Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds where appellant failed to appear but authorized lawyer did.

Απόφαση 1276 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1276/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ1 η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: ........, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παντελή Αποστολά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-2-2000 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 35/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 368/2005 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 24-2-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 3-4-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

-Από τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 576 ΚΠολΔικ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί κάποιος διάδικος, ο 'Αρειος Πάγος ερευνά αν ο απολειπόμενος διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση. Σε καταφατική περίπτωση η συζήτηση γίνεται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, εφ' όσον όμως ο πληρεξούσιος δικηγόρος που υπέγραψε και για λογαριασμό του απολειπόμενου την κλήση, είχε διορισθεί νόμιμα ως πληρεξούσιος αυτού, γεγονός που διαπιστώνεται κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου (άρθρ. 104 εδ.

β' ΚΠολΔικ). Στην προκειμένη περίπτωση, από το σχετικό πινάκιο, τα πρακτικά συνεδριάσεως αυτού του Δικαστηρίου και τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής : Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως προς συζήτηση από τη σειρά ου οικείου πινακίου κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης και νομίμως ορισθείσα δικάσιμο δεν παρέστη η αναιρεσείουσα.

Αντίθετα ο αναιρεσίβλητος παρέστη και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αποστολά Παντελή. Περαιτέρω από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη υπ' αριθ. .... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ρόδου, προκύπτει ότι την παρούσα συζήτηση της αναιρέσεως επισπεύδει η αναιρεσείουσα δια του δικηγόρου Βασίλη Μπέη, κατά παραγγελία του οποίου ο πιό πάνω δικαστικός επιμελητής επέδωσε στον αναιρεσίβλητο πιστό αντίγραφο της κρινόμενης αναιρέσεως μαζύ με κλήση να παραστεί κατά την ανωτέρω δικάσιμο της 14-4-2008.

Όπως δε προκύπτει από το προσκομιζόμενο υπ' αριθ. ...... πληρεξούσιο του Συμ/φου Ρόδου Δημητρίου Χρ. Γιώρτσου, στον ανωτέρω δικηγόρο Βασίλη Μπέη, που υπέγραψε την ως άνω κλήση προς συζήτηση της υποθέσεως για λογαριασμό του αναιρεσείοντα είχε χορηγήσει ο τελευταίος (αναιρεσείων), με τους ουσιαστικούς τρόπους που προβλέπονται στο άρθρο 96 παρ. 1 ΚΠολΔικ, πληρεξουσιότητα για να επισπεύσει τη συζήτηση.

Επομένως, αφού η αναιρεσείουσα δεν εμφανίσθηκε κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο πρέπει να δικασθεί σαν να ήταν παρούσα.

-Κατά την διάταξη του άρθρου 138 παρ. 1 ΑΚ "δήλωση βούλησης που δεν έγινε στα σοβαρά παρά μόνο φαινομενικά (εικονικά) είναι άκυρη". Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 1202 του αυτού Κώδικος "Αν κηρύχθηκε άκυρη με τελεσίδικη δικαστική απόφαση δικαιοπραξία που έχει μεταγραφεί, αυτό σημειώνεται με επιμέλεια του διαδίκου που πέτυχε την αναγνώριση της ακυρότητας στο περιθώριο της δικαιοπραξίας που μεταγράφηκε.

Ο διάδικος αυτός ενέχεται έναντι εκείνου που ζημιώθηκε για κάθε ζημία από την παράλειψη. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι για την εικονικότητα της δικαιοπραξίας αρκεί το γεγονός ότι η δηλωθείσα βούληση των δικαιοπρακτούντων βαρύνεται με ελάττωμα, που συνίσταται στο ότι δεν αποσκοπεί πράγματι στην παραγωγή των εννόμων αποτελεσμάτων της δικαιοπραξίας που καταρτίζεται και ότι σε περίπτωση αναγνώρισης, με δικαστική απόφαση της εικονικότητας δικαιοπραξίας που έχει μεταγραφεί γιατί αφορά ακίνητο, η απόφαση αυτή σημειώνεται στο περιθώριο της δικαιοπραξίας αυτής, όχι προς τον σκοπόν ενάρξεως των αποτελεσμάτων της ακυρότητας από του χρόνου της σημειώσεως, αφού η ακυρότητα υπάρχει και χωρίς τη μεταγραφή, αλλά προς εξασφάλιση της δημοσιότητας και προστασίας των τρίτων.

Επομένως ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλονται οι από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 14 ΚΠολΔ αιτιάσεις ότι το Εφετείο παρά το νόμο αρκέστηκε για το ορισμένο και τη νομική επάρκεια της αγωγής του αναιρεσιβλήτου σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος και συγκεκριμένα γιατί έκρινε ότι η αγωγή, με την οποία εζητείτο να αναγνωρισθεί ότι είναι άκυρο ως εικονικό το υπ' αριθ. ......

συμβόλαιο του Συμ/φου Ρόδου Δημητρίου Γιώρτσου, με το οποίο φέρεται ότι ο αναιρεσίβλητος πώλησε στην αναιρεσείουσα το περιγραφόμενο σε αυτό ακίνητο, είναι ορισμένη και νόμιμη και ως προς το σωρευόμενο αίτημα της αναγνώρισης της κυριότητας του αναιρεσιβλήτου επί του ακινήτου αυτού, παρότι με την αγωγή του " δεν προσέβαλε ως εικονική και την μεταγραφή του πωλητηρίου συμβολαίου στα σχετικά βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Τήνου", πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, γιατί σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, το στοιχείο αυτό δεν ήταν απαραίτητο για το ορισμένο και νόμιμο του ως άνω αιτήματος της αγωγής, αφού αρκεί κατά νόμο η σημείωση στο περιθώριο του μεταγραφέντος συμβολαίου της περί εικονικότητος τούτου δικαστικής απόφασης.

-Όπως προεκτέθηκε η εικονική δικαιοπραξία είναι άκυρη και θεωρείται σαν να μην έγινε ( άρθρο 180 ΑΚ). Η εν λόγω ακυρότητα αφορά τη δημόσια τάξη. Γιαυτό ακριβώς η παραίτηση απ' αυτήν είναι ανίσχυρη και η ακυρότητα της δικαιοπραξίας δεν θεραπεύεται εάν μεταγενεστέρως εκλείψει ο λόγος ακυρότητος δι' αναγνωρίσεως από τα συμβληθέντα μέρη ή δια συμβιβασμού.

Περαιτέρω ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το λόγο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Επομένως ο αναιρετικός αυτός λόγος δεν στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό.

Επίσης δεν ιδρύεται ο παραπάνω αναιρετικός λόγος αν το δικαστήριο της ουσίας παρέλειψε να απαντήσει σε ισχυρισμό απαράδεκτο, μη νόμιμο ή αόριστο και άρα σε ισχυρισμό που δεν ασκεί ουσιώδη επίδραση στη έκβαση της δίκης (Ολ. ΑΠ 2/1989, ΑΠ 132/2003). Εξ άλλου για να ιδρυθεί ο από το άρθρο 559 αριθ. 11 του ΚΠολΔικ. λόγος αναιρέσεως για μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας αποδεικτικού μέσου που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, απαιτείται το αποδεικτικό αυτό μέσο να είναι χρήσιμο προς άμεση ή έμμεση (με τεκμήρια) απόδειξη γεγονότων, που συγκροτούν ισχυρισμό λυσιτελή, δηλαδή που επιδρά στο διατακτικό, παραδεκτό και νόμω βάσιμο.

Στη προκειμένη περίπτωση με τον τρίτο από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 11 ΚΠολ.Δικ. λόγο της αναιρέσεως προβάλλονται οι αιτιάσεις ότι το Εφετείο Α) δεν έλαβε υπόψη τους προταθέντες ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας α) ότι ο αναιρεσίβλητος με ρητό όρο που περιέχεται στο υπ' αριθ. ..... πωλητήριο συμβόλαιο παραιτήθηκε του δικαιώματος να προσβάλει τούτο ως άκυρο για οποιονδήποτε λόγο ή αιτία και β) ότι ο αναιρεσίβλητος ανεγνώρισε με το υπ' αριθ. 370/1999 πρακτικό συμβιβασμού του Ειρηνοδικείου Ρόδου ως έγκυρη και ισχυρή την δια του ως άνω συμβολαίου καταρτισθείσα αγοραπωλησία του επίδικου ακινήτου και Β) δεν έλαβε υπόψη το πρακτικό αυτό συμβιβασμού, που προσκόμισε και επικαλέσθηκε ως αποδεικτικό μέσο η αναιρεσείουσα.

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί και δη κατά την πρώτη υπό στοιχ. α αιτίαση ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο ερεύνησε τον εν λόγω ισχυρισμό και τον απέρριψε ως "νόμω αβάσιμο". Κατά τη δεύτερη - υπό στοιχ. β' αιτίαση ως απαράδεκτος, διότι ο ισχυρισμός περί αναγνωρίσεως ως έγκυρης της αγοραπωλησίας, εκτός του ότι δεν προκύπτει παραδεκτή και ορισμένη πρόταση του ισχυρισμού αυτού ενώπιον του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, αφού δεν επαναφέρθηκε με την έφεση της αναιρεσείουσας, αλλά με την προσθήκη και αντίκρουση των από 3-11-2005 προτάσεων της, είναι κατά τα προεκτεθέντα μη νόμιμος και επομένως δεν αποτελεί "πράγμα" κατά την έννοια του νόμου.

Και κατά την τρίτη υπό στοιχ. Β' αιτίαση α) ως απαράδεκτος γιατί το επικαλουμένο πρακτικό συμβιβασμού δεν ήταν χρήσιμο μέσο προς απόδειξη γεγονότων που συγκροτούν ισχυρισμό λυσιτελή, και νόμιμο, αφού, όπως προεκτέθηκε, ο ισχυρισμός της αναιρεσείουσας περί αναγνωρίσεως με το πρακτικό αυτό ως έγκυρης και ισχυρής της επίμαχης αγοραπωλησίας δεν είναι παραδεκτός και νόμιμος και β) ως αβάσιμος, διότι από την περιεχόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση ρητή βεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη και "όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία χρησιμεύουν ανάλογα με το περιεχόμενό τους, είτε για άμεση απόδειξη, είτε για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων ...", σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως αυτής, δεν μένει αμφιβολία ότι το Εφετείο για το σχηματισμό της κρίσεως του έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε μαζί με τις λοιπές αποδείξεις και το πιο πάνω αποδεικτικό μέσο (πρακτικό συμβιβασμού). -Με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται ή εκ του άρθρου 559 αριθ. 11 ΚΠολ.Δικ.

αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη αποδεικτικό μέσο μη επιτρεπόμενο από το νόμο και, συγκεκριμένα, ότι επέτρεψε και έλαβε υπόψη το εμμάρτυρο αποδεικτικό μέσο προς απόδειξη της εικονικότητας της σύμβασης πώλησης του προαναφερθέντος ακινήτου, που καταρτίσθηκε μεταξύ της αναιρεσείουσας και του αναιρεσειβλήτου, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 393 και 394 ΚΠολ.Δικ.

Ο λόγος αυτός, ανεξάρτητα από την αοριστία του, που συνίσταται στο ότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι η αναιρεσείουσα πρότεινε νόμιμα στο Εφετείο το απαράδεκτο από τη λήψη υπόψη του παραπάνω αποδεικτικού μέσου, στην οποία είχε προβεί το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι η κατά το άρθρο 138 ΑΚ εικονικότητα της δικαιοπραξίας, ακόμη και τυπικής (άρθρο 158 ΑΚ), καθώς και η ύπαρξη άλλης ισχυρής δικαιοπραξίας που καλύπτεται από αυτή, μπορεί να αποδειχθεί με όλα τα επιτρεπόμενα, κατά τις διατάξεις του ΚΠολΔικ αποδεικτικά μέσα, επομένως και με μάρτυρες.

Τούτο δε διότι η απόδειξη της εικονικότητας, που γίνεται με έγγραφα και μάρτυρες δεν στρέφεται κατά του περιεχομένου της δικαιοπραξίας, το οποίο αναγνωρίζεται όπως έχει εξωτερικά, αλλά κατά του κύρους της περιεχομένης σε αυτή πράξης, κατά τους ορισμούς του ουσιαστικού νόμου, η οποία έγινε χωρίς πρόθεση παραγωγής αποτελεσμάτων διαφορετικών από τη φαινόμενη δικαιοπραξία και συνεπώς δεν ισχύουν, στην περίπτωση έγγραφης ή γενικά τυπικής δικαιοπραξίας, οι περιορισμοί των άρθρων 164 ΑΚ και 393 παρ. 2 ΚΠολ.Δικ.

Συνεπώς, το Εφετείο, που χωρίς τη συνδρομή εξαιρετικής περίπτωσης από τις οριζόμενες στο άρθρο 394 παρ. 1 ΚΠολ.Δικ, δέχθηκε και το εμμάρτυρο αποδεικτικό μέσο για την απόδειξη της εικονικότητας της πώλησής του εις την αγωγή και την προσβαλλομένη απόφαση αναφερομένου ακινήτου (οικοπέδου με ερείπια κτίσματος) από τον αναιρεσίβλητο στην αναιρεσείουσα, με το .....

συμβόλαιο του Συμ/φου Ρόδου Δημητρίου Γιώρτσου, που μεταγράφηκε νόμιμα, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια που προαναφέρθηκε. -Με τον τελευταίο από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔικ λόγο της αναιρέσεως πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για αντίφαση αιτιολογιών, γιατί, ενώ στη μείζονα νομική πρότασή της αναφέρεται ότι "για το κύρος της καταρτισθείσας σύμβασης πώλησης, δεν ασκεί καμία επιρροή, αν και πως κατέβαλε ο αγοραστής το τίμημα που συμφωνήθηκε, ούτε η μη καταβολή του τιμήματος καθιστά αυτή και μόνη την πώληση εικονική", στη συνέχεια δέχεται αντιφατικά ότι "η πώληση προς την Καρυώτη δεν είναι αληθινή, ούτε σοβαρή, αλλά μόνο φαινομενική, γιατί ποτέ δεν είναι αληθινή μία πώληση αν δεν καταβάλλεται τίμημα".

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι ο παραπάνω (559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δικ) αναιρετικός λόγος ιδρύεται όταν αντιφατικές είναι οι παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης, και όχι όταν η αντίφαση αφορά τα νομικά επιχειρήματα της αποφάσεως ή σημειώνεται μεταξύ των νομικών συλλογισμών και της αιτιολογίας της αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-

Απορρίπτει την από 24-2-2006 αίτηση της Χ1 για αναίρεση της υπ' αριθ. 368/2005 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου.

-

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Μαΐου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Ιουνίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ