Supreme Court dismisses appeal on jurisdictional error regarding maritime vs. land contract disputes.

Απόφαση 1285 / 2006 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1285/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1΄ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ρωμύλο Κεδίκογλου, Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Καράμπελα, Εμμανουήλ Καλούδη, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή και Γεώργιο Πετράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Μαϊου 2006, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ναυτιλιακής Εταιρείας με την επωνυμία «...» (...), που εδρεύει στη... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Μπονώρη. Του αναιρεσίβλητου: ...., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Αναγνωστόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-3-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 666/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 6002/2004 μη οριστική και 7959/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της προδικαστικής απόφασης, όπως αυτή διορθώθηκε με την ως άνω οριστική του ιδίου Δικαστηρίου, ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21-2-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καράμπελας, διάβασε την από 18-4-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 5 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και όταν το δικαστήριο, σε περίπτωση καθ' ύλην αρμοδιότητας, εσφαλμένα δέχθηκε ότι είναι αρμόδιο ή αναρμόδιο, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 47. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι ο ως άνω λόγος αναιρέσεως δημιουργείται μόνον όταν υπάρχει σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας, συνιστάμενο σε παραδοχή υλικής αρμοδιότητας ή αναρμοδιότητας αυτού του ιδίου.

Επομένως δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός όταν το Εφετείο, επιλαμβανόμενο εφέσεως που υπάγεται, κατά το άρθρο 19 του ΚΠολΔ, στην καθ' ύλην αρμοδιότητά του, κρίνει εσφαλμένως ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που εξέδωσε την εκκαλούμενη απόφαση ήταν ή δεν ήταν αρμόδιο καθ' ύλην (ΟλΑΠ 5/2003, 30/1995, 3/1991). Εξάλλου από το άρθρο 51 παρ. 1, 2, 6 και 9 β΄ του Ν. 2172/1993, ο οποίος, ως προς το άρθρο 51, άρχισε να ισχύει από 16-3-1994, συνάγονται τα εξής:

Για την υπαγόμενη στην καθ' ύλην αρμοδιότητα των πρωτοδικείων πρωτοβάθμια δίκη επί ναυτικών διαφορών, συνιστάται ειδικό τμήμα στο Πρωτοδικείο Πειραιώς, με περιφέρεια εκείνη του Νομού Αττικής, το οποίο και καθίσταται καθ' ύλην αρμόδιο γιαυτή τη δίκη, ενώ η αντίστοιχη καθ' ύλην αρμοδιότητα του Πρωτοδικείου Αθηνών καταργείται, για δε τη σχετική δευτεροβάθμια δίκη συνιστάται ειδικό τμήμα στο Εφετείο Πειραιώς, το οποίο και καθίσταται καθ' ύλην αρμόδιο γιαυτή τη δίκη, ενώ η αντίστοιχη καθ' ύλην αρμοδιότητα του Εφετείου Αθηνών επίσης καταργείται.

Ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς ασκούνται υποχρεωτικά και εισάγονται στο τμήμα ναυτικών διαφορών αυτού και οι εφέσεις, που αφορούν ναυτική διαφορά, για την οποία εκδόθηκε απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών μετά την έναρξη ισχύος του άρθρου 51 του Ν. 2172/1993. Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 3Α του ίδιου νόμου, ναυτικές διαφορές είναι οι ιδιωτικές διαφορές που πηγάζουν από πράξεις του θαλάσσιου εμπορίου, τη χρησιμοποποίηση, λειτουργία ή ναυσιπλοϊα πλοίου ή την παροχή εργασίας σ' αυτό.

Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής δεν είναι ναυτική η διαφορά που πηγάζει από την παροχή χερσαίας -και όχι ναυτικής- εργασίας σε πλοίο. Τέλος από τις διατάξεις των άρθρων 1, 37 επ. και 53 επ. του Κώδικα Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου (Κ.Ι.Ν.Δ) προκύπτει ότι ουσιώδες στοιχείο της σύμβασης ναυτικής εργασίας είναι ότι ο ναυτικός αναλαμβάνει την υποχρέωση να συμμετέχει ως μέλος συγκροτημένου οργανικά πληρώματος στους πλόες του πλοίου, χωρίς να είναι απαραίτητη η πραγματική εκτέλεση του πλού και η αντιμετώπιση θαλάσσιων κινδύνων.

Έτσι η σύμβαση δεν αποβάλλει το χαρακτήρα της ως ναυτικής ούτε μεταλλάσσεται σε σύμβαση χερσαίας εργασίας, αν για οποιοδήποτε λόγο, όπως για συντήρηση ή επισκευή, παραμένει το πλοίο αργό στο λιμάνι, έχει όμως συγκροτημένο πλήρωμα και βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα προς πλούν, μόλις περατωθεί η συντήρηση ή η επισκευή του.

Στην περίπτωση αυτή ο προσλαμβανόμενος για να εργαστεί στο πλοίο ως μέλος συγκροτημένου πληρώματος, έστω και αν δεν παρέχει αμιγή ναυτική εργασία (όπως ηλεκτρολόγος, αρτοποιός, μουσικός κ.λ.π), θεωρείται ναυτικός και η σύμβαση του έχει ως αντικείμενο την παροχή ναυτικής εργασίας και όχι χερσαίας. Όταν όμως η πρόσληψή του μισθωτού γίνεται ειδικώς και αποκλειστικώς για όσο χρόνο το πλοίο είναι προσδεδεμένο στο λιμάνι για επισκευή, συντήρηση ή είναι παροπλισμένο και αυτός δεν έχει υποχρέωση συμμετοχής σε πλόες του πλοίου, τότε πρόκειται για παροχή χερσαίας εργασίας, η από την οποία γεννώμενη διαφορά δεν είναι ναυτική.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της ένδικης αγωγής επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος άσκησε αξιώσεις από σύμβαση εργασίας, την οποία παρέσχε ως φύλακας παροπλισμένου πλοίου, που εκμεταλλευόταν η εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα ναυτική εταιρία.

Το Εφετείο Αθηνών δέχθηκε ότι είναι αρμόδιο για την εκδίκαση της αγωγής αυτής. Με το μοναδικό λόγο της αναιρέσεως, από τον αριθμό 5 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλεται ότι το Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη απόφαση, εσφαλμένως δέχθηκε, αφενός ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε στον πρώτο βαθμό ήταν καθ' ύλην αρμόδιο για εκδίκαση της ένδικης αγωγής, η οποία στηριζόταν σε αξίωση από ναυτική διαφορά και αφετέρου ότι και το ίδιο το Εφετείο ήταν καθ' ύλην αρμόδιο για εκδίκαση της διαφοράς αυτής.

Ο λόγος αυτός, κατά την πρώτη από τις παραπάνω αιτιάσεις, εφόσον δεν αναφέρεται σε σφάλμα του Εφετείου σχετικά με τη δική του αρμοδιότητα, είναι απαράδεκτος και πρέπει γιαυτό να απορριφθεί. Κατά τη δεύτερη δε αιτίαση, που αναφέρεται σε σφάλμα του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου σχετικά με τη δική του αρμοδιότητα, είναι αβάσιμος και πρέπει γιαυτό να απορριφθεί, αφού το Εφετείο Αθηνών, επιλαμβανόμενο της εφέσεως του αναιρεσιβλήτου κατά της πρωτόδικης αποφάσεως, ήταν αρμόδιο να δικάσει την ένδικη διαφορά, η οποία πηγάζει από σύμβαση χερσαίας εργασίας και επομένως δεν είναι ναυτική .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-2-2005 αίτηση της ναυτιλιακής εταιρείας " ...." (...) για αναίρεση της 6002/2004 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, όπως αυτή διορθώθηκε με την 7959/2004 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που ορίζει στο ποσό των επτακοσίων εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Μαϊου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Ιουνίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ