Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, rejecting argument that court accepted unproven facts without evidence.

Απόφαση 1269 / 2023 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1269/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου-Απέργη, Μαρία Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 2α Φεβρουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. Τ. του Ι., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Φαλαγκαράκη και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Τ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Σχινά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-5-2017 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 476/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 309/2019 του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 12-9-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 12-9-2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 309/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων και κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών και με την οποία απορρίφθηκε η από 17-12-2018 έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας κατά της 476/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου.

Με την τελευταία αυτή απόφαση έγινε δεκτή η από 29-5-2017 αγωγή του αναιρεσιβλήτου, με την οποία αυτός ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει το ποσό των 28.829 ευρώ, που αποτελεί τη συμμετοχή της στις αναγκαίες δαπάνες, τις οποίες κατέβαλε ο ίδιος για τη συντήρηση και επισκευή των κοινόχρηστων και κοινόκτητων μερών μιας τριώροφης οικοδομής στην πόλη της Ρόδου, επί της οποίας οι διάδικοι είναι κύριοι έκαστος των αναφερομένων οριζόντιων ιδιοκτησιών και ενέχονται για τις δαπάνες αυτές κατά τα ποσοστά συγκυριότητάς τους επί του κοινού οικοπέδου.

Επικουρικά, ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει το ανωτέρω ποσό κατά τις διατάξεις περί διοίκησης αλλοτρίων και εντελώς επικουρικά κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι κατά συνέπεια παραδεκτή η αίτηση (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από το άρθρο 559 αριθ. 16 περ. α' ΚΠολΔ, που ορίζει ότι ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο δέχθηκε κατά παράβαση του νόμου ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο, συνάγεται ότι στον έλεγχο του Αρείου Πάγου υπόκειται τόσο η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας περί του αν τα υπ' αυτού γενόμενα δεκτά πραγματικά περιστατικά συνιστούν την έννοια του δεδικασμένου και αν τούτο έχει την έκταση και τα αποτελέσματα που του προσέδωσε η απόφαση, όσο και η κρίση περί της συνδρομής ή μη των κατά το άρθρο 324 του ΚΠολΔ πραγματικών προϋποθέσεων αυτού, εφόσον στηρίζεται μόνον επί διαδικαστικών εγγράφων, η εκτίμηση του περιεχομένου των οποίων υπόκειται, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα, στον αναιρετικό έλεγχο για την έρευνα της βασιμότητας του προβαλλόμενου λόγου αναίρεσης.

Σύμφωνα δε με τις διατάξεις των άρθρων 322 παρ. 1 και 324 ΚΠολΔ, το δεδικασμένο αφορά το δικαίωμα, το οποίο είχε προβληθεί με την αγωγή, με βάση την επικληθείσα συγκεκριμένη ιστορική και νομική αιτία. Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 322 παρ.1 εδ. β' του ΚΠολΔ το δεδικασμένο εκτείνεται και επί του δικονομικού ζητήματος που κρίθηκε οριστικά.

Ως τέτοιο, νοείται, κυρίως, η απόρριψη της αγωγής, ως απαράδεκτης, λόγω έλλειψης μιας ή περισσοτέρων διαδικαστικών προϋποθέσεων, που αναφέρονται είτε στους διαδίκους, είτε στο δικαστήριο, είτε στο αντικείμενο της δίκης, είτε στο εισαγωγικό έγγραφο της δίκης (ορισμένο της αγωγής). Ειδικότερα, η απόφαση, που απορρίπτει την αγωγή ως απαράδεκτη, λόγω αοριστίας, δεν λύνει το ζήτημα της ύπαρξης ή όχι του ουσιαστικού δικαιώματος, του οποίου έγινε επίκληση.

Έτσι, το δικαίωμα αυτό εξακολουθεί να είναι νομικά αμφισβητήσιμο και μετά την κατά τα άνω απόρριψη της αγωγής. Τούτο δε, διότι στην περίπτωση αυτή η δέσμευση από το δεδικασμένο καταλαμβάνει μόνο τον συγκεκριμένο λόγο απόρριψης της αγωγής, με την έννοια ότι σε περίπτωση άσκησης νέας, όμοιας, κατά περιεχόμενο αγωγής με την προηγουμένη, ήτοι αγωγής που εμφανίζει την ίδια δικονομική έλλειψη, το δικαστήριο θα απορρίψει αυτή, ως απαράδεκτη, λόγω δεδικασμένου περί την έλλειψη της εν λόγω διαδικαστικής προϋπόθεσης, χωρίς να ερευνήσει αν ορθώς ή εσφαλμένως έκρινε το προηγούμενο δικαστήριο.

Αντίθετα, εφόσον με τη δεύτερη αγωγή επέρχονται οι αναγκαίες διαφοροποιήσεις, με τις οποίες συμπληρώνονται οι ασάφειες ή ελλείψεις που προκάλεσαν την έλλειψη της διαδικαστικής προϋπόθεσης του ορισμένου αυτής, δεν ισχύει πλέον το δεδικασμένο και είναι επιτρεπτή η άσκηση εκ νέου της ως άνω δεύτερης αγωγής (ΑΠ 1292/2022, 505/2020, ΑΠ 113/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση, με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναίρεσης, από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλομένη απόφαση ότι παραβίασε το δεδικασμένο που απορρέει από την 14/2017 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, απορρίπτοντας σχετικό λόγο της έφεσής του.

Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της ως άνω 14/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, η οποία έχει καταστεί τελεσίδικη και την οποία ο Άρειος Πάγος επισκοπεί για την έρευνα του σχετικού λόγου αναίρεσης, το εν λόγω δικαστήριο απέρριψε ως απαράδεκτη, λόγω αοριστίας, την προηγούμενη από 18-5-2015 και με αριθμό κατάθεσης 96/26-5-2015 αγωγή του αναιρεσιβλήτου κατά της αναιρεσείουσας και συγκεκριμένα λόγω μη εξειδίκευσης των κατ' είδος επισκευών της οικοδομής και του κόστους κάθε μιας επισκευής και λόγω μη επίκλησης των τιμολογίων πώλησης των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν στο έργο, καθώς και λόγω μη επίκλησης των δελτίων αποστολής των υλικών.

Ο αναιρεσείων άσκησε στη συνέχεια την ένδικη από 29-5-2017 αγωγή, με την οποία, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπησή της, προέβη σε αναλυτική αναφορά των επί μέρους εργασιών που εκτέλεσε στην τριώροφη οικοδομή, εκθέτοντας ειδικότερα τα τετραγωνικά μέτρα κάθε εργασίας, το κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο και τη συνολική δαπάνη κάθε επί μέρους εργασίας, συμπληρώνοντας έτσι τις ελλείψεις της προηγούμενης αγωγής του.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η ανωτέρω αναφερόμενη 476/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, με την οποία η εν λόγω αγωγή κρίθηκε ορισμένη, νόμιμη και κατ' ουσίαν βάσιμη. Κατά της απόφασης αυτής η αναιρεσείουσα άσκησε έφεση, παραπονούμενη με τον πρώτο λόγο της ότι το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο παρά το νόμο έκρινε ορισμένη την αγωγή, ενώ έπρεπε να την απορρίψει ως απαράδεκτη λόγω παραβίασης δικονομικού δεδικασμένου, που απέρρεε από την ανωτέρω 14/2017 απόφαση ή άλλως να την απορρίψει ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας.

Το Μονομελές Εφετείο Δωδεκανήσου με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε το λόγο αυτό της έφεσης με τις ακόλουθες παραδοχές: "... από την επισκόπηση της δικογραφίας προκύπτει ότι ο ενάγων αρχικά είχε καταθέσει την με αριθ. κατάθεσης 96/2015 αγωγή, επί της οποίας εκδόθηκε η με αριθ. 14/2017 απόφαση, που απέρριψε την αγωγή λόγω αοριστίας, δεχόμενη ότι δεν επιμετρήθηκε το κόστος των επί μέρους εργασιών που διεξήχθησαν, το κόστος αγοράς των επί μέρους υλικών, ούτε επικαλείται τιμολόγια πώλησης των υλικών προκειμένου να κριθεί η αναγκαιότητα των επί μέρους εργασιών.

Μετά την έκδοση της ως άνω απόφασης ο ενάγων κατέθεσε την υπό κρίση αγωγή, στην οποία περιέχονται μεταξύ άλλων: 1) η πράξη συστάσεως της οριζόντιας ιδιοκτησίας, ο κανονισμός των σχέσεων μεταξύ των συνιδιοκτητών της οικοδομής, οι τυχόν γενόμενες τροποποιήσεις αυτών και η μεταγραφή όλων των αναφερομένων πράξεων, 2) οι γενόμενες κοινές δαπάνες κατ' είδος και ποσό κατά κατηγορίες και 3) το ποσοστό συμμετοχής της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας σε κάθε κατηγορία των δαπανών αυτών και τα ποσοστά που αναλογούν από τις δαπάνες αυτές στην ιδιοκτησία, έτσι ώστε να προκύπτει το συνολικό ποσό του αιτήματος.

Συνεπώς, η νέα αγωγή, η οποία περιλαμβάνει τα αναγκαία από το νόμο στοιχεία είναι ορισμένη, δεν τίθεται δε θέμα δεδικασμένου από την πρώτη απορριφθείσα αγωγή, καθότι με την νέα αγωγή ο ενάγων εξειδίκευσε τις εργασίες που έλαβαν χώρα και το κόστος αυτών...". Ενόψει όσων προαναφέρθηκαν, το δεδικασμένο από την απόρριψη της πρώτης αγωγής του αναιρεσείοντος ως αόριστης κάλυπτε μόνον το κριθέν δικονομικό ζήτημα της αοριστίας της αγωγικής της βάσης σχετικά με την εξειδίκευση των εργασιών και το κόστος αυτών στην τριώροφη οικοδομή, οι δε ελλείψεις αυτές της προηγούμενης αγωγής, όπως προεκτέθηκε, συμπληρώθηκαν με τη νέα αγωγή του αναιρεσείοντος.

Επομένως, το Εφετείο όχι παρά το νόμο δέχθηκε ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο που απέρρεε από την ως άνω 14/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, ο δε τα αντίθετα υποστηρίζων πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά το πρώτο σκέλος του, από το άρθρο 559 αρ. 16 είναι αβάσιμος. Η νομική αοριστία της αγωγής, που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παραβίαση από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο για το σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίσης του αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα, ενώ η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής ελέγχεται ως παραβίαση από τους αριθμούς 14 ή 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Ο από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της γεγονότα, που δεν εκτίθενται σ' αυτήν ή αν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή παραγνωρίζοντας αναγκαία για τη θεμελίωσή της γεγονότα που με επάρκεια εκτίθενται σ' αυτήν, ενώ ο από τον αριθμό 14 του ίδιου άρθρου λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων, που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών, την απέρριψε ως αόριστη (ΑΠ 1694/2022, ΑΠ 5/2020, ΑΠ 59/2019, ΑΠ 165/2017).

Με το πρώτο μέρος του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου αναίρεσης η αναιρεσείουσα διατείνεται ότι παρά το γεγονός ότι πρότεινε πρωτοδίκως με τις προτάσεις της, αλλά και με σχετικό λόγο έφεσης την πιο κάτω αναφερόμενη αοριστία της αγωγής του αναιρεσιβλήτου, παρά το νόμο το Εφετείο απέρριψε με την προσβαλλόμενη απόφασή του την ένσταση αυτή.

Ότι ειδικότερα, δεν γίνεται καμία μνεία στο δικόγραφο της αγωγής περί μεταγραφής στα κτηματολογικά βιβλία του τίτλου κτήσης κυριότητας της ίδιας και του ενάγοντος και συγκεκριμένα του ... κληρονομητηρίου επί συγκεκριμένων οριζοντίων ιδιοκτησιών. Ότι, επίσης, δεν αναφέρονται τα στοιχεία μεταγραφής των ...

και ... συμβολαίων της συμβολαιογράφου Ρόδου Φ. Π. - Κ., με αποτέλεσμα, λόγω των ελλείψεων αυτών, να καθίσταται αόριστη η αγωγή. Από την παραδεκτή επισκόπηση της αγωγής (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος ιστορούσε σε αυτήν ότι με την εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα αδελφή του είναι συνιδιοκτήτες του συνόλου των οριζοντίων ιδιοκτησιών μιας τριώροφης οικοδομής που βρίσκεται στην πόλη της Ρόδου, αποτελούμενης από δύο υπόγειες αποθήκες, δύο ισόγεια καταστήματα, τέσσερα γραφεία, ένα οροφοδιαμέρισμα και ένα δώμα, όπως οι οριζόντιες αυτές ιδιοκτησίες αναφέρονται στην ...

πράξη σύστασης οριζοντίων ιδιοκτησιών και κανονισμού πολυκατοικίας στη συμβολαιογράφου Ρόδου Φ. Π. - Κ., που έχει καταχωρηθεί στα βιβλία του Κτηματολογίου Ρόδου. Ότι στην αποκλειστική κυριότητα του ιδίου περιήλθαν: Α) Μία υπόγεια αποθήκη και ένα κατάστημα με στοιχεία Υ-2 και Κ-2 αντίστοιχα, μετά από αγορά από τη μητέρα του Δ.

Τ. του 15% της ψιλής τους κυριότητας, δυνάμει του ... συμβολαίου της συμβολαιογράφου Ρόδου Φ. Π. - Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα κτηματολογικά βιβλία Ρόδου και του 85% της ψιλής κυριότητάς τους λόγω γονικής παροχής από τη μητέρα του, δυνάμει του ... συμβολαίου της αυτής ως άνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα.

Β) Δύο γραφεία του πρώτου ορόφου με στοιχεία Γ-1 και Γ-2, λόγω γονικής παροχής από τη μητέρα του 100% της ψιλής κυριότητας, δυνάμει του ... συμβολαίου της πιο πάνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα. Ότι η μητέρα του παρακράτησε την επικαρπία των ανωτέρω οριζοντίων ιδιοκτησιών, η οποία επικαρπία συνενώθηκε με την ψιλή κυριότητα μετά το θάνατό της στις 25-7-2008 και έτσι κατέστη ο ίδιος πλήρης κύριος αυτών.

Γ) Ένα οροφοδιαμέρισμα του τρίτου ορόφου και το δώμα του τετάρτου ορόφου (βοηθητικός χώρος) με στοιχεία Δ1 και ΧΔΩΜ αντίστοιχα, επί των οποίων ο ίδιος και η εναγομένη είναι συγκύριοι σε ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου έκαστος. Ότι οι συγκεκριμένες οριζόντιες ιδιοκτησίες περιήλθαν στη συγκυριότητά τους κατά ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου στον καθένα από κληρονομιά της μητέρας τους, με βάση το ...

κληρονομητήριο του Πρωτοδικείο Ρόδου και κατά ποσοστό 1/8 εξ αδιαιρέτου στον καθένα από κληρονομιά του πατέρα τους Ι. Τ., δυνάμει της ... πράξης αποδοχής κληρονομίας της συμβολαιογράφου Χαλανδρίου Δ. Α., που καταχωρήθηκε στα κτηματολογικά βιβλία Ρόδου. Ότι οι υπόλοιπες ιδιοκτησίες της πολυκατοικίας και συγκεκριμένα μία υπόγεια αποθήκη, ένα ισόγειο κατάστημα και δύο γραφεία του δευτέρου ορόφου με στοιχεία Υ-1, Κ-1, Γ-3 και Γ-4 αντίστοιχα περιήλθαν στην εναγομένη κατά ποσοστό 100% της ψιλής κυριότητάς τους δυνάμει του ...

συμβολαίου γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Ρόδου Φ. Π. - Κ., που καταχωρήθηκε στα κτηματολογικά βιβλία Ρόδου, από τη μητέρα τους, η οποία παρακράτησε την επικαρπία των οριζοντίων αυτών ιδιοκτησιών και η οποία επικαρπία, μετά το θάνατό της, συνενώθηκε με την ψιλή κυριότητα και έτσι η εναγομένη κατέστη πλήρης κυρία αυτών.

Ότι με βάση τα αναφερόμενα στην ανωτέρω πράξη σύστασης οριζοντίων ιδιοκτησιών, αντιστοιχούν στον ίδιο ποσοστό 496,20/1000 εξ αδιαιρέτου και στην εναγομένη ποσοστό 503,80/1000 εξ αδιαιρέτου, επί των κοινόκτητων και κοινόχρηστων μερών της πολυκατοικίας. Ότι μετά το θάνατο του πατέρα τους το έτος 2014, προέκυψε η ανάγκη σημαντικών εργασιών συντήρησης, επισκευής και βελτίωσης των κοινόχρηστων και κοινόκτητων χώρων και εγκαταστάσεων της οικοδομής τους.

Ότι ειδικότερα παρατηρήθηκαν σημαντικές ρηγματώσεις σε δοκούς υποστύλωσης, στην τοιχοποιία και στην εξωτερική επιφάνεια του φέροντος οργανισμού της οικοδομής λόγω πολύχρονης υγρασίας και μη επαρκούς συντήρησης αυτής, με αποτέλεσμα οι συνέπειες της διάβρωσης να έχουν φθάσει μέχρι τον οπλισμό του σκυροδέματος, με κίνδυνο για την ασφάλεια των ενοίκων, των επισκεπτών και των περαστικών.

Ότι ενόψει της άρνησης της εναγομένης να συναινέσει στη συμμετοχή στη συντήρηση και επισκευή των κοινών μερών της οικοδομής, αναγκάστηκε ο ίδιος, λόγω των κινδύνων που προέκυπταν από την κατάσταση της οικοδομής, να αναθέσει σε εργολάβο τεχνική εταιρεία τις αναφερόμενες εργασίες επισκευής και αποκατάστασης της οικοδομής, για τις οποίες δαπάνησε το συνολικό ποσό των 48.500 ευρώ, ενώ με τα επί πλέον έξοδα που αναφέρει στην αγωγή, το συνολικό κόστος αποκατάστασης και επισκευής της οικοδομής ανήλθε στο ποσό των 57.223,20 ευρώ, από το ποσό δε αυτό η εναγομένη βαρύνεται, με βάση το ανωτέρω ποσοστό των 503,80/1000, με το ποσό των 28.829 ευρώ.

Με βάση τα δεδομένα αυτά ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει νομιμοτόκως το ποσό αυτό. Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα η αγωγή είναι ορισμένη, καθώς περιέχει όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 216 παρ. 1 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 1, 2 παρ. 1, 3, 5 και 13 του Ν. 3741/1929 και των άρθρων 785, 788 παρ. 2 και 794 του ΑΚ, τα οποία αρκούν για τη θεμελίωσή της και δικαιολογούν το έννομο συμφέρον του αναιρεσιβλήτου για την άσκησή της κατά της αναιρεσείουσας, χωρίς να είναι απαραίτητο να μνημονεύεται στην αγωγή η μεταγραφή του ...

κληρονομητηρίου, με βάση το οποίο οι διάδικοι κατέστησαν συγκύριοι των ανωτέρω αναφερόμενων οριζόντων ιδιοκτησιών (οροφοδιαμερίσματος του τρίτου ορόφου και βοηθητικού χώρου του δώματος), ή τα στοιχεία μεταγραφής των ... και ... συμβολαίων, εφόσον η αναιρεσείουσα δεν ισχυρίζεται ότι αμφισβήτησε τη συγκυριότητα της ίδιας και του αναιρεσιβλήτου επί των ανωτέρω οριζοντίων ιδιοκτησιών ή την αποκλειστική κυριότητα του αναιρεσιβλήτου επί των υπολοίπων οριζοντίων ιδιοκτησιών της αγωγής (ΑΠ 581/2018, ΑΠ 1208/2018, ΑΠ 186/1996).

Επομένως, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δεν απέρριψε την αγωγή ως αόριστη, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια που προβλέπεται από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ και ο ανωτέρω λόγος της αίτησης αναίρεσης κατά το πρώτο μέρος του πρώτου σκέλους του που περιέχει αντίθετη αίτηση είναι αβάσιμος. Με το δεύτερο μέρος του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου αναίρεσης, η αναιρεσείουσα μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, κατ' ορθή εκτίμηση, για παράβαση του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, καθώς όπως ισχυρίζεται, ενώ πρότεινε πρωτοδίκως και επανέφερε ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου την ένσταση αοριστίας της αγωγής ως προς τις περιλαμβανόμενες σε αυτήν επί μέρους δαπάνες, το Εφετείο απέρριψε τον ισχυρισμό του αυτό, δεχόμενο ότι ως προς τις συγκεκριμένες δαπάνες η αγωγή ήταν αρκούντως ορισμένη.

Ειδικότερα, σχετικά με την αοριστία της αγωγής, ισχυρίζεται ότι αναφέρεται σ' αυτήν ότι: Α) Στην εργασία με αρίθμηση 1.5 "Προμήθεια υλικών και εργασία για τον καθαρισμό με συρματόβουρτσα και ηλεκτρικό δράπανο με προσαρμοσμένη κεφαλή καθαρισμού σκουριάς του συνόλου του υφιστάμενου αποκαλυφθέντος σιδηρού οπλισμού στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών σκυροδέματος των υποστυλωμάτων, των δοκών και των πλακών του κτιρίου", αναφέρεται στην αγωγή κατ' αποκοπή τιμή 680,00 ευρώ, χωρίς να προσδιορίζεται ούτε το είδος, ούτε η ποσότητα των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν, ούτε η έκταση της εργασίας, ούτε η τιμή μονάδας αυτής.

Β) Στην εργασία με αρίθμηση 1.6 "Προμήθεια υλικών και εργασία για τη βαφή και προστασία του συνόλου του υφιστάμενου αποκαλυφθέντος σιδηρού οπλισμού στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών σκυροδέματος των υποστυλωμάτων, των δοκών και των πλακών του κτιρίου, για την προστασία και τη διακοπή μελλοντικής διάβρωσής τους.

Για τη βαφή των υφιστάμενων ράβδων σιδηρού οπλισμού θα χρησιμοποιηθεί διαχεόμενο προστατευτικό αντιδιαβρωτικό κονίαμα 2 συστατικών παθητικής δράσης, mci protezione ferro εταιρείας Texhnochem, που απλώνεται με πινέλο στις ράβδους του οπλισμού που αποκαλύπτονται μετά τις καθαιρέσεις", δεν αναφέρεται στην αγωγή ούτε το είδος ούτε η ποσότητα των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν, ούτε το τιμολόγιο αγοράς τους.

Ότι ακόμα και αν ήθελε γίνει δεκτός ο ισχυρισμός του αντιδίκου ότι τα υλικά τα είχε ήδη προμηθευτεί η εργολάβος εταιρεία, θα έπρεπε να αναφέρεται το ακριβές κόστος αυτών (κατά τιμή μονάδας και κατά σύνολο), το δελτίο αποστολής τους από την έδρα της εταιρείας στον τόπο του έργου, ώστε να μπορεί να αποδειχθεί η χρησιμοποίησή τους για τις επίδικες εργασίες και να διαχωρίζεται σε κάθε περίπτωση το κόστος της εργασίας από αυτό των υλικών, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς το έλλογο ή υπερτιμολογημένο της συγκεκριμένης δαπάνης.

Γ) Τα υπό στοιχεία Β αναφερόμενα ισχύουν και για τις εργασίες με αρίθμηση 1.7, 1.8, 1.9 και 1.11, στις οποίες παρότι στην περιγραφή τους γίνεται λόγος για προμήθεια υλικών και για εργασία, δεν αναφέρεται στην αγωγή ούτε το είδος, ούτε η ποσότητα των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν, ούτε το τιμολόγιο της αγοράς τους.

Ότι ακόμα και αν ήθελε γίνει δεκτός ο ισχυρισμός του αντιδίκου ότι τα υλικά τα είχε ήδη προμηθευτεί η εργολάβος εταιρεία, θα έπρεπε να αναφέρεται το ακριβές κόστος αυτών (κατά τιμή μονάδας και κατά σύνολο), το δελτίο αποστολής τους από την έδρα της εταιρείας στον τόπο του έργου, ώστε να μπορεί να αποδειχθεί η χρησιμοποίησή τους για τις επίδικες εργασίες και να διαχωρίζεται σε κάθε περίπτωση το κόστος της εργασίας από αυτό των υλικών, ώστε να μπορεί να συναχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς το έλλογο ή υπερτιμολογημένο των συγκεκριμένων δαπανών.

Δ) Στις εργασίες με αρίθμηση 1.10, 1.12, 1.13 και 1.14, παρότι στην περιγραφή τους γίνεται λόγος για προμήθεια υλικών και για εργασία, δεν αναφέρεται στην αγωγή το τιμολόγιο αγοράς των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν και η αξία τους κατά τιμή μονάδας και κατά σύνολο. Ότι ακόμα και αν ήθελε γίνει δεκτός ο ισχυρισμός του αντιδίκου ότι τα υλικά τα είχε ήδη προμηθευτεί η εργολάβος εταιρεία, θα όφειλε να αναγράφεται το ακριβές κόστος αυτών (κατά τιμή μονάδος και κατά σύνολο), το δελτίο αποστολής τους από την έδρα της εταιρείας στον τόπο του έργου, ώστε να μπορεί να αποδειχθεί η χρησιμοποίησή τους για τις επίδικες εργασίες και να διαχωρίζεται σε κάθε περίπτωση το κόστος της εργασίας από αυτό των υλικών, ώστε να μπορεί να συναχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς το έλλογο ή υπερτιμολογημένο των συγκεκριμένων δαπανών.

Ότι επίσης, στη σύμβαση εργολαβίας αναφέρεται κόστος για το σύνολο των εργασιών "Τιμή κατά Αποκοπή 49.500 ΕΥΡΩ", αναφορά που είναι παντελώς αόριστη. Ότι περαιτέρω αοριστία του αιτούμενου κονδυλίου των 49.500 ευρώ προκύπτει και από το γεγονός ότι ο αναιρεσίβλητος δεν αναφέρει στην αγωγή του με ποιο ακριβώς τρόπο εξόφλησε το σχετικό τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών της εργολάβου εταιρείας, που σύμφωνα με την αγωγή φέρεται να εκδόθηκε για την εξόφληση της από 22-1-2015 σύμβασης εργολαβίας, ενώ μόνη η αναφορά στην αγωγή ότι το ποσό αυτό εξοφλήθηκε τμηματικά με καταβολές στο λογαριασμό της κ.

Μ. Α. στην Εθνική Τράπεζα, δεν αρκεί για να καλύψει την αοριστία αυτή. Ότι, τέλος, και δεδομένου ότι η επίδικη οικοδομή αποτελείται από περισσότερες επιμέρους οριζόντιες ιδιοκτησίες, για να είναι ορισμένη η αγωγή του αναιρεσιβλήτου, θα έπρεπε να προσδιορίζεται σ' αυτήν το ακριβές ποσό με το οποίο επιβαρύνεται έκαστη αυτοτελής οριζόντια ιδιοκτησία για κάθε επί μέρους δαπάνη και όχι συγκεντρωτικά το ποσό που αντιστοιχεί στο σύνολο των οριζόντιων ιδιοκτησιών που ανήκουν στην ίδια (αναιρεσείουσα), όπως αόριστα αναφέρει ο αναιρεσίβλητος στην αγωγή του.

Από την παραδεκτή επισκόπηση της αγωγής προκύπτει ότι επισυνάφθηκε σε αυτήν, αποτελώντας περιεχόμενό της, η από 22-1-2015 σύμβαση εργολαβίας που συνήψε ο αναιρεσίβλητος με την εργολάβο εταιρεία και στην οποία σύμβαση ενσωματώθηκε και η από 16-1-2015 οικονομοτεχνική προσφορά εργασιών της τελευταίας. Στην προσφορά δε αυτή εκτίθεται η τεχνική περιγραφή όλων των αναγκαίων εργασιών που απαιτούνται για την εκτέλεση του έργου, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι ανωτέρω υπό στοιχεία Α, Β, Γ και Δ εργασίες, χωρίς εκτίμηση του κόστους της κάθε επί μέρους εργασίας, καθώς και η κατ' αποκοπή οικονομική προσφορά για όλες τις εργασίες ποσού 49.500 ευρώ.

Εκτίθενται δε στη συνέχεια στην αγωγή όλες οι εργασίες που έγιναν στην πολυκατοικία, με αναλυτική περιγραφή αυτών, με αναφορά στην επιφάνεια (εμβαδόν) στην οποία εκτελέστηκε κάθε εργασία, όπως επίσης και αναφορά της τιμής μονάδας ανά τ.μ. και το σύνολο της δαπάνης για κάθε μία εργασία. Επίσης, ανάλογα με την κάθε επί μέρους εργασία, γίνεται αναλυτική παράθεση στην αγωγή των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν σε κάθε εργασία, με αναφορά του είδους και της ποσότητας κάθε υλικού, καθώς και της τιμής μονάδας.

Με βάση δε τη δαπάνη που αναφέρεται για κάθε επί μέρους εργασία, η συνολική δαπάνη του έργου ανήλθε κατά την αγωγή στο ποσό των 48.500 ευρώ, καθώς, όπως εκτίθεται σ' αυτήν, επί της οικονομικής προσφοράς της εργολάβου εταιρείας των 49.500 ευρώ, χορηγήθηκε έκπτωση από την εταιρεία ποσού 1.000 ευρώ. Σημειωτέον, ότι για την ανωτέρω υπό στοιχείο Α εργασία και συγκεκριμένα "Προμήθεια υλικών για τον καθαρισμό με συρματόβουρτσες και ηλεκτρικό δράπανο με προσαρμοσμένη κεφαλή καθαρισμού σκουριάς", αναφέρεται στην αγωγή κατ' αποκοπή δαπάνη 680 ευρώ, χωρίς να προκύπτει ζήτημα αοριστίας για την εργασία αυτή, αν ληφθεί υπόψη το είδος και η φύση της συγκεκριμένης εργασίας.

Εν όψει των ανωτέρω η αγωγή είναι πλήρως ορισμένη ως προς τις εργασίες που εκτελέστηκαν στην πολυκατοικία και το κόστος αυτών (μερικό και συνολικό), δεν ήταν δε αναγκαίο για την πληρότητα της ιστορικής της βάσης να αναφέρεται σ' αυτήν α) το δελτίο αποστολής των υλικών από την έδρα της εργολάβου εταιρείας στον τόπο εκτέλεσης του έργου, αφού η χρησιμοποίηση ή όχι των υλικών αυτών στο έργο αποτελεί θέμα απόδειξης και β) το ακριβές ποσό με το οποίο επιβαρύνεται κάθε επί μέρους αυτοτελής οριζόντια ιδιοκτησία για κάθε επί μέρους δαπάνη, αφού κατά την αγωγή, οι οριζόντιες ιδιοκτησίες της πολυκατοικίας ανήκουν μόνο στους διαδίκους και επί πλέον, αναφέρεται στην αγωγή το ποσοστό συγκυριότητας της αναιρεσείουσας και του αναιρεσιβλήτου επί των κοινόκτητων μερών της πολυκατοικίας (503,80/1000 και 496,20/1000 αντίστοιχα) και το γεγονός ότι σύμφωνα με τον αναφερόμενο κανονισμό της πολυκατοικίας, έκαστος τούτων βαρύνεται για τις κοινόχρηστες δαπάνες με τα ίδια ποσοστά συγκυριότητάς του στα κοινόχρηστα και κοινόκτητα μέρη.

Αναφέρεται, τέλος, στην αγωγή και η εξόφληση του τιμολογίου παροχής υπηρεσιών της εργολάβου εταιρείας, όπως άλλωστε δέχεται και η αναιρεσείουσα. Ενόψει όσων προαναφέρθηκαν, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε ορισμένη την αγωγή του αναιρεσιβλήτου, όχι παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτη αυτήν λόγω αοριστίας και συνεπώς, όσα αντίθετα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα με τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμα.

Κατά τη διάταξη του αρθρ. 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ ΑΠ 1/2020, Ολ ΑΠ 4/2018).

Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται, όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόσθηκε, ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ ΑΠ 28/1997, Ολ ΑΠ 30/1997).

Αντιθέτως, δεν ιδρύεται λόγος αναίρεσης κατά τη διάταξη αυτή, όταν οι ελλείψεις της απόφασης ανάγονται στη μείζονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, ή αναφέρονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην ανάλυση και στάθμισή τους και στην αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, αρκεί τούτο να διατυπώνεται σαφώς.

Εξάλλου, η έλλειψη μείζονος πρότασης, η παράλειψη δηλαδή παράθεσης των διατάξεων στις οποίες ερείδεται το αγωγικό αίτημα, δεν καθιστά την απόφαση αναιρετέα. Διότι η συνταγματική επιταγή της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολόγησης των αποφάσεων (άρθρο 93 παρ. 3 του Συντάγματος) δεν καθιερώνει ούτε επιβάλλει αντίστοιχο αναιρετικό έλεγχο.

Ο δε κοινός νομοθέτης στο πεδίο της πολιτικής δίκης προβλέπει ως λόγο αναίρεσης την έλλειψη νόμιμης βάσης, "ιδίως αν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης" (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ). Ως αιτιολογίες, όμως, νοούνται στην διάταξη αυτή μόνο οι ουσιαστικές παραδοχές, που συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, η έλλειψη, αντίφαση ή ανεπάρκεια των οποίων καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε.

Οι διατάξεις που στηρίζουν το αγωγικό αίτημα αρκεί, έστω και αν δεν μνημονεύονται στη προσβαλλόμενη απόφαση, να υφίστανται και να δικαιολογούν, με βάση τις ουσιαστικές παραδοχές της, το διατακτικό της, οπότε ο Άρειος Πάγος μπορεί να τις συμπληρώσει κατά το άρθρο 578 ΚΠολΔ (ΑΠ 1567/2022, ΑΠ 1228/2021, ΑΠ 905/2018, ΑΠ 77/2018, ΑΠ 80/2016).

Επίσης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 788 §2 ΑΚ, αν επίκειται κίνδυνος, καθένας από τους κοινωνούς έχει δικαίωμα, και χωρίς συναίνεση των λοιπών, να λάβει τα μέτρα που απαιτούνται για τη συντήρηση του πράγματος. Η άσκηση της εξουσίας του κοινωνού στα πλαίσια της διάταξης αυτής προϋποθέτει: α) επικείμενο κίνδυνο, η απειλή του οποίου συνδέεται αμέσως με την επέλευση ζημίας στο κοινό πράγμα, ανεξάρτητη από το είδος και την έκτασή της, αρκεί ο κίνδυνος αυτός να είναι άμεσος και να μην επιδέχεται αναβολή και β) λήψη των απαιτούμενων μέτρων για τη συντήρηση του πράγματος.

Πότε το μέτρο που έχει ληφθεί βρίσκεται στα όρια αυτού που απαιτείται για τη συντήρηση του πράγματος, είναι θέμα που κρίνεται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων (ΑΠ 976/1995). Τέλος, από το άρθρο 794 ΑΚ, το οποίο εφαρμόζεται και επί της οροφοκτησίας, και μάλιστα συμπληρωματικά σε σχέση με τα άρθρα 2 παρ. 1 και 5 Ν. 3741/1929, συνάγονται τα εξής:

Σε περίπτωση κοινωνίας επί δικαιώματος, όπως συμβαίνει όταν η κυριότητα επί πράγματος ανήκει σε περισσότερους από κοινού, κάθε κοινωνός ενέχεται απέναντι στους λοιπούς κοινωνούς, κατά την αναλογία της μερίδας του, για τις δαπάνες της συντηρήσεως, της διοικήσεως και της χρησιμοποιήσεως του κοινού. Ο κοινωνός, που κατέβαλε τέτοιες δαπάνες πέραν της αναλογίας του, για όσα επιπλέον κατέβαλε έχει απαίτηση έναντι των λοιπών κοινωνών απευθείας από το άρθρο 794, δηλαδή χωρίς ανάγκη προσφυγής στις διατάξεις περί διοικήσεως αλλοτρίων ή εκείνες περί αδικαιολόγητου πλουτισμού, εφόσον όμως οι δαπάνες αυτές έγιναν υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 788-790, δηλαδή μετά από απόφαση όλων των κοινωνών ή της πλειοψηφίας αυτών ή του Δικαστηρίου ή για την αποτροπή επικειμένου κινδύνου και για τη συντήρηση του πράγματος (ΑΠ 1160/2010).

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά από το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά περί των πραγμάτων κρίση του, τα ακόλουθα, κατά το ενδιαφέρον για την έρευνα του αναιρετικού λόγου μέρος της: "Οι διάδικοι είναι ιδιοκτήτες αυτοτελών οριζοντίων ιδιοκτησιών επί μιας τριώροφης οικοδομής, που βρίσκεται στην πόλη της Ρόδου Δωδεκανήσου, επί της οδού ..., αποτελούμενης από δύο (2) υπόγειες αποθήκες, δύο (2) ισόγεια καταστήματα, τέσσερα (4) γραφεία, μία (1) κατοικία (οροφοδιαμέρισμα) και ένα (1) δώμα.

Η οικοδομή αυτή διέπεται από τις διατάξεις του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002, 117 ΑΚ, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. ... πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας της συμβολαιογράφου Ρόδου Φ. Π. - Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα... Ειδικότερα, στον ενάγοντα, στον οποίο ανήκει ποσοστό 496,20/1000 εξ αδιαιρέτου της εν λόγω οικοδομής, ανήκουν οι κάτωθι οριζόντιες ιδιοκτησίες:

Α) Υπόγεια αποθήκη με στοιχεία Υ-2, εμβαδού 44,37 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 44,6/1000 και ποσοστό πλήρους κυριότητας 100%... Β) Ισόγειο κατάστημα με στοιχεία Κ-2, με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 155,30/1000 και ποσοστό πλήρους κυριότητας 100%... Γ) Γραφείο 1ου ορόφου με στοιχεία Γ-1, επιφάνειας 39,46 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 87,70/1000 και ποσοστό πλήρους κυριότητας 100%.

Δ) Γραφείο 1ου ορόφου με στοιχεία Γ-2, επιφάνειας 35,62 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο79,20/1000 και ποσοστό πλήρους κυριότητας 100%... Επίσης, ο ενάγων τυγχάνει συγκύριος σε ποσοστό 50%: Ε) Ενός οροφοδιαμερίσματος τρίτου (3ου) ορόφου, εμβαδού 76,72 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 203,90/1000 και ΣΤ) του δώματος του τετάρτου (4ου) ορόφου εμβαδού 13,72 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 54,90/1000...

Από την άλλη μεριά στην εναγομένη, στην οποία ανήκει ποσοστό 503,80/1000 εξ αδιαιρέτου της εν λόγω οικοδομής, ανήκουν οι κάτωθι οριζόντιες ιδιοκτησίες: α) υπόγεια αποθήκη με στοιχεία Υ-1, εμβαδού 57,10 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 57,30/1000 και ποσοστό κυριότητας της εναγομένης 100%, β) ισόγειο κατάστημα με πατάρι, με στοιχεία Κ-1, εμβαδού 42,98 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 57,30/1000 και ποσοστό κυριότητας της εναγομένης 100%, γ) γραφείο 2ου ορόφου, με στοιχεία Γ-3, εμβαδού 39,46 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 87,70/1000 και ποσοστό κυριότητας της εναγομένης 100%, δ) γραφείο 2ου ορόφου με στοιχεία Γ-4, εμβαδού 35,62 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 79,10/1000 και ποσοστό κυριότητας της εναγομένης 100%...

ε) ενός οροφοδιαμερίσματος τρίτου (3ου) ορόφου, εμβαδού 76,72 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 203,90/1000 και στ) του δώματος του τετάρτου (4ου) ορόφου, με εμβαδού 13,72 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο54,90/1000... Την 15η.05.2014 απεβίωσε ο πατέρας των διαδίκων, ο οποίος είχε και την επίβλεψη της οικοδομής.

Μετά το θάνατο του πατέρα τους λόγω της έντονης υγρασίας παρατηρήθηκαν σημαντικές ρηγματώσεις σε δοκούς υποστύλωσης, στην τοιχοποιία και στην εξωτερική επιφάνεια του φέροντος οργανισμού της οικοδομής. Ειδικότερα, αποκολλούντο τμήματα των σοβάδων και των επιχρισμάτων, ενώ τμήματα αυτών ήταν έτοιμα προς αποκόλληση.

Η υγρασία είχε φτάσει σε τέτοιο βάθος, ώστε είχε οξειδωθεί και το μεγαλύτερο μέρος του οπλισμού του σκυροδέματος των υποστυλωμάτων των πλευρικών τοίχων, καθώς και των στηθαίων της οικοδομής. Τα εν λόγω πραγματικά περιστατικά περί των βλαβών της εξωτερικής επιφάνειας της οικοδομής από την έντονη υγρασία δεν αμφισβητούνται ούτε από την εναγομένη, προκύπτουν άλλωστε και από την τεχνική έκθεση του αρχιτέκτονα μηχανικού Ε.

Σ...., που και η ίδια προσκομίζει μεθ' επικλήσεως. Ο ενάγων προκειμένου να προβούν σε επισκευές ειδοποίησε την εναγομένη να προσέλθουν σε κοινές συζητήσεις, προκειμένου να αναθέσουν από κοινού σε πολιτικό μηχανικό κοινής επιλογής τις εργασίες αποκατάστασης της οικοδομής και επίβλεψης των εργασιών επισκευής του κτιρίου και να επιλέξουν το συνεργείο που θα εκτελέσει τις παραπάνω εργασίες, γεγονός που δεν αρνείται η εναγόμενη, ούτε ο μάρτυρας σύζυγός της, όπως προκύπτει εμμέσως από την κατάθεσή του στο ακροατήριο του δικάζοντος δικαστηρίου.

Μάλιστα, αποδεικνύεται ότι ο ενάγων είχε λάβει διάφορες προσφορές από τεχνικές εταιρείες και εργολάβους, προκειμένου να βρει την οικονομικότερη λύση... Το καλοκαίρι δε του 2014 ο ενάγων προσπάθησε ακόμη μία φορά όπως έρθει σε συνεννόηση με την εναγόμενη, προκειμένου να προχωρήσουν στην επισκευή της πολυκατοικίας.

Επειδή όμως η εναγομένη κώφευε, ο ενάγων προέβη στη σύνταξη της από 23.07.2014 εξώδικης πρόσκλησης-γνωστοποίησης προς την εναγομένη, η οποία επιδόθηκε σε αυτήν την 26η.09.2014..., με την οποία, αφού της γνωστοποιούσε τις δύο συμφερότερες οικονομικά προσφορές που έλαβε, την ενημέρωνε ότι θα προχωρήσει στις τεχνικές εργασίες αποκατάστασης του κτιρίου.

Η εναγομένη αρνήθηκε τη σχετική υποχρέωσή της. Κι ενώ αρχικά οι βλάβες που είχε υποστεί η πολυκατοικία από την υγρασία φαίνονταν επιφανειακές, οι μηχανικός που ανέλαβε την εκτέλεση των εργασιών, διαπίστωσε όσο προχωρούσαν οι εργασίες ότι η οικοδομή είχε υποστεί βλάβες, οι οποίες έχρηζαν αποκατάσταση και στο φέροντα οργανισμό αυτής.

Το ως άνω γεγονός προκύπτει από την ένορκη κατάθεση του εργολάβου πολιτικού μηχανικού Τ. Κ. στο ακροατήριο του δικαστηρίου που εξέδωσε τη με αριθμό 14/2017 απόφαση... και η οποία κατάθεση αξιολογείται ως δικαστικό τεκμήριο, ο οποίος ρητά καταθέτει: "...έδωσα μία προσφορά αρχικά, κατόπιν (μόνο) οπτικής εκτίμησης.

Τον Οκτώβριο 2014 μπήκε μέσα το συνεργείο μου. Έγιναν καθαιρέσεις επιχρισμάτων, αποφλοιώσεις υφιστάμενου σκυροδέματος, συντήρηση υφιστάμενων ηλεκτρικών και εξοπλισμού που είχε σκουριάσει. Διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν ρωγμές σε κάποιες κολώνες και δοκάρια, οι οποίες μείωναν τη στατική επάρκεια του κτιρίου.

Υπήρχε άμεσα ανάγκη για τις εργασίες. Υπήρχε σαφέστατα πρόβλημα στη στατικότητα του κτιρίου... μπαίνοντας και εκτελώντας τις συμφωνηθείσες εργασίες διαπίστωσα εκτεταμένη φθορά. Υπήρχε αμεσότατη ανάγκη επέμβασης για ενισχύσεις σε κολώνες και δοκούς... Αρχικά μπήκα για ένα μικρό κομμάτι εργασιών και στην πορεία διαπίστωσα ότι υπήρχε τεράστιο πρόβλημα.

Έγιναν ενισχύσεις με αποτέλεσμα την αναβάθμιση του κτιρίου. Το κόστος 49.500 συν ΦΠΑ. Στην πορεία έβγαιναν διάφορα επιπλέον (εργασίες και έξοδα) και γι' αυτό κάναμε σύμβαση τον Ιανουάριο για να μαζέψουμε τα ποσά αυτά...Το 2012 δεν εντόπισα σοβαρό πρόβλημα στη στατικότητα διότι ήμουν εξ αποστάσεως. Ναι μεν εντόπισα πρόβλημα στατικότητας μακροσκοπικά, αλλά όχι σοβαρό όπως πράγματι ήταν...".

Από την ως άνω λοιπόν μαρτυρία αλλά και τα προσκομιζόμενα μετ' επικλήσεως έγγραφα, αποδεικνύεται ότι ο ενάγων λαβών αρχικά έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας από την Πολεοδομία το Νοέμβριο του έτους 2014, με την οποία του χορηγήθηκε από την ανωτέρω Υπηρεσία να προβεί σε εξωτερικές επισκευές του κτιρίου με χρήση, προχώρησε αρχικά στην επισκευή των εξωτερικών επιφανειών της οικοδομής, αναθέτοντας την εκτέλεση του έργου στην εργολάβο εταιρεία "...".

Επίσης, ο ενάγων με την με αριθμ. πρωτοκ. ... αίτησή του, απευθυνόμενη προς το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Περιφερειακής Ενότητας Ρόδου, αιτήθηκε τη χορήγηση άδειας επισκευής της οικοδομής, η οποία εγκρίθηκε από το παραπάνω συμβούλιο. Μάλιστα, στην εν λόγω αίτησή του, είχε επισυνάψει την από 15.10.2014 τεχνική έκθεση των μηχανικών της εταιρείας "...", στην οποία οι συντάξαντες αυτή πολιτικοί μηχανικοί γνωμοδοτούσαν ως εξής: "...Ο φέρων οργανισμός του κτιρίου αποτελείται από οπλισμένο σκυρόδεμα και οι τοίχοι πλήρωσης από δρομικές και μπατικές οπτοπλινθοδομές.

Επειδή η οικοδομή ανεγέρθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και παρότι το κτίριο χρησιμοποιείται, προέκυψε η ανάγκη σημαντικών εργασιών συντήρησης, επισκευής και βελτίωσης της οικοδομής. Ειδικότερα, παρατηρήθηκαν σημαντικές ρηγματώσεις σε δοκούς υποστύλωσης, στην τοιχοποιία και στην εξωτερική επιφάνεια του φέροντα οργανισμού της οικοδομής λόγω πολύχρονης υγρασίας και μη επαρκούς συντηρήσεώς της.

Οι συνέπειες της διάβρωσης σε πολλά σημεία έχουν φτάσει μέχρι τον οπλισμό... Το φαινόμενο παρουσιάζει έντονη πρόοδο λόγω της υφιστάμενης ρηγμάτωσης που επιτρέπει την εισροή υγρασίας της πλήρωσης... Από τα παραπάνω προκύπτει η αναγκαιότητα για άμεσες σωστικές επεμβάσεις στο κτίριο. Για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων βλαβών στο κτίριο προτείνονται εργασίες που αφορούν: - Στατική ενίσχυση και αποκατάσταση των δύο ακραίων υποστυλωμάτων στην Ανατολική όψη του κτιρίου, μια και αυτά παρουσιάζουν τα πιο σοβαρά προβλήματα...".

Με την έναρξη των εργασιών, η εναγομένη αντιτασσόμενη στη διενέργεια αυτών, υπέβαλε αίτηση προς την Πολεοδομία για παύση των εργασιών, ισχυριζόμενη ότι ως συγκυρία ποσοστού 503,80/1000 της οικοδομής, δεν συναινεί στις επισκευές αυτές επειδή (δεν) τις θεωρούσε επείγουσες και αναγκαίες. Η πολεοδομική υπηρεσία της Ρόδου εξέδωσε το με αριθμ.

πρωτοκ. ... σήμα διακοπής εργασιών. Κατόπιν αυτών ο ενάγων απευθύνθηκε στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ρόδου, προκειμένου να διενεργηθεί πραγματογνωμοσύνη και να εκτιμηθεί το αναγκαίο των εργασιών από πολιτικό μηχανικό του επιμελητηρίου. Πράγματι, κατόπιν της ως άνω αιτήσεώς του συντάχθηκε η με ημερομηνία 11.12.2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης της πολιτικού μηχανικού Κ.

Π., η οποία συντάχθηκε τόσο κατόπιν αιτήσεως του ενάγοντος όσο και κατόπιν της με αριθμό ... απόφασης της Δ.Ε. του ΤΕΕ: "Πόρισμα: ... Όσον αφορά τις διακοσμητικές εγκάρσιες δοκούς στους εξώστες... καλώς καθαιρέθηκαν από όλους τους ορόφους, καθότι η αποσάρθρωση του σκυροδέματος και ο κίνδυνος αποκόλλησης τμήματος αυτού ήταν πολύ πιθανός και ιδιαιτέρως επικίνδυνος.

Να σημειωθεί ότι η οδός ... είναι ιδιαιτέρως εμπορική οδός και πλήθος πεζών και οχημάτων διέρχονται καθημερινά από αυτήν. Μπορεί οι ρηγματώσεις να εμφανίζονται στις διακοσμητικές εγκάρσιες δοκούς μόνο του 2ου ορόφου, αλλά ο κίνδυνος ανάπτυξης παρόμοιων ρηγματώσεων και στους υπόλοιπους ορόφους ήταν εμφανής...

κρίνεται απαραίτητη η επισκευή και αποκατάσταση των όψεων της Ανατολικής πλευράς ΑΜΕΣΑ. Έπειτα από την καθαίρεση των επιχρισμάτων στο σύνολο του ύψους των υποστυλωμάτων της πλαϊνής όψης και της αποφλοίωσης - καθαίρεσης των αποσαρθρωμένων επιφανειών σκυροδέματος καθ' όλο το ύψος των υποστυλωμάτων της πλαϊνής όψης, αποκαλύφθηκαν οι χαλύβδινοι οπλισμοί οι οποίοι μετά τη με αριθμ. ...

Διακοπή Εργασιών του τμήματος Ελέγχου Κατασκευών της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Ρόδου, παραμένουν εκτεθειμένοι στις καιρικές συνθήκες με άμεσο τον κίνδυνο περαιτέρω οξείδωσής τους και με ότι αυτό συνεπάγεται". Κατόπιν διενέργειας της τεχνικής αυτής εκθέσεως της ως άνω εμπειρογνώμονος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ρόδου, εξεδόθη το με αριθμ.

πρωτοκ. ... έγγραφο της Υπηρεσίας Δόμησης Ρόδου με θέμα: "Άρση σήματος διακοπής εργασιών", στο οποίο αναφέρεται ότι αίρεται το σχετικό σήμα διακοπής εργασιών και μπορούν να εκτελεστούν οι εργασίες επισκευής και αποκατάστασης της Ανατολικής όψης, η επούλωση στα σημεία καθαίρεσης των διακοσμητικών δοκών και η επιμελημένη συντήρηση των υπόλοιπων ρηγματωμένων στοιχείων, προς αποφυγή ενδεχόμενων τραυματισμών των διερχομένων πεζών από την ιδιαίτερα εμπορική και πολυσύχναστη οδό.

Από το ως άνω έγγραφο προκύπτει ότι πέρα από την ανατολική πλευρά της οικοδομής επετράπη η επέμβαση και στις υπόλοιπες πλευρές της οκοδομής, εφόσον και εκεί ανευρίσκονταν ρηγματώσεις. Μετά ταύτα και σύμφωνα με τις υποδείξεις των μηχανικών, ο ενάγων κατήρτισε γραπτώς με την εργολάβο εταιρεία την με ημερομηνία 22.01.2015 σύμβαση έργου, βάσει της οποίας η εργολάβος εταιρεία μετά των προστηθέντων αυτής προσώπων, προέβη στις περιγραφόμενες στην αγωγή του τεχνικές εργασίες επί του κτιρίου, ήτοι: 1.1] Εγκατάσταση εργοταξίου και τοποθέτηση σιδηρών ικριωμάτων στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών (εμπρόσθια, ανατολική και βόρεια πλευρά), 408,75 τ.μ.

Χ 5,50 ευρώ το τ.μ. = 2.248,13 ευρώ και με στρογγυλοποίηση 2.250 ευρώ, 1.2] Καθαίρεση και απομάκρυνση του συνόλου των επιχρισμάτων στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών των υποστυλωμάτων (μεταφορά με τα χέρια και η απομάκρυνση όλων αυτών των τεράστιων όγκων οικοδομικών υλικών), 1.3] Αποφλοίωση - καθαίρεση και απομάκρυνση των βλαφθέντων - αποσαρθρωμένων επιφανειών σκυροδέματος στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών των υποστυλωμάτων και δοκών επί επιφάνειας 143 τ.μ.

Χ 23 ευρώ το τ.μ. = 3.289 ευρώ, 1.4] Αδιατάρακτη κοπή των εξωτερικών διακοσμητικών δοκών στην πρόσοψη του κτιρίου επί των εξωστών όλων των ορόφων και απομάκρυνση αυτών 46,80 μέτρων μήκους Χ 45 ευρώ το μέτρο = 2.106 ευρώ, 1.5] Προμήθεια υλικών για τον καθαρισμό με συρματόβουρτσες και ηλεκτρικό δράπανο με προσαρμοσμένη κεφαλή καθαρισμού σκουριάς κατ' αποκοπή 680 ευρώ, 1.6] Για προστασία από μελλοντική διάβρωση των ράβδων του σιδηρού οπλισμού του μπετόν με προστατευτικό αντιδιαβρωτικό κονίαμα 2 συστατικών παθητικής δράσης επί επιφάνειας 143 τ.μ.

Χ 35 ευρώ το τ.μ. = 5.005 ευρώ, με τη σημείωση ότι για το προστατευτικό αντιδιαβρωτικό κονίαμα, απαιτήθηκε να αποκαλυφθεί προηγουμένως με την αφαίρεση του σοβά, ολόκληρος ο σιδερένιος οπλισμός του μπετόν σε όλες τις επιφάνειες, έγινε τρίψιμο σκουριάς με γωνιακό τροχό σε όλα τα σίδερα, στα οποία έγινε εν συνεχεία επάλειψη με το αντιδιαβρωτικό κονίαμα σε όλη τους την επιφάνεια, 1.7] Ψεκασμός στο σύνολο των διαβρωμένων εξωτερικών επιφανειών σκυροδέματος με εφαρμογή διαχεόμενου αναστολέα διάβρωσης, επί επιφάνειας 143 τ.μ.

Χ 29 ευρώ το τ.μ. = 4.147 ευρώ και με στρογγυλοποίηση 4.150 ευρώ, με τη σημείωση ότι για τις ίδιες επιφάνειες μετά την τοποθέτηση νέου σκυροδέματος, έγινε εφαρμογή από τη εξωτερική πλευρά διαχεόμενου αναστολέα διάβρωσης, το οποίο διαχέεται μέσω του σκυροδέματος και "αγκαλιάζει" όλο τον οπλισμό, αποτρέποντας την καθοιονδήποτε τρόπο νέα οξείδωση του οπλισμού, 1.8] Τοποθέτηση σιδηρού δομικού πλέγματος192 σε δύο (2) στρώσεις στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών των υποστυλωμάτων και των δοκών του κτιρίου επί επιφάνειας 143 τ.μ.

Χ 6,50 ευρώ το τ.μ. = 929,50 ευρώ και με στρογγυλοποίηση 930 ευρώ, 1.9] Κατασκευή και τοποθέτηση βλήτρων σιδηρού οπλισμού Φ10/30 στο σύνολο της των εξωτερικών επιφανειών των υποστυλωμάτων και δοκών του κτιρίου με πάκτωση 164 τεμαχίων Χ 24 ευρώ το τεμάχιο = 3.396 ευρώ και με στρογγυλοποίηση 3.940 ευρώ, 1.10] Εφαρμογή σε στρώσεις 1 εκ.

με ρεοπλαστικό, μη συρρικνωμένο κονίαμα ταχείας πήξης στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών των υποστυλωμάτων και δοκών του κτιρίου, επί επιφάνειας 143 τ.μ. Χ 80 ευρώ το τ.μ. = 11.440 ευρώ, με τη σημείωση ότι για το υλικό όπως αναγράφεται απαιτήθηκε ποσό 9.160 ευρώ συν 15.94 ευρώ αμοιβή ανά τ.μ. (συνολική επιφάνεια 143 τ.μ.), ενώ διευκρινίζεται ότι οι επάλληλες στρώσεις γίνονταν ανά ένα εκατοστό πάχους του υλικού κάθε φορά και για αποκατάσταση της εξωτερικής επιφάνειας λόγω του διαφορετικού βάθους κάθε ρωγμής και τρυπών στο σκυρόδεμα που βρέθηκαν.

Έτσι, το πάχος της τελικής επίστρωσης κυμάνθηκε από 6 έως και 9 εκατοστά και όχι μόνο 2,5 που ισχυρίζεται η εναγομένη... 1.11] Εφαρμογή ρητινούχου χαλαζιακού ασταριού συγκόλλησης στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών των υποστυλωμάτων και δοκών του κτιρίου επί επιφάνειας 143 τ.μ. Χ 11 ευρώ το τ.μ. = 1.573 ευρώ, 1.12] Εφαρμογή έτοιμου σοβά στο σύνολο των εξωτερικών επιφανειών των υποστυλωμάτων και δοκών του κτιρίου επί επιφάνειας 143 τ.μ.

Χ 39 ευρώ το τ.μ. = 5.577 ευρώ. Χρησιμοποιήθηκαν για επιχρίσματα μάρκας ... 54 σακιά των 25 κιλών το καθένα του ανωτέρω αδιάβροχου σοβά, για κάλυψη πάχους 5 χιλιοστών με το υλικό αυτό εξωτερικών επιφανειών σκυροδέματος. Τιμή 8 ευρώ το κάθε σακί, ήτοι (8,00 ευρώ Χ 25 σακιά =) 200 ευρώ. Στην εργασία περιλαμβάνεται και η αντικατάσταση πλακιδίων δαπέδου, κάλυψη με ειδικό αδιάβροχο αρμόστοκο κόστους 35 ευρώ το 5κιλο, 1.13] Σπατουλάρισμα στην εμπρόσθια και οπίσθια όψη του κτιρίου, των στηθαίων και πλακών των εξωστών του κτιρίου επί επιφάνειας 196,50 τ.μ.

Χ 7,50 ευρώ το τ.μ.= 1.473,75 ευρώ και με στρογγυλοποίηση 1.475 ευρώ. Χρησιμοποιήθηκαν ακρυλικοί στόκοι μάρκας ... σε ποσότητα 12 σακιά των 25 κιλών για την εξομάλυνση των εμφανών σκυροδεμάτων (μπετόν) στους εξώστες στην εμπρόσθια και οπίσθια όψη της οικοδομής, τιμή ανά σακί 12 ευρώ, ήτοι (12 Χ 25 =) 300 ευρώ, με τη σημείωση ότι το κόστος των υλικών ποσού 300 ευρώ (300 : 196,50 =) 1,50 ευρώ ανά τ.μ.

στο σύνολο 7,50 ευρώ το τ.μ, 1.14] Χρωματισμοί με ακρυλικά χρώματα σε δύο στρώσεις σε όλες τις εξωτερικές επιφάνειες του κτιρίου επί επιφάνειας 658 τ.μ. Χ 5,00 ευρώ το τ.μ. = 3.290 ευρώ. Για χρώματα και αστάρια χρησιμοποιήθηκαν: α) ... πέντε (5) δοχεία των 12,5 λίτρων το καθένα. Τιμή δοχείου 110 ευρώ, ήτοι (110 Χ 5 =) 550 ευρώ, β) SIGMA RISSGROUND δύο (2) δοχεία των 20 κιλών.

Τιμή δοχείου 144,40 ευρώ, ήτοι (144,40 Χ 2 =) 288,80 ευρώ, γ) ένα δοχείο 15 λίτρων KRAFT αστάρι διαλυτικού, τιμή 62 ευρώ και δ) ενισχυτικό πρόσφυσης KARAGRIP, ένα δοχείο των 20 κιλών, τιμή 60 ευρώ, με τη σημείωση ότι το κόστος των υλικών ποσού 960,80 ευρώ αναλογεί σε ποσό (960,80 : 658 =) 1,50 ευρώ ανά τ.μ. στο σύνολο 5 ευρώ το τ.μ., 1.15] Αποσυναρμολόγηση σιδηρών ικριωμάτων κατ' αποκοπή 400 ευρώ και 1.16] Πλήρης καθαρισμός εργοταξιακού χώρου κατ' αποκοπή 250 ευρώ.

Για τις ανωτέρω εργασίες εξεδόθη το με αριθμ. ... τιμολόγιο της εργολάβου εταιρείας συνολικοή ποσού 48.500 πλέον ΦΠΑ 16% (7.760 ευρώ) = 56.260 ευρώ, στο οποίο, εφόσον επρόκειτο για κατ' αποκοπή έργο, περιλαμβάνετο το κόστος των υλικών και των εργασιών, το οποίο εξοφλήθη πλήρως από τον ενάγοντα τμηματικά, από τον τραπεζικό του λογαριασμό μέσω ηλεκτρονικής κατάθεσης (e-banking) στον υποδειχθέντα από την εργολάβο εταιρεία τραπεζικό λογαριασμό, τον οποία διατηρούσε η Α.

Μ...., όπως τούτο αποδεικνύεται από τα σχετικά παραστατικά της Εθνικής Τράπεζας που ο ίδιος προσκομίζει μετ' επικλήσεως... Από όλα τα ανωτέρω δε εκτιθέμενα πραγματικά περιστατικά, καθίσταται σαφές ότι οι ως άνω γενόμενες από τον ενάγοντα δαπάνες υπάγονται στην κατηγορία των αναγκαίων δαπανών, καθόσον πραγματοποιήθηκαν για τη διόρθωση και την αποφυγή αμέσου κινδύνου βλάβης ή χειροτέρευσης των κοινών μερών του κτιρίου και διατήρησής του καταλλήλου για την εκπλήρωση του σκοπού του.

Ανταποκρίνονται καθ' ύψος στη φύση και στην έκταση των συγκεκριμένων εργασιών και των προς αποδεικτική υποστήριξη τούτων προσκομιζομένων αποδείξεων - τιμολογίων εκτέλεσης έργου και της έγγραφης συμφωνίας εργολαβίας και δεν κρίνονται υπερβολικές , ως προς την εμφανιζόμενη με αυτές, αντίστοιχη χρηματική αξία, απορριπτομένων των σχετικών ισχυρισμών της εναγομένης Αντικρίζουν το κοινό συμφέρον όλων των συνιδιοκτητών και δεν έχουν πολυτελή ή επωφελή χαρακτήρα, ούτε είναι δυσαναλόγως επαχθείς.

Το ανωτέρω συμπέρασμα δεν μπορεί να αντικρουσθεί από την τεχνική πραγματογνωμοσύνη που προσκομίζει μετ' επίκληση η εναγομένη, αφού από την ανάγνωση αυτής προκύπτει ότι ο συντάξας αυτήν μηχανικός εκτίμησε το κόστος των εργασιών που έπρεπε να γίνουν στην εξωτερική επιφάνεια του κτιρίου και όχι τις εργασίες που ανέκυψαν αργότερα μετά το στάδιο καθαίρεσης των εξωτερικών επιχρισμάτων, αποφλοιώσεων, υφισταμένου σκυροδέματος και συντήρησης υφισταμένων ηλεκτρικών και εξοπλισμού που είχε σκουριάσει.

Άλλωστε, θα πρέπει για το σχηματισμό της κρίσης να ληφθεί υπόψιν ότι ο ενάγων προχώρησε στις εργασίες που του υποδείχθηκαν από τους ανωτέρω ειδικούς πολιτικούς μηχανικούς, τόσο τους δικούς του, όσο και του Τεχνικού Επιμελητηρίου, χωρίς ο ίδιος να έχει τεχνικές γνώσεις. Η αναγκαιότητα δε αυτών προκύπτει και από το σύνολο των προσπαθειών του ενάγοντα για σύνταξη τεχνικών εκθέσεων, προσφυγή στο δικαστήριο για έκδοση προσωρινής διαταγής για τη διενέργεια των εργασιών και καταβολής γενικά κάθε δυνατότητας που του έδινε ο νόμος για την αποκατάσταση των βλαβών του κτιρίου.

Εξ άλλου, από κανένα στοιχείο δεν προέκυψε η υπερτιμολόγηση των εργασιών, όπως ισχυρίζεται η εναγόμενη, ούτε είναι λογικό να επιθυμεί ο ενάγων να επιβαρυνθεί με περιττά έξοδα απλά και μόνο για να επιβαρύνει την αδελφή του-εναγομένη. Από την εκτίμηση, λοιπόν, όλων των προσκομιζομένων μετ' επικλήσεως αποδεικτικών μέσων, προκύπτει ότι οι διενεργηθείσες επί της οικοδομής εργασίες ήταν αναγκαίο να γίνουν προκειμένου να διασφαλιστεί η στατικότητα του κτιρίου και η δημόσια ασφάλεια, απορριπτομένης της σχετικής ένστασης καταχρηστικότητας που προέβαλε η εναγόμενη ως ουσιαστικά αβάσιμης.

Αποδείχθηκε δε ότι πέραν του ποσού των 56.260 ευρώ που κατέβαλε ο ενάγων στην εργολάβο εταιρεία για την αποκατάσταση των βλαβών της οικοδομής, κατέβαλε επιπλέον και τα κάτωθι ποσά που αφορούν στη σύνταξη της ανωτέρω έκθεσης πραγματογνωμοσύνης από την πολιτικό μηχανικό του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ρόδου Κ.

Π.: α) για αμοιβή της 520 ευρώ, β) για ΦΠΑ 16% = 83,20, το οποίο ο ενάγων εξόφλησε..., καθώς και δ) πρόστιμο 100 ευρώ για την εκπρόθεσμη υποβολή στην Εφορία της καταρτισθείσης συμβάσεως έργου... Επομένως, αθροιζόμενων και των τελευταίων ως άνω εξόδων, ο ενάγων δαπάνησε συνολικά για την αποκατάσταση των βλαβών της κοινής τους οικοδομής με την εναγομένη το ποσό των 57.223,20 (56.260 ευρώ, όπως τούτο προκύπτει από το με αριθμ. ...

τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών + 100 ευρώ πρόστιμο + 863,20 ευρώ σύνταξη πραγματογνωμοσύνης). Κατά συνέπεια, η εναγόμενη όλως καταχρηστικώς αρνείται την αποπληρωμή στον ενάγοντα του μέρους που της αναλογεί στα έξοδα (σύνολο εξόδων 57.223,20 ευρώ Χ 503,80 = 28.829 ευρώ), στα οποία προέβη ο τελευταίος για την αποκατάσταση των ζημιών της κοινής τους οικοδομής".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε με την προσβαλλόμενη απόφασή του την έφεση της αναιρεσείουσας, επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, που είχε εκφέρει όμοια κρίση. Με το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου της αίτησης αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για το ότι στη μείζονα πρόταση του δικανικού της συλλογισμού ελλείπει παντελώς η παράθεση των νομικών διατάξεων που εφαρμόστηκαν για την υπαγωγή σ' αυτές των ουσιαστικών της παραδοχών, δηλαδή της ελάσσονος πρότασης.

Ωστόσο, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην ανωτέρω μείζονα σκέψη, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, ως αιτιολογίες της απόφασης νοούνται μόνο οι ουσιαστικές παραδοχές της, που συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, η δε έλλειψη μείζονος πρότασης, η παράλειψη δηλαδή παράθεσης των κανόνων ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι οποίοι εκτίθενται στην ανωτέρω μείζονα σκέψη και με βάση τους οποίους έγινε δεκτή η αγωγή, δεν καθιστά την απόφαση αναιρετέα.

Περαιτέρω, με όσα κατά τα παραπάνω δέχθηκε το Εφετείο και έτσι όπως αυτό έκρινε, δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 και 5 του Ν. 3741/1929, καθώς και αυτές των άρθρων 788 παρ. 2 και 794 του ΑΚ και δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, καθώς διέλαβε σ' αυτήν πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων, τις οποίες έτσι δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου.

Δεν υπάρχει δε αντίφαση στις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης από το γεγονός ότι, ενώ το Εφετείο δέχεται ότι παρατηρήθηκαν κατ' αρχήν ρηγματώσεις στις διακοσμητικές εγκάρσιους δοκούς στους εξώστες και στις εξωτερικές επιφάνειες των υποστυλωμάτων της ανατολικής πλευράς της οικοδομής, που έπρεπε να επισκευαστούν, δέχεται στη συνέχεια ότι κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών αποκατάστασης των ανωτέρω βλαβών αποκαλύφθηκαν βλάβες και στις άλλες πλευρές της οικοδομής, με αποτέλεσμα να χρήζουν αποκατάστασης και οι επιφάνειες των πλευρών αυτών.

Τούτο δε διότι δέχεται περαιτέρω το Εφετείο ότι οι βλάβες αυτές, που δεν ήταν επιφανειακές, καθώς προκάλεσαν οξείδωση στο χαλύβδινο οπλισμό των δοκών και των υποστυλωμάτων και γενικότερα στην εξωτερική επιφάνεια του φέροντα οργανισμού της οικοδομής, δημιουργούσαν κίνδυνο για τη στατικότητα της οικοδομής και επέβαλλαν την άμεση αποκατάσταση αυτών με την εκτέλεση των αναγκαίων εργασιών.

Επί πλέον, εκτίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση με πληρότητα και σαφήνεια το είδος αλλά και το εύρος κάθε επί μέρους εργασίας που εκτελέστηκε στην οικοδομή, καθώς και το εξαγόμενο κόστος κάθε εργασίας με βάση την επιφάνεια στην οποία εκτελέστηκε η εργασία και την τιμή μονάδας της εργασίας. Επομένως, όσα αντίθετα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα με το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου, καθώς και με το σχετικό μέρος του δευτέρου σκέλους του δευτέρου λόγου της αναίρεσης, με τους οποίους προσάπτονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις από το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ, υπό την έννοια ότι αυτή (απόφαση) με τις ανωτέρω παραδοχές της παραβίασε ευθέως, αλλά και εκ πλαγίου, τις πιο πάνω αναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, είναι αβάσιμα.

Οι υπόλοιπες δε αιτιάσεις που περιλαμβάνονται στο σχετικό μέρος του δευτέρου σκέλους του δευτέρου αναιρετικού λόγου, είναι απαράδεκτες, καθώς υπό το πρόσχημα της παράβασης του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, πλήττεται ουσιαστικά η ανέλεγκτη αναιρετικά εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς την απόδειξη πραγματικών γεγονότων (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Έτσι, παραμόρφωση εγγράφου, υπάρχει όταν το δικαστήριο της ουσίας κάνει λάθος κατά την ανάγνωση του εγγράφου και αποδίδει σε αυτό περιεχόμενο διαφορετικό από το αληθινό, όχι όμως και λάθος κατά την αξιολόγησή του.

Για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναίρεσης θα πρέπει το δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου παραμορφώθηκε, όχι δε και όταν απλώς το έχει συνεκτιμήσει μαζί με τα άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο αναφορικά με το πόρισμα, στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη αποδεικτικού γεγονότος (Ολ ΑΠ 1/1999, ΑΠ 27/2020, ΑΠ 22/2018).

Περαιτέρω, κατά την έννοια του ως άνω άρθρου, δεν συνιστούν έγγραφα εκείνα που δεν χαρακτηρίζονται κατά τα άρθρ. 339 και 432 - 449 του ΚΠολΔ ως αποδεικτικά έγγραφα, αλλά απλώς αποτυπώνουν στο περιεχόμενο τους άλλα αποδεικτικά μέσα, όπως είναι οι εκθέσεις με τις γνωμοδοτήσεις πραγματογνωμόνων (ΑΠ 823/2021, ΑΠ778/2021, ΑΠ 197/2019) ή προσώπων με ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης (ΑΠ 605/2021, 22/2018, ΑΠ 792/1993).

Στην προκείμενη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τον τρίτο λόγο αναίρεσης κατά το πρώτο σκέλος του προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ. Ειδικότερα, αποδίδει στην προσβαλλομένη ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο α) της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης της πολιτικής μηχανικού Κ.

Π. και β) της τεχνικής έκθεσης του πολιτικού μηχανικού Ε. Σ., στον οποίο η ίδια (η αναιρεσείουσα) ανέθεσε την εκπόνηση τεχνικής μελέτης. Ο ανωτέρω λόγος είναι απαράδεκτος, καθόσον, κατά τα αναφερόμενα στην προεκτεθείσα νομική σκέψη, η έκθεση πραγματογνωμοσύνης, όπως και τεχνική έκθεση, ως έκθεση προσώπου που έχει ειδικές γνώσεις επιστήμης (άρθρ. 390 ΚΠολΔ), δεν συνιστούν έγγραφα, αλλά αποτελούν ιδιαίτερα αποδεικτικά μέσα (άρθρο 339 ΚΠολΔ) και, ως εκ τούτου, δεν πλήττονται με τον ερευνώμενο, από το άρθρο 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, αναιρετικό λόγο.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 10 του ΚΠολΔ, που ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως αληθινά, χωρίς απόδειξη, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται, όταν το δικαστήριο δέχεται πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος, που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα πράγματα αυτά, ή όταν δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά στοιχεία άντλησε την απόδειξη γι' αυτά.

Για το ορισμένο του λόγου πρέπει εκτός των άλλων, να εκτίθενται ποια ήταν η επίδραση των πραγμάτων που δέχθηκε το δικαστήριο ως αληθινά δίχως απόδειξη στο διατακτικό της απόφασης (ΑΠ 258/2023, ΑΠ 1072/2022, ΑΠ 1638/2022, ΑΠ 1020/2019). Με τον τέταρτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται από την αναιρεσείουσα στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ. 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνιστάμενη στο γεγονός ότι έγινε δεκτό ότι ο ενάγων εκτέλεσε τις αναφερόμενες στην απόφαση επί μέρους εργασίες με την αντίστοιχη χρέωση εκάστης, χωρίς να προσκομισθεί από αυτόν καμία απόδειξη για το κόστος αυτών, ενώ ούτε και η προσβαλλόμενη αναφέρεται στην απόδειξη του κόστους αυτού.

Ο λόγος αυτός, ανεξάρτητα από την αοριστία του ως προς το ότι δεν αναφέρει ποια η επίδραση των επικαλούμενων πραγματικών γεγονότων στο διατακτικό της απόφασης και του ότι υπό την επίκληση της παραπάνω αναιρετικής πλημμέλειας πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, ΑΠ 543/2018), πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Τούτο δε διότι, όπως προκύπτει από την παραδεκτή κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, το Εφετείο εκθέτει σ' αυτήν όλα τα αποδεικτικά μέσα, δηλαδή τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, που εξετάσθηκαν στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, τα έγγραφα τα οποία νομίμως επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία (αποδεικτικά μέσα) όπως βεβαιώνει, συνεκτίμησε και έτσι οδηγήθηκε στην κρίση του για την ουσιαστική βασιμότητα της αγωγής του αναιρεσιβλήτου.

Κατά συνέπεια, και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τέλος, η αναιρεσείουσα πρέπει να καταδικαστεί, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις και υπέβαλε σχετικό αίτημα (άρθρ. 176, 189 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-9-2020 αίτηση της Ε. Τ. για αναίρεση της 309/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Ιουνίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Αυγούστου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ