Supreme Court annuls appealable decision for failure to consider evidence regarding property boundaries.

Απόφαση 1276 / 2023 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1276/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μ. Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου-Απέργη, Μ. Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 16η Μαρτίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Π. του Β. και της Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ν. Μαραγκού και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Β. του Ι. και της Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αποστόλη Βλάχο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-9-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο .... Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 117ΤΜ/2017 μη οριστική, 85ΤΜ/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 46/2021 του Μονομελούς Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10-5-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 10-5-2021 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 46/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αιγαίου, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης:

Ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων άσκησε κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου την από 12-9-2013 αγωγή, με την οποία ζήτησε να αναγνωρισθεί η κυριότητά του επί ακινήτου εμβαδού 74,24 τ.μ., που αποτελεί τμήμα μεγαλύτερου ακινήτου του και βρίσκεται στην πόλη της ..., το οποίο απέκτησε με παράγωγο και πρωτότυπο τρόπο και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος, ο οποίος κατέλαβε το τμήμα αυτό, να του το αποδώσει.

Ζήτησε, επίσης, να διαταχθεί η διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής στα ... φύλλα του ... Γραφείου ..., που εμφανίζει το ανωτέρω τμήμα του ακινήτου του ως ανήκον στον εναγόμενο. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 117 ΤΜ/2017 μη οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου ..., με την οποία διατάχθηκε η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης προκειμένου να διαπιστωθεί αν το επίδικο τμήμα περιλαμβάνεται στους τίτλους ιδιοκτησίας του ενάγοντος ή του εναγομένου και στη συνέχεια, μετά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης, η 85 ΤΜ/2019 οριστική απόφασή του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή, καθώς έγινε δεκτή η ένσταση του εναγομένου ότι απέκτησε την κυριότητα του επιδίκου τμήματος με έκτακτη χρησικτησία.

Κατά της οριστικής αυτής απόφασης, ο ενάγων άσκησε την από 13-11-2019 έφεση, η οποία απορρίφθηκε κατ' ουσίαν με την ως άνω αναιρεσιβαλλόμενη 46/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αιγαίου. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι κατά συνέπεια παραδεκτή η αίτηση (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 γ' του ΚΠολΔ, συντρέχει λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίστηκαν νόμιμα είτε για άμεση απόδειξη είτε για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκλησή τους από τον διάδικο (Ολ ΑΠ 23/2008).

Δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίστηκαν με επίκληση. Αρκεί γι' αυτό η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολόγησης του καθενός, εφόσον, από τη γενική αυτή αναφορά σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της απόφασης, προκύπτει αναμφίβολα η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου.

Πάντως, η γενική αυτή αναφορά της λήψης υπόψη όλων των αποδείξεων που με επίκληση προσκομίστηκαν δεν αποκλείει την ίδρυση του πιο πάνω λόγου αναίρεσης για κάποιο αποδεικτικό μέσο, όταν από το περιεχόμενο της απόφασης δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο (Ολ ΑΠ 2/2008) ή κατ' άλλη έκφραση αδιστάκτως βέβαιο (Ολ ΑΠ 14/2005) ότι τούτο έχει ληφθεί υπόψη.

Αρκεί και μόνο η ύπαρξη αμφιβολιών για την ίδρυση του παρόντος λόγου αναίρεσης (Ολ ΑΠ 8/2016, ΑΠ 1229/2022, ΑΠ 1517/2021, ΑΠ 645/2021, ΑΠ 26/2020). Από την παραδεκτή επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του τα ακόλουθα: "Το επίδικο ακίνητο είναι ένα εδαφικό τμήμα επιφάνειας 74,24 τ.μ., ευρισκόμενο στη νήσο ..., στη θέση "...", το οποίο εμφαίνεται με τα αριθμητικά στοιχεία ...

στο από Ιούλιο 2013 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Τ.Ε. Κ. Π.. Το εδαφικό αυτό τμήμα βρίσκεται στο όριο των ακινήτων των διαδίκων. Ο Ι. Β. του Ν., ο οποίος ήταν κύριος ενός ενιαίου αγρού ευρισκόμενου στη θέση "..." ..., προέβη το έτος 1956 σε κατάτμηση αυτού του αγρού σε τέσσερα τμήματα, την κυριότητα των οποίων μεταβίβασε στα τέσσερα τέκνα του λόγω πωλήσεως.

Ειδικότερα, α) δυνάμει του με αριθμό ... συμβολαίου πώλησης του συμβολαιογράφου ... Ν. Κ., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία του Υποθηκοφυλακείου ..., στον τόμο 78 με αριθμό ..., μεταβίβασε λόγω πώλησης αντί τιμήματος 4.000 δρχ. στον υιό του Π. Β. του Ι., κατά ψιλή κυριότητα, παρακρατώντας εφ' όρου ζωής την επικαρπία, ένα αγροτεμάχιο επιφάνειας 630 τ.μ.

περίπου, το οποίο συνορεύει δυτικά σε πλευρά 30 μέτρων με ιδιοκτησία Α. Ζ., βόρεια σε πλευρά 23 μέτρων περίπου με ιδιοκτησία Ι. Φ., ανατολικά σε πλευρά 30 μέτρων με ιδιοκτησία του πωλητή και νότια σε πλευρά 22 μέτρων περίπου ομοίως με ιδιοκτησία του πωλητή, οπότε και ο Π. Β. του Ι. κατέστη ψιλός κύριος αυτού, εφόσον απέκτησε από αληθή κύριο.

Η διάβαση του ανωτέρω αγροτεμαχίου θα γίνεται, δυνάμει του ανωτέρω συμβολαίου, "...δια του βορείως κειμένου αγροτεμαχίου του πωλητή και κατά μήκος της ανατολικής πλευράς αυτού δια της προς τούτο σχηματισθείσας διόδου και διερχομένης κατά μήκος του αγροτεμαχίου του Α. Ι. Β. (πρότερον Ι. Β.), δυνάμει εμπραγμάτου δουλείας διαβάσεως οφειλομένης προς του άνω πωλούμενον αγροτεμάχιο και συσταθείσας δια του ...

σημερινής χρονολογίας πωλητηρίου συμβολαίου...", και β) δυνάμει του με αριθμό ... συμβολαίου πώλησης του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου, το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία του Υποθηκοφυλακείου ..., στον τόμο ….. με αριθμο ..., μεταβίβασε λόγω πώλησης, αντί τιμήματος 3.500 δρχ. στον υιό του Μ. Β. του Ι., κατά ψιλή κυριότητα, παρακρατώντας εφ' όρου ζωής την επικαρπία, ένα αγροτεμάχιο επιφάνειας 660 τ.μ.

περίπου, το οποίο συνορεύει ανατολικά σε πλευρά 29 μέτρων περίπου με ιδιοκτησία Μ. Σ., βόρεια σε πλευρά 23 μέτρων με ιδιοκτησία Ι. Φ., δυτικά σε πλευρά 30 μέτρων με ιδιοκτησία Π. Β. και νότια σε πλευρά 22 μέτρων περίπου με ιδιοκτησία Α. Β., οπότε και ο Μ. Β. του Ι. κατέστη ψιλός κύριος αυτού, εφόσον απέκτησε από αληθή κύριο.

Η διάβαση προς το ανωτέρω αγροτεμάχιο θα γίνεται, δυνάμει του ανωτέρω συμβολαίου, "...δικαιώματι εμπραγμάτου δουλείας διαβάσεως συσταθείσης δια του υπ' αριθμόν ... σημερινής χρονολογίας πωλητηρίου συμβολαίου...". Στη συνέχεια, ο Μ. Β. μεταβίβασε λόγω πωλήσεως την πλήρη κυριότητα του ανωτέρω αγροτεμαχίου του (εφόσον είχε αποβιώσει και ο επικαρπωτής πατέρας του το Σεπτέμβριο του 1956), επιφάνειας 660 τ.μ.

και σύμφωνα με νεότερη καταμέτρηση 604 τ.μ., δυνάμει του με αριθμό ... συμβολαίου πώλησης του συμβολαιογράφου Πειραιά Σ. Π., νομίμως μεταγεγραμμένου στα οικεία βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου ..., στον τόμο …. με αριθμό …., στο Β. Π. του Γ., πατέρα του ενάγοντος. Με βάση το συμβόλαιο αυτό και το συνημμένο από 9 Ιανουαρίου ...

τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού υπομηχανικού Σ. Α., το αγροτεμάχιο περιγράφεται να συνορεύει ανατολικά σε πλευρά 27 μέτρων με πρώην ιδιοκτησία Μ. Σ. και ήδη Ι. Ζ., βόρεια σε πλευρά 20,30 μέτρων με πρώην ιδιοκτησία Ι. Φ. και ήδη Κ. Β., νότια εν μέρει σε πλευρά 6 μέτρων με ιδιοκτησία Θ. Β., εν μέρει με ιδιωτική οδό πλάτους 2 μέτρων και εν μέρει σε πλευρά 14,70 μέτρων με πρώην ιδιοκτησία Α.

Β. και ήδη Ί. Κ. και δυτικά σε πλευρά 29,40 μέτρων με ιδιοκτησία Π. Β.. Ο ανωτέρω κύριος του αγροτεμαχίου αυτού απεβίωσε στις 4.5.2005, εγκαθιστώντας με τη με ημερομηνία ... ιδιόγραφη διαθήκη του, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα από το Πρωτοδικείο ... με το με αριθμό ... πρακτικό αυτού, κληρονόμους του τον εκκαλούντα υιό του Γ.

Π. του Β. και τη θυγατέρα του Γ.-Ρ. Π. του Β., μετά δε, την αποποίηση της κληρονομιάς από την τελευταία, ο εκκαλών κατέστη μοναδικός κληρονόμος του αποβιώσαντος πατρός του. Ο εκκαλών αποδέχθηκε την επαχθείσα σε αυτόν κληρονομιαία περιουσία με τη με αριθμό ... πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου ...

Α. Δ., η οποία μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία του Υποθηκοφυλακείου ... στον τόμο 336 με αριθμό 34, μεταξύ δε των κληρονομιαίων ακινήτων ήταν και το ανωτέρω αναφερόμενο αγροτεμάχιο, το οποίο περιγράφεται στην ανωτέρω πράξη αποδοχής κληρονομιάς, δυνάμει και του προσαρτώμενου από Ιουλίου 2005 τοπογραφικού διαγράμματος του τεχνολόγου μηχανικού δομικών έργων Γ.

Χ., να συνορεύει βόρεια σε πλευρά 20,30 μέτρων με ιδιοκτησία Κ. Β., ανατολικά σε πλευρά 28,50 μέτρων με ιδιοκτησία Ι. Ζ., νότια σε πλευρά 25 μέτρων εν μέρει με ιδιοκτησία πρώην Ί. Κ., εν μέρει με ιδιωτική οδό και εν μέρει με ιδιοκτησία Θ. Β. και δυτικά σε πλευρά 29,50 μέτρων με ιδιοκτησία του εναγομένου. Επί πλέον, ο Π.

Β. του Ι. μεταβίβασε λόγω πωλήσεως την πλήρη κυριότητα του ανωτέρω δικού του αγροτεμαχίου (εφόσον είχε αποβιώσει και ο επικαρπωτής πατέρας του το Σεπτέμβριο του 1956), επιφάνειας 630 τ.μ. περίπου, δυνάμει του με αριθμό ... συμβολαίου πώλησης του συμβολαιογράφου ... Δ. Μ., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου ..., στον τόμο … με αριθμό …., στη Μ.

θυγατέρα Γ. Δ., σύζυγο Ι. Β., η δε περιγραφή αυτού είναι ίδια όπως και στον τίτλο κτήσης του πωλητή Π. Β.. Στη συνέχεια, η ανωτέρω κυρία αυτού Μ. θυγατέρα Γ. Δ., σύζυγος Ι. Β., μεταβίβασε, λόγω πωλήσεως, την κυριότητα αυτού του αγροτεμαχίου, δυνάμει του με αριθμό ... συμβολαίου πώλησης του συμβολαιογράφου ... Π. Τ., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου ..., στον τόμο …..

με αριθμό ….., στον εφεσίβλητο (εναγόμενο) υιό της Σ. Β.. Με βάση το συμβόλαιο αυτό και το συνημμένο από Ιανουάριο 1982 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Α. Μ., το αγροτεμάχιο περιγράφεται να συνορεύει βόρεια σε πλευρά 23 μέτρων με ιδιοκτησία Ι. Φ., ανατολικά σε πλευρά 30 μέτρων με ιδιοκτησία κληρονόμων Ι.

Β., κοινόχρηστο χώρο διαστάσεων 2,5 μέτρων επί 2,5 μέτρων και δημοτικό δρόμο, νότια σε πλευρά 22 μέτρων με ιδιοκτησία κληρονόμων Ι. Β. και δυτικά επί καμπύλης πλευράς 30 μέτρων με ιδιοκτησία Α. Ζ.. Κατά την κτηματογράφηση της περιοχής, ο δικαιοπάροχος του εκκαλούντος και πατέρας του Β. Π. προέβη στις απαραίτητες ενέργειες για την καταχώρηση του ακινήτου, που αγόρασε από το Μ.

Β., στα ... βιβλία του ... Γραφείου .... Το ακίνητο αυτό λοιπόν, καταχωρήθηκε στα ως άνω ... βιβλία στο κτηματολογικό φύλλο με ..., ως αυτοτελές γεωτεμάχιο, με κύριο σε ποσοστό 100% το Β. Π., αιτία κτήσης την πώληση και τίτλο κτήσης το με αριθμό ... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Τ. Π., εγγραφή η οποία διορθώθηκε μεταγενέστερα, οπότε και καταχωρήθηκε ως πλήρης κύριος ο εκκαλών (ενάγων) με αιτία κτήσης την κληρονομιά και τίτλο κτήσης το με αριθμό ...

συμβολαιογραφικό έγγραφο της συμβολαιογράφου ... Α. Δ., (εφόσον κατά το χρόνο έναρξης λειτουργίας του Κτηματολογίου είχε αποβιώσει ο πατέρας του και κύριος ήταν πλέον ο εκκαλών κατά τα ανωτέρω αναλυτικά διαλαμβανόμενα), πλην όμως το εμβαδόν αυτού ανεγράφη 534 τ.μ., ενώ και το όριό του στα δυτικά εμφανίζεται διαφορετικό από αυτό που ισχυρίζεται ο εκκαλών.

Παράλληλα, ο εφεσίβλητος προέβη και αυτός στις απαραίτητες ενέργειες για την καταχώρηση του ακινήτου, που αγόρασε από τη Μ. σύζυγο Ι. Β., στα ... βιβλία του ... Γραφείου ..., όπου το ακίνητο αυτό καταχωρήθηκε με ΚΑΕΚ ... ως αυτοτελές γεωτεμάχιο εμβαδού 661 τ.μ.και ο εφεσίβλητος ανεγράφη ως πλήρης κύριος με αιτία κτήσης την πώληση και τίτλο κτήσης το με αριθμό ...

συμβόλαιο του συμβολαιογράφου ... Π. Τ.. Το επίδικο εδαφικό τμήμα επιφάνειας 74,24 τ.μ., το οποίο βρίσκεται στο ανατολικό όριο του ακινήτου του εκκαλούντος με το δυτικό όριο του ακινήτου του εφεσιβλήτου, εμπεριέχεται, με βάση τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα, στους τίτλους κτήσης τόσο του εκκαλούντος όσο και του εφεσιβλήτου, καθώς οι δικαιοπάροχοι αμφοτέρων προσπαθούσαν να αποτυπώσουν τις διατάσεις των ακινήτων, που μεταβίβασε ο απώτατος κοινός τους δικαιοπάροχος Ι.

Β., ο οποίος, ως κύριος του όλου αγροτεμαχίου, κατέτμησε αυτό και μεταβίβασε τα τμήματα στα τέκνα του. Από τα δύο αυτά αρχικά συμβόλαια, ήτοι το με αριθμό ... και το με αριθμό ... συμβόλαιο πώλησης, αποδεικνύεται ότι ο απώτατος κοινός δικαιοπάροχος των διαδίκων μεταβίβασε στα δύο τέκνα του Μ. Β. (απώτερο δικαιοπάροχο του εκκαλούντος) και Π.

Β. (απώτερο δικαιοπάροχο του εφεσιβλήτου) τους δύο ανωτέρω αγρούς, χωρίς να γνωρίζει επακριβώς το εμβαδόν εκάστου ούτε και το μήκος των πλευρικών τους διαστάσεων, καθώς την εποχή εκείνη οι μετρήσεις δεν ήταν ακριβείας όπως σήμερα, πλην όμως, καίτοι οι πλευρικές διαστάσεις του αγροτεμαχίου που μεταβίβασε στον Π.

Β. είναι, κατά τα ανωτέρω συμβόλαια, μεγαλύτερες (23 μέτρα βόρεια, 30 μέτρα ανατολικά, 22 μέτρα νότια και 30 μέτρα δυτικά, αντί 23 μέτρα βόρεια, 29 μέτρα ανατολικά, 22 μέτρα νότια και 30 μέτρα δυτικά), εντούτοις το αγροτεμάχιο που μεταβίβασε στο Μ. Β. είχε μεγαλύτερο εμβαδόν (660 τ.μ. αντί 630 τ.μ. του ετέρου αγροτεμαχίου).

Συνεπώς, το αγροτεμάχιο που μεταβίβασε ο Ι. Β. στον απώτερο δικαιοπάροχο του εκκαλούντος έχει μεγαλύτερο εμβαδό από το αγροτεμάχιο που μεταβίβασε στην απώτερο δικαιοπάροχο του εφεσιβλήτου, περιελάμβανε δε και το επίδικο τμήμα επιφάνειας 74,24 τ.μ., δηλαδή την κυριότητα του επιδίκου εδαφικού τμήματος απέκτησε με παράγωγο τρόπο το έτος 1956 ο Μ.

Β.. Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι η Μ. θυγατέρα Γ. Δ., σύζυγος Ι. Β., στην οποία μεταβίβασε κατά τα ανωτέρω ο Π. Β. το γειτονικό του εκκαλούντος αγροτεμάχιο εμβαδού 630 τ.μ., από το έτος ..., που υπεγράφη το συμβόλαιο και της παρέδωσε τη νομή αυτού, άσκησε σε αυτό πράξεις νομής με διάνοια κυρίου. Ειδικότερα, καίτοι κατά τα ανωτέρω ο τίτλος κτήσης της κυριότητάς της δεν συμπεριελάμβανε το επίδικο εδαφικό τμήμα, εν τούτοις εκείνη θεωρούσε ότι αυτό ανήκει στο δικό της αγροτεμάχιο.

Μάλιστα, υπήρχε διαχωριστικό τοιχίο μεταξύ των δύο αγροτεμαχίων, το οποίο βρισκόταν ανατολικότερα του πραγματικού ορίου αυτών, με αποτέλεσμα να περιλαμβάνεται το επίδικο τμήμα εντός της περίφραξης του αγροτεμαχίου της Μ. θυγατέρας Γ. Δ., συζύγου Ι. Β.. Τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της προέβησαν σε εμφανείς υλικές πράξεις επ' αυτού, όπως προκύπτει από τις καταθέσεις των μαρτύρων Θ.

Β. και Χ. Χ. και της υπ' αρ. 15/1984 απόφασης του Ειρηνοδικείου ... και συγκεκριμένα φύτευσαν εντός όλου του περιφραγμένου αγροτεμαχίου, δηλαδή και στο επίδικο εδαφικό τμήμα, κλίματα, τα οποία καλλιεργούσαν και αμυγδαλιές, ενώ είχαν και ζώα και συγκεκριμένα κουνέλια και κότες. Μετά δε τη μεταβίβαση της κυριότητας του αγροτεμαχίου στον εφεσίβλητο το έτος 1982, ο τελευταίος συνέχισε να ασκεί τις αυτές πράξεις νομής, κατοχής και κυριότητας που ασκούσε η μητέρα του σε αυτό, ενώ το έτος 1984 προέβη σε έκδοση άδειας για την ανέγερση ξενοδοχείου, οι οποίες αποπερατώθηκαν το έτος 1988 και ξεκίνησε η λειτουργία του ξενοδοχείου, το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί μέχρι και σήμερα.

Στο επίδικο δε εδαφικό τμήμα βρίσκονται σήμερα πλέον δύο φοίνικες, των οποίων το ύψος αποδεικνύει ότι έχουν φυτευτεί αρκετά έτη πριν, καθώς και οικήματα, στα οποία λειτουργούν τα πλυντήρια του ξενοδοχείου του εφεσιβλήτου. Έχει λοιπόν παρέλθει χρονικό διάστημα πέραν της εικοσαετίας, εντός του οποίου ο εφεσίβλητος ασκεί πράξεις νομής στο επίδικο εδαφικό τμήμα, με αποτέλεσμα να έχει καταστεί κύριος αυτού με έκτακτη χρησικτησία, δεκτής γενομένης ως ουσιαστικά βάσιμης και της νόμιμης ένστασης ιδίας κυριότητας που προτείνει.

Εξ άλλου, ο ισχυρισμός του εκκαλούντος ότι προέβη το έτος 1996 σε δήλωση εγγραπτέου δικαιώματος στο Εθνικό Κτηματολόγιο, τα έτη 1999 και 2002 υπέβαλε ενστάσεις στην Επιτροπή του ΟΚΧΕ και προέβη σε δήλωση φόρου κληρονομιάς το έτος 2005, στις οποίες περιελάμβανε και το επίδικο εδαφικό τμήμα, δε συνιστούν πράξεις νομής, ούτε και διακόπτουν την αρξάμενη χρησικτησία του εναγομένου, την οποία δεν διακόπτει ούτε η άσκηση αίτησης ασφαλιστικών μέτρων νομής από τον πατέρα του ενάγοντος σε βάρος του εναγομένου το έτος 1984, η οποία απορρίφθηκε με τη με αριθμό 15/1984 απόφαση του Ειρηνοδικείου ....

Επί πλέον, δεν αποδείχθηκε ο ισχυρισμός του εκκαλούντος ότι το διαχωριστικό τοιχίο, που είχε τοποθετήσει ο εφεσίβλητος με σκοπό να περιφράξει το αγροτεμάχιό του και το επίδικο εδαφικό τμήμα έλαβε χώρα το έτος 1994, καθώς με τη διενεργηθείσα στις 25-8-1994 αυτοψία από το Τμήμα Πολεοδομίας της Νομαρχίας Κυκλάδων, διαπιστώθηκε ότι δημιουργήθηκε υπόγειος χώρος κάτω από ήδη υπάρχοντα αυθαίρετα υπόγεια, χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στην ύπαρξη αυθαίρετου μαντρότοιχου, τουναντίον το εν λόγω έγγραφο αναφέρεται σε άλλες αυθαιρεσίες και δη επί των κτισμάτων του εφεσιβλήτου.

Εξ άλλου, ήδη το έτος 1984, δυνάμει της με αριθμό 15/25.10.1984 απόφασης του Ειρηνοδικείου ..., που εκδόθηκε με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, απορρίφθηκε η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων νομής που κατέθεσε ο εκκαλών σε βάρος του εφεσιβλήτου, καθώς δεν πιθανολογήθηκε ότι ο εκκαλών είχε στη νομή του το επίδικο εδαφικό τμήμα, στο οποίο ασκούσε πράξεις νομής ο εφεσίβλητος και ο πατέρας του.

Συνεπώς, αποδεικνύεται ότι πράγματι, με βάση τον τίτλο κτήσης του απώτερου δικαιοπαρόχου του εκκαλούντος Μ. Β., σ' αυτόν μεταβιβάστηκε το 1956 η κυριότητα του επίδικου εδαφικού τμήματος, πλην όμως, το έτος ..., η δικαιοπάροχος του εφεσιβλήτου μητέρα του Μ. Β. απέκτησε τη νομή του επιδίκου αυτού εδαφικού τμήματος, το οποίο περιέφραξε μαζί με το δικό της αγροτεμάχιο και ασκούσε σε αυτό πράξεις νομής με διάνοια κυρίας, ενώ και ο υιός της και εφεσίβλητος συνέχισε να ασκεί σε αυτό πράξεις νομής με διάνοια κυρίου, από το έτος 1982 μέχρι και σήμερα, χωρίς να αποβληθεί κανείς από τους δύο από τη νομή αυτού από τον εκκαλούντα ή τους δικαιοπαρόχους του.

Συνεπώς, ο εκκαλών τόσο κατά το χρόνο των πρώτων εγγραφών στο Κτηματολόγιο όσο και σήμερα δεν είναι κύριος του επιδίκου εδαφικού τμήματος ούτε με παράγωγο ούτε με πρωτότυπο τρόπο, καθώς κύριος αυτού με έκτακτη χρησικτησία είναι ο εφεσίβλητος". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, που είχε απορρίψει την αγωγή του αναιρεσείοντος τόσο ως προς τον παράγωγο, όσο και ως προς τον πρωτότυπο τρόπο κτήσης κυριότητας αυτού, δεχόμενο την ένσταση ιδίας κυριότητας του αναιρεσιβλήτου, την οποία απέκτησε με έκτακτη χρησικτησία.

Με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για παράβαση του άρθρου 559 αρ. 11 γ' ΚΠολΔ με την ειδικότερη αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα κατωτέρω αναφερόμενα έγγραφα και συγκεκριμένα: 1) τη με αριθμό πρωτοκόλλου ... άδεια περιφράξεως οικοπέδου της Νομαρχίας Κυκλάδων, που είχε εκδώσει ο πατέρας του, καθώς επίσης και των σχετικών από Σεπτέμβριο του 1989 τοπογραφικών σχεδίων και διαγραμμάτων του αρχιτέκτονα μηχανικού Σ.

Μ., που είχαν κατατεθεί για την έκδοση της συγκεκριμένης άδειας, 2) επικυρωμένο από το τμήμα δόμησης αντίγραφο τοπογραφικού διαγράμματος του πολιτικού μηχανικού Α. Μ. με την επισήμανση ότι το ρηθέν τοπογραφικό συνοδεύει την ... άδεια και 3) το από ... και με αριθμό πρωτοκόλλου ... έγγραφο του Τμήματος Πολεοδομίας της τότε Νομαρχίας Κυκλάδων προς τον αναιρεσίβλητο.

Επιπλέον, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι τα έγγραφα αυτά τα είχε επικαλεστεί και προσκομίσει με τις προτάσεις του ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και τα οποία ακόμη επικαλέστηκε με τον πρώτο λόγο της έφεσής του, όπως επίσης επικαλέστηκε και προσκόμισε και με τις από 8-10-2020 προτάσεις του ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου και προσκομίζει και ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, για την απόδειξη του ισχυρισμού του ότι τουλάχιστον μέχρι το έτος 1989, οπότε ο δικαιοπάροχος πατέρας του έλαβε άδεια να περιφράξει το οικόπεδό του στο κοινό όριο των όμορων οικοπέδων των διαδίκων, δεν υπήρχε κανένα όριο, είτε ξερολιθιάς, είτε τσιμεντένιο τοιχίο και ότι συνεπώς, το επίδικο τμήμα, τουλάχιστον μέχρι το χρονικό αυτό σημείο, δεν είχε περιληφθεί με περίφραξη στο οικόπεδο του αναιρεσιβλήτου, αποβάλλοντας τον δικαιοπάροχο πατέρα του από τη νομή του.

Περαιτέρω, το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα που αναφέρεται ανωτέρω, σύμφωνα με την διαλαμβανόμενη στην απόφασή του βεβαίωση, αφού έλαβε υπ` όψη την ένορκη βεβαίωση του Π. Σ., που προσκόμισε ο εκκαλών-ενάγων, την 22/2018 έκθεση πραγματογνωμοσύνης της αγρονόμου-τοπογράφου μηχανικού Α. Μ., όλα τα νομίμως επικαλούμενα και προσκομιζόμενα έγγραφα, μεταξύ των οποίων και τις φωτογραφίες του ακινήτου, την προσκομιζόμενη με επίκληση από τον εκκαλούντα από Δεκέμβριο 2018 τεχνική έκθεση του τεχνικού του συμβούλου τοπογράφου μηχανικού τ.ε.

Κ. Π., την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα του εναγομένου και την ανωμοτί εξέταση του ενάγοντος. Από την γενική, όμως, αυτή βεβαίωση του Εφετείου, σε συνδυασμό και με τις λοιπές παραπάνω αιτιολογίες της απόφασης, που παραδεκτά επισκοπήθηκε, δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, αλλά καταλείπονται αμφιβολίες αν το δικαστήριο της ουσίας, κατά το σχηματισμό του πιο πάνω αποδεικτικού του πορίσματος, έλαβε υπόψη του και:

Α) Τη με αριθμό πρωτοκόλλου ... άδεια περίφραξης οικοπέδου της Νομαρχίας Κυκλάδων, που είχε εκδοθεί μετά από αίτηση του δικαιοπαρόχου πατέρα του αναιρεσείοντος Β. Π., καθώς επίσης και των σχετικών από Σεπτέμβριο του 1989 τοπογραφικών σχεδίων και διαγραμμάτων του αρχιτέκτονα μηχανικού Σ. Μ., που είχαν κατατεθεί στην ανωτέρω υπηρεσία για την έκδοση της συγκεκριμένης άδειας.

Στο εν λόγω δε από μηνός Σεπτεμβρίου 1989 τοπογραφικό διάγραμμα του ανωτέρω μηχανικού, το οικόπεδο του αναιρεσείοντος απεικονίζεται ως περιφραγμένο με μαντρότοιχο από τις τρεις πλευρές του, με τις οποίες το οικόπεδο συνορεύει με ιδιοκτησίες Κ. Ζ., Ι. Ζ. και Ί. Κ., όχι όμως και από την τέταρτη πλευρά του, με την οποία το οικόπεδο συνορεύει με ιδιοκτησία Σ.

Β. (αναιρεσιβλήτου) και αποτελεί και το κοινό όριο των οικοπέδων των διαδίκων. Στο ίδιο τοπογραφικό διάγραμμα υπάρχει η παρατήρηση ότι ζητείται η περίφραξη με αργούς λίθους της πλευράς (Αα) μήκους 27,40 μ., δηλαδή της τέταρτης ως άνω πλευράς. Β) Το από μηνός Ιανουαρίου 1982 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Α.

Μ., το οποίο φέρει την επισήμανση του αρμοδίου υπαλλήλου της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου ... ότι συνοδεύει την ... οικοδομική άδεια και απεικονίζει το οικόπεδο του αναιρεσιβλήτου. Στο διάγραμμα αυτό το εν λόγω οικόπεδο απεικονίζεται να είναι περιφραγμένο από τις τρεις πλευρές του, με τις οποίες συνορεύει με ιδιοκτησίες κληρονόμων Ι.

Β., Α. Ζ. και Ι. Φ., όχι όμως και από την τέταρτη πλευρά του, με την οποία το οικόπεδο συνορεύει με ιδιοκτησία κληρονόμων Ι. Β. και ήδη αναιρεσείοντος. Γ) Το με αριθμό πρωτοκόλλου .../... έγγραφο του Τμήματος Πολεοδομίας της Νομαρχίας Κυκλάδων προς τον αναιρεσίβλητο, που κοινοποιείται και στον πατέρα του αναιρεσείοντος, με το οποίο αυτός καλείται μέσα σε δέκα ημέρες από την κοινοποίηση του εγγράφου να υλοποιήσει τα όρια του οικοπέδου του στο "..." ..., όπου οικοδομεί με την ...

οικοδομική άδεια για να μπορεί να πραγματοποιηθεί έλεγχος της ορθής τοποθέτησης της οικοδομής μέσα στο οικόπεδο. Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται ότι παρερχομένης της προθεσμίας αυτής θα διακοπούν οι οικοδομικές εργασίες και ότι την ημέρα του ελέγχου στην οικοδομή είχαν ολοκληρωθεί τα επιχρίσματα. Παρά δε το γεγονός ότι το Εφετείο δεν δεσμεύεται από τα ανωτέρω έγγραφα, τα οποία εκτιμά ελεύθερα, ενόψει της σοβαρότητας των εν λόγω αποδεικτικών στοιχείων έπρεπε να τα αντικρούσει ειδικά, και συνακόλουθα δεν προκύπτει με βεβαιότητα ότι τα έλαβε υπόψη.

Έτσι, όμως, η προσβαλλόμενη απόφαση υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που ο αναιρεσείων είχε επικαλεστεί και προσκομίσει νόμιμα (ΑΠ 1517/2021, ΑΠ 26/2020, ΑΠ 46/2019, ΑΠ 363/2018).

Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος, ο από το άρθρο 559 αρ. 11 γ' του ΚΠολΔ πρώτος λόγος αναίρεσης, παρελκούσης μετά από αυτό της έρευνας της βασιμότητας των υπόλοιπων λόγων αναίρεσης. Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολο της η προσβαλλόμενη απόφαση, και ακολούθως, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνο που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα αυτό αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ).Τέλος, ο αναιρεσίβλητος που νικήθηκε στη δίκη πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 46/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αιγαίου.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση.

Διατάζει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που έχει καταθέσει.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Ιουνίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Αυγούστου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ