβρουαρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ