Supreme Court allows appeal against administrative appeal dismissal, remanding case for retrial due to procedural error.

Απόφαση 1288 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1288/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Παρασκευή Καλαϊτζή, Γεώργιο Παπανδρέου, Λάμπρο Καρέλο και Ανθή Γκάμαρη - Εισηγήτρια Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 8η Μαϊου 2019 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Υπουργού Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, και ήδη του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, υπό την ιδιότητά του ως εποπτεύοντος τις υπέρ κοινωφελών σκοπών και ιδρυμάτων καταλειπόμενες περιουσίες, που εκπροσωπήθηκε από την Ελένη Κωνστάντη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Των αναιρεσίβλητων:1.Φ. συζύγου Α. Χ., το γένος Κ., κατοίκου ..., 2. Ιερού Ναού ..., που εδρεύει στο ..., νόμιμα εκπροσωπούμενος, 3. Ιερού Ναού ..., που εδρεύει στο ..., νόμιμα εκπροσωπούμενος, 4. Ιερού Ναού ..., που εδρεύει στο ..., νόμιμα εκπροσωπούμενος, 5. Περιφέρειας ..., νομίμως εκπροσωπουμένης από τον Περιφερειάρχη ..., που κατοικοεδρεύει στην ..., ως νομίμου καθολικού διαδόχου του Νομάρχη ..., 6. του Δήμου ... νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Δήμαρχο ..., που κατοικοεδρεύει στη ..., ατομικά και ως νομίμου καθολικού διαδόχου της κοινότητας ... ..., και της κοινότητας ... ..., νόμιμος καθολικός διάδοχος της οπίας ήταν ο Δήμος ..., 7. Ιεράς Μητρόπολης ..., νομίμως εκπροσωπουμένης, που εδρεύει στη ..... Οι 1η, 2ος, 3ος, 4ος, 6ος και 7η δεν παραστάθηκαν. Η 5η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ευάγγελο Γκιουγκή.

Κοινοποιουμένη: 1.Κ. Λ. του Δ., 2.Ο. Α. του Ι., 3. Μ. σύζυγο Ν. Κ., το γένος Α..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-10-2006 αγωγή της ήδη 1ης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 587/2009, 682/2012, 1507/2014 μη οριστικές και 937/2016 του ίδιου Δικαστηρίου, 1704/2018 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10-10-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 76 παρ. 1, 3, 80, 82, 83 και 558 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι εκείνος που άσκησε αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση, έχει δικαίωμα να ασκήσει αναίρεση και όταν δεν ανέλαβε το δικαστικό αγώνα, εφ' όσον έχει έννομο συμφέρον, η αναίρεση όμως απευθύνεται μόνον κατά του αντιδίκου του, που νίκησε και όχι κατά του διαδίκου, υπέρ του οποίου άσκησε την παρέμβαση, έστω και αυτοτελή.

Πρέπει όμως να καλείται ο τελευταίος, σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ., αλλά κατ' επιταγή και της διάταξης του άρθρου 110 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. κατά τους ορισμούς της οποίας οι διάδικοι έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε όλες τις συζητήσεις της υπόθεσης. Επομένως, σε περίπτωση άσκησης αναίρεσης από εκείνον, ο οποίος κατά την προσβαλλομένη με αυτήν απόφαση άσκησε πρόσθετη αυτοτελή παρέμβαση η κλήση για τη συζήτηση αυτής πρέπει να επιδίδεται και στο διάδικο (αναγκαίο ομόδικο κατά το άρθρο 83 Κ.Πολ.Δ.) υπέρ του οποίου ασκήθηκε η αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση, για να ενημερώνεται και εκείνος για την εξέλιξη της δίκης που ανοίγεται με την άσκηση του ενδίκου μέσου της αίτησης αναίρεσης και να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά του ως διάδικος, χωρίς την κλήτευση του οποίου παραβιάζεται η αρχή της εκατέρωθεν ακρόασης (ΑΠ 808/2018, ΑΠ 1347/2018, ΑΠ 40/2008, ΑΠ 2091/2009).

Αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση είναι και η παρέμβαση του Υπουργού Οικονομικών , κατά το άρθρο 126 α.ν. 2039/1929, το οποίο (άρθρο) διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΚΠολΔ, με το άρθρο 52 αριθμός 18 Εισ.ΝΚΠολΔ,που ασκείται σε εκκρεμή δίκη, που ενδιαφέρει (και) την υπέρ κοινωφελούς ιδρύματος, με ειδικό σκοπό καταλειπόμενη περιουσία (ήδη άρθρο 69 παρ. 1(δ) ν. 4182/2013) (ΑΠ 177/2017, ΑΠ 40/2008), η άσκηση της οποίας δημιουργεί επιγενόμενη αναγκαστική ομοδικία μεταξύ του αυτοτελώς προσθέτως παρεμβαίνοντος Υπουργού Οικονομικών και του υπερ ού η παρέμβαση (ΑΠ 177/2017, σχ.ΑΠ 40/2008).

Στην προκείμενη περίπτωση, με την κρινόμενη από 10-10-2018 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 1704/2018 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων" Η πρώτη αναιρεσίβλητη άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 26.10.2006 (αριθμ.

καταθ. 186545/10084/2006) αγωγή της, η οποία στρεφόταν κατά του Κ. Λ., του Ο. Α., Μ. συζ. Ν. Κ., του Ιερού Ναού ..., του Ιερού Ναού ..., του Ιερού Ναού ... στο ..., του Νομάρχη ..., του Δημάρχου ..., της Κοινότητας ... ..., της Κοινότητας ... ... και της Ιεράς Μητρόπολης .... Με την αγωγή της η ενάγουσα - πρώτη αναιρεσίβλητη ισχυρίστηκε ότι δυνάμει της από 30.5.1996 ιδιόγραφης διαθήκης καθώς και της υπ' αριθμ ....63/1996 δημόσιας διαθήκης της αποβιωσάσης στις 4.2.1997 θετής μητέρας της Ό.

Κ., η τελευταία κατέλιπε τα ακίνητα, που αναφέρονται στις διαθήκες στους τρείς πρώτους εναγόμενους, καθώς και το ποσό του 1.000.000 δραχμών σε καθένα από τους τρείς ιερούς ναούς ..., ... και ... στο ..., ενώ όρισε ότι όλη η υπόλοιπη κινητή και ακίνητη περιουσία της θα χρησιμοποιηθεί για τον κοινωφελή σκοπό της σύστασης Ιδρύματος με την επωνυμία "Ο.

Κ." και με σκοπό τη δημιουργία και λειτουργία μονάδας αιμοκάθαρσης στην ....., εκτελεστές δε της διαθήκης της όρισε τους εκάστοτε Νομάρχη ..., Δήμαρχο ..., Μητροπολίτη ..., πρόεδρο της κοινότητας ... ... και Πρόεδρο της Κοινότητας ... ..., οι οποίοι όρισε ότι θα αποφασίζουν κατά πλειοψηφία. Με βάση το ιστορικό αυτό ζήτησε, όπως το αίτημα της παραδεκτά περιορίστηκε από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό με τις προτάσεις της, να αναγνωριστεί η ακυρότητα των διαθηκών της αποβιώσασας κατά το μέρος που προσβάλλουν τη νόμιμη μοίρα της και να αναγνωριστεί η ίδια κληρονόμος της σε ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου επί της περιγραφόμενης αναλυτικά στην αγωγή κληρονομιαίας περιουσίας, άλλως σε ποσοστό που να συμπληρώνει την αξία της νόμιμης μοίρας της.

Στη δίκη που ανοίχθηκε με την παραπάνω αγωγή παρενέβη ο Υπουργός Οικονομικών, με την ιδιότητα του εποπτεύοντος τις υπέρ κοινωφελών σκοπών και ιδρυμάτων καταλειπόμενες περιουσίες, ασκώντας με τις από 6.2.2008 πρωτόδικες προτάσεις του αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 126 του Α.Ν. 2039/1939, κατά της ενάγουσας -ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης και υπέρ όλων των εναγομένων.

Επί της παραπάνω αγωγής και της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, οι οποίες συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκαν αρχικά οι υπ' αριθμ. 587/2009, 682/2012 και 1507/2014 μη οριστικές αποφάσεις του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και συνεχεία η υπ' αριθμ. 937/2016 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία η αγωγή έγινε στο σύνολό της δεκτή. Με την ίδια απόφαση απορρίφθηκε η από 6.2.2008 αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση που είχε ασκήσει δια των προτάσεών του ο Υπουργός Οικονομικών κατά της ενάγουσας και υπέρ των εναγομένων.

Κατά της ως άνω υπ' αριθμ. 937/2016 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η Περιφέρεια ... άσκησε την από 11.11.2016 (αριθμ. καταθ. 4614/2016) έφεσή της, την οποία έστρεψε κατά της ενάγουσας - ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης, καθώς και κατά των ομοδίκων της Ιερών Ναών ..., ... και ... ..., του Δήμου ..., ατομικά και με την ιδιότητά του ως νομίμου καθολικού διαδόχου των Κοινοτήτων ...

και ... ..., της Ιεράς Μητρόπολης ... και κατά του Υπουργού Οικονομικών. Επί της έφεσης αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 1704/2018 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία το Δικαστήριο απέρριψε, κατά πλειοψηφία, την έφεση ως απαράδεκτη ως προς όλους τους εφεσιβλήτους. Την ανωτέρω απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος που απορρίφθηκε η έφεση έναντι της ενάγουσας-πρώτης αναιρεσίβλητης προσβάλλει με την αίτηση αναίρεσης ο Υπουργός Οικονομικών και ήδη κατ' άρθρο 2 ν. 4182/2013 ο Συντονιστής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου (όπως μετονομάστηκε ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης με άρθρο 28 παρ. 1 Ν. 4325/2015) και υπό την προαναφερόμενη πιο πάνω ιδιότητάς του με την οποία άσκησε την αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση.

Η αναίρεση αυτή απαράδεκτα απευθύνεται και κατά των δεύτερου ως και έβδομης των αναιρεσιβλήτων, υπέρ των οποίων ο ήδη αναιρεσείων είχε ασκήσει την αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση και αναγκαίων έτσι ομοδίκων του, ενώ δεν έπρεπε να στραφεί και κατ' αυτών, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη νομική σκέψη που προηγήθηκε.

Πλην, όμως το γεγονός αυτό εκτιμάται ως κλήση αυτών στην προκείμενη δίκη (ΑΠ 808/2018, ΑΠ.475/2016), στην οποία κλητεύθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, όπως προκύπτει από τις επικαλούμενες και νόμιμα προσκομιζόμενες από τον αναιρεσείοντα υπ' αριθ.....02α, ...03α και ...04α/1-2-2019, ....07α και ...08α/4-2-2019 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο Δυτικής Στερεάς Ελλάδας Χ.

Π., και ...07Β/6-2-2019 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο ...ς Ν. Δ., εκ των οποίων, η μεν πέμπτη τούτων Περιφέρεια ... παραστάθηκε νομότυπα και κατέθεσε και προτάσεις οι δε λοιποί απουσίαζαν.

Η κρινόμενη, κατά τα λοιπά, αίτηση αναίρεσης, με την οποία παραδεκτά προσβάλλεται η παραπάνω απόφαση του Εφετείου με την οποία απορρίφθηκε ως άνω ή έφεση ως απαράδεκτη και δη ως προς το κεφάλαιο αυτό (ΑΠ 1672/2017, ΑΠ 539/2014), έναντι της ενάγουσας-πρώτης αναιρεσίβλητης που νίκησε, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.

Από την υπ'αριθ. ...99/19-2-2019 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο Αθηνών Μ. Ν., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο επισπεύδων τη συζήτηση της υπόθεσης αναιρεσείων, προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση αυτής για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στη δικηγόρο Κ.

Κ., η οποία είχε παραστεί στο εφετείο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη ως πληρεξούσια της ενάγουσας-πρώτης αναιρεσίβλητης και, συνακόλουθα, έχει την ιδιότητα του αντικλήτου αυτής (άρθρο 143 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 άρθρο πρώτο παρ. 2 ν. 4335/2015 και έχει στην προκείμενη περίπτωση εφαρμογή κατά το άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 4 του ίδιου νόμου), αλλά και κατ' άρθρο 46 παρ. 3 ν. 4305/2014 με το οποίο προστέθηκε άρθρο 6Α στο από 26-6/10-7-1944 διάταγμα "περί κώδικα των νόμων περί δικών του Δημοσίου" (ΑΠ 116/2018).

Εξάλλου, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης αυτού του δικαστηρίου προκύπτει ότι κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου κατά την προαναφερθείσα στην αρχή της παρούσας δικάσιμο η ανωτέρω (πρώτη) αναιρεσίβλητη δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε νομίμως από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Επομένως, πρέπει αυτή να δικασθεί ερήμην, να προχωρήσει όμως η συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία της (άρθρο 576 παρ. 2 εδ.α και γ Κ.Πολ.Δ.).

Ο λόγος αναίρεσης εκ του άρθρου 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο. Εξάλλου, επί περισσότερων εκτελεστών διαθήκης υπέρ κοινωφελούς σκοπού, εφαρμόζεται το άρθρο 40 παρ. 2 ν. 4182/2013 "Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών -Σχολαζουσών Κληρονομιών (ΦΕΚ Α. 185/10-9-2013), το οποίο (άρθρο) ισχύει "από 10-11- 2013, δηλαδή δύο (2) μήνες από τη δημοσίευση στην ΕφτΚ κατ' άρθρο 102 παρ. 1 του νόμου αυτού, ενώ προηγουμένως, είχε εφαρμογή το άρθρο 80 αν 2039/1939 (ΦΕΚ Α.455/24-10-1939), που προστέθηκε με το άρθρο 16 του ΝΔ.520/1941, ήδη δε ο αν 2039/1939 καταργήθηκε με το άρθρο 82 παρ. 8 ν. 4182/2013.

Κατά το ισχύον ως άνω άρθρο 40 παρ. 2 ν.4182/2013 "Σε περίπτωση ορισμού περισσότερων εκτελεστών, η εκκαθάριση γίνεται από κοινού", κατά δε το καταργηθέν άρθρο 80 αν.2039/1939 "επί πλειόνων εκτελεστών η εκκαθάριση γίνεται παρά πάντων των εκτελεστών ενεργούντων από κοινού". Από την ισχύουσα ως άνω διάταξη αλλά και από την καταργηθείσα, προκύπτει ότι ανάμεσα στους περισσότερους εκτελεστές διαθήκης, με την οποία καταλείπεται περιουσία για κοινωφελή σκοπό, υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, υπό την έννοια της υποχρεωτικής κοινής νομιμοποίησης (άρθρο 76 παρ. 1α ΚΠολΔ), καθόσον κατά τις εν λόγω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις επιβάλλεται, η επί ποινή απαραδέκτου, άσκηση αγωγής από κοινού από όλους και κατά πάντων των ομοδίκων (ΑΠ 816/2015).

Περαιτέρω, στην παρ. 4 του ως άνω άρθρου 76 του αυτού ΚΠολΔ ορίζεται ότι η άσκηση των ένδικων μέσων από κάποιον από τους ομοδίκους της παρ. 1 έχει αποτελέσματα και για τους άλλους. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, αν κάποιος αναγκαίος ομόδικος ασκήσει ένδικο μέσο, θεωρούνται εκ του νόμου ότι άσκησαν αυτό και οι ομόδικοι εκείνου παρόλο που αδράνησαν, έστω και αν έχει παρέλθει ως προς αυτούς η προθεσμία άσκησης του ενδίκου μέσου.

Στην περίπτωση δε αυτή (της πλασματικής άσκησης του ένδικου μέσου) πρέπει οι μη ασκήσαντες ομόδικοι να καλούνται, σε όλες τις συζητήσεις αυτού (άρθρα 76 παρ. 3 και 110 παρ. 2 ΚΠολΔ, αλλιώς, σε περίπτωση μη εμφάνισης τούτων, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση του ενδίκου μέσου ως προς όλους του διαδίκους (ΑΠ 947/2018, ΑΠ 1697/2017, ΑΠ 1870/2017, ΑΠ 816/2015).

Εκ των ανωτέρω παρέπεται ότι ένδικο μέσο που ασκείται από ένα αναγκαίο ομόδικο και επί περισσότερων εκτελεστών διαθήκης, με την οποία καταλείπεται περιουσία υπέρ κοινωφελών σκοπών, όταν αυτό ασκείται από ένα των εκτελεστών, δεν είναι απαράδεκτο λόγω μη άσκησης από όλους τους αναγκαίους ομόδικους εκτελεστές, αφού οι τελευταίοι θεωρούνται από το νόμο ως ασκήσαντες και αυτοί το ένδικο μέσο, οι οποίοι βέβαια πρέπει υποχρεωτικά να καλούνται στη συζήτηση (βλ.

τις ανωτέρω αποφάσεις).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προεκτέθηκε, και προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), το Εφετείο, δέχθηκε κατά πλειοψηφία, τα ακόλουθα ως προς το παραδεκτό της έφεσης της Περιφέρειας ..., κατά το μέρος που ενδιαφέρει, με βάση τις προαναφερόμενες διατάξεις του Ν. 4182/2013 "Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών - Σχολαζουσών Κληρονομιών) και των άρθρων 2020 ως 2027 ΑΚ, μεταξύ των οποίων και των άρθρων 2024 και 2025 ΑΚ.:

"Β.-1 ......Από τον συνδυασμό όλων των ανωτέρω διατάξεων σαφώς συνάγεται ότι αν με διάταξη τελευταίας βούλησης καταληφθεί περιουσία για κοινωφελή σκοπό και ορισθούν περισσότεροι του ενός εκτελεστές της διαθήκης αυτής, τότε, μέχρι την σύσταση του ιδρύματος που προβλέπει ο νόμος για την κοινωφελή περιουσία, την ομάδα περιουσίας που καταλείφθηκε για κοινωφελή σκοπό την εκπροσωπούν στο δικαστήριο, ως ενάγοντες ή εναγόμενοι στις δίκες που αφορούν στην ομάδα περιουσίας αυτή, οι εκτελεστές διαθήκης, αφού έχουν την διαχείριση της, οι οποίοι, όμως, υποχρεωτικά ενεργούν από κοινού, εκτός αν ο διαθέτης στην διαθήκη του όρισε διαφορετικά (βλ.

υπό την ισχύ ομοίων διατάξεων του Α.Ν. 2039/1939 Α.Π. 593/2009- Α.Π. 1274/1991 - Εφ.ΑΘ. 3181/2000 όλες στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Περαιτέρω από το γεγονός ότι οι περισσότεροι του ενός εκτελεστές διαθήκης ενεργούν από κοινού συνάγεται ότι δεν μπορεί ένας μόνον από τους εκτελεστές αυτούς, όταν οι λοιποί αρνούνται ή αδρανούν, να ασκήσει αγωγή η ένδικο μέσο σχετικά με την κοινωφελή περιουσία, χωρίς να συμπράξουν οι λοιποί, αφού την ομάδα περιουσίας την εκπροσωπούν όλοι μαζί οι εκτελεστές διαθήκης και αν δινόταν η δυνατότητα αυτή σε κάθε έναν εκτελεστή διαθήκης χωριστά, τότε θα παραβιάζοντο οι ανωτέρω διατάξεις, που επιβάλλουν την από κοινού δράση των εκτελεστών (αντιθ.

Α.Π. 816/2015 ΝΟΜΟΣ, κατά την οποία οι περισσότεροι του ενός συνεκτελεστές διαθήκης, που αφορά σε κοινωφελή περιουσία, συνδέονται με δεσμό αναγκαστικής ομοδικίας και, γι' αυτό, αν ασκήσει αναίρεση ένας συνεκτελεστής, θεωρείται ότι την άσκησαν και οι λοιποί). Επομένως, αν ασκήσει αγωγή ή ένδικο μέσο ένας μόνον από τους περισσότερους συνεκτελεστές περιουσίας, που έχει διατεθεί με διαθήκη για κοινωφελή σκοπό και αφορά την περιουσία αυτή, η αγωγή ή το ένδικο αυτό μέσο είναι απαράδεκτο και πρέπει να απορριφθεί γιατί ο συνεκτελεστής αυτός δεν νομιμοποιείται ενεργητικά μόνος του να ασκήσει την αγωγή ή το ένδικο μέσο (βλ.

Εφ. Αθ. 3839/2009 ΝΟΜΟΣ υπό την ισχύ των ομοίων διατάξεων του ΑΝ.2039/1939)........

Γ)......Η Περιφέρεια ..., εκπροσωπούμενη από τον Περιφερειάρχη άσκησε εμπρόθεσμα στις 11/11/2016 την ένδικη έφεση με αριθμό 4614/2016. Η έφεση αυτή, κατ' εκτίμηση του δικογράφου της, ασκείται όχι από την Περιφέρεια ... αλλά από τον Περιφερειάρχη, που ήταν διάδικος στην πρωτοβάθμια δίκη και στρέφεται, όχι κατά της Ιεράς Μητρόπολης ...

και του Δήμου ... αλλά κατά του Μητροπολίτη ..... και του Δημάρχου ....., που επίσης ήταν διάδικοι στην πρωτοβάθμια δίκη (πρβλ.ΑΠ 539/2009 οπ). Η έφεση καθ'οσον στρέφεται κατά των τριών Ιερών Ναών και του Δημάρχου και Μητροπολίτη ... που ήταν απλοί ομόδικοι του εκκαλούντος στην πρωτοβάθμια δίκη αλλά και κατά του Υπουργού Οικονομικών που παρενέβη προσθέτως και υπέρ του εκκαλούντος στην δίκη αυτή, είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω υπό στοιχείο B-2r γιατί οι εφεσίβλητοι αυτοί δεν ήταν αντίδικοι του εκκαλούντος και στην έφεση δεν υπάρχει λόγος έφεσης, που να αφορά στους εφεσίβλητους αυτούς, αφού σημειωθεί ότι η επίδοση της έφεσης στον Υπουργό Οικονομικών ως εφεσίβλητο, καλύπτει την υποχρέωση της πρώτης εφεσίβλητης ως επισπεύδουσας την συζήτηση, να επιδώσει την έφεση και στον προσθέτως παρεμβάντα Υπουργό, κατά το άρθρο 82 εδ.

τελευταίο Κ.Πολ.Δ. Περαιτέρω, η έφεση και ως προς τους ανωτέρω εφεσίβλητους αλλά και ως προς την εφεσίβλητη - ενάγουσα είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω υπό στοιχείο Β-1, γιατί ο εκκαλών Περιφερειάρχης, όντας μόνον ο ένας από τους τρείς συνεκτελεστές της επίδικης διαθήκης, που αφορά σε κοινωφελή περιουσία, για την οποία δεν έχει ακόμα συσταθεί Ίδρυμα, δεν νομιμοποιείται ενεργητικά μόνος του να ασκήσει την ένδικη έφεση, αφού την ομάδα της κοινωφελούς περιουσίας εκπροσωπούν στο δικαστήριο και οι τρείς συνεκτελεστές, οι οποίοι κατά την ρητή διάταξη της διαθέτη αποφασίζουν κατά πλειοψηφία και τέτοια απόφαση δεν έχει ληφθεί, αντίθετα δε οι λοιποί δυο συνεκτελεστές, δηλαδή ο Δήμαρχος και ο 'Μητροπολίτης ..., έχουν αποδεχθεί σιωπηρά την εκκαλούμενη απόφαση, αφού δεν άσκησαν έφεση κατ' αυτής εντός της νόμιμης προθεσμίας και, για τον λόγο αυτό, ακόμα κι αν θεωρηθεί ότι οι δύο αυτοί συνεκτελεστές, που παρίστανται έστω και ως εφεσίβλητοι στο δικαστήριο, θα μπορούσαν παραδεκτά με τις προτάσεις τους να εγκρίνουν την άσκηση της έφεσης από τον τρίτο συνεκτελεστή, όμως, σε κάθε περίπτωση δεν έχουν πλέον αυτή την δυνατότητα, αφού σιωπηρά έχουν αποδεχθεί την εκκαλούμενη απόφαση, την εξαφάνιση της οποίας επιδιώκει η ένδικη έφεση" Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε κατά πλειοψηφία ως απαράδεκτη την έφεση στο σύνολο της έναντι όλων των εφεσιβλήτων, και κατά το μέρος που αυτή στρεφόταν κατά της ενάγουσας- πρώτης αναιρεσίβλητης, για το λόγο ότι ο εκκαλών ως ένας από τους τρείς συνεκτελεστές της διαθήκης και αναγκαίος ομόδικος των λοιπών συνεκτελεστών δεν νομιμοποιείται μόνος του να ασκήσει την ένδικη έφεση..

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 76 παρ. 4 ΚΠολΔ, καθόσον, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, η ασκηθείσα ως άνω έφεση από μόνο τον ένα συνεκτελεστή (Περιφερειάρχη ... - διάδοχο του Νομάρχη ...), δεν είναι απαράδεκτη, αφού οι λοιποί συνεκτελεστές και αναγκαίοι ομόδικοι του θεωρούνται από το νόμο ως ασκήσαντες και αυτοί το ένδικο μέσο, παρόλο που οι ίδιοι αδράνησαν και δεν άσκησαν έφεση.

Ενόψει τούτων, το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άριθ.. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, δηλαδή, παρά το νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της ενάγουσας - πρώτης αναιρεσίβλητης, κατά το βάσιμο μοναδικό λόγο της αναίρεσης από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα ίδια, που πρέπει να γίνει δεκτός.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το προαναφερόμενο μέρος και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση, και να καταδικασθεί η πρώτη αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος, κατά το σχετικό αίτημά του (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένη κατά τα άρθρα 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957 που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 Εισ.Ν.ΚΠολΔ , άρθρο 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987 και 2 της ΥΑ 134423/1992 (Οικονομικών και Δικαιοσύνης).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την προσβαλλόμενη 1704/2018 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της απόφασης, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την πρώτη αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Οκτωβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ