Supreme Court remands appeal for retrial due to missing proof of expired default objection period.

Απόφαση 1272 / 2024 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1272/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Παναγιώτη Βενιζελέα, Βρυσηίδα Θωμάτου και Ευτύχιο Νικόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Μαρτίου 2023, με την παρουσία και της γραμματέως Θ. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Μ. Μ. & ΣΙΑ Ε.Ε.", που εδρεύει στον Αριστομένη Μεσσηνίας και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Μ. Μ. του Χ., κατοίκου ..., 3) Η. Τ. του Γ., κατοίκου ... και 4) Γ. Τ. του Η., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Πολυχρόνη Καρσαμπά.

Του αναιρεσιβλήτου: Φ. Α. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος υπεισήλθε στη θέση του αποβιώσαντος πατέρα του Ν. Α. του Κ. και συνέχισε τη δίκη, ως εκ διαθήκης κληρονόμος του τελευταίου. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Κατσά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-11-2016 αγωγή του αρχικού διαδίκου Ν. Α., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 185/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 39/2020 του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 2-10-2020 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 577 παρ.2, 553 παρ. 1 περ. β, 309 εδ. α', 321 και 495 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης του ως άνω ενδίκου μέσου, δηλαδή κατά το χρόνο της κατάθεσης του οικείου δικογράφου (αίτησης αναίρεσης) στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση (ΟλΑΠ 5/2001) και όχι κατά το χρόνο συζήτησης αυτής (ΑΠ 145/2011). Είναι δε τελεσίδικη η απόφαση, η οποία, απεκδύοντάς τον δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης.

Εξάλλου κατά την παρ. 1 του άρθρου 503 του ΚΠολΔ, η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας είναι δεκαπέντε ημέρες από την επίδοση της απόφασης που περατώνει τη δίκη, αν ο διάδικος που δικάστηκε ερήμην διαμένει στην Ελλάδα. Οι προθεσμίες της ανακοπής ερημοδικίας και της αναίρεσης είναι διαδοχικές, δηλαδή η προθεσμία της αναίρεσης κινείται, μόλις εκπνεύσει η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας. Έτσι, οι ερήμην οριστικές αποφάσεις του εφετείου, που επιδόθηκαν στο διάδικο που δικάστηκε ερήμην, καθίστανται τελεσίδικες και, έκτοτε, συνεπώς, μπορεί να ασκηθεί κατ' αυτών αναίρεση, μόνον όταν έπαυσαν να υπόκεινται σε ανακοπή ερημοδικίας, είτε διότι παρήλθε άπρακτη η προθεσμία των δεκαπέντε ημερών από την επίδοσή τους, αν ο διάδικος που δικάστηκε ερήμην διαμένει στην Ελλάδα, είτε διότι εντός της ανωτέρω προθεσμίας, ο ίδιος διάδικος παραιτήθηκε από το δικαίωμα άσκησης ανακοπής ερημοδικίας ή από το ασκηθέν αυτό ένδικο μέσο, διαφορετικά είναι απαράδεκτη (ΑΠ 185/2018, ΑΠ 609/2017, ΑΠ 243/2017).

Τέλος, σύμφωνα με το άρθ. 254 § 1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (άρθ.573§1 ΚΠολΔ), ίο δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, που έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή την διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, αναφέροντας, απαραιτήτως, στη σχετική απόφαση τα ειδικά θέματα που αποτελούν αντικείμενο της επαναλαμβανόμενης συζήτησης (ΑΠ 341/2018, ΑΠ 243/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 1.11.2016 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας κατά των αναιρεσειόντων ο δικαιοπάροχος πατέρας του αναιρεσιβλήτου ισχυρίστηκε τα εξής: Ότι η πρώτη αναιρεσείουσα ετερόρρυθμη εταιρεία δραστηριοποιείται στην παραγωγή ελαιοπιτών και άλλων στερεών καταλοίπων φυτικών λιπών ή ελαίων από επεξεργασία ακατέργαστου ελαιοπυρήνα και ότι η δεύτερη αναιρεσείουσα είναι η μοναδική ομόρρυθμη εταίρος και διαχειρίστρια της πρώτης.

Ότι μεταξύ αυτού (αρχικού ενάγοντος - δικαιοπαρόχου του αναιρεσιβλήτου) και της πρώτης αναιρεσείουσας καταρτίστηκε σύμβαση έργου, με αντικείμενο τη σύναψη εκ μέρους του αρχικού ενάγοντα, για λογαριασμό της πρώτης αναιρεσείουσας, συμφωνιών αγοράς ακατέργαστου ελαιοπυρήνα από ελαιοτριβεία της περιοχής του νομού Μεσσηνίας και εν συνεχεία φόρτωσης και μεταφοράς των αγορασθεισών ποσοτήτων στις εγκαταστάσεις της πρώτης αναιρεσείουσας για περαιτέρω επεξεργασία τους.

Ότι, μετά την εκτέλεση του συμφωνημένου, κατά τα ανωτέρω έργου, και τον έλεγχο από τους συμβαλλόμενους των σχετικών αποδείξεων και τιμολογίων, καταρτίστηκε το από 22.11.2013 ιδιωτικό συμφωνητικό αναγνώρισης χρέους. Ότι εκτός της πρώτης αναιρεσείουσας, εκπροσωπούμενης από την δεύτερη αναιρεσείουσα, με την οποία αναγνώρισε ότι οφείλει ποσό 100.000 ευρώ, συμβλήθηκαν ως εγγυητές ο τρίτος και ο τέταρτος των αναιρεσειόντων παραιτηθέντες της διζήσεως και κάθε άλλης ενστάσεως απορρέουσας από το δίκαιο της εγγυήσεως του Αστικού Κώδικα.

Και ότι η πρώτη αναιρεσείουσα ανέλαβε να εξοφλήσει το χρέος της μέχρι τις 28.2.2014. Με βάση το ανωτέρω ιστορικό ο αρχικώς ενάγων ζήτησε να αναγνωριστεί ότι οι αναιρεσείοντες οφείλουν να του καταβάλουν, εις ολόκληρον έκαστος, σύμφωνα με τις παραπάνω ιδιότητές τους, κατά μεν την κύρια βάση το ποσό των 100.000 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επομένη της παρελεύσεως της δήλης ημέρας, άλλως από την επίδοση της αγωγής και κατά την επικουρική βάση η πρώτη και δεύτερη των αναιρεσειόντων εις ολόκληρον κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων με την υπ' αριθμόν 185/2017 απόφασή του έκανε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη την κύρια βάση της αγωγής και αναγνώρισε ότι οι αναιρεσείοντες οφείλουν να καταβάλουν εις ολόκληρον στον αρχικό ενάγοντα δικαιοπάροχο πατέρα του αναιρεσιβλήτου το ποσό των εκατό χιλιάδων δραχμών με το νόμιμο τόκο από την επομένη της δήλης ημέρας.

Κατά της αποφάσεως αυτής οι αναιρεσείοντες άσκησαν έφεση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας, το οποίο δίκασε ερήμην των αναιρεσειόντων, επειδή δεν παραστάθηκαν προσηκόντως κατά τη συζήτηση, δεδομένου ότι ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους δεν κατέθεσε το γραμμάτιο εισπράξεως εισφορών του άρθρου 61 παρ. 1 του ν. 4194/2013, και, με την υπ' αριθμόν 39/2020 απόφασή του, απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση.

Η απόφαση αυτή επιδόθηκε στους αναιρεσείοντες στις 21.7.2020, όπως οι τελευταίοι συνομολογούν. Ενώ, όμως, όπως προαναφέρθηκε, αποδείχτηκε η νόμιμη επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης στους αναιρεσείοντες στις 21.7.2020, οι τελευταίοι δεν προσκομίζουν σχετική βεβαίωση (πιστοποιητικό) του αρμοδίου γραμματέως περί μη άσκησης του τακτικού ενδίκου μέσου της ανακοπής ερημοδικίας κατά της ίδιας απόφασης, ώστε να προκύπτει, περαιτέρω, για το παραδεκτό της κρινόμενης αίτησης, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, ότι κατά τον χρόνο της άσκησής της η προσβαλλόμενη απόφαση δεν υπέκειτο σε ανακοπή ερημοδικίας λόγω παρόδου άπρακτης της σχετικής προθεσμίας για την άσκηση αυτής.

Επομένως, κατά τη μελέτη και διάσκεψη της υπόθεσης παρουσιάσθηκαν τα ως άνω κενά και αμφίβολα σημεία, τα οποία χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνιση, και πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης, προκειμένου να προσκομισθεί, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, το αναφερόμενο πιο πάνω έγγραφο, σχετικά με τη συνδρομή της παραπάνω προϋπόθεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο της από 2.10.2020 αίτησης για αναίρεση της 39/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας, προκειμένου να προσκομισθεί, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας το αναφερόμενο στο σκεπτικό έγγραφο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Ιουνίου 2024.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και τούτου, καθώς και του αρχαιότερου Αρεοπαγίτη αποχωρησάντων, ο αμέσως αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Σεπτεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ