Supreme Court dismisses appeal in small claims case due to procedural absence and inadmissible ground.

Απόφαση 1273 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1273/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Στέφανο - Σπυρίδωνα Πανταζόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Π. του Β., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Θώδο και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "Σ. Γ. Κ. Ε. Ο.Ε." και το διακριτικό τίτλο "….", που εδρεύει στην Δημοτική Ενότητα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27/12/2016 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ρόδου.

Εκδόθηκε η 33/2019 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5/11/2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 παρ. 1 και 2 και 576 παρ. 1-3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ' αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος, κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι. Στην προκειμένη περίπτωση από την υπ' αριθμ. 4853Δ/12-2-2021 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Δωδεκανήσου Γ. Κ., που νόμιμα επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων προκύπτει, ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της ως άνω αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη. Επομένως, αφού αυτή δεν εμφανίσθηκε κατά την παραπάνω δικάσιμο κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε κατέθεσε, κατ` άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, δήλωση παράστασης κατά τη δικάσιμο αυτή, πρέπει, παρά την απουσία της, η συζήτηση της υπόθεσης να προχωρήσει σαν να ήταν και αυτή παρούσα.

Με την κρινόμενη από 5-11-2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθ. 33/2019 ανέκκλητη απόφαση του Ειρηνοδικείου Ρόδου, η οποία δικάζοντας με τη διαδικασία των μικροδιαφορών (άρθρα 466επ. ΚΠολΔ), δέχθηκε την από 27-12-2016 αγωγή της αναιρεσίβλητης για την καταβολή τιμήματος πώλησης. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ.3, 566 παρ.3 ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρα 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 5(β) του άρθρου 560 ΚΠολΔ, αντίστοιχο του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια της ως άνω διάταξης νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση η αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 1225/2004), δηλαδή οι ισχυρισμοί που κατά το νόμο διαμόρφωσαν ή ανάλογα ήταν ικανοί να διαμορφώσουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης (Ολ ΑΠ 2/1989, ΑΠ 1072/2005), θα πρέπει δε οι ισχυρισμοί αυτοί να προτάθηκαν παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας και μάλιστα από την ήδη αναιρεσείοντα (ΑΠ 354/2011) γιατί διαφορετικά το Δικαστήριο της ουσίας, δεν επιτρεπόταν να τους λάβει υπόψη (Ολ. ΑΠ 2/2001).

Συνεπώς, για να ιδρύεται ο παραπάνω λόγος αναίρεσης, πρέπει, σε κάθε περίπτωση, ο κρίσιμος ισχυρισμός, που δεν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, να προτάθηκε εκεί ευθέως ως ισχυρισμός του ίδιου του αναιρεσείοντος και δεν αρκεί να συνάγεται έμμεσα από τα προσκομιζόμενα απ' αυτόν με επίκληση έγγραφα (ΑΠ 354/2011). Αντίθετα, δεν είναι πράγματα με την έννοια αυτή, η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ένστασης ή αντένστασης, το περιεχόμενο των αποδεικτικών μέσων και τα επιχειρήματα των διαδίκων ή τα συμπεράσματα αυτών από την εκτίμηση των αποδείξεων, αλλά ούτε οι αόριστοι, απαράδεκτοι ή αβάσιμοι κατά νόμο ισχυρισμοί (ΑΠ 2166/2009) ή τα αποδεικτικά μέσα, όπως τα έγγραφα και το περιεχόμενό τους (ΑΠ 1646/2018, 226/2016). Επιπλέον, ο από το ανωτέρω άρθρο 560 αρ. 5 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, δεν στοιχειοθετείται, αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη του προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε ευθέως για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ. ΑΠ 12/1997, 25/2003), αλλά και όταν το δικαστήριο τον αντιμετωπίζει και απορρίπτει στην ουσία εκ των πραγμάτων προβληθέντα ισχυρισμό, με την παραδοχή, ως αποδειχθέντων γεγονότων, αντίθετων προς εκείνα που τον συγκροτούν (Ολ. ΑΠ 11/1996, ΑΠ 1363/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της ένδικης αναίρεσης ο αναιρεσείων ισχυρίζεται επί λέξει ότι "το ειρηνοδικείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό μας ότι τα εκδοθέντα τιμολόγια από μόνα τους αποδείκνυαν την καταβολή (του μεγαλύτερου μέρους) του επίδικου τιμήματος και ότι κατά τον τρόπο αυτό αποδείκνυαν τον ισχυρισμό μας περί εξόφλησης του όλου τιμήματος, διότι η εξόφληση γινόταν με την έκδοση του τιμολογίου και το τελευταίο τιμολόγιο είχε εξοφληθεί και δεν εφαίνετο η εξόφλησή του, διότι δεν είχε εκδοθεί το επόμενο τιμολόγιο (ώστε η εξόφλησή του να φαίνεται στην ανυπαρξία προγενέστερης οφειλής στον τίτλο επί του εγγράφου του επόμενου τιμολογίου "παλαιό υπόλοιπο". Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος διότι κατά τα προαναφερθέντα στη μείζονα πρόταση δεν εντάσσονται εδώ τα ως άνω επικαλούμενα στην έννοια των "πραγμάτων" του άρθρου 560 αρ. 5 β ΚΠολΔ, αλλά αναφέρεται σε αποδεικτικά έγγραφα από τα οποία δήθεν αποδεικνυόταν ο υποβληθείς και απορριφθείς από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ισχυρισμός περί εξόφλησης του επίδικου τιμήματος, φέρεται δε ο ως άνω λόγος με τη μορφή αυτή, διότι το άρθρο 560 ΚΠολΔ δεν ορίζει το λόγο του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 466 παρ. 1, 560 παρ. 1 και 577 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, που εκδόθηκαν κατά τις ειδικές διατάξεις των μικροδιαφορών (άρθρα 466 - 472 ΚΠολΔ), δεν μπορεί να προβληθεί ο από τη διάταξη του άρθρου 560 παρ. 1α ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος της παραβίασης κανόνων ουσιαστικού δικαίου, απορριπτόμενου, στην περίπτωση προβολής αυτού, ως απαραδέκτου (ΑΠ 824/2015).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 560 αρ. 6 ΚΠολΔ, όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, μεταξύ άλλων, επιτρέπεται αναίρεση "αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση τη δίκης".

Ωστόσο, αφού ο νομοθέτης δεν επέτρεψε την αναίρεση των αποφάσεων επί των μικροδιαφορών για ευθεία παραβίαση του κανόνος δικαίου (μείζον) δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι επιτρέπει το έλασσον, δηλ. την αναίρεση για εκ πλαγίου παραβίαση του κανόνος δικαίου και για το λόγο αυτό πρέπει κατ' αναλογική εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 560 παρ. 1 γ ΚΠολΔ να γίνει δεκτό ότι οι αποφάσεις επί μικροδιαφορών δεν προσβάλλονται με το λόγο του άρθρου 560 αρ. 6 ΚΠολΔ και εφόσον βέβαια ήθελε θεωρηθεί ότι τα επικαλούμενα στοιχεία του αναιρετήριου μπορούσαν να ενταχθούν στον προκείμενο λόγο.

Κατά συνέπεια ο δεύτερος λόγος της ένδικης αναίρεσης με τον οποίο ο αναιρεσείων επικαλείται ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έχει τις αναφερόμενες εκεί αντιφατικές αιτιολογίες πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Ένα μέλος του Δικαστηρίου τούτου και συγκεκριμένα η Αρεοπαγίτης Ιωάννα Κλάπα -Χριστοδουλέα έχει τη γνώμη ότι οι αποφάσεις των ειρηνοδικείων επί υποθέσεων μικροδιαφορών προσβάλλονται παραδεκτά και με τον λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ., ο οποίος προστέθηκε (όπως και ο λόγος από τον αριθμό 5 του ίδιου άρθρου) με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015 και δεν εξαιρείται στις υποθέσεις αυτές (μικροδιαφορών), σε αντίθεση με τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ.. Σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση του ν. 4335/2015, η ως άνω διεύθυνση έγινε "με σκοπό την ενότητα της νομολογίας και την εξασφάλιση ορθότερης δικαστικής κρίσης". Περαιτέρω, πρέπει να επισημανθεί ότι ο λόγος από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ. αποτελεί μεν συμπλήρωμα του λόγου από τον αριθμό 1 του ίδιου άρθρου (που αφορά στην ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου), δεν αποτελεί όμως παρακολούθημα τούτου, ώστε να θεωρηθεί ότι η εξαίρεση του ενός στις υποθέσεις μικροδιαφορών συνεπάγεται, αυτονοήτως και την εξαίρεση του άλλου, παρά την πρόσφατη αντίθετη βούληση του νομοθέτη.

Εξάλλου, με το λόγο αυτό (560 αριθμ. 6), το περιεχόμενο του οποίου ταυτίζεται με αυτόν από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., ελέγχεται η ύπαρξη ή μη της νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, ιδρύεται, δηλαδή, αν, στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν περιέχονται παντάπασι πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου, που, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του ειρηνοδικείου, εφαρμόστηκε ή δεν εφαρμόστηκε για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία), σύμφωνα με τη συνταγματική απαίτηση για ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής απόφασης (άρθρο 93 παρ. 3 του Συντάγματος), η οποία δεν εξαιρεί τις αποφάσεις επί μικροδιαφορών.

Συνακόλουθα, στην προκειμένη περίπτωση, κατά τη μειοψηφούσα άποψη, παραδεκτά προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, με το δεύτερο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, η από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ. αναιρετική πλημμέλεια. Από το περιεχόμενο, όμως, του λόγου τούτου καταδεικνύεται ότι δι' αυτού αποδίδεται μεν ανεπάρκεια των αιτιολογιών της προσβαλλόμενης απόφασης, πράγματι, όμως, πλήττεται η επιχειρηματολογία του Δικαστηρίου της ουσίας ως προς την εκτίμηση και την αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων, η οποία δεν συνιστά παραδοχή διαμορφωτική του αποδεικτικού πορίσματος και επομένως αιτιολογία της απόφασης, ικανή να ελεγχθεί με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια (Α.Π. 164/2021, Α.Π. 49/2020, Α.Π. 38/2020).

Πρέπει, συνεπώς, ν' απορριφθεί ο δεύτερος λόγος της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης ως απαράδεκτος, με την ανωτέρω αιτιολογία.

Επομένως, πρέπει ν' απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης. Πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο κατά το άρθρο 495 ΚΠολΔ. Δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται σε βάρος του αναιρεσείοντος ελλείψει αιτήματος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-11-2019 αίτηση αναίρεσης κατά της 33/2019 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ρόδου (διαδικασία μικροδιαφορών).

Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Οκτωβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1η Νοεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ