Supreme Court overturns lower court's mental distress damages due to failure to consider victim's contributory negligence.

Απόφαση 1278 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1278/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Μαρία Χυτήρογλου και Δημήτριο Τζιούβα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Απριλίου 2015, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ - GENERAL UNION ΑΕΓΑ", της οποίας ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Γρατσία-Πλατή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Α., 2) Χ. Α. του Κ., 3) Ι. Α. του Κ., 4) Σ. Α. του Κ., 5) Α. χας Μ. Κ., 6) Ν. Κ. του Μ. και 7) Α. Κ. του Μ., όλων κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Αβαρκιώτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-9-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και του ήδη αποβιώσαντος Μήτσου Κρεμμύδα του Νικόλα, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 559/2008 μη οριστική και 542/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 503/2014 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 2-6-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τζιούβας διάβασε την από 10-4-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί ο μοναδικός λόγος της από 2-6-2014 και με αριθμό καταθέσεως 447/2014 αιτήσεως αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 503/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 932 και 300 του Α.Κ., προκύπτει, ότι το δικαστήριο της ουσίας, στα πλαίσια της διακριτικής εξουσίας που έχει από το άρθρο 932 του Α,Κ., δύναται να καθορίσει το ύψος της χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης του δικαιούχου, με βάση τους οικείους προσδιοριστικούς παράγοντες, όπως είναι το πταίσμα του υπόχρεου, το συντρέχον πταίσμα του δικαιούχου, η κοινωνική και η περιουσιακή κατάσταση των μερών.

Ο προσδιορισμός από το δικαστήριο της ουσίας του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί αναφέρεται στην εκτίμηση των πραγμάτων. Αντίθετα η εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας ελέγχεται για πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., αν στα πλαίσια του προσδιορισμού αυτού δεν έλαβε υπόψη γεγονότα που έπρεπε να συνεκτιμήσει για την κρίση του αυτή και τα οποία γεγονότα επηρεάζουν το ύψος της χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης.

Το συντρέχον πταίσμα της θανούσας σε τροχαίο ατύχημα συνεκτιμάται μαζί με τα άλλα προσδιοριστικά στοιχεία, είτε αυτό αναφέρεται στην πρόκληση της ζημίας, είτε στην έκταση αυτής, για τον καθορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης των μελών της οικογένειας της. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, το Εφετείο, ενώ δέχθηκε ότι για την επέλευση του θανάτου της Ι.

Α., η οποία θανατώθηκε στο τροχαίο ατύχημα που έγινε στις 15-6-2005, κατά το οποίο παρασύρθηκε από το με αριθμό κυκλοφορίας ΥΧΖ-... ΙΧΦ αυτοκίνητο (βυτιοφόρο) που οδηγούσε ο ιδιοκτήτης του Η. Κ. και το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την αστική ευθύνη του οδηγού και ιδιοκτήτη του από ζημίες που θα προκαλούσε με την κυκλοφορία του σε τρίτους στην ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Α.Ε.ΓΑ", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε και υπεισήλθε στις υποχρεώσεις της ως ειδικός διάδοχος της το αναιρεσείον Ν.Π.Ι.Δ.

με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", συντέλεσε και συντρέχον πταίσμα της ίδιας της θανούσας κατά ποσοστό 50%, λόγω του ότι ενώ είχε πρόθεση να κινηθεί από τη στάση του λεωφορείου προς το απέναντι πεζοδρόμιο και να διασχίσει κάθετα τη λεωφόρο Λαυρίου σε σημείο που δεν υπήρχαν διαβάσεις πεζών, όταν αποβιβάστηκε από το αστικό λεωφορείο, αντί να περιμένει την απομάκρυνση του τελευταίου, ώστε να είναι σε θέση να ελέγξει την κυκλοφορία σε ολόκληρο το πλάτος της οδού και να βεβαιωθεί ότι δεν θα την παρεμποδίσει, παράλληλα δε να είναι ορατή και από τους οδηγούς που κινούντο προς Αθήνα, προτίμησε να κινηθεί πίσω από το λεωφορείο, το οποίο περιόριζε την ορατότητα της αλλά και του ως άνω οδηγού του ΙΧΦ αυτοκινήτου (βυτιοφόρου), με συνέπεια να μην ελέγξει επαρκώς την κυκλοφορία επί του ρεύματος της λεωφόρου Λαυρίου προς Αθήνα, να αιφνιδιάσει τον ως άνω οδηγό του βυτιοφόρου αυτοκινήτου και να παρασυρθεί από το βυτιοφόρο αυτοκίνητο, προκειμένου να καθορίσει το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης των δικαιούχων αναιρεσιβλήτων, μελών της οικογένειας της ως άνω θανούσας Ι.

Α., δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τα άλλα προσδιοριστικά στοιχεία και το συντρέχον πταίσμα της ως άνω θανούσας για το θάνατο της, το οποίο είχε προσδιορίσει κατά τα ανωτέρω σε ποσοστό 50%, παραβιάζοντας έτσι, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, τις προαναφερθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 932 και 300 του Α.Κ..

Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο προσάπτεται στην απόφαση του Εφετείου η αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. γιατί παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 932 και 300 του Α.Κ, με το να μη λάβει υπόψη του ως προσδιοριστικό στοιχείο για τον καθορισμό του εύλογου ποσού της χρηματικής ικανοποιήσεως και το συντρέχον πταίσμα της θανούσας και συγγενούς των δικαιούχων χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης, είναι βάσιμος και πρέπει, κατά παραδοχή του, να γίνει δεκτή η αναίρεση, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος της που αφορά αναγνώριση υποχρεώσεως καταβολής χρηματικής ικανοποιήσεως ψυχικής οδύνης στους αναιρεσιβλήτους, να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το μέρος που αναιρείται προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 του Κ,Πολ.Δ.), να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος για την άσκηση της αναιρέσεως παραβόλου στο αναιρεσείον (άρθρο 495 παρ. 4 εδ.

α και ε Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, κατά το νόμιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 503/2014 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος της που αφορά αναγνώριση υποχρεώσεως καταβολής χρηματικής ικανοποιήσεως ψυχικής οδύνης στους αναιρεσιβλήτους.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το μέρος που αναιρέθηκε και που αφορά αναγνώριση υποχρεώσεως καταβολής χρηματικής ικανοποιήσεως ψυχικής οδύνης στους αναιρεσιβλήτους, στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Διατάσσει να επιστραφεί στο αναιρεσείον το παράβολο που κατέθεσε για την άσκηση της αναιρέσεως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 25 Ιουνίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 6 Νοεμβρίου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ