Supreme Court dismisses appeal on handwriting analysis errors, ruling factual assessments are non-appealable.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's request to overturn the Third Court of Appeal's decision regarding the invalidity of a handwritten will. The appellant challenged the court's reliance on handwriting experts' reports, arguing they contained errors in their analysis. The court ruled that such challenges constitute attacks on the substantive evaluation of facts, which are not subject to appellate review under the Civil Procedure Code.
Legislator headnote
AI generatedArticles 559, 561 of the Code of Civil Procedure; Appeals against the substantive evaluation of facts are inadmissible as they do not constitute legal errors.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 1285 / 2022 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1285/2022
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μ. Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου-Απέργη - Εισηγήτρια, Μ. Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 12η Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέα Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Π. Κ. του Ν. και της Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Άννα Κουνιάκη και κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) … και 7) … κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Γεωργούση με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-11-2012 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θηβών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 55/2014 μη οριστική, 18/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 90/2019 του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 7-9-2020 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης στρέφεται κατά της 90/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας. Με την απόφαση αυτή έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος κατά της 18/2017 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θηβών, με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, περί ακυρώσεως των από 4.5.2012, 8.6.2012 και 16.5.2012 ιδιόγραφων διαθηκών, λόγω έλλειψης γνησιότητάς τους, επειδή δεν γράφηκαν, υπογράφηκαν και χρονολογήθηκαν από τον διαθέτη. Με την αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η ως άνω απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας, μόνον καθ' όσον αφορά στην κρίση αυτού περί ακυρότητας της από 16.5.2012 ιδιόγραφης διαθήκης, διότι, όπως ρητά διαλαμβάνεται στο αναιρετήριο, ο αναιρεσείων δεν προσβάλλει την ίδια απόφαση, σχετικά με τις παραδοχές της περί ακυρότητας των άλλων από 4.5.2012 και 8.6.2012 ιδιόγραφων διαθηκών. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα κατά τις διατάξεις των άρθρων 495 παρ. 1 και 4 και 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ.. Επομένως αυτή είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρα 571 και 577 Κ.Πολ.Δικ.).
Κατά το άρθρο 1721 του ΑΚ η ιδιόγραφη διαθήκη γράφεται εξ ολοκλήρου με το χέρι του διαθέτη, χρονολογείται κατά τρόπο που να προκύπτει η ημέρα, ο μήνας και το έτος και υπογράφεται από αυτόν. Αν λείπει κάποιο από τα παραπάνω στοιχεία η ιδιόγραφη διαθήκη είναι άκυρη σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1718 του ΑΚ.
Επομένως, αυτός που ζητεί τη δικαστική αναγνώριση της ακυρότητας ιδιόγραφης διαθήκης αρκεί να επικαλεσθεί την έλλειψη κάποιου από τα παραπάνω ουσιώδη στοιχεία του κύρους της, οπότε ο εναγόμενος, ο οποίος έχει τιμηθεί με τη διαθήκη, ως μαχόμενος υπέρ του κύρους της, οφείλει να αποδείξει ότι η διαθήκη έχει εξ ολοκλήρου γραφεί, χρονολογηθεί και υπογραφεί με το ίδιο το χέρι του διαθέτη, εκτός αν συντρέχει η ειδική περίπτωση του άρθρου 1777 του ΑΚ, δηλαδή αν η ιδιόγραφη διαθήκη δημοσιεύθηκε και κηρύχθηκε κυρία και πέρασαν πέντε χρόνια από τη δημοσίευσή της, χωρίς να αμφισβητηθεί η γνησιότητά της σε δίκη ανάμεσα σε κάποιον από αυτούς που αντλούν δικαιώματα από αυτήν και κάποιον από αυτούς που βλάπτονται από την ύπαρξή της, οπότε αυτή τεκμαίρεται γνήσια και το βάρος απόδειξης της έλλειψης ενός από τα παραπάνω ουσιώδη στοιχεία του κύρους της μετατίθεται στον ενάγοντα.
Προσβολή συγχρόνως της διαθήκης ως πλαστής δεν είναι αναγκαία, αφού αυτή είναι εξίσου άκυρη και όταν δεν είναι πλαστή, όπως συμβαίνει, όταν έχει γραφεί από τρίτο πρόσωπο καθ' υπαγόρευση του διαθέτη, οπότε, χωρίς να είναι πλαστή, είναι άκυρη. Δεν αποκλείεται όμως προβολή και τέτοιου αυτοτελούς περί πλαστότητας της ιδιόγραφης διαθήκης αγωγικού ισχυρισμού πέραν της απλής αμφισβήτησης της γνησιότητας της.
Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποίαν ο ενάγων δεν περιορίζεται στην απλή αμφισβήτηση της ιδιόχειρης εκ μέρους του διαθέτη γραφής, χρονολόγησης και υπογραφής της διαθήκης αλλά την προσβάλλει και ως πλαστή, αυτός φέρει το βάρος της απόδειξης του περί πλαστότητας ισχυρισμού του (ΑΠ 463/2019, ΑΠ 988/2017, ΑΠ 781/2015).
Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α'του ίδιου Κώδικα, ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Τούτο συμβαίνει αν, για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.
Με το λόγο αυτό αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή αν η αγωγή, κυρία παρέμβαση, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (ΟλΑΠ 10/2011, ΑΠ 334/2021, ΑΠ 65/2020).
Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται εν όψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήσαν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 1/2013).
Ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης δεν δημιουργείται όταν το δικαστήριο που εξέτασε την ουσία της υπόθεσης δεν εφαρμόζει κανόνα δικαίου, του οποίου, υπό τις πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής, ενώ ο έλεγχος γίνεται με βάση παραδοχές της απόφασης και μόνον (ΑΠ 148/2020, ΑΠ 50/2020, ΑΠ 1682/2013, ΑΠ 10/2011).
Επίσης, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ίδιου Κώδικα, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στη έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος από αυτήν λόγος αναίρεσης της έλλειψης νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται σύμφωνα με το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε, ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (ΑΠ 175/2020, ΑΠ 4979/2020, ΑΠ 1103/2011).
Οι παραπάνω από τις διατάξεις των αριθμών 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγοι αναίρεσης, είναι δυνατόν να φέρονται ότι πλήττουν την προσβαλλόμενη απόφαση γιατί παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου κανόνα δικαίου, αλλά στην πραγματικότητα υπό το πρόσχημα ότι κατά την εκτίμηση των αποδείξεων παραβιάσθηκε κανόνας δικαίου, να πλήττουν την απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, οπότε οι λόγοι αναιρέσεως αυτοί θα απορριφθούν ως απαράδεκτοι, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, γιατί πλήττουν την ανέλεγκτη περί την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων ουσιαστική κρίση του Δικαστηρίου.
Τέλος, ο από το άρθρο 559 αριθμός 20 ΚΠολΔικ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα, προφανώς διαφορετικά, από εκείνα, που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Παραμόρφωση υπάρχει μόνο όταν το δικαστήριο υποπίπτει ως προς το έγγραφο σε διαγνωστικό λάθος, δηλαδή σε λάθος αναγόμενο στην ανάγνωση του εγγράφου ("σφάλμα ανάγνωσης") με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προδήλως διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά ανέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό, καθόσον στην περίπτωση αυτή πρόκειται για παράπονο αναφερόμενο στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, η οποία εκφεύγει του αναιρετικού ελέγχου (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 1093/2020, ΑΠ 25/2011).
Η παραμόρφωση του εγγράφου μπορεί να γίνει θετικά, με την εσφαλμένη ανάγνωση του κειμένου του εγγράφου ή αρνητικά, με την παράλειψη ανάγνωσης κρισίμων για το αποδεικτέο γεγονός φράσεων αυτού, δηλαδή φράσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα. Ως έγγραφα, κατά την έννοια της ως άνω διατάξεως, η παραμόρφωση των οποίων δημιουργεί τον επώνυμο λόγο αναιρέσεως, νοούνται τα αναφερόμενα στα άρθρα 339 και 432 ΚΠολΔ, ως αποδεικτικά μέσα και μπορεί να είναι είτε ιδιωτικά είτε δημόσια και να χρησιμεύουν προς άμεση ή έμμεση απόδειξη και προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.
Αντίθετα, δεν αποτελούν έγγραφα εκείνα στα οποία αποτυπώνεται άλλο αποδεικτικό μέσο, όπως είναι η έκθεση πραγματογνωμοσύνης, η οποία κατά τα άρθρα 368, 387 ΚΠολΔ, αποτελεί ιδιαίτερο, ξεχωριστό αποδεικτικό μέσο, που δεν συγκαταλέγεται στο κατά τις παραπάνω διατάξεις αποδεικτικό μέσο των εγγράφων, όπως και οι, κατά το άρθρο 390 του ίδιου Κώδικα .εκθέσεις των τεχνικών συμβούλων των διαδίκων που συντάχθηκαν μετά από αίτησή τους και προσκομίζονται από αυτούς, γιαυτό και η τυχόν παραμόρφωση του περιεχομένου της, δεν ιδρύει τον παραπάνω αναιρετικό λόγο (ΑΠ983/2021, ΑΠ 586/2021, ΑΠ 982/2020, ΑΠ 273/2020, ΑΠ 1907/2017).
Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔικ), προκύπτει ότι το Τριμελές Εφετείο Ευβοίας, μετά από συνεκτίμηση των νομίμως σ' αυτό επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων, δέχθηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Στις 14-6-2012 απεβίωσε στη …, ο Γ.
Κ. του Π. και Ά., κάτοικος εν ζωή …. Ο ανωτέρω αποβιώσας κατέλειπε την υπ' αριθμό .../15-3-2012 δημόσια διαθήκη του, που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Θηβών Αγγελικής Παπαϊωάννου, η οποία δημοσιεύθηκε νομίμως με το υπ' αριθμό 176/12-7-2012 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θηβών, με την οποία εγκατέστησε ως κληρονόμους του τον αδελφό του, Α.
Κ. του Π. και τους ενάγοντες. Ειδικότερα, με το περιεχόμενο της ανωτέρω δημόσιας διαθήκης του, ο αποβιώσας Γ. Κ. του Π. όρισε "I) στον αδελφό μου Α. Κ. αφήνω α)την κατοικία μου στον Αστικό Προσφυγικό Συνοικισμό…, η οποία έχει τον αριθμό ... και βρίσκεται στο οικοδομικό συγκρότημα … του Συνοικισμού …, με το εξ αδιαιρέτου ποσοστό της στο όλο οικόπεδο των 313,84 τετραγωνικών μέτρων και την απέκτησα με αγορά με το .../9-5-1995 πωλητήριο συμβόλαιο της Συμβολαιογράφου Θήβας Ε.ς Καραμαγκιώλη και β) την άλλη κατοικία μου στον Αστικό Προσφυγικό Συνοικισμό…, η οποία έχει αριθμό ...
του με αριθμό … οικοδομικού συγκροτήματος του Συνοικισμού…, στις οδούς ... με το εξ αδιαιρέτου ποσοστό της (1/8) στο όλο οικόπεδο συνολικής έκτασης 311,15 τετραγωνικών μέτρων και κατά νεώτερη καταμέτρηση 320,53 τετραγωνικών μέτρων, που την απέκτησα με αγορά από το .../19-11-1996 πωλητήριο συμβόλαιο της Συμβολαιογράφου Θήβας Κωνσταντίνος Παπασταμέλου .
II) Στον αγαπημένο φίλο μου Δ. Ψ., που φροντίζει με το καλύτερο τρόπο για πάνω από σαράντα πέντε χρόνια την περιουσία μου και τα κτήματά μου και με περιποιείται, με φροντίζει και περιθάλπει και τώρα μένω μαζί του στο σπίτι του αφήνω σε αυτόν και στην οικογένειά του τα εξής: Α) στον ίδιο το Δ. Ψ. και στη σύζυγο του Μ.
αφήνω: 1) τον αγρό μου έκτασης 4.000 τετραγωνικών μέτρων στη θέση "..., που τον απέκτησα με το με αριθμό .../1981 συμβόλαιο της Συμβολαιογράφου Θήβας Κυριακής Παρτσαλάκη, Β) στην κόρη τους Δ. Ψ., σύζυγο Δ. Κ. και στα δύο ανήλικα παιδιά της Χ. Κ. και αβάπτιστη κόρη, που θα ονομαστεί Ν. Κ., αφήνω σε ίσες μερίδες, ήτοι από ένα τρίτο (1/3) εξ αδιαιρέτου τον αγρό μου έκτασης 27.000 τετραγωνικών μέτρων στη θέση "..., που απέκτησα με το .../1978 συμβόλαιο του τότε Συμβολαιογράφου Θήβας Ευαγγέλου Παπαναστασίου, Γ) στη Δ.
Ψ. αφήνω τον αγρό μου έκτασης 18.000 τετραγωνικών μέτρων στη θέση " ..., που απέκτησα με το .../4-6-1965 συμβόλαιο του τότε Συμβολαιογράφου Θήβας Βασιλείου Κόστιζα, Δ) στην Ε. Ψ. του Δ. και της Μ.ς και στο σύζυγο της Π. Κ. του Ι. αφήνω τους αγρούς μου έκτασης 10.000 τετραγωνικών μέτρων και 5.000 τετραγωνικών μέτρων στη θέση "..., που απέκτησα με τα .../1982 και .../1983 πωλητήρια συμβόλαια των Συμβολαιογράφων Θήβας Ευαγγέλου Παπαναστασίου και Ασημίνας Κωστή, αντίστοιχα, Ε) στην Ε.
Ψ. αφήνω ένα οικόπεδο έκτασης 504 τετραγωνικών μέτρων περίπου, που βρίσκεται στη …, το οποίο απέκτησα με το .../5-8-1965 πωλητήριο του τότε συμβολαιογράφου Θήβας Δημητρίου Στενού, ΣΤ) στα ανήψια μου Π. Κ., Ά. Κ. και Έ. Β. - Τ. αφήνω από διακόσια (200) ευρώ στον καθένα τους, που θα τους τα δώσει ο Δ. Ψ. και τίποτε άλλο. Ζ) Ότι την υπόλοιπη περιουσία μου, που θα βρεθεί κατά το θάνατο μου, κινητή και ακίνητη οπουδήποτε και αν βρίσκεται και από οτιδήποτε και αν αποτελείται την αφήνω στον Δ.
Ψ. και στη σύζυγο του Μ. Ψ. σε ανταπόδοση των φροντίδων τους σε μένα". Πέραν της ως άνω δημόσιας διαθήκης, ο ανωτέρω αποβιώσας κατέλειπε τη με ημερομηνία 17-3-2012 ιδιόγραφη διαθήκη του, η οποία δημοσιεύθηκε νομίμως κατόπιν αιτήσεως του πρώτου ενάγοντος με το υπ' αριθμό 183/12-7- 2012 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θηβών, με την οποία εγκατέστησε ως κληρονόμους του τον αδελφό του, Α.
Κ. του Π. και τους ενάγοντες. Ειδικότερα, με την ανωτέρω ιδιόγραφη διαθήκη του, η οποία έχει παρόμοιο περιεχόμενο με το περιεχόμενο της υπ' αριθμό .../15-3-2012 προγενέστερης δημόσιας διαθήκης του, ο αποβιώσας Γ. Κ. του Π. όρισε "...Αφήνω τα σπίτια του Συνοικισμού στη … στον Αδελφό μου Α. Κ.. Στο Δ. Ψ. του Σ. και στη σύζυγο του Μ.
αφήνω τα χωράφια μου στη ..., στη Δ. Ψ. και στα παιδιά της Χ. και Ν. αφήνω τον αγρό μου 27 στρεμμάτων στη ..., στην κόρη του Δ. αφήνω 18 στρέμματα στο ..., στην κόρη του Ε. και στο Σύζυγο της Π. αφήνω τα χωράφια στο ... 10 και 5 στρεμμάτων, στην Ε. Ψ. αφήνω το οικόπεδο μου στη …, στα ανίψια μου Π., Α. και Σ. Κ. και Έ. Β. Τ. από 200 ευρώ στον καθένα τους.
Ότι η υπόλοιπος περιουσία μου βρεθεί κινητή ή ακίνητη την αφήνω στον Δ. Ψ. και στην γυναίκα του Μ.. Θήβα 17-3-2012, Γ. Κ.". Την 21-7-2012 η Σ.-Ι. Κ. του Ν., αδελφή του εναγομένου, εγχείρισε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Θηβών την με ημερομηνία 4-5- 2012 ιδιόγραφη διαθήκη (1η από τις επίδικες), που φέρεται να έχει συντάξει και υπογράψει ο Γ.
Κ. του Π.. Η ως άνω διαθήκη δημοσιεύθηκε με το υπ' αριθμό 153/21- 6-2012 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θηβών. Το περιεχόμενο, δε, της από 4-5-2012 φερόμενης ως ιδιόγραφου διαθήκης του ως άνω διαθέτη, έχει επί λέξει ως εξής: "ΔΙΑΘΗΚΗ, 4 Μαΐου 2012. Είμαι ο Γ. Κ. του Π.. Γράφω αυτή τη διαθήκη και θέλω άμα πεθάνω όλη την περιουσία μου κινητή και ακίνητη, τα χρήματα να τα πάρει ο ανιψιός μου Π.ς, το παιδί του Ν.
του αδελφού μου που πέθανε 40 χρονών. Αυτός με φροντίζει μαζί με τις αδερφές του και την ανιψιά μου Έ., Σ., Ά. . Ότι άλλο έχω υπογράψει δεν ισχύει γιατί δεν το θέλω. Αυτά θέλω. Γ. Κ.". Κατά την ανωτέρω ημερομηνία, η Σ.- Ι. Κ. εγχείρησε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Θηβών τη με ημερομηνία 8-6-2012 ιδιόγραφη διαθήκη (2η από τις επίδικες) που φέρεται να έχει συντάξει και υπογράψει ο Γ.
Κ. του Π.. Η ως άνω διαθήκη δημοσιεύθηκε με το υπ' αριθμό 157/21-6-2012 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θηβών. Το περιεχόμενο, δε, της από 8-6-2012 φερόμενης ως ιδιογράφου διαθήκης του ως άνω διαθέτη έχει επί λέξει ως εξής: "Θήβα, 8 Ιουνίου 2012, Είμαι ο Γ. Κ. είμαι στο νοσοκομείο άρρωστος πολλές μέρες. Με φροντίζει ο Π.ς, η Σ., η Έ., η Τ.
και η Ε. οι νοσοκόμες και η Β.. Άμα πεθάνω ο Π.ς να πάρει τα λεφτά μου και να πληρώσει ότι χρωστάω στις γυναίκες που με φροντίζουν. Αυτά τα είπα στην Ε. και στη Τ. μπροστά. Κανένας άλλος δε με φροντίζει. Γ.Κ."...". Ακολούθως, αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι σύμφωνα με την από 30-3-2015 έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης των ειδικών δικαστικών γραφολόγων Θ.
Τ. και Χ. Τ.-Σ., της δικαστικής γραφολόγου Π. Δ., καθώς και της δικηγόρου - δικαστικής γραφολόγου Μ.-Μ. Κ., οι ανωτέρω διαθήκες δεν έχουν συνταχθεί από τον φερόμενο ως διαθέτη, Γ. Κ., αλλά από άλλο πρόσωπο και ότι από τη συνεκτίμησή τους προκύπτει κατά τρόπο αναμφισβήτητο η πλαστότητα των ανωτέρω με ημερομηνίες 4-5-2012 και 8-6-2012 ιδιόγραφων διαθηκών, που αποδίδονται στον Γ.
Κ., με την επισήμανση ότι το γεγονός της πλαστότητας τούτων δεν αμφισβητείται, ούτε από τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα "ο οποίος στο δικόγραφο της με ημερομηνία 13-3-2014 προσθήκης- αντίκρουσής του ομολογεί τη μη γνησιότητά τους, με συνέπεια να παράγεται πλήρης απόδειξη περί της πλαστότητας αυτών". Την ως άνω κρίση του Εφετείου, όπως ήδη εκτέθηκε στην αρχή της παρούσας δεν προσβάλλει ο αναιρεσείων με την ένδικη αίτηση αναιρέσεώς του.
Συνεχίζοντας το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα: "Την 26η-7-2012, ο εναγόμενος εγχείρησε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Θηβών την με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη, που φέρεται να έχει συντάξει και υπογράψει ο Γ. Κ. του Π.. Η ως άνω διαθήκη δημοσιεύθηκε με το υπ' αριθμό .../26-7-2012 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θηβών.
Το περιεχόμενο, δε, της από 16-5-2012 φερόμενης ως ιδιόγραφου διαθήκης του ως άνω διαθέτη έχει επί λέξει ως εξής: "ΔΙΑΘΗΚΗ ... 16 Μαϊ 12, εγώ ο Γ. Κ. Ι. του Π. είμαι στο ... με τον ανιψιό του Π. με πιρε απ' τα χεργια του Ψ. Δ. μου με κρατούσε, μαφινε νιστικο και με χτιπαγε για να παρι τη πιρηουσια εδω στον Π. περναο καλα και με φροντίζουν ερχοντε και οι ανιψιές μου και με βλέπουν η ανα η ε.
και η Σ. με τον αντρα της Σ.. Θελω αμα πεθανο ολη την περιουσία μου να την παρη ο Π. το πεδη του αδελφού μου Ν. που πεθανε 40 χρονο αφτος με φρόντιζε οσο ζούσε και κανένας αλος απ τα αδέλφια μου δε με αγαπούσε οσο αφτος. Για αφτο θελο ολι μου την περιουσία κινητη και ακίνητη και τα χριματα να τα παρη ο Π. θελο να παρη απ τον Ψ.
οτη μου χη κλεψη τα χριματα τη παλια ταφτοτητα και το ακορτεον, ότη εχο υπογραφή πρην απ αφτα δεν ισχιη γιατη ο Ψ. με χτύπαγε. ... 16-5-12 Γ.Κ.". Οι ειδικοί δικαστικοί γραφολόγοι Θ. Τ. και Χ. Τ.-Σ., οι οποίοι διορίσθηκαν ως πραγματογνώμονες με την υπ' αριθμό 55/2014 μη οριστική απόφαση του Δικαστηρίου αυτού, στην από 30-3-2015 έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, την οποία συνέταξαν σύμφωνα με το διατακτικό της ανωτέρω αποφάσεως αναφέρουν, μεταξύ άλλων, σχετικά με την ως άνω με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη ότι η γραφή του κειμένου αυτής, αλλά και η υπογραφή του φερόμενου ως διαθέτη παρουσιάζει ουσιώδεις διαφορές με την αναμφισβήτητης γνησιότητας δειγματική γραφή και της αναμφισβήτητης γνησιότητας γραμματικού τύπου δειγματικές γραφές του Γ.
Κ.. Ειδικότερα, σύμφωνα με το σκεπτικό της ως άνω πραγματογνωμοσύνης, από τη γραφολογική ανάλυση της γραφής του κειμένου της υπό έλεγχο με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφης διαθήκης διαπιστώθηκαν διαφορές ως προς: α) τη γραφική ταχύτητα και το βαθμό αυθορμητισμού, καθόσον η γραφή της υπό έλεγχο διαθήκης έχει χαραχθεί με μέτρια ελεγχόμενη γραφική ταχύτητα και χαμηλού επιπέδου αυθορμητισμό και αυτοματισμό, ενώ αντίθετα η γνήσια γραφή του Γ.
Κ. περιέχει αρκετή γραφική ταχύτητα, αυθορμητισμό, αυτοματισμό και ρυθμικότητα που διατρέχουν ομοιόμορφα το κείμενο των δειγματικών εγγράφων, β) τον τύπο και τη μορφή των γραμμάτων, καθόσον η γραφή του Γ. Κ. έχει ελαφρώς καλλιγραφική μορφή, σε αντίθεση με αυτή του κειμένου της υπό έλεγχο από 16-5-2012 διαθήκης, γ) την ποιότητα της χάραξης, καθόσον η γραφή του κειμένου της υπό έλεγχο διαθήκης ενώ στην αρχή της πρώτης παραγράφου περιέχει αδικαιολόγητα πιο σταθερή και δυναμική χάραξη, στοιχεία που καταδεικνύουν ότι το κείμενο της διαθήκης προέρχεται από άτομο που χειρίζεται με σταθερότητα το γραφικό μέσο.
Αντίθετα, η πλησιόχρονη δειγματική γραφή του Γ. Κ. περιέχει κάποια γραφική αδυναμία και ελαφρό παθολογικό τρόμο, που διατρέχουν αυθόρμητα ολόκληρο το κείμενο των γνησίων δειγματικών εγγράφων, δ) το μέγεθος και τις αναλογίες των γραμμάτων καθόσον τα γράμματα στο κείμενο της υπό έλεγχο διαθήκης είναι στο σύνολό τους μεγαλύτερα απ' αυτά της γνήσιας δειγματικής γραφής του Γ.
Κ., ε) την ποικιλομορφία χάραξης μερικών γραμμάτων, καθόσον στη γραφή του κειμένου της υπό έλεγχο διαθήκης η ποικιλομορφία χάραξης είναι εν γένει διαφορετική από αυτή της γνήσιας γραφής του Γ. Κ., στ) την πυκνότητα των μεσογραμματικών και μεσολεξικών διαστημάτων καθόσον στη γραφή της υπό έλεγχο διαθήκης τα μεσογραμματικά και μεσολεξικά διαστήματα στο σύνολό τους είναι ακανόνιστα και μεγαλύτερα από τα αντίστοιχα της γνήσιας δειγματικής γραφής του Γ.
Κ., 3) την κάθετη διαστίχωση, η) την κατεύθυνση των αξόνων των γραμμάτων, καθόσον στη γραφή της υπό έλεγχο διαθήκης η κλίση των γραμμάτων και των αριθμών είναι ακατάσταση, τα γράμματα ενίοτε είναι κάθετα προς τον έντυπο προχαραγμένο στίχο, ενώ συνήθως έχουν ελαφρά δεξιά ασταθή κλίση, με διάφορες διαβαθμίσεις.
Αντίθετα, στη γνήσια γραφή του Γ. Κ. τα γράμματα έχουν εν γένει μεγαλύτερη κλίση προς τα δεξιά, η οποία όμως είναι σχεδόν ομοιόμορφη, θ) τη γραφική πίεση και την απόδοση των γραμμάτων, καθόσον στη γραφή της υπό έλεγχο από 16-5-2012 διαθήκης η γραφική πίεση είναι μέτρια και ομοιόμορφη με ελάχιστες αυξομοιώσεις και τριχοειδείς γραμμές προφανώς λόγω της ελεγχόμενης και δυναμικής χάραξης, ενώ αντίθετα στη γνήσια γραφή του Γ.
Κ. η γραφική πίεση είναι μέτρια, αλλά, με αρμονικές αυξομοιώσεις και φθίνουσες απολήξεις, ι) την πορεία των στίχων, καθόσον στη γραφή της υπό έλεγχο διαθήκης οι στίχοι έχουν κυματοειδή-ασυνεπή πορεία σε σχέση με τους οριζόντιους προχαραγμένους στίχους. Η τοποθέτηση των γραμμάτων μετά την πρώτη παράγραφο του κειμένου της διαθήκης είναι ακατάστατη, αν και η γραμμή χάραξης είναι σταθερότερη και δυναμικότερη από αυτή της πρώτης παραγράφου.
Οι ως άνω πραγματογνώμονες παρατηρούν ότι είναι άξιο απορίας πως η γραφή των έξι πρώτων στίχων είναι σχετικά τρομώδης, ενώ στη συνέχεια αν και λογικά πρέπει να υπάρχει κόπωση γίνεται σταθερότερη, ια) τον βαθμό τονισμού και στίξης, καθόσον στο κείμενο της υπό έλεγχο διαθήκης δεν υπάρχουν σημεία τονισμού, εκτός από τα διαλυτικά της λέξης "Μαϊ" στον πρώτο στίχο, ενώ στη γνήσια δειγματική γραφή του Γ.
Κ. υπάρχει σε λίγες λέξεις οξεία ή ψιλή και συχνότερα το σημείο της περισπωμένης, ιβ) στο είδος των επιχαράξεων, καθόσον στη γραφή της υπό έλεγχο διαθήκης γίνεται πολύ συχνά αλλαγή του τύπου του γράμματος "π".
Επισημαίνεται από τους πραγματογνώμονες ότι το στοιχείο αυτό συνιστά αντικειμενικό εύρημα πλαστότητας, διότι τέτοιου είδους διορθώσεις (στον τύπο των γραμμάτων) δεν παρουσιάζονται στη γνήσια γραφή του Γ. Κ., αντίθετα τέτοιου είδους διορθώσεις στον τύπο ενός γράμματος απαντώνται στα πλαίσια της απομιμητικής προσπάθειας για την πιστότερη απόδοση της γραφής τρίτου ατόμου, ιγ) στον εθισμό των συνδέσεων, ιδ) ως προς την ανάμειξη κεφαλαίων και πεζών γραμμάτων στην ίδια λέξη, ιε) τη δομή και τον τρόπο χάραξης των περισσότερων και πιο ιδιόμορφων γραμμάτων και αριθμών, όπως αυτά παρατίθενται σε συγκριτικό πίνακα, όπου εμφαίνονται γράμματα και αριθμοί κατά τον τρόπο που αυτά αποτυπώθηκαν στην υπό έλεγχο διαθήκη και σε δειγματική γραφή του διαθέτη.
Με βάση τα ανωτέρω ευρήματα, σύμφωνα με το πόρισμα της από 30-3-2015 έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης των ειδικών γραφολόγων Θ. Τ. και Χ. Τ.- Σ., η γραφή του κειμένου της υπό έλεγχο με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφης διαθήκης παρουσιάζει εικόνα "άτακτης", αφύσικης και δυσαρμονικής γραφής, η οποία έχει πολλές και ουσιαστικές διαφορές από την αναμφισβήτητης γνησιότητας δειγματική γραφή του Γ.
Κ., τόσο στα γενικά όσο και στα ειδικά γραφολογικά γνωρίσματα. Οι ελάχιστες ομοιότητες οι οποίες απαντώνται μεταξύ των συγκρινόμενων γραφών (οι οποίες εντοπίζονται στο επίπεδο της ορθογραφίας και του μικρού περιθωρίου προς τα αριστερά) κρίνονται ως αποτέλεσμα της απομιμητικής προσπάθειας που κατέβαλε το πρόσωπο που χάραξε τη φερόμενη ως ιδιόγραφη διαθήκη του Γ.
Κ.. Περαιτέρω, σε σχέση με τον έλεγχο της υπογραφής της από 16-5-2012 ιδιόγραφης διαθήκης και τη σύγκριση αυτής με τις πλησιόχρονες αναμφισβήτητης γνησιότητας ελληνόγλωσσες δειγματικές υπογραφές του Γ. Κ., οι πραγματογνώμονες Θ. Τ. και Χ. Τ.-Σ. διαπίστωσαν διαφορές ως προς: α) τη γενική εμφάνιση, β) τη μορφή των γραμμάτων, γ) τη γραφική ταχύτητα και το βαθμό αυθορμητισμού, καθόσον η υπογραφή που έχει τεθεί στην υπό έλεγχο διαθήκη σχηματίζεται με βραδεία και ελεγχόμενη χάραξη, χωρίς φυσικότητα και αυθορμητισμό, με γραφικές στάσεις και διακοπές του στυλογράφου κατά το σχεδίασμα των γραμμάτων, ενώ οι γνήσιες υπογραφές του Γ.
Κ. χαράσσονται με μέτρια ομοιόμορφη ταχύτητα και αυθορμητισμό, δ) την ποιότητα της χάραξης, ε) το μέγεθος και τις αναλογίες των γραμμάτων, καθόσον τα γράμματα στην υπό έλεγχο υπογραφή είναι μεγαλύτερα από αυτά των γνησίων υπογραφών του Γ. Κ., ζ) την πυκνότητα των γραμμάτων μεταξύ τους, καθόσον τα μεσογραμματικά
διαστήματα της υπό έλεγχο υπογραφής είναι μικρά και πολύ συμμετρικά, ενώ τα μεσογραμματικά διαστήματα των γνήσιων υπογραφών του Γ. Κ. είναι μέτρια και ελαφρώς ακανόνιστα σε φυσιολογικά πλαίσια, η) την κλίση των γραμμάτων, καθόσον στην υπό έλεγχο υπογραφή τα γράμματα είναι σχεδόν κάθετα προς τα/έντυπο οριζόντιο στίχο, ενώ στις γνήσιες υπογραφές του Γ.
Κ. η κλίση των γραμμάτων είναι ελαφρώς έως πολύ πλάγια προς τα δεξιά, θ) την έκταση, καθόσον η έκταση της υπό έλεγχο υπογραφής (λόγω του μεγάλου μεγέθους των γραμμάτων) είναι μεγαλύτερη από αυτή των γνησίων υπογραφών του Γ. Κ., αν και τα μεσογραμματικά διαστήματα είναι μικρότερα στις γνήσιες υπογραφές του ως άνω κληρονομουμένου, ι)στις συνδέσεις^καθόσον η υπό έλεγχο υπογραφή έχει φαινομενικές συνδέσεις, αφύσικες γραφικές διακοπές και γραφικές στάσεις, τα γράμματα αυτής χαράσσονται με αργό - σχεδιαστικό ρυθμό με φαινομενικές συνδέσεις, με διακοπές της γραφικής κίνησης και στάσεις, ενώ αντίθετα στις γνήσιες υπογραφές του Γ.
Κ. οι συνδέσεις μεταξύ των γραμμάτων είναι φυσιολογικές(τριχοειδείς), ια) στη γραφική πίεση, καθόσον στην υπογραφή της υπό έλεγχο διαθήκης η γραφική πίεση είναι έντονη και ομοιόμορφη, χωρίς φυσιολογικές αυξομειώσεις, με απουσία τριχοειδών γραμμών, ενώ αντίθετα στις γνήσιες υπογραφές του Γ. Κ. η γραφική πίεση είναι μέτρια, με αρμονικές αυξομειώσεις και φθίνουσες απολήξεις, ιβ) τον τονισμό, καθόσον στην υπό έλεγχο υπογραφή πάνω από το γράμμα "ι" στη λέξη "Κ." υπάρχει οξεία, ενώ αντίθετα στις γνήσιες υπογραφές του Γ.
Κ. πάνω από το γράμμα "ι" υπάρχει περισπωμένη, ιγ) στη γραμμή χάραξης, καθόσον η υπό έλεγχο υπογραφή περιέχει αντικειμενικά ευρήματα πλαστότητας, τα οποία απαντώνται σε πλαστογραφημένες υπογραφές με τη μέθοδο της βραδείας ζωγραφικής απομίμησης, όπως βραδεία και ελεγχόμενη χάραξη, έλλειψη αυτοματισμού, γραφικό δισταγμό, φαινομενικές συνδέσεις, έλλειψη ταχύτητας, αυθορμητισμού και αυτοματισμού.
Επισημαίνεται, επίσης, ότι από την υπογραφή της υπό έλεγχο διαθήκης απουσιάζουν πλήρως τα παθολογικά ευρήματα που είναι φυσιολογικό να υπάρχουν σε άτομα μεγάλης ηλικίας με προβλήματα υγείας, τα οποία θα έπρεπε να υπάρχουν, αφού απαντώνται στις γνήσιες υπογραφές του Γ. Κ. και ιδ) τη δομή και τον τρόπο χάραξης των γραμμάτων, κατά τον τρόπο που αυτά αποτυπώθηκαν στην υπό έλεγχο διαθήκη και σε δειγματικές υπογραφές του διαθέτη.
Με βάση τα ανωτέρω ευρήματα, σύμφωνα με το πόρισμα της από 30-3-2015 έκθεσης γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης των ειδικών γραφολόγων Τ. και Χ. Τ.- Σ., η υπογραφή της με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφης διαθήκης περιέχει πολλές και χαρακτηριστικές διαφορές από τις γνήσιες υπογραφές του Γ. Κ., καθόσον η ελεγχόμενη υπογραφή, εκτός των άλλων, έχει έλλειψη αυθορμητισμού και φυσικότητας, είναι χαραγμένη με ελεγχόμενη χάραξη, χωρίς φυσιολογικές αυξομειώσεις στη γραφική πίεση και με αφύσικες γραφικές διακοπές της γραμμής χάραξης των γραμμάτων.
Τα γράμματα είναι χαραγμένα με προσποιητή χάραξη και δεν εμφανίζουν στοιχεία μειωμένης γραφικής ικανότητας, που περιέχουν όλες οι γνήσιες υπογραφές του Γ. Κ.. Στα ίδια ευρήματα με αυτά του πορίσματος της από 30-3-2015 έκθεσης γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης καταλήγει και η ειδική γραφολόγος Β. Σ. στο σκεπτικό της από 1-11-2012 έκθεσης γραφολογικής γνωμοδότησής της, εκ των οποίων οδηγείται στα συμπεράσματα αφενός ότι η γραφή του κειμένου της από 16-5-2012 ιδιόγραφης διαθήκης δεν έχει γραφεί από τον Γ.
Κ., αλλά από άλλο άγνωστο πρόσωπο με πεποιημένη γραφή, ώστε να φαίνεται ότι προέρχεται από γραφέα αμβλυμένης γραφικής ικανότητας και αφετέρου ότι η επ' αυτής τεθείσα υπογραφή δεν έχει γραφεί από τον Γ. Κ., αλλά από άλλο άγνωστο πρόσωπο μετά από ανεπιτυχή προσπάθεια απομίμησης του τύπου των γνήσιων υπογραφών του ως άνω κληρονομούμενου.
Αντιθέτως η δικαστική γραφολόγος Π. Δ., στην από 10-6-2013 έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, την οποία συνέταξε μετά την έκδοση της 4/2013 πράξης της πταισματοδίκη Θήβας σε εκτέλεση της υπ' αριθμό ΕΓ2-2013/38α παραγγελίας του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θηβών, διαπιστώνει ότι η με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη φέρει τη γνήσια γραφή και υπογραφή του Γ.
Κ., ενώ επίσης επισημαίνεται ότι στην ελεγχόμενη διαθήκη φαίνεται η ίδια ατομικότητα και η ίδια έννοια με τα υπό σύγκριση δείγματα γραφής και υπογραφής. Στο συμπέρασμα δε ότι η με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη φέρει τη γνήσια γραφή και υπογραφή του Γ. Κ., καταλήγει και η με ημερομηνία 28-8-2012 έκθεση γραφολογικής γνωμοδότησης, που συνέταξε η Δικηγόρος-δικαστική γραφολόγος Μ.-Μ.
Κ.. Το συμπέρασμα της αυτό η ως άνω γραφολόγος βασίζει κυρίως στην εκτίμηση του ότι η ως άνω με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη φέρει όμοιας σύνθεσης, δομής, κλίσεως και γραφικής ποιότητας σχηματισμούς με την από 17-3-2012 ιδιόγραφη διαθήκη του Γ. Κ.. Ωστόσο, από τη συνεκτίμηση των ως άνω αποδεικτικών στοιχείων αποδεικνύεται ότι η με ημερομηνία 16-5-2012 φερόμενη ως ιδιόγραφη - διαθήκη του Γ.
Κ., αποτελεί προϊόν πλαστογραφίας, δεδομένου ότι δεν γράφηκε από τον τελευταίο, τόσο κατά το περιεχόμενο του κειμένου της, όσο και κατά την υπογραφή της. Η πλαστότητα, δε, της εν λόγω διαθήκης προκύπτει ιδίως από τις ανωτέρω διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα των νομίμως διορισθέντων με την υπ' αριθμό 55/2014 μη οριστική απόφαση του Δικαστηρίου αυτού πραγματογνωμόνων, Θ.
Τ. και Χ. Τ.-Σ., που περιέχονται στην από 30-3-2015 έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, η οποία κρίνεται ως η πλέον εμπεριστατωμένη και επιστημονικώς τεκμηριωμένη, καθόσον σε σχέση με τις υπόλοιπες γραφολογικές γνωμοδοτήσεις διακρίνεται για την πληρότητα και τη σαφήνειά της, αφού εντοπίζει τόσο τις διαφορές όσο και τις ομοιότητες της υπό έλεγχο διαθήκης με το υπόλοιπο συγκριτικό υλικό τόσο ως προς τη γραφή του κειμένου όσο και ως προς την υπογραφή αυτής, αναλύοντας αυτές (διαφορές και ομοιότητες) μία προς μία, παραθέτοντας συγκριτικούς πίνακες, όπου εμφαίνονται κατά τρόπο σαφή οι διαφορές που εντοπίσθηκαν στη χάραξη των γραμμάτων και αριθμών κατά τον έλεγχο της υπό έλεγχο διαθήκης και της γνήσιας δειγματικής γραφής και υπογραφής του διαθέτη, και καταλήγοντας στο τελικό συμπέρασμα μετά από πλήρη ανάλυση των ευρημάτων και διεξοδική αιτιολογία των πορισμάτων της.
Αντιθέτως, στην από 10-6-2013 έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, την οποία συνέταξε η δικαστική γραφολόγος Π. Δ., γίνεται γενικόλογη αναφορά ότι η από 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη έχει συνταχθεί με αυθορμητισμό και φυσικότητα χάραξης, που συναντάται σε όλες τις υπό σύγκριση γνήσιες γραφές και υπογραφές του Γ.
Κ., ενώ επίσης επισημαίνεται ότι στην ελεγχόμενη διαθήκη φαίνεται η ίδια ατομικότητα και η ίδια έννοια με τα υπό σύγκριση δείγματα γραφής και υπογραφής του ανωτέρω διαθέτη, χωρίς ωστόσο αναφέρεται εάν η εξέταση των εγγράφων του συγκριτικού υλικού έλαβε χώρα από το πρωτότυπο αυτών, χωρίς να αιτιολογούνται τα γραφολογικά ευρήματα και να συγκεκριμενοποιούνται οι διαπιστωθείσες ομοιότητες, αλλά ούτε και να διερευνώνται τυχόν υπάρχουσες διαφορές, με αποτέλεσμα να καταλείπεται αμφιβολία αναφορικά με την πληρότητα της ως άνω εκθέσεως και περαιτέρω ως προς τη βασιμότητα του συμπεράσματος της.
Επίσης, στην από 28-8-2012 γραφολογική έκθεση, την οποία συνέταξε η δικαστική γραφολόγος Μ.- Μ. Κ. κατ' εντολή του εναγομένου, παραλείπεται η αναφορά των χαρακτηριστικών στοιχείων που σύμφωνα με την ανωτέρω γνωμοδότηση προσδιορίζουν την παθολογική ταυτότητα και ατομικότητα στη χάραξη του διαθέτη, δεν γίνεται μνεία σε εμφανείς διαφορές μεταξύ των με ημερομηνίες 17-3-2012 και 16-5-2012 ιδιόγραφων διαθηκών, οι οποίες εντοπίζονται τόσο στα γενικά όσο και στα ειδικά γραφολογικά γνωρίσματα της γνήσιας γραφής και υπογραφής του Γ.
Κ., καθόσον οι ανωτέρω διαθήκες παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές προς το βαθμό της γραφικής ταχύτητας και αυθορμητισμού, την ποιότητα της χάραξης, τον τύπο και την μορφή των γραμμάτων και των αριθμών, το βαθμό τονισμού και στίξης, ως προς τον εθισμό των συνδεσμώσεων, τη γραφική πίεση, την ανάμειξη κεφαλαίων και πεζών γραμμάτων και τη δομή των επιμέρους γραμμάτων σε σχέση με τα δειγματικά στοιχεία των προσκομισθέντων εγγράφων αναμφισβήτητης γνησιότητας του ως άνω διαθέτη.
Ακόμη, πρέπει να σημειωθεί ότι η ως άνω δικαστική γραφολόγος Μ. -Μ. Κ. καταλήγει στο παράδοξο συμπέρασμα ότι ο Γ. Κ. υπέγραψε την από 4-5-2012 φερόμενη ως ιδιόγραφη διαθήκη του (πλαστή κατά περιεχόμενο διαθήκη, σύμφωνα με το πόρισμα και της ίδιας της γραφολόγου Μ.-Μ. Κ.) υποβοηθούμενος από κάποιο πρόσωπο που του κρατούσε το χέρι, ενώ λίγες ημέρες μετά, στις 16-5-2012, ήτοι δύο ημέρες πριν εισαχθεί στο νοσοκομείο, όπου και κατέληξε, ήταν σε θέση να συντάξει και συνέταξε όλο το κείμενο και επιπλέον υπέγραψε την από 16-5-2012 γνήσια κατά την ανωτέρω γραφολόγο ιδιόγραφη διαθήκη του.
Συνεπεία των ανωτέρω, καταλείπεται αμφιβολία αναφορικά με τη βασιμότητα του πορίσματος της ως άνω γραφολογικής έκθεσης. Επιπρόσθετα, πρέπει να σημειωθεί ότι ο εναγόμενος, ο οποίος στα πλαίσια της κρινόμενης υπόθεσης υποστηρίζει ότι η από 16-5-2012 φερόμενη ως ιδιόγραφη διαθήκη του Γ. Κ. είναι γνήσια, σε άλλη δίκη που έχει ανοιχθεί μεταξύ αυτού και των εναγόντων με αντικείμενο την αναγνώριση ως πλαστών:
α) της υπ' αριθμό .../15-3-2012 δημόσιας διαθήκης και β) της από 17-3-2012 ιδιόγραφης διαθήκης του Γ. Κ., με τις οποίες ο κληρονομούμενος-διαθέτης τιμά ως κληρονόμους του τους νυν ενάγοντες, ισχυρίζεται ότι ο διαθέτης δύο μήνες πριν τη σύνταξη της επίδικης στην παρούσα δίκη από 16-5-2012 ιδιόγραφης διαθήκης δεν ήταν καλά στα μυαλά και δεν ήταν σε θέση να συντάξει διαθήκη, ισχυρισμός που αποδυναμώνει και καθιστά αβάσιμο τον ισχυρισμό του στην κρινόμενη υπόθεση περί γνησιότητάς της από 16-5-2012 ιδιόγραφης διαθήκης, η οποία είναι μεταγενέστερη κατά δύο μήνες των ανωτέρων υπό στοιχεία α* και β' διαθηκών και φερόμενη ως συνταχθείσα μόλις 29 ημέρες πριν το θάνατο του Γ.
Κ.. Με βάση τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, αποδεικνύεται ότι: ... iii) η με ημερομηνία 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη, που φέρεται να έχει συντάξει ο Γ. Κ. του Π., η οποία δημοσιεύθηκε με το υπ'αριθμό .../26-7-2012 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θηβών, δεν έχει συνταχθεί ιδιοχείρως και υπογραφεί από τον Γ.
Κ. του Π., αλλά από άλλο άγνωστο άτομο. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι η υπ' αριθμό .../15-3-2012 δημόσια διαθήκη, καθώς επίσης και η με ημερομηνία 17-3-2012 ιδιόγραφη διαθήκη, με τις οποίες ο Γ. Κ. εγκατέστησε ως κληρονόμους του τον αδελφό του Α. και τους ενάγοντες, δεν ανταποκρίνεται στην αληθινή βούληση του κληρονομουμένου, αλλά αποτελούν προϊόν απειλής που ασκήθηκε αντίθετα προς τα χρηστά ήθη σε βάρος του τελευταίου από τον πρώτο ενάγοντα, προβάλλεται αλυσιτελώς στην προκειμένη δίκη, καθόσον δε δύναται να θεμελιώσει οποιαδήποτε καταλυτική του δικαιώματος των εναγόντων ένσταση, αλλά αποτελεί περιεχόμενο αγωγής για την ακύρωση των ως άνω μη επίδικών στην κρινόμενη υπόθεση διαθηκών, λόγω απειλής, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1782 παρ. 1 του ΑΚ.".
Με βάση τα παραπάνω, το Εφετείο, το οποίο επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, δέχθηκε, ότι η προσβαλλόμενη από 16.5.2012 ιδιόγραφη διαθήκη, που δημοσιεύθηκε με το .../26.7.2012 πρακτικό, όπως άλλωστε και οι προηγούμενες, μη προσβαλλόμενες με την αναίρεση ως άνω από 4.5.2012 και 8.6.2012 διαθήκες, δεν έχει συνταχθεί ιδιοχείρως και υπογραφεί από τον Γ.
Κ. του Π., αλλά από άλλο άγνωστο άτομο και αναγνώρισε την ακυρότητά της, ορθά έκρινε ότι συνέτρεχαν όλες οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της παρούσας ατομικής περίπτωσης στο λόγο της μείζονος πρότασης του δικανικού συλλογισμού για την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων των άρθρων 1718 και 1721 ΑΚ, εφόσον στις πιο πάνω παραδοχές αυτής αναφέρεται, ότι η επίδικη ιδιόγραφη διαθήκη, την οποία φέρεται να έχει συντάξει ο διαθέτης Γ.
Κ. του Π., είναι άκυρη, καθόσον δε φέρει όλα τα ως άνω απαιτούμενα από το νόμο συστατικά στοιχεία αυτής και ειδικότερα δεν έχει γραφεί ολόκληρη από το χέρι τούτου, ούτε έχει υπογραφεί από αυτόν. Εξάλλου, το Εφετείο ούτε και εκ πλαγίου παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις ούτε στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, καθόσον περιέλαβε σ' αυτήν σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων και ειδικότερα με πληρότητα και σαφήνεια εκτίθενται όλα τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του Δικαστηρίου περί της συνδρομής των ως άνω νόμιμων όρων και προϋποθέσεων των διατάξεων που εφαρμόστηκαν και συγκεκριμένα σχετικά με το ότι η επίδικη από 16.5.2012 ιδιόγραφη διαθήκη είναι άκυρη.
Ειδικότερα, το Εφετείο, για να καταλήξει στο ως άνω αποδεικτικό του πόρισμα, διέλαβε στις παραδοχές του, όλες τις αναφορές, επισημάνσεις και τα συμπεράσματα των πραγματογνωμόνων- ειδικών δικαστικών γραφολόγων, οι οποίοι είχαν διοριστεί με την 55/2014 μη οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θηβών, προκειμένου να γνωμοδοτήσουν αν οι ως άνω ιδιόγραφες διαθήκες, μεταξύ των οποίων και η επίδικη, του αποβιώσαντος στη …, στις 14.6.2012, Γ.
Κ. του Π., που δημοσιεύθηκαν και κηρύχθηκαν κύριες, έχουν γραφεί καθ'ολοκληρίαν ιδιοχείρως από τον ως άνω διαθέτη και η υπογραφή στο τέλος των κειμένων τους έχει τεθεί επίσης από τον ίδιο ιδιοχείρως, όπως επίσης και όλες τις αναφορές, επισημάνσεις και τα συμπεράσματα των γραφολογικών εκθέσεων που συντάχθηκαν από ειδικούς γραφολόγους με εντολή των διαδίκων, αλλά και στα πλαίσια ποινικής δίκης σε βάρος του αναιρεσείοντος, τις οποίες αξιολόγησε και σύγκρινε μεταξύ τους, με ειδική μνεία περί της αξιοπιστίας της κάθε μίας από αυτές, σε συνδυασμό και με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα.
Επομένως, είναι αβάσιμοι οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης, (αναφερόμενοι στο αναιρετήριο υπό στοιχεία I και II), με τους οποίους η προσβαλλόμενη απόφαση ελέγχεται για πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 ΚΠολΔ. σχετικά με την παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 1718 και 1721 του ΚΠολ.Δ. Κατά τα λοιπά, οι ίδιοι λόγοι αναίρεσης, που αναφέρονται σε αποσπάσματα πορισμάτων κυρίως των πραγματογνωμόνων ειδικών γραφολόγων, αλλά και των άλλων γραφολόγων, τα οποία, κατά τις αιτιάσεις του αναιρεσείοντος παρουσιάζουν ελλείψεις που οδηγούν σε διαφορετική αξιολόγησή τους, από εκείνη που υιοθέτησε η προσβαλλόμενη απόφαση, είναι απαράδεκτοι, επειδή, υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελίωσής τους στις ως άνω διατάξεις των αριθμών 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλήττεται αποκλειστικά η αναιρετικά ανέλεγκτη περί την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων ουσιαστική κρίση του Εφετείου (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).
Ο τρίτος λόγος αναίρεσης (αναφερόμενος στο αναιρετήριο υπό στοιχείο III), με τον οποίο ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για παραβίαση του αριθμού 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αιτιώμενος ότι αυτή παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου και συγκεκριμένα της αναφερόμενης από 1.11.2012, ενώ πρόκειται για την από 4.11.2012, έκθεσης γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης της ειδικής γραφολόγου Β.
Σ., επειδή δέχθηκε, ότι αυτή επιβεβαιώνει το πόρισμα των δικαστικών πραγματογνωμόνων και οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι η από 16-5-2012 ιδιόγραφη διαθήκη δεν έχει γραφεί και υπογραφεί από τον φερόμενο ως διαθέτη, Γ. Κ., αλλά από άλλο άγνωστο πρόσωπο, ενώ, κατά τον αναιρεσείοντα, η ως άνω γραφολόγος δεν γνωμοδότησε σχετικά με τη γνησιότητα ή μη της επίδικης διαθήκης, αλλά για τη γνησιότητα ή μη των διαθηκών με τις οποίες ο διαθέτης εγκατέστησε ως κληρονόμους του τους αναιρεσίβλητους, είναι πρωτίστως απαράδεκτος, διότι, κατά τα εκτεθέντα στην οικεία μείζονα σκέψη, η ως άνω έκθεση γραφολογικήςς πραγματογνωμοσύνης, που συντάχθηκε με αίτηση των αναιρεσιβλήτων και προσκομίσθηκε από αυτούς, δεν αποτελεί έγγραφο με την έννοια των άρθρων 368, 387 και 390 ΚΠολΔ, και η τυχόν παραμόρφωση του περιεχομένου της, δεν ιδρύει τον παραπάνω αναιρετικό λόγο.
Συνακόλουθα με τα παραπάνω, μη υπάρχοντος άλλου αναιρετικού λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η από 7.9.2020 αίτηση αναίρεσης του Π. Κ. κατά της 90/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, ως ηττηθείς διάδικος, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το σχετικό αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.
Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παράβολου που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 7.9.2020 αίτηση του Π. Κ. για αναίρεση της 90/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας.
Διατάσσει να εισαχθεί το κατατεθέν παράβολο στο Δημόσιο Ταμείο.
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 15 Ιουνίου 2022.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 18 Ιουλίου 2022.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ