1272/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1272 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1272/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Γεώργιο Κοντό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας-καθής η κλήση: Γ. Α. του Β., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Απόστολο Σοφαντζή .

Της αναιρεσιβλήτου-καλούσας: Εταιρείας με την επωνυμία "AEGEAN SUNRISE E. Α.-K.T. OE" που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αναστάσιο Σαμαρτζή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-10-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1895/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 8993/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 12-3-2007 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 1888/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 21-5-2012 κλήση της αιτούσας-αναιρεσίβλητης.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Κοντός, ανέγνωσε την από 16-9-2008 έκθεσή της ήδη αποχωρήσασας από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Ελένης Σπίτσα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, με το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. α' Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψιν πράγματα που δεν προτάθηκαν. "Πράγματα" κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είναι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που τείνουν στην θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου δια της αγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.

Α.Π. 3/1997), όχι όμως και οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής (ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως) ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων. Δεν στοιχειοθετείται επίσης ο προκείμενος λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψιν διευκρινιστικά ή συμπληρωματικά της αγωγής περιστατικά, τα οποία προεβλήθησαν παραδεκτώς δια των προτάσεων ή προέκυψαν από το αποδεικτικό υλικό, μολονότι δεν είχαν περιληφθεί στους αγωγικούς ισχυρισμούς (Α.Π. 1474/2011, 2178/2007, 656/1989).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος των, τα εξής : "Η ενάγουσα-εφεσίβλητη είναι ομόρρυθμη εταιρεία, η οποία έχει ως αντικείμενο δραστηριότητας την εμπορία ενδυμάτων και ειδών οικιακής χρήσεως. Στις αρχές του 2002 μεταξύ αφενός μεν της ενάγουσας ομόρρυθμης εταιρείας και των δυο ομορρύθμων εταίρων αυτής και αφετέρου του αδελφού της εναγομένης Ε.

Α., ο οποίος είναι έμπορος και διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τα ομόρρυθμα μέλη της άνω εταιρείας, συμφωνήθηκε για την αμοιβαία διευκόλυνση των εμπορικών τους δραστηριοτήτων να ανταλλαγούν ανάμεσα τους μεταχρονολογημένες επιταγές, τις οποίες θα εξέδιδε το ένα μέρος και θα παρέδιδε στο άλλο, προκειμένου με την οπισθογράφησή τους είτε να χρηματοδοτηθούν από τράπεζες στις οποίες διατηρούσαν ανοικτό λογαριασμό, είτε να λάβουν με πίστωση εμπορεύματα από τους διάφορους προμηθευτές τους.

Μεταξύ των επιταγών αυτών που ο αδελφός της εναγομένης Ε. Α. παρέδωσε στην ενάγουσα ήταν και α) η υπ' αριθ. ... επιταγή ποσού 4.108,58 Ευρώ την οποία εξέδωσε ο ίδιος με φερόμενη ημερομηνία εκδόσεως στις 30-4-2002 και ήταν πληρωτέα από την Εμπορική Τράπεζα, β) η υπ' αριθ. ... επιταγή ποσού 7.630,22 Ευρώ, την οποία εξέδωσε ο ίδιος με φερόμενη ημερομηνία εκδόσεως στις 28-5-2002 και ήταν πληρωτέα από την Εμπορική Τράπεζα, γ) η υπ' αριθ. ...

επιταγή ποσού 4.989 Ευρώ, την οποία εξέδωσε η μητέρα αυτού και της εναγομένης Λ. Α. με φερόμενη ημερομηνία εκδόσεως στις 30-5-2002 και ήταν πληρωτέα από την τράπεζα ALPHA BANK και δ) η υπ' αριθ. ... επιταγή ποσού 6.603 Ευρώ, την οποία εξέδωσε η μητέρα αυτού και της εναγομένης Λ. Α. με φερόμενη ημερομηνία εκδόσεως στις 30-5-2002 και ήταν πληρωτέα από την τράπεζα ALPHA BANK.

Επειδή όμως οι προαναφερόμενες τέσσερις επιταγές συνολικού ποσού 23.330,8 Ευρώ δεν ήταν δυνατόν να πληρωθούν λόγω ελλείψεως αντικρύσματος των λογαριασμών των εκδοτών τους στις πληρώτριες τράπεζες, ο αδελφός της εναγομένης Ε. Α. στις 28-3-2002 ενημέρωσε σχετικά την ενάγουσα ότι αδυνατεί να καταβάλει τα ποσά των επιταγών αυτών στους νόμιμους κομιστές τους, στους οποίους τις είχε εν τω μεταξύ οπισθογραφήσει η ενάγουσα και συμφωνήθηκε, προκειμένου να μην σφραγιστούν οι επιταγές αυτές, να ικανοποιήσει τους νόμιμους κομιστές των επιταγών αυτών η εναγόμενη αδελφή του.

Επειδή η τελευταία όμως δεν είχε προσωρινά την οικονομική αυτή δυνατότητα μεταξύ της ενάγουσας ομόρρυθμης εταιρείας και της εναγομένης καταρτίσθηκε στις 28-3-2002 σύμβαση άτοκου δανείου ποσού 22.000 Ευρώ, δυνάμει της οποίας η ενάγουσα ανέλαβε την υποχρέωση να καταβάλει το ποσό του δανείου στους νόμιμους κομιστές των παραπάνω τεσσάρων επιταγών, το οποίο η εναγομένη ανέλαβε την υποχρέωση να το αποδώσει στις 30-5-2002.

Προς απόδειξη δε της σύμβασης οι διάδικοι συνυπέγραψαν το από 28-3-2002 έγγραφο συμφωνητικό, στο οποίο αναφέρεται ότι η εναγόμενη έλαβε από την ενάγουσα το ποσό των 22.000 Ευρώ, το οποίο και θα της αποδώσει στις 30-5-2002, ενώ σε περίπτωση μη έγκαιρης αποπληρωμής του δανείου η εναγομένη παραχώρησε το δικαίωμα στην ενάγουσα να εγγράψει προσημείωση υποθήκης μέχρι του ποσού των 40.000 Ευρώ σε ακίνητο ιδιοκτησίας της.

Σε εκτέλεση της σύμβασης αυτής πράγματι η ενάγουσα κατέβαλε στους νόμιμους κομιστές των παραπάνω τεσσάρων επιταγών το ποσό του δανείου των 22.000 Ευρώ, πλην όμως η εναγόμενη παρά την παρέλευση της συμφωνηθείσας ορισμένης μέρας για την απόδοση στην ενάγουσα του ποσού του δανείου δεν κατέβαλε στην τελευταία κανένα ποσό και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να οφείλει ολόκληρο το ποσό του δανείου.

Η εκ μέρους της ενάγουσας καταβολή του ποσού δανείου στους νόμιμους κομιστές των παραπάνω τεσσάρων επιταγών, όπως είχε συμφωνηθεί με την εναγομένη, αποδεικνύεται τόσο από την περιεχόμενη στην ως άνω υπ' αριθ. ... ένορκη βεβαίωση του μάρτυρος της εναγομένης και αδελφού αυτής Ε. Α., όσο και από το γεγονός ότι σε βάρος του τελευταίου και της μητέρας του Λ.

Α., που ήταν εκδότες των προαναφερομένων τεσσάρων επιταγών, δεν έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα διαταγές πληρωμής με βάση τις εν λόγω επιταγές. Το γεγονός ότι και η ενάγουσα εταιρεία δεν πλήρωσε ορισμένες μεταχρονολογημένες επιταγές που είχε εκδώσει η ίδια και παραδώσει στον αδελφό της εναγομένης Ε. Α. δεν αναιρεί την υποχρέωση της εναγομένης να καταβάλει το ποσό του δανείου στην ενάγουσα, διότι είναι νομικώς αδιάφορα η μη πληρωμή από την τελευταία επιταγών που παρέδωσε στον αδελφό της εναγομένης".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την έφεση της αναιρεσειούσης κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως, με την οποία είχε γίνει δεκτή η εκ δανείου αγωγή της αναιρεσιβλήτου και της είχε επιδικασθεί το ποσό των 22.000 Ευρώ. Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεώς τους η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση αιτίαση εκ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. αριθ. 8 περ.α', ήτοι της λήψεως υπόψη πραγμάτων μη προταθέντων και ασκούντων ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και δη της καταρτίσεως την 28-3-2002 συμβάσεως συναινετικού (solo consensu) δανείου και της εκτάξεως την 23-3-2002 της αναιρεσιβλήτου να καταβάλει το εξ 22.000 ευρώ ποσό του δανείου στους κομιστές των τεσσάρων επιταγών εκδόσεως της μητρός και του αδελφού της, τουτέστιν περιστατικών μη περιεχομένων στην ένδικη αγωγή. O λόγος αυτός αναιρέσεως τυγχάνει αβάσιμος, διότι τα γενόμενα δεκτά από το Εφετείο ως άνω γεγονότα δεν είναι "πράγματα" κατά την προεκτεθείσα του σχετικού όρου έννοια και συνεπώς η λήψη των υπόψη δεν ιδρύει τον αντίστοιχο λόγο αναιρέσεως. Ειδικότερα τα περιστατικά αυτά είναι διευκρινιστικά της αγωγής και αφορούν την (νομικώς μη σημαντική) αιτία της χορηγήσεως του επιδίκου δανείου από την αναιρεσίβλητο στην αναιρεσείουσα, και προέκυψαν από τα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα.

Περαιτέρω, ο ίδιος (πρώτος) λόγος αναιρέσεως, κατά το υπόλοιπο μέρος του, τυγχάνει απαράδεκτος, διότι υπό την επίκληση της αυτής ως άνω αναιρετικής πλημμελείας του άρθρου 559 αριθμ.8 Κ.Πολ.Δ., πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση ως προς την μη υποκείμενη σε αναιρετικό έλεγχο εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.).

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ.: "Αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν αντιστοιχούν προς όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνος δικαίου, για την επέλευση της εννόμου συνεπείας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση της (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (πρβλ. Ολ ΑΠ 1/1999, Ολ ΑΠ 13/1995).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με τις προπαρατεθείσες παραδοχές του δεν εστέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, καθόσον διέλαβε σ' αυτήν επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς τα ουσιώδη για την έκβαση της δίκης ζητήματα, και δη για την κατάρτιση της συμβάσεως δανείου μεταξύ των διαδίκων και την μη απόδοση του ποσού του δανείου από την οφειλέτρια αναιρεσείουσα στην αναιρεσίβλητο.

Αντιθέτως δεν ήταν απαραίτητο, για την πληρότητα των αιτιολογιών της πληττόμενης αποφάσεως, η αναφορά των ονομάτων των κομιστών των ως είρηται επιταγών και αν αυτοί ήσαν παρόντες κατά την μεταξύ των διαδίκων σύναψη της συμφωνίας καταβολής του ποσού του δανείου σ' αυτούς, ούτε η αναφορά της ημεροχρονολογίας καταβολής στους ιδίους του ανωτέρω χρηματικού ποσού, αφού από το σύνολο των παραδοχών της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι οι καταβολές αυτές έγιναν κατά την ημέρα υπογραφής του από 28-3-2002 ιδιωτικού συμφωνητικού, στο οποίο αναφέρεται ότι η εναγόμενη έλαβε από την ενάγουσα το ποσό των 22. 000 Ευρώ.

Ούτε εξάλλου η παραδοχή του Εφετείου, ότι οι ως άνω επιταγές ήταν συνολικού ποσού 23.330,80 ευρώ αντιφάσκει με την παραδοχή αυτού ότι το ποσό του συναφθέντος δανείου ήταν 22.000 εύρω, (το οποίο κατέβαλε η αναιρεσείουσα στους κομιστές των επιταγών προς εξόφληση αυτών). Επομένως, οι περί του αντιθέτου δεύτερος και τρίτος λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους προσάπτονται στην προσβαλλομένη απόφαση αναιρετικές αιτιάσεις εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ., περί ανεπαρκών δηλονότι και αντιφατικών αιτιολογιών, τυγχάνουν αβάσιμοι.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται "αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν". Κατά την έννοια της διατάξεως ταύτης, για την ίδρυση του σχετικού λόγου αναιρέσεως αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 341 και 346 Κ.Πολ.Δ. (Ολ.

Α.Π. 2/2008). Ο λόγος αυτός απορρίπτεται, ως κατ' ουσίαν αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την απόφαση ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσεκομίσθησαν και των οποίων έγινε επίκληση. Συνήθως αρκεί προς τούτο η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κ.λπ.), χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως καθενός και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη.

Μη λήψη υπόψη, πάντως, δεν συνάγεται από μόνο το γεγονός ότι μνημονεύονται στην απόφαση ορισμένα μόνο από τα προσκομισθέντα με επίκληση έγγραφα όχι όμως και τα φερόμενα ως αγνοηθέντα (Α.Π. 109/2012,134/2012). Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο και τελευταίο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο, για τον σχηματικό του αποδεικτικού του πορίσματος δεν έλαβε υπόψη νομίμως ενώπιον του προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα και ειδικότερα επικυρωμένα αποσπάσματα των από 19-3-2004 και 4-6-2004 δυο βεβαιώσεων της ανωνύμου εταιρείας τραπεζικών συστημάτων με την επωνυμία "ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.".

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως τυγχάνει αβάσιμος, διότι από την βεβαίωση της προσβαλλομένης αποφάσεως ότι ελήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθησαν, πλην των άλλων αποδεικτικών μέσων, και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που επεκαλέσθησαν νομίμως και προσεκόμισαν οι διάδικοι, (στα οποία περιλαμβάνονται και τα προαναφερόμενα) σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, δεν καταλείπεται αμφιβολία, ότι τα συγκεκριμένα έγγραφα συνεκτιμήθηκαν από το Εφετείο για την διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναιρέσεως, η υπό κρίση αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της, να καταδικασθεί δε η αναιρεσείουσα, ως ηττωμένη (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.) στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσιβλήτου, όπως ορίζονται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-3-2007 αίτηση της Γ. Α. του Β. για αναίρεση της υπ 'αριθμ. 8993/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2. 700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 28η Ιανουαρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 12η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ