Supreme Court allows DEH to recover interest on interest for pre-litigation period, remanding case for retrial.

Απόφαση 1275 / 2010 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1275/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μίμη Γραμματικούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Βασίλειο Λυκούδη, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ (Δ.Ε.Η.)", η οποία εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Περικλή Κατσαούνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσίβλητων: Ψ1 μέχρι Ψ12, κατοίκου ..., όλων υπαλλήλων ΔΕΗ. Εκπροσωπήθηκαν όλοι τους από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Μπήινα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-11-2004 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Εορδαίας.

Εκδόθηκε η 113/2005 τελεσίδικη απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24-2-2009 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γρηγόριος Κουτσόπουλος ανέγνωσε την από 15-2-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 296 παρ. 1 του ΑΚ, για τους τόκους κάθε είδους οφείλεται τόκος, αν τέτοιος τόκος συμφωνηθεί ή αν ζητηθεί με αγωγή, και στις δύο περιπτώσεις μόνο για οφειλόμενους τόκους ενός τουλάχιστον έτους ή μιας χρήσης αν πρόκειται για το Δημόσιο. Η συμφωνία για πληρωμή τέτοιου τόκου πρέπει να γίνεται, ή η αγωγή να επιδίδεται, αφού λήξει το έτος ή η χρήση.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο ανατοκισμός είναι επιτρεπτός, αν αυτός συμφωνηθεί ή αν ζητηθεί με καταψηφιστική αγωγή από το δανειστή. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις ο ανατοκισμός είναι επιτρεπτός με τον περιορισμό ότι καθυστερούνται απαιτητοί τόκοι τουλάχιστον ενός έτους (ή μιας χρήσεως αν πρόκειται για το Δημόσιο), δηλαδή αφού έχει συμπληρωθεί κατά την κατάρτιση της συμφωνίας ή την άσκηση της αγωγής ετήσια ή και μεγαλύτερη (ποτέ όμως βραχύτερη του έτους) χρήση του κεφαλαίου και συνεπώς θα υπάρχουν δεδουλευμένοι, ήτοι ληξιπρόθεσμοι και απαιτητοί τόκοι τουλάχιστον ενός έτους ή μιας χρήσεως.

Αίτημα της αγωγής με την οποία ζητούνται τόκοι τόκων είναι η επιδίκασή τους από την επίδοσή της, αφού ο ανατοκισμός δεν ανατρέχει στο παρελθόν, έως την εξόφληση του τοκοφόρου ποσού των τόκων, η οποία διακόπτει και τον ανατοκισμό (Ολ ΑΠ 10/2007). Εξάλλου, παράβαση κανόνα δικαίου, που ιδρύει τον λόγο αναιρέσεως του άρθρου 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ υπάρχει εφόσον αυτός δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε ή εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα.

Στην προκείμενη περίπτωση το δικαστήριο της ουσίας δέχτηκε κατά την ανέλεγκτη κρίση του τα εξής: Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι με τις από 10-4-1997 (οι επτά πρώτοι) και 29-10-1997 (οι λοιποί πέντε) αγωγές τους ενώπιον των Μονομελών Πρωτοδικείων Αθηνών και Κοζάνης αντίστοιχα, κατά της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, ζήτησαν την καταδίκη της τελευταίας στην καταβολή στον καθένα από αυτούς των εις την προσβαλλόμενη απόφαση αναφερόμενων χρηματικών ποσών για καθυστερούμενους μισθούς, δώρα εορτών και επιδόματα αδείας των εις την ίδια απόφαση χρονικών διαστημάτων.

Τα εν λόγω ποσά επιδικάστηκαν πράγματι σ' αυτούς και δη με το νόμιμο τόκο από τις 9-5-1997 και 10-11-1997, ημερομηνίες, αντιστοίχως, επιδόσεως κάθε μιας από τις παραπάνω αγωγές. Στη συνέχεια η ήδη αναιρεσείουσα κατέβαλε στους αναιρεσίβλητους την 11-10-1999, τα επιδικασθέντα σ' αυτούς ποσά, πλην των αντιστοίχων σ' αυτά τόκων.

Τους τελευταίους ζήτησαν οι αναιρεσίβλητοι με την από 23-5-2005 αγωγή τους ενώπιον του Ειρηνοδικείου Εορδαίας, οι οποίοι μάλιστα και προσδιόρισαν κατά ποσό ακριβώς αυτούς, το οποίο ποσό και δεν αμφισβήτησε η αναιρεσείουσα, διευκρινίζουσες ότι τα ποσά των τόκων αυτών ζητούν "από την επομένη της ημέρας που έπρεπε να καταβληθούν μαζί με τους μισθούς υπερημερίας, διαφορετικά από την επίδοση της αγωγής".

Η προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε την εν λόγω αγωγή, επιδίκασε τα ως άνω ζητούμενα χρηματικά ποσά τόκων και υποχρέωσε την ήδη αναιρεσείουσα να καταβάλλει αυτά "με το νόμιμο τόκο από την επομένη της ημέρας καταβολής των μισθών υπερημερίας που έγινε στις 11-10-1999, δηλαδή από 12-10-1999". Έτσι όμως που έκρινε το Ειρηνοδικείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, παραβίασε ευθέως την ως άνω διάταξη του άρθρου 296 ΑΚ, αφού η επιδίκαση τόκων επί τόκων απαιτεί, εκτός των άλλων, και έγερση αγωγής και συνεπώς η τοκοφορία από την επίδοση αυτής, η οποία στην υπό κρίση περίπτωση έγινε την 20-12-2004.

Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, πρώτο μέρος, από το άρθρο 560 αρ. 1 ΚΠολΔ με τον οποίο αποδίδεται στο Δικαστήριο της ουσίας κακή ερμηνεία και εφαρμογή της ως άνω διατάξεως, είναι βάσιμος, κατά το μέρος που το Ειρηνοδικείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του επιδίκασε τόκους τόκων από 12-10-1999, ήτοι πριν από την επίδοση της αγωγής, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Αντίθετα, το Ειρηνοδικείο δεν υπέπεσε στην ως άνω πλημμέλεια κατά το μέρος που με την προσβαλλόμενη απόφασή του επιδίκασε τόκους τόκων για τον μετά την ως άνω επίδοση της αγωγής χρονικό διάστημα, ο δε μοναδικός λόγος αναίρεσης, δεύτερο μέρος, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει, κατά παραδοχή του μοναδικού αυτού λόγου αναιρέσεως, πρώτο μέρος, να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση, κατά το κεφάλαιό της που προσβάλλεται με το λόγο αυτό, και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 113/2005 απόφαση του Ειρηνοδικείου Εορδαίας, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Ειρηνοδικείο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή. Και

Καταδικάζει του αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία προσδιορίζει σε επτακόσια (700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Απριλίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ