1288/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1288 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1288/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Ιωάννη Ιωαννίδη, Μίμη Γραμματικούδη και Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Απριλίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ......, 2......, 3. ...... εκπροσωπουμένου νομίμως λόγο της ανηλικότητός του από τους γονείς του ..... και ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λεωνίδα Τσουκαλά και 4. ......, ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως, με την ιδιότητά του ως δικηγόρος. Των αναιρεσίβλητων: ....... ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Μιχάλη και 2. ..... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-7-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 80/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 309/2005 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10-11-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από 5-4-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 10-11-2005 αιτήσεως αναιρέσεως των με αριθμό 309/2005 και 80/2003 αποφάσεων του Εφετείου Σύρου και του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σύρου, αντίστοιχα. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, από το άρθρο 553 παρ.1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν γίνει δεκτή τυπικά η έφεση και απορριφθεί κατ' ουσίαν ή αν γίνει δεκτή κατ' ουσία και εξαφανισθεί η πρωτόδικη απόφαση, σε αναίρεση υπόκειται μόνο η εφετειακή απόφαση, στην οποία ενσωματώνεται η πρωτόδικη, διότι με αυτή περατώνεται οριστικά η δίκη (ΟλΑΠ 40/1996). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Αιγαίου, το εν λόγω δικαστήριο δέχθηκε τυπικά και εν μέρει κατ' ουσίαν, ως προς το περί δικαστικών εξόδων κεφάλαιο, την έφεση κατά της συμπροσβαλλόμενης 80/2003 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σύρου, ενώ την απέρριψε (την έφεση) κατ' ουσίαν ως προς τα υπόλοιπα κεφάλαια της ως άνω εκκληθείσας απόφασης. Επομένως, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, ως προς το μέρος που στρέφεται κατά της δεύτερης ως άνω αποφάσεως, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

ΙΙ. Επειδή, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθ.17 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια ότι περιέχει αντιφατικές διατάξεις, διότι, μολονότι δέχθηκε κατ' ουσία την έφεση των αναιρεσειόντων κατά της εκκληθείσας 80/2003 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σύρου, εξαφάνισε την εκκληθείσα απόφαση μόνο ως προς το περί δικαστικών εξόδων κεφάλαιο αυτής, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, με αυτή έγινε τυπικά δεκτή και εν μέρει κατ' ουσίαν η έφεση των αναιρεσειόντων κατά της ως άνω εκκληθείσας απόφασης μόνο ως προς το περί δικαστικών εξόδων κεφάλαιο αυτής, ως προς το οποίο και μόνο εξαφανίστηκε, ενώ απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση ως προς τα υπόλοιπα κεφάλαια της εκκληθείσας απόφασης.

III. Επειδή για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση έλλειψη νόμιμης βάσης (άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ) απαιτείται να αναφέρονται, εκτός των άλλων, οι φερόμενοι ως παραβιασθέντες κανόνες ουσιαστικού δικαίου, προκειμένου να ελεγχθεί αναιρετικώς εάν υπάρχει σχετικά με την εφαρμογή τους έλλειψη αιτιολογιών ή αντίφαση ή ανεπάρκεια αυτών, ενόψει του ότι ο Άρειος Πάγος δεν μπορεί να προβεί σε αυτεπάγγελτη θεμελίωση αυτού βάσει της αρχής jura novit curia, η οποία δεν εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία.

Εξάλλου, κατά την έννοια του αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσης, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς.

Εν προκειμένω με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών ως προς τον προσδιορισμό των ιδανικών μεριδίων των διαδίκων στα επίδικα ακίνητα, που συνίστανται στο ότι "α) Δεν είναι δυνατόν η Χ1 να έκανε άτυπη δωρεά στους ενάγοντες.....

συνεπώς τα περί ατύπου δωρεάς είναι αβάσιμα και απαράδεκτον να γίνονται αποδεκτά από δικαστική κρίση τέτοια ψευδή προσβλητικά της νοημοσύνης μας, β) Εάν πράγματι είχε κάνει η ως άνω Χ1 την άτυπη δωρεά στους ενάγοντες, οπωσδήποτε θα την μνημόνευε στη διαθήκη της ...... γ) η αναιρεσιβαλλομένη διέπραξε και άλλο ατόπημα και δη η δήθεν δωρήτρια .....

είχε οικογένεια και δεν ήτο δυνατόν να κάνει άτυπη δωρεά σε πατρικά ακίνητα.... δ) δεν παραβιάζεται μόνον η αληθής σειρά και σχέση των μεριδίων του αποβιώσαντος ..... , αλλά και οι κανόνες της αριθμητικής, αφού το σύνολο των τριών κλασμάτων από τα οποία, κατά την απόφαση αυτή, διαμορφώνεται το μερίδιον του ανωτέρω (3/16 + 10/16 + 4/16 = 17/16) δεν ισχύει, ε) η παραδοχή της αναιρεσιβαλλόμενης ως προς την απόρριψη του ισχυρισμού των εναγομένων περί ιδίας κυριότητας επί των επιδίκων, κτηθείσας με έκτακτη χρησικτησία, δεν αντέχει ούτε στην πραγματικότητα, αλλά και ούτε στον πραγματικό κανόνα της μείζονος προτάσεως του δικανικού συλλογισμού και τούτο διότι πάσχουν σε βασικά σημεία τους, ....

η αλήθεια είναι διαφορετική ....... κακώς οι μάρτυρες απόδειξης αναφέρθηκαν σε αυτά ..... δεν εξειδικεύεται η έννομη σχέση της αντιπροσωπείας ... δεν έλαβε υπόψη ότι η έννομη σχέση της αντιπροσωπείας χρησιμοποιείται και αναγράφεται στην υπό κρίσιν αγωγή των αναιρεσιβλήτων χωρίς να εξειδικευτεί καθόλου, δηλαδή να αναφέρει τα πραγματικά εκείνα γεγονότα-περιστατικά που στοιχειοθετούν την έννοια της αντιπροσωπείας και ως εκ τούτου η αγωγή των αναιρεσιβλήτων είναι ως προς το κρίσιμον τούτο θέμα νόμω αβάσιμος και έπρεπε το δικαστήριο της ουσίας να κηρύξει το απαράδεκτο τούτο της υπό κρίσιν αγωγής".

Έτσι όπως διατυπώνεται ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, το μεν λόγω αοριστίας αυτού, διότι δεν διαλαμβάνει με πληρότητα, αλλά εντελώς αποσπασματικά, τις κρίσιμες παραδοχές της προσβαλλομένης επί των οποίων στήριξε την κατ' ουσίαν παραδοχή της ένδικης αγωγής των αναιρεσιβλήτων, ούτε και αναφέρει τους φερόμενους ως παραβιασθέντες κανόνες ουσιαστικού δικαίου, το δε διότι οι ως άνω αποδιδόμενες πλημμέλειες ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και με αυτές πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (άρθρ.561 παρ.1 ΚΠολΔ), ενώ η προβαλλόμενη από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση "της παρά το νόμο μη κήρυξης ως απαράδεκτης της ένδικης αγωγής, λόγω ελλείψεως εξειδικεύσεως με πληρότητα των πραγματικών περιστατικών που στοιχειοθετούν την έννοια της αντιπροσωπείας", είναι, ωσαύτως, απορριπτέα, ως απαράδεκτη, προεχόντως διότι δεν αναφέρεται ότι η ως άνω επικαλούμενη αοριστία προτάθηκε ενώπιον του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση δικαστηρίου.

IV. Επειδή, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ.4, 566 παρ.1 και 577 παρ.3 του ΚΠολΔ εις το έγγραφο της αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναιρέσεως από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση.

Ειδικότερα για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου (άρθρ.559 αρ.1 ΚΠολΔ), πρέπει να καθορίζεται, πλην των άλλων, και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου (ΟλΑΠ 32/1996).

Εν προκειμένω, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 1041, 1045 και 1051 ΑΚ ως προς την απόρριψη της ενστάσεως ιδίας κυριότητας των αναιρεσειόντων επί των επίδικων ακινήτων, κτηθείσας με έκτακτη χρησικτησία, και παρατίθενται συγχρόνως οι σχετικές παραδοχές αυτής, χωρίς όμως να καθορίζεται το νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή των ως άνω διατάξεων, γι' αυτό και ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του.

V. Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ.4, 566 παρ.1 και 559 αρ.20 ΚΠολΔ προκύπτει ότι για το ορισμένο του οριζόμενου από την τελευταία διάταξη λόγου αναιρέσεως πρέπει να εκτίθεται στο αναιρετήριο, 1) το αληθινό περιεχόμενο του φερόμενου ως παραμορφωθέντος εγγράφου, 2) το από την προσβαλλόμενη απόφαση δεκτό γενόμενο διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενο, 3) το επιζήμιο αποδεικτικό πόρισμα στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο για την ύπαρξη ή όχι κρίσιμων πραγματικών γεγονότων και 4) ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός, για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο.

Συνεπώς, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της παραμόρφωσης της αναφερόμενης σ' αυτόν (λόγο) ιδιόγραφης διαθήκης, χωρίς όμως να διαλαμβάνει κανένα από τα ως άνω αναφερόμενα και απαιτούμενα για το ορισμένο αυτού στοιχεία, είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-11-2005 αίτηση αναιρέσεως των με αριθ. 309/2005 και 80/2003 αποφάσεων του Εφετείου Αιγαίου και του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σύρου, αντίστοιχα.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε εξακόσια πενήντα (650) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαΐου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ