1288/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1288 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1288/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη), Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 21 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: της εν Λαρίση εδρευούσης Ανωνύμου Εταιρείας με την επωνυμία "ΙΡΙΣ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "ΙΡΙΣ Α.Ε", νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Αντωνόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. Κ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο του Μαρία Ρενιέρη και 2. της εν Αθήναις εδρευούσης Ανωνύμου Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK", νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Καστάνη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9 Ιουνίου 2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαρίσης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 272/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 454/2008 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20 Αυγούστου 2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κράνης ανέγνωσε την από 2 Φεβρουαρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξουσία του παραστάντος αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθ. 454/2008 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Λάρισας, που απέρριψε ως απαράδεκτη την από 20.12.2006 αντέφεση του πρώτου των αναιρεσιβλήτων και κατ' ουσίαν την από 30.11.2006 έφεση της ήδη αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθ. 272/2006 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, η οποία είχε απορρίψει την από 9.6.2005 αγωγή της με αίτημα να αναγνωρισθεί η ακυρότητα των υπ' αριθ. ... και .../5.10.2004 πράξεων της συμβολαιογράφου Αθηνών Αικατερίνης Λαβδά-Μπόμπου, καθώς και του υπ' αριθ. .../ 19.10.2004 πωλητήριου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Χρήστου Στείρου, ενώ περαιτέρω με σωρευόμενη στην αγωγή αίτηση ζητήθηκε κατ' εκτίμηση και η ανάκληση της προσημείωσης υποθήκης, η οποία δυνάμει της υπ' αριθ. 44553/12.11.2004 απόφασης ασφαλιστικών μέτρων του ΜονΠρΛάρισας γράφτηκε υπέρ της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων στις οριζόντιες ιδιοκτησίες που άκυρα με το παραπάνω πωλητήριο συμβόλαιο μεταβιβάστηκαν από την αναιρεσείουσα στον πρώτο των αντιδίκων της. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577§3 ΚΠολΔ ).

2. Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, που στόχο έχει τη διασφάλιση του συζητητικού συστήματος (άρθρ. 106 ΚΠολΔ), αλλά και την αρχή της ακρόασης των διαδίκων (άρθρ. 110§2 ΚΠολΔ), ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο και εκτιμώντας προφανώς εσφαλμένα τα διαδικαστικά έγγραφα (άρθρ. 561§2 ΚΠολΔ) είτε έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 13/1995) είτε δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν επίσης ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, νοούνται δε ως πράγματα οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 3/1997), δηλαδή οι ισχυρισμοί που κατά το νόμο διαμόρφωσαν ή ανάλογα ήταν ικανοί να διαμορφώσουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης (ΟλΑΠ 2/1989), θα πρέπει δε, αν πρόκειται για ισχυρισμούς που δεν λήφθηκαν υπόψη, ενώ έπρεπε να ληφθούν, να προτάθηκαν παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας (ΟλΑΠ 12/2000, ΟλΑΠ 2/2001) και μάλιστα από τον ήδη αναιρεσείοντα.

Ειδικότερα αν προσβάλλεται για τον παραπάνω λόγο απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, θα πρέπει ο ισχυρισμός που δεν αξιολογήθηκε, να είχε προταθεί παραδεκτά στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, αλλά και να επαναφέρθηκε παραδεκτά (με λόγο έφεσης ή αναλόγως, κατά το άρθρ. 240 ΚΠολΔ, με τις προτάσεις) και στο δεύτερο βαθμό και να αναφέρεται αυτό στο αναιρετήριο, εκτός αν υπάγεται στις εξαιρέσεις του άρθρ. 562§2 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 43/1990) ή πρόκειται για ισχυρισμό που παραδεκτά κατά το άρθρ.527 ΚΠολΔ προτάθηκε για πρώτη φορά στην κατ' έφεση δίκη, που επίσης πρέπει να διευκρινίζεται στο αναιρετήριο.

Επομένως δεν ιδρύει τον παραπάνω λόγο αναίρεσης η παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να απαντήσει σε ισχυρισμό εκπρόθεσμο, αόριστο και γενικώς απαράδεκτο, μη νόμιμο ή αλυσιτελή (ΟλΑΠ 2/1989, ΟλΑΠ 14/2004) ή σε απλώς αρνητικό ή διευκρινιστικό ισχυρισμό, δηλαδή σε ισχυρισμό που δεν καταλήγει στην επίκληση έννομης συνέπειας και βέβαια το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει ούτε στα πραγματικά επιχειρήματα των διαδίκων που αντλούν αυτοί από τα προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα, έστω και αν διατυπώνονται υπό τη μορφή λόγου έφεσης, ούτε στα νομικά επιχειρήματά τους, που σε αντίθεση με τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους δεν περιέχουν κρίση ως προς την επέλευση ή όχι μιας έννομης συνέπειας, αλλά προβάλλονται με σκοπό να συμβάλλουν στον καθορισμό του αληθινού νοήματος του επικαλούμενου ή αποκρουόμενου στη συγκεκριμένη περίπτωση κανόνα δικαίου.

Ο ίδιος λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν το δικαστήριο έλαβε μεν υπόψη του τον κρίσιμο ισχυρισμό, όμως τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΟλΑΠ 12/19991). Εξ άλλου ως αίτηση αδίκαστη, που θεμελιώνει το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 9 του άρθρ.559 ΚΠολΔ, νοείται μόνον εκείνη που αναφέρεται σε ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία, δηλαδή δεν εμπίπτουν στην έννοια αυτή οι ενστάσεις ή αντενστάσεις των διαδίκων, η δε παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να τις λάβει υπόψη του θεμελιώνει το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρ.559 ΚΠολΔ.

Με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης από τους αριθμούς 8β και 9γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη τον αγωγικό ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, που επαναφέρθηκε και με τον δεύτερο λόγο της έφεσής της, ότι είναι άκυρη ως εικονική η περιεχόμενη στην υπ' αριθ. .../5.10.2004 πράξη της συμβολαιογράφου Αθηνών Αικατερίνης Λαβδά-Μπόμπου δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου της, με την οποία δημιουργήθηκαν 23 θέσεις στάθμευσης στο υπόγειο της πολυώροφης οικοδομής της, στη συμβολή των οδών ...

και ..., στη …, αφού δεν υπήρχε για τη δημιουργία τους νομική υποχρέωση από τις διατάξεις ειδικότερα του άρθρ. 1 ν.960/1979, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 1 ν. 1221/1981, ούτε πραγματική ανάγκη, με αποτέλεσμα το Εφετείο να αφήσει τελικά αδίκαστο το αίτημα της αναιρεσείουσας για αναγνώριση της ακυρότητας της παραπάνω δήλωσης του νόμιμου εκπροσώπου της.

Ωστόσο από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 561§2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι ο παραπάνω ισχυρισμός της αναιρεσείουσας λήφθηκε υπόψη από το Εφετείο και το αντίστοιχο αίτημά της κρίθηκε, όπως και πρωτοδίκως, απορριπτέο, επειδή έγινε δεκτό (σελ. 21) ότι " οι επίμαχες ... και .../5.10.2004 μονομερείς δικαιοπραξίες καταρτίσθηκαν στα σοβαρά και όχι φαινομενικά, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται η εκκαλούσα (αναιρεσείουσα), αφού η βούληση των συμβαλλομένων μερών ήταν σε κάθε περίπτωση η πώληση και η μεταβίβαση του οικοπέδου μετά της επ' αυτού πολυώροφης οικοδομής".

Επομένως ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

3. Από τις διατάξεις των άρθρ. 1002, 1117 ΑΚ και 1, 2§1,3§1, 4§1, 5 και 13 του ν. 3741/1929 "περί της ιδιοκτησίας κατ' ορόφους", που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρ. 54 ΕισΝΑΚ, προκύπτει ότι σε περίπτωση ιδιοκτησίας κατ' ορόφους (οριζόντιας ιδιοκτησίας ή οροφοκτησίας) δημιουργείται αφενός μεν χωριστή (διαιρεμένη) κυριότητα σε όροφο ή διαμέρισμα ορόφου, αφετέρου δε αναγκαστική συγκυριότητα, που αποκτάται αυτοδικαίως ως ανάλογη ποσοστιαία μερίδα στο έδαφος και στα μέρη της οικοδομής που χρησιμεύουν στην κοινή χρήση όλων των οροφοκτητών.

Κατά την έννοια και το σκοπό των σχετικών με το θεσμό της οροφοκτησίας διατάξεων, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις της εν γένει πολεοδομικής νομοθεσίας, ως όροφος ή διαμέρισμα ορόφου νοείται το αναποχώριστο τμήμα της οικοδομής ή του ορόφου, που μαζί με τα συστατικά του αποτελεί περίκλειστο χώρο, διαχωριζόμενο σαφώς από τα λοιπά διαιρετά και αδιαίρετα τμήματα της οικοδομής και συνεπώς ως ανεξάρτητο τμήμα της είναι κατάλληλο για αυτοτελή οικιστική χρήση.

Επομένως μόνον οι όροφοι ή τα διαμερίσματα ορόφων υπό την έννοια των περίκλειστων και αυτοτελών χώρων της οικοδομής, καθώς και τα εξομοιούμενα μ' αυτούς υπόγεια και δωμάτια κάτω από τη στέγη, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο οριζόντιας ιδιοκτησίας. Αντίθετα δεν είναι δυνατή η σύσταση διαιρεμένης ιδιοκτησίας σε ανοικτό χώρο, εκτός αν προβλέπεται στη συστατική της οροφοκτησίας πράξη ή σε μεταγενέστερη συμφωνία όλων των οροφοκτητών, που μεταγράφηκε νόμιμα, ότι ο χώρος αυτός πρόκειται να οικοδομηθεί, οπότε η σύσταση της διαιρεμένης ιδιοκτησίας αναφέρεται στους μελλοντικούς ορόφους ή διαμερίσματα και τελεί υπό την αναβλητική αίρεση της κατασκευής τους (ΟλΑΠ 23/2000).

Με την προϋπόθεση αυτή δεν πάσχει και δεν είναι άκυρη η σύσταση διαιρεμένης ιδιοκτησίας που αφορά μελλοντικούς ορόφους ή διαμερίσματα ορόφων και ούτε βέβαια η καθυστέρηση ή η αναβολή της κατασκευής τους συνιστά ματαίωση της αντίστοιχης αναβλητικής μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής τους αίρεσης, από την οποία εξαρτάται η σύσταση της διαιρεμένης ιδιοκτησίας.

Εξ άλλου το κύρος της συστατικής της οροφοκτησίας πράξης δεν εξαρτάται από τη συμφωνία της προς τις κείμενες πολεοδομικές διατάξεις, οι οποίες εξυπηρετούν ειδικούς σκοπούς, όπως η στατική ασφάλεια, η υγιεινή κλπ., γι' αυτό και η παράβασή τους επισύρει μόνον τις προβλεπόμενες από τις διατάξεις αυτές κυρώσεις και όχι την ακυρότητα της αντίθετης μ' αυτές συστατικής της οροφοκτησίας πράξης (ΟλΑΠ 583/1983, ΑΠ 121/2003), εκτός αν ρητά προβλέπεται η ακυρότητά της (ΑΠ 102/1994).

Συνεπώς η σύσταση της οροφοκτησίας, που συνεπάγεται αλλαγή της μέχρι τότε χρήσης της οικοδομής, είναι έγκυρη και αν πραγματοποιήθηκε χωρίς την οικοδομική άδεια, που προβλέπει η διάταξη του άρθρ. 5§1 ν. 1577/1985 (Γ.Ο.Κ.), αφού η παράβαση της διάταξης αυτής, όπως προκύπτει από τις παραγράφους 2 του ίδιου άρθρου και 4 του άρθρ. 22 ίδιου νόμου, έχει ως μόνη συνέπεια να θεωρείται αυθαίρετη η αλλαγή της χρήσης της οικοδομής και να επισύρει την εφαρμογή των διατάξεων για τις αυθαίρετες κατασκευές (πρβλ.

ΑΠ 134/2006, ΣτΕ 736/1999 και 2491/2008). Στη συγκεκριμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι αυτή, εκτιμώντας το σύνολο των νομίμως επικληθέντων και προσκομισθέντων από τους διαδίκους αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, μεταξύ άλλων, ως προς την ουσία της υπόθεσης και τα ακόλουθα: "Με το υπ' αριθ. .../9.9.1986 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Λάρισας Φανής Πέτσα-Πολύζου, που μεταγράφηκε νόμιμα..., περιήλθε στην κυριότητα της εκκαλούσας (αναιρεσείουσας) ένα οικόπεδο που βρίσκεται στην πόλη της Λάρισας και στη συμβολή των οδών ...

και ... ... Στο οικόπεδο αυτό η εκκαλούσα το έτος 1988 και δυνάμει της …/1988 οικοδομικής άδειας του Πολεοδομικού Γραφείου του Δήμου Λάρισας ανήγειρε πολυώροφη οικοδομή.... που αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο, πέντε υπέρ το ισόγειο ορόφους και δώμα. Η χρήση του ισογείου ήταν καταστήματα και των ορόφων κατοικία.

Ακολούθως εκδόθηκαν η 4650/24.9.1990 άδεια, με την οποία έγινε αλλαγή χρήσης της οικοδομής σε πολυκατάστημα και η κατασκευή δυο κατοικιών στον πέμπτο όροφο, η 2005/21.5.1992 άδεια αλλαγής χρήσης του τέταρτου ορόφου σε καταστήματα και η 106/1996 άδεια, με την οποία έγινε διαρρύθμιση του ισογείου σε καταστήματα ... Κατά τον Αύγουστο του 2004 η εκκαλούσα αποφάσισε να εκποιήσει το ανωτέρω ακίνητο ...

Ακολούθως με το από 23.8.2004 ιδιωτικό συμφωνητικό, που υπέγραψαν ο νόμιμος εκπρόσωπος της εκκαλούσας και ο πρώτος εφεσίβλητος (πρώτος αναιρεσίβλητος), τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν ότι το τίμημα του συνόλου του ακινήτου θα ανερχόταν στο ποσό των 10.500.000 ευρώ, ότι στο συμβόλαιο θα αναγραφόταν η αντικειμενική αξία και θα συντασσόταν στην Αθήνα σε συμβολαιογράφο της αρεσκείας του αγοραστού και ότι τα μισθώματα του μηνός Σεπτεμβρίου 2004 από τους μισθωτές του ακινήτου θα εισπραχθούν από την εκκαλούσα ...

Από το ως άνω συμφωνητικό, αλλά ούτε και από άλλο αποδεικτικό στοιχείο, προκύπτει ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την εκποίηση του ακινήτου, που τέθηκε από τον πρώτο εφεσίβλητο, ήταν η υπαγωγή αυτού στις διατάξεις της οριζόντιας ιδιοκτησίας. Ακολούθως ο νόμιμος εκπρόσωπος της εκκαλούσας, στις 5.10.2004, προέβη στην κατάρτιση δυο δικαιοπραξιών στη συμβολαιογράφο Αθηνών Αικατερίνη Λαβδά-Μπόμπου, δηλαδή της .../5.10.2004 για παραχώρηση χώρων προς δημιουργία γκαράζ και της .../5.10.2004 συστατικής οριζόντιας ιδιοκτησίας, τις οποίες μετέγραψε νόμιμα...

Με την πρώτη των ως άνω πράξεων δηλώθηκε από το νόμιμο εκπρόσωπο της εκκαλούσας ότι στο υπόγειο της πενταώροφης οικοδομής έχουν δημιουργηθεί 23 θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων, επιφάνειας της κάθε μιας 12 τ.μ., προς εξυπηρέτηση των αυτοκινήτων των ιδιοκτητών και ενοίκων της οικοδομής. Με τη δεύτερη πράξη ο νόμιμος εκπρόσωπος της εκκαλούσας δήλωσε ότι υπάγει το ακίνητο στο σύστημα και στις διατάξεις του ν. 3741/1929 και των άρθρ. 1002 και 1117 ΑΚ, συνέστησε δε επ' αυτού αυτοτελείς, ανεξάρτητες, διηρημένες και διακεκριμένες οριζόντιες ιδιοκτησίες στο υπόγειο, ισόγειο, αποθήκες, θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων, καταστήματα, γραφεία, διαμερίσματα Α,Β,Γ,Δ και Ε ορόφων, οι οποίες στο εξής θα αποτελούν ιδιοκτησίες χωριστής κυριότητας.

Οι όροφοι της οικοδομής φαίνονται στα από Οκτωβρίου 2004 σχέδια κάτοψης και περιγράφονται στην .../2004 πράξη της ανωτέρω συμβολαιογράφου... Ακολούθως με το υπ' αριθ. .../19.10.2004 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Χρήστου Στείρου, που μεταγράφηκε νόμιμα ..., οι περιγραφόμενες στην ανωτέρω πράξη οριζόντιες ιδιοκτησίες ...

περιήλθαν λόγω αγοράς στην κυριότητα του πρώτου εφεσιβλήτου ... Η εκκαλούσα ισχυρίζεται ότι ο νόμιμος εκπρόσωπός της υπερέβη την εντολή που του δόθηκε ..., καθόσον η εντολή ήταν να πουλήσει το ακίνητο στην πραγματική πολεοδομική και νομική του κατάσταση, ήτοι σ' αυτή της πενταώροφης οικοδομής (οικοδόμημα με ενιαίους χώρους) και όχι σ' αυτή των πενήντα πέντε οριζόντιων ιδιοκτησιών, όπως περιγράφονται στο συμβόλαιο, οι δε οριζόντιες ιδιοκτησίες είναι ανύπαρκτες και ουδέποτε συντελέσθηκε η υλική διαίρεση των ορόφων σε περισσότερες αυτοτελείς ιδιοκτησίες. ..

Ας σημειωθεί ότι κατά την κατάρτιση των υπ' αριθ. ... και .../2004 μονομερών δικαιοπραξιών προσκομίσθηκαν από το νόμιμο εκπρόσωπο της εκκαλούσας επίσημα αντίγραφα των 183 και 184/10.9.2004 πρακτικών του Δ.Σ. αυτής, με τα οποία το Δ.Σ. αποφάσισε ομόφωνα τη σύνταξη της πράξης παραχώρησης χώρων γκαράζ και τη σύσταση οριζόντιων ιδιοκτησιών στην οικοδομή και εξουσιοδοτούσε τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο της εταιρείας Μ.

Μ. να υπογράψει τις συμβολαιογραφικές πράξεις που απαιτούνταν. Τα πρακτικά αυτά η αιτούσα ισχυρίζεται ότι είναι ανύπαρκτα και ότι συντάχθηκαν ύστερα από υπόδειξη των εφεσιβλήτων. Κάτι τέτοιο όμως δεν προέκυψε από κανένα αποδεικτικό στοιχείον ... Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η δημιουργία αυτοτελών διαιρεμένων ιδιοκτησιών δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί επί του παρόντος, γεγονός που γνώριζαν τα συμβαλλόμενα μέρη, καθόσον είχαν συναφθεί από την εκκαλούσα μισθώσεις, οι οποίες ήταν ενεργείς και οι όροφοι της οικοδομής είχαν διαμορφωθεί σύμφωνα με τις στεγαστικές ανάγκες των μισθωτών.

Οι 1ος, 2ος, 3ος και 4ος όροφοι είχαν διαιρεθεί με χωρίσματα από γυψοσανίδα και κινητά προκατασκευασμένα χωρίσματα με τζάμια και χρησιμοποιούνταν ως χώροι γραφείων. Οι τρεις πρώτοι όροφοι επικοινωνούσαν με εσωτερική κυλιόμενη σκάλα, η οποία κατασκευάσθηκε το έτος 1989, όταν η οικοδομή χρησιμοποιείτο ως πολυκατάστημα, οι δε ημιυπαίθριοι χώροι είχαν κλειστεί και ενσωματωθεί στον ωφέλιμο χώρο των ορόφων, ενώ το ισόγειο αποτελείτο από καταστήματα.

Για το λόγο δε αυτό επισυνάφθηκε στο πωλητήριο ως άνω συμβόλαιο και η …/1988 άδεια οικοδομής, που ήταν η αρχική άδεια και μ' αυτή είχε εγκριθεί η δημιουργία στο υπόγειο 23 χώρων στάθμευσης ... Για εξυπηρέτηση όμως των μισθωτών του ισογείου και των δυο πρώτων ορόφων, εκτός από τέσσερις θέσεις στάθμευσης, οι λοιπές είχαν περιτοιχισθεί και χρησιμοποιούνταν από τους μισθωτές ως αποθήκες.

Όπως βεβαιώνεται και στην 469/23.1.2006 πραγματογνωμοσύνη, που ενεργήθηκε με επιμέλεια της εκκαλούσας από τους ορισθέντες από το Τ.Ε.Ε. μηχανικούς Ι. Γ. και Ε. Μ., υπάρχουν διαφοροποιήσεις της αρχικής …/1988 οικοδομικής άδειας και των αναθεωρήσεων αυτής σε σχέση με τα σχέδια που επισυνάφθηκαν στην πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και στο πωλητήριο συμβόλαιο.

Όμως έχει διατηρηθεί το περιτύπωμα του κτιρίου και για κάθε εσωτερική διαρρύθμιση και αλλαγή χρήσης θα απαιτηθεί νέα οικοδομική άδεια, για την έκδοση της οποίας θα επιβαρυνθεί ο πρώτος εφεσίβλητος. Οι κατασκευές που παρατηρούνται στο κτίριο και έχουν γίνει όταν αυτό ανήκε στην εκκαλούσα για την καλλίτερη εξυπηρέτηση του σκοπού για τον οποίο προορίζονταν, ήτοι διαρρυθμίσεις ή προσθήκες χωρίς την απαιτούμενη προς τούτο οικοδομική άδεια, δεν καθιστούν το κτίριο ολόκληρο αυθαίρετο, καθόσον τούτο έχει ανεγερθεί νομίμως με βάση την …/1988 οικοδομική άδεια και η απαγόρευση της διάθεσης ή σύστασης εμπράγματου δικαιώματος του άρθρ. 17§10 ν. 1337/1983 δεν εκτείνεται σ' αυτό.

Το αυθαίρετο περιορίζεται σε μόνη τη χωρίς άδεια διαρρύθμιση ή προσθήκη, η οποία και μόνον υπόκειται σε κατεδάφιση, αν δεν ήθελε νομιμοποιηθεί ή δεν συντρέχει περίπτωση νομιμοποίησής της. Από τα ίδια τέλος αποδεικτικά στοιχεία δεν προέκυψε ότι η εκκαλούσα βρισκόταν σε δυσχερή οικονομική κατάσταση και ότι αυτήν εκμεταλλεύτηκε ο πρώτος των εφεσιβλήτων.

Αντίθετα αποδείχθηκε ότι η εκκαλούσα, έχοντας αποφασίσει ότι τη δεδομένη στιγμή ήταν συμφέρουσα για τη διαχείριση της περιουσίας της η εκποίηση του ακινήτου της, αναζήτησε ο νόμιμος εκπρόσωπός της αγοραστή αρχικά στο χώρο της … και σταθμίζοντας το οικονομικό όφελος της εταιρείας επέλεξε, μεταξύ άλλων υποψηφίων, ως αγοραστή τον πρώτο εφεσίβλητο, ο οποίος προσέφερε το μεγαλύτερο τίμημα, αφού προηγουμένως προέβη σε διαπραγματεύσεις μαζί του, ρύθμισε τα θέματα της κατάρτισης του συμβολαίου πώλησης και προέβη στην κατάρτιση των πράξεων παραχώρησης χώρου γκαράζ και σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας σε συμβολαιογράφο της επιλογής του...

και το Δικαστήριο κρίνει οι επίμαχες ... και .../5.10.2004 μονομερείς δικαιοπραξίες καταρτίσθηκαν στα σοβαρά και όχι φαινομενικά, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται η εκκαλούσα, αφού η βούληση των συμβαλλομένων μερών ήταν σε κάθε περίπτωση η πώληση και η μεταβίβαση του οικοπέδου μετά της επ' αυτού πολυώροφης οικοδομής.

Το κύρος εξάλλου της πράξης με την οποία συνιστάται νομοτύπως σε ένα ακίνητο διαιρεμένη οριζοντίως ή καθέτως ιδιοκτησία, δεν εξαρτάται από τη συμφωνία αυτής προς τις κείμενες πολεοδομικές διατάξεις ούτε από την ύπαρξη ή μη κατά το χρόνο της κατάρτισης της συμφωνίας διαιρεμένων υπό την ανωτέρω έννοια ιδιοκτησιών, δεδομένου ότι είναι επιτρεπτή κατά νόμο η σύσταση αυτοτελών οριζόντιων διαιρεμένων ιδιοκτησιών και επί μερών της οικοδομής, που πρόκειται να κατασκευασθούν μελλοντικά.

Πολύ δε περισσότερο είναι δυνατή σε οικοδομή που έχει ήδη κατασκευασθεί. Η κατά παράβαση των ισχυουσών πολεοδομικών διατάξεων σύσταση τέτοιων ιδιοκτησιών επισύρει μόνον τις προβλεπόμενες από τις οικείες πολεοδομικές διατάξεις κυρώσεις και δεν επηρεάζει το κύρος της νομοτύπως καταρτισθείσας σχετικής συστατικής συμφωνίας".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και απέρριψε τον αγωγικό ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, που επανέφερε και με τον δεύτερο λόγο της έφεσής της, ότι είναι άκυρη ως εικονική η περιεχόμενη στην υπ' αριθ. .../5.10.2004 πράξη της συμβολαιογράφου Αθηνών Αικατερίνης Λαβδά-Μπόμπου σύσταση οροφοκτησίας στην πολυώροφη οικοδομή της, στη συμβολή των οδών ...

και ..., στη Λάρισα, δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρ. 138§1, 1002, 1117 ΑΚ και του ν. 3741/1929, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, και ούτε στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού με σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω ουσιαστικών διατάξεων, δέχθηκε ότι η αναιρεσείουσα, έχοντας τη σοβαρή και σπουδαία πρόθεση να πουλήσει το ακίνητό της, επέλεξε προηγουμένως να το υπαγάγει στο θεσμό της οροφοκτησίας και να μεταβιβάσει στο σύνολό τους, στον πρώτο των αντιδίκων της, τις επιμέρους αυτοτελείς οριζόντιες ιδιοκτησίες, που προβλέφθηκαν.

Βέβαια κατά τη σύσταση της οροφοκτησίας δεν είχαν υλοποιηθεί οι επιμέρους οριζόντιες ιδιοκτησίες του όλου ακινήτου, το γεγονός όμως αυτό δεν καθιστά προσχηματική τη σύστασή της, αλλά οφείλεται, όπως στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται, στη δέσμευση που προκαλούσαν οι υφιστάμενες σε χώρους του ακινήτου μισθώσεις.

Με δεδομένου εξ άλλου ότι κατά τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν είναι δυνατή η σύσταση διαιρεμένης ιδιοκτησίας και σε διαμερίσματα ορόφων που πρόκειται να κατασκευασθούν, δεν θίγεται το κύρος της οροφοκτησίας από τη σύστασή της σε χρόνο που δεν είχαν ακόμη υλοποιηθεί οι προβλεπόμενες στη συστατική της πράξη επιμέρους οριζόντιες ιδιοκτησίες, ούτε καθίσταται αυτή άκυρη από το γεγονός ότι κατά τη σύστασή της δεν είχε εκδοθεί και δεν προσαρτήθηκε στη συστατική της πράξη οικοδομική άδεια για την επερχόμενη αλλαγή της χρήσης του κτιρίου και για τις διαρρυθμίσεις που ήταν απαραίτητες για τη διαμόρφωση των επιμέρους οριζόντιων ιδιοκτησιών, ενώ και τεχνικά, σύμφωνα άλλωστε και με όσα διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο, είναι δυνατή η υλοποίησή τους, ανεξάρτητα από την ύπαρξη σχετικής οικοδομικής άδειας, η έλλειψη της οποίας έχει ως συνέπεια μόνον κυρώσεις από την πολεοδομική νομοθεσία.

Συνεπώς τα αντίθετα που υποστηρίζονται με το υπό στοιχεία 2.3.1, 2.3.2 και 2.7.2 μέρος του δεύτερου λόγου της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμα και πρέπει ο λόγος αυτός να απορριφθεί κατά το αντίστοιχο μέρος του, με το οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ.

Οι ίδιες πλημμέλειες, παραλλαγμένες, ώστε να αποτελέσουν πλημμέλειες και από τους αριθμούς 8β και 9γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, προβάλλονται και με το υπό στοιχεία 2.7.1.(α) & (β) μέρος του δεύτερου επίσης λόγου της αίτησης αναίρεσης, ισχυριζόμενη ειδικότερα η αναιρεσείουσα ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη τους αγωγικούς ισχυρισμούς της ότι η συστατική της οροφοκτησίας πράξη είναι άκυρη ως αντίθετη στις διατάξεις του ν.3741/1929 και των άρθρ. 1002 και 1117 ΑΚ και 5 ν. 1577/1985, αφού αφορά ανύπαρκτες στην πραγματικότητα οριζόντιες ιδιοκτησίες, για τις οποίες δεν εκδόθηκε και δεν προσαρτήθηκε σ' αυτή αντίστοιχη οικοδομική άδεια, με αποτέλεσμα το Εφετείο, επειδή αγνόησε τους κρίσιμους αυτούς ισχυρισμούς της, να μην ερευνήσει σε σχέση και μ' αυτούς την ακυρότητα της συστατικής της οροφοκτησίας πράξης, αφήνοντας έτσι αδίκαστο από την πλευρά των ισχυρισμών αυτών το σχετικό αίτημά της.

Ωστόσο από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι οι παραπάνω ισχυρισμοί της αναιρεσείουσας λήφθηκαν υπόψη από το Εφετείο και κρίθηκαν απορριπτέοι, ενώ σε κάθε περίπτωση πρόκειται, κατά τα προεκτεθέντα, για ισχυρισμούς μη νόμιμους και γι' αυτό το Εφετείο δεν είχε υποχρέωση να απαντήσει ειδικότερα σ' αυτούς.

Επομένως ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος και απορριπτέος κατά το υπό στοιχεία 2.7.1(α) & (β) μέρος του, με το οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τους αριθμούς 8β και 9γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ. Εξ άλλου το Εφετείο, όπως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, δεν απάντησε ειδικά στον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, που επαναφέρθηκε και με το δεύτερο λόγο της έφεσής της, ότι η σύσταση της οροφοκτησίας, με την οποία η οικοδομή της μετατράπηκε από ενιαίο κτίριο ειδικής χρήσης σε κτίριο επιμέρους οριζόντιων ιδιοκτησιών, απέβλεψε στη μείωση με τη μεθόδευση αυτή της αντικειμενικής αξίας της οικοδομής της και κατ' επέκταση στη μείωση του φόρου μεταβίβασής της προς όφελος μεν του πρώτου των αντιδίκων της, αλλά με καταστρατήγηση των φορολογικών διατάξεων των άρθρ. 1 & 7 α.ν. 1521/1950, 41 ν. 1249/1982, 14 ν. 1473/1984 και 10 ν. 2386/1996.

Όμως ο ισχυρισμός αυτός της αναιρεσείουσας βασίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού η καταβολή μειωμένου φόρου, για το λόγο που αυτή επικαλείται, είναι νόμιμη και όχι παράνομη συνέπεια της σύστασης οροφοκτησίας στην οικοδομή της, η οποία σύσταση και νόμιμη υπήρξε και άσκηση παρεχόμενου από το νόμο δικαιώματος αποτέλεσε, δηλαδή η καταβολή μειωμένου φόρου για την παραπάνω αιτία βρίσκεται σε σχέση αναγκαίας όσο και νόμιμης ακολουθίας προς τη νόμιμη επίσης επιλογή της σύστασης από τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο της αναιρεσείουσας οροφοκτησίας στο ακίνητό της.

Συνεπώς εφόσον ο παραπάνω ισχυρισμός της αναιρεσείουσας δεν είναι νόμιμος, δεν θεμελιώνεται αντίστοιχα λόγος αναίρεσης από τους αριθμούς 8β και 9γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ στην παράλειψη του Εφετείου να απαντήσει ειδικά στον ισχυρισμό αυτό και να ερευνήσει και ως προς αυτόν τον ισχυρισμό το αίτημα της αναιρεσείουσας για αναγνώριση της ακυρότητας της συστατικής της οροφοκτησίας πράξης. Επομένως ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος και απορριπτέος και κατά το υπό στοιχεία 2.3.3 και 2.7.1(γ) μέρος του, με το οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τους ως άνω αριθμούς 8β και 9γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ.

4. Με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι με εσφαλμένη εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρ. 513, 999, 1002 και 1033 ΑΚ έκρινε ότι η περιεχόμενη στο υπ' αριθ. .../19.10.2004 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Χρήστου Στείρου σύμβασης πώλησης οριζόντιων ιδιοκτησιών είναι έγκυρη, ενώ αντίθετα θα έπρεπε να την κρίνει άκυρη, αφού άκυρη είναι η ίδια η συστατική της οροφοκτησίας πράξη. Ο λόγος αυτός βασίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση και είναι απορριπτέος, αφού σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν η σύσταση της οροφοκτησίας στην οικοδομή της αναιρεσείουσας ορθά κρίθηκε έγκυρη από το Εφετείο.

5. Με τον τέταρτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδει η αναιρεσείουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τους αριθμούς 1, 8β, 9γ και 19 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι η απόφαση αυτή δεν έλαβε υπόψη τον αγωγικό ισχυρισμό της, που επανέφερε και με τον τρίτο λόγο της έφεσής της, ότι το υπ' αριθ. .../19.10.2004 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Χρήστου Στείρου είναι άκυρο, αφού κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρ. 17§12 ν. 1337/1983 και 5 ν. 1577/1985 προσαρτήθηκε σ' αυτό η αρχική οικοδομική άδεια και όχι η άδεια που θα έπρεπε να έχει εκδοθεί μετά τη σύσταση οροφοκτησίας στο ακίνητό της, ώστε να καλύπτει αυτή τις αναγκαίες για την υλοποίηση της οροφοκτησίας μεταβολές και διαρρυθμίσεις στους χώρους του ακινήτου της, με αποτέλεσμα το Εφετείο, επειδή αγνόησε τον κρίσιμο αυτό ισχυρισμό της, να παραλείψει να ερευνήσει και ως προς αυτόν τον ισχυρισμό της το αίτημά της για αναγνώριση της ακυρότητας του υπ' αριθ. .../19.10.2004 αγοραπωλητήριου συμβολαίου, ενώ εξ άλλου παρέλειψε να εφαρμόσει τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και ούτε αιτιολόγησε την παράλειψή του αυτή.

Έτσι διατυπούμενος ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης είναι αντιφατικός και απορριπτέος, αφού μ' αυτόν η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση τόσο ότι δεν έλαβε υπόψη τον προβληθέντα κρίσιμο ισχυρισμό της όσο και ότι δεν τον αξιολόγησε με βάση τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και ούτε αιτιολόγησε τη σχετική παράλειψή της, πράγμα που για να συμβαίνει πρέπει λογικά να λήφθηκε υπόψη από το Εφετείο ο κρίσιμος ισχυρισμός της.

Σε κάθε περίπτωση ο ισχυρισμός αυτός είναι μη νόμιμος και απορριπτέος, όπως ορθά έκρινε και το Εφετείο, αφού πρόκειται για ισχυρισμό που αφορά παραβάσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας, οι οποίες, κατά τα προεκτεθέντα, δεν έχουν ως κύρωση την ακυρότητα του αγοραπωλητήριου συμβολαίου.

6. Οι διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας εξυπηρετούν τους οικείους ειδικούς σκοπούς, γι' αυτό και η παράβασή τους επισύρει μόνον τις προβλεπόμενες από τις διατάξεις αυτές κυρώσεις και όχι την ακυρότητα οπωσδήποτε των συμβολαίων μεταβίβασης της κυριότητας ακινήτου, όταν η μεταβίβαση συνάπτεται με τήρηση φορολογικών υποχρεώσεων, εκτός αν ρητά η παράβασή τους ορίζεται ότι έχει τη συνέπεια αυτή.

Τέτοια ακυρότητα προβλέπει η διάταξη του άρθρ. 24§18 ν. 2130/1993, σύμφωνα με την οποία "σε περίπτωση μεταβιβάσεως της κυριότητας των πάσης φύσεως ακινήτων για οποιαδήποτε αιτία και προ της υπογραφής του συμβολαίου οι πωλητές υποχρεούνται να προσκομίζουν στο συμβολαιογράφο βεβαίωση του οικείου ΟΤΑ, στην περιφέρεια του οποίου κείται το ακίνητο, από την οποία να προκύπτει ότι δεν οφείλεται τέλος ακίνητης περιουσίας, άλλως το συμβόλαιο είναι άκυρο, ελέγχεται δε ο συμβολαιογράφος που το συνέταξε".

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, που αφορά μόνο τα συντασσόμενα στην Ελλάδα συμβόλαια (ΟλΑΠ 28/2004, ΝοΒ 2005.87), αρκεί για το κύρος του μεταβιβαστικού συμβολαίου η προσκόμιση βεβαίωσης του οικείου ΟΤΑ περί μη οφειλής τέλους ακίνητης περιουσίας από τον πωλητή του ακινήτου. Αντίθετα δεν ελέγχεται από το συμβολαιογράφο η ακρίβεια του περιεχομένου της βεβαίωσης και δεν συνεπάγεται την ακυρότητα του συμβολαίου η τυχόν ανακρίβειά της.

Με αντίθετη εκδοχή θα μπορούσε ο πωλητής, εκμεταλλευόμενος την τυχαία ή και σκόπιμη ανακρίβεια της βεβαίωσης του ΟΤΑ, να επικαλείται κατά το συμφέρον του την ακυρότητα του μεταβιβαστικού συμβολαίου και έναντι καλόπιστου αγοραστή, που θα ήταν έτσι εκτεθειμένος σε υστερόβουλες ενέργειες του πωλητή. Εξ άλλου κατά τη διάταξη του άρθρ. 32§1 ν. 2459/1997, "απαγορεύεται να συνταχθεί συμβολαιογραφικό έγγραφο, με το οποίο μεταβιβάζεται με αντάλλαγμα ή με χαριστική αιτία η κυριότητα ακινήτου, αν δεν επισυναφθεί από το συμβολαιογράφο, στο συμβόλαιο που συντάσσει, πιστοποιητικό του αρμόδιου Προϊσταμένου της ΔΟΥ, ότι αυτός που μεταβιβάζει το ακίνητο υπέβαλε δήλωση για την ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην Ελλάδα κατά την 1η Ιανουαρίου του έτους που γίνεται η μεταβίβαση και ότι καταβλήθηκε επιμεριστικώς ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου που μεταβιβάζεται".

Η παράβαση της διάταξης αυτής συνεπάγεται επίσης την ακυρότητα του συμβολαίου μεταβίβασης της κυριότητας ακινήτου, αρκεί δε και πάλι η προσκόμιση του πιστοποιητικού του Προϊσταμένου της αρμόδιας ΔΟΥ, έστω και αν αυτό δεν είναι ακριβές, αφού όπως και στην όμοια περίπτωση του άρθρ. 24§18 ν. 2130/1993 και με σκέψεις ανάλογες με τις αμέσως προηγούμενες θα μπορούσε και στην περίπτωση αυτή η ανακρίβεια του πιστοποιητικού να οδηγήσει σε ανεπιθύμητα και άδικα αποτελέσματα για τον αγοραστή του ακινήτου.

Άλλωστε κατά την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρ. 32 ν. 2549/1997, αν αυτός που μεταβιβάζει δεν έχει υποχρέωση να υποβάλει δήλωση φόρου ακίνητης περιουσίας, απαλλάσσεται της υποχρέωσης προσκόμισης του πιστοποιητικού και αντί γι' αυτό υποβάλει ο ίδιος στον αρμόδιο Προϊστάμενο της ΔΟΥ υπεύθυνη δήλωση, με την οποία θα βεβαιώνει ότι δεν έχει υποχρέωση υποβολής φόρου μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση η προσβαλλόμενη απόφαση έκρινε σχετικά ότι "όπως προκύπτει από το πωλητήριο συμβόλαιο, αναφέρεται σ' αυτό ότι προσκομίστηκε η …/ 3.9.2004 βεβαίωση του Δήμου Λαρισαίων περί μη οφειλής τέλους ακίνητης περιουσίας. Τυχόν δε ανακρίβεια στην προσκομιζόμενη ως άνω βεβαίωση δεν συνεπάγεται ακυρότητα του συμβολαίου πώλησης.

Ακυρότητα κατά το νόμο συνεπάγεται μόνο η παντελής έλλειψη τέτοιας βεβαίωσης ... Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το αυτό πωλητήριο συμβόλαιο, αναφέρεται σ' αυτό ότι επισυνάφθηκε στο συμβόλαιο το .../3.9.2004 πιστοποιητικό της Α' ΔΟΥ …, σύμφωνα με το οποίο η πωλήτρια εταιρεία υπέβαλε δήλωση για την ακίνητη περιουσία κατά το άρθρ. 32 ν. 2459/1997 και έχει καταβληθεί ολόκληρος ο φόρος μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

Τυχόν δε ανακρίβεια στο επισυναπτόμενο ως άνω πιστοποιητικό δεν συνεπάγεται ακυρότητα του συμβολαίου πώλησης. Ακυρότητα κατά το νόμο συνεπάγεται μόνο η παντελής έλλειψη τέτοιου πιστοποιητικού". Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε τις παραπάνω διατάξεις των άρθρ. 24§18 ν. 2130/1993 και 32 ν. 2459/1997, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και συνεπώς τα αντίθετα που υποστηρίζονται με τον πέμπτο λόγο της αίτησης αναίρεσης κατά το υπό στοιχεία 5.1.1, 5.1.3 και 5.4.2 μέρος του, με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμα και πρέπει ο λόγος αυτός να απορριφθεί κατά το αντίστοιχο μέρος του.

7. Κατά τη διάταξη του άρθρ. 81§1 ν. 2238/1994, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 26§1 ν. 3220/2004, "οι συμβολαιογράφοι υποχρεούνται να αρνηθούν τη σύνταξη συμβολαιογραφικών εγγράφων για τις περιπτώσεις α' και β' της παραγράφου 1 του άρθρ. 10 και τις περιπτώσεις ε' της παραγράφου 1 και δ' της παραγράφου 2 του άρθρ. 11 ν. 2523/1997 αν δεν προσκομισθεί υπεύθυνη δήλωση του υποχρέου εις διπλούν, από την οποία να προκύπτει ότι:

α) τα μισθώματα του ακινήτου που μεταβιβάζεται ή υποθηκεύεται δηλώθηκαν εμπρόθεσμα στη φορολογία εισοδήματος κατά την τελευταία διετία πριν από τη μεταβίβαση ή β) το μεταβιβαζόμενο ή υποθηκευόμενο ακίνητο δεν απέφερε εισόδημα κατά το χρόνο που ήταν κύριος, επικαρπωτής ή νομέας του και πάντως όχι πέραν των πέντε ετών από το χρόνο της μεταβίβασης ή της εγγραφής της υποθήκης ...".

Η παράβαση της ως άνω διάταξης δεν επισύρει την ακυρότητα του μεταβιβαστικού της κυριότητας συμβολαίου, αφού αυτό δεν ορίζεται στη διάταξη και αντίθετα συνεπάγεται κατά τη διάταξη της παραγράφου 9 του ίδιου άρθρου μόνον πρόστιμο για το συμβολαιογράφο κατά το άρθρ. 4 ν. 2523/1997, αλλά και για τον υπόχρεο που θα υποβάλει ψευδή δήλωση.

Με το υπό στοιχεία 5.1.2 και 5.4.1 μέρος του πέμπτου λόγου της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη τον αγωγικό ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, που επαναφέρθηκε και με τον τρίτο λόγο της έφεσής της, ότι στο υπ' αριθ. .../19.10.2004 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Χρήστου Στείρου επισυνάφθηκε από το νόμιμο εκπρόσωπό της υπεύθυνη δήλωση ότι δηλώθηκαν στη φορολογία του εισοδήματός της τα μισθώματα από τις υφιστάμενες τότε στο μεταβιβαζόμενο ακίνητό της επτά μισθώσεις χώρων του, όμως αντίθετα με την υπεύθυνη αυτή δήλωση στο ίδιο το αγοραπωλητήριο συμβόλαιο αναγράφηκε στην 78 σελίδα του ότι η υπεύθυνη δήλωση αφορά τις 55 οριζόντιες ιδιοκτησίες που με το συμβόλαιο αυτό μεταβιβάσθηκαν, μ' αποτέλεσμα το Εφετείο, επειδή αγνόησε τον κρίσιμο αυτό ισχυρισμό της, να παραλείψει να ερευνήσει και ως προς αυτόν τον ισχυρισμό της το αίτημά της για αναγνώριση της ακυρότητας του αγοραπωλητήριου συμβολαίου.

Ο ισχυρισμός αυτός είναι χωρίς έννομη επιρροή, αφού δεν συνεπάγεται την ακυρότητα του αγοραπωλητήριου συμβολαίου η επικαλούμενη αντίθεση μεταξύ της υπεύθυνης δήλωσης μισθωμάτων που επισυνάφθηκε σ' αυτό και της αντίστοιχης αναγραφής στο κείμενο του συμβολαίου. Επομένως η παράλειψη του Εφετείου να απαντήσει στον παραπάνω ισχυρισμό, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 8β ή και 9γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ.

Συνεπώς ο πέμπτος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος και απορριπτέος και κατά το υπό στοιχεία 5.1.2 και 5.4.1 μέρος του, με το οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τους ως άνω αριθμούς 8β και 9γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ. Πρέπει επομένως η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί στο σύνολό της και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, που ηττήθηκε, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, κατά το σχετικό νόμιμο αίτημά τους (άρθρ. 176, 183, 189§1, 191§2 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό ειδικότερα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20.8.2008 αίτηση της εταιρείας με την επωνυμία "ΙΡΙΣ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε." για αναίρεση της υπ' αριθ. 454/2008 απόφασης του Εφετείου Λάρισας.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει, για κάθε αναιρεσίβλητο, σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Μαΐου 2011, και δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Ιουλίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ