Supreme Court partially allows appeal against traffic accident verdict, remanding specific issues for retrial.

Απόφαση 1265 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1265/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαΐου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Δ. του Α., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Μαντά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Μ. του Χ., 2) Σ. συζύγου Δ. Μ., το γένος Κ. Κ., 3) Μ. Μ. του Δ., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Χρήστο Λυντέρη και κατέθεσαν προτάσεις, 4) Χ. Μ. του Δ., 5) Μ. συζύγου Χ. Μ., το γένος Ι. Α., κατοίκων ... 6) Κ. Κ. του Α., κατοίκου ... οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, οι οποίοι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 7) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η ΕΘΝΙΚΗ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Λένη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις, 8) Σ.-Σ.

Γ. του Χ., κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Γεώργιο Καλούδη και κατέθεσε προτάσεις, 9) Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις, 10) Σ.

Γ. του Ι., 11) Α. συζύγου Σ. Γ., το γένος Θ., 12) Δ. Γ. του Σ., κατοίκων ... 13) Ανώνυμης Εταιρίας Γενικών Ασφαλίσεων με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27/5/2004 αγωγή των υπό στοιχεία 1-6 ήδη αναιρεσιβλήτων, την από 12/8/2004 παρεμπίπτουσα αγωγή της υπό στοιχείο 7 ήδη αναιρεσείουσας, την από 16/5/2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 15/3/2006 παρεμπίπτουσα αγωγή του υπό στοιχείο 9 ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κερκύρας και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 272/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 41/2010 του Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30/3/2010 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 1049/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία κήρυξε απαράδεκτη την συζήτηση της υπόθεσης και την υπόθεση επανέφερε για εκ νέου συζήτηση ο αναιρεσείων με την από 13-9-2011 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δημητρούλα Υφαντή, ανέγνωσε την από 12/5/2011 έκθεσή της κωλυομένης να συμμετάσχει στην σύνθεση, Αρεοπαγίτου Βασιλικής Θάνου - Χριστοφίλου με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αίτησης, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 41/2010 απόφασης του Εφετείου Κέρκυρας.

Οι πληρεξούσιοι των 1ου, 2ου,3ου,8ου,9ου, των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I.Από το συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 579 ΚΠολΔ προκύπτει ότι εάν κατά τη συζήτηση αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως, αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήσαν παρόντες οι διάδικοι, ή αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν ο τελευταίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Στην περίπτωση που η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου, ή δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση μετά νέα κλήτευση. Εξάλλου στην περίπτωση που τη συζήτηση επέσπευσε ο παριστάμενος αναιρεσείων εξετάζεται αυτεπαγγέλτως, σε περίπτωση απουσίας του αναιρεσίβλητου, εάν επιδόθηκε στον τελευταίο αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης, η οποία για να ερευνηθεί παραδεκτά για τον απολειπόμενο αναιρεσίβλητο, που δεν επέσπευσε τη συζήτησή της, πρέπει να γνωρίζει αυτός το περιεχόμενό της.

Περαιτέρω στη περίπτωση που κατά την αρχικά προσδιορισμένη δικάσιμο της αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε η συζήτησή της σε μεταγενέστερη δικάσιμο δεν απαιτείται νέα κλήτευση στην μετ' αναβολή δικάσιμο σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 226 παρ.4εδ.γ του ΚΠολΔ, που έχει εφαρμογή και για τη συζήτηση ενώπιον του Αρείου Πάγου σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 575εδ.

β' του ΚΠολΔ, με την προϋπόθεση όμως ότι ο απολειπόμενος κατά την μετ' αναβολή δικάσιμο αναιρεσίβλητος είχε κλητευθεί νομότυπα κατά την αρχική προσδιορισμήνη δικάσιμο.

Τέλος, με την διάταξη του άρθρου 62 του ν. 4139/2013 προστέθηκε δεύτερο εδάφιο στην παράγραφο 3 του άρθρου 576ΚΠολΔ με το οποίο ορίζεται ότι σε περίπτωση απλής ομοδικίας αν κάποιος δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς. "Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως του δικαστηρίου τούτο, ταυτάριθμα με την παρούσα, οι αναιρεσίβλητοι τέταρτος (Χ.

Μ. του Δ.), πέμπτη (Μ. συζ. Χ. Μ.), έκτος (Κ. Κ.), δέκατος (Σ. Γ.), ενδέκατη (Α. συζ. Σ. Γ.), δωδέκατος (Δ. Γ.) και δέκατη τρίτη (Ανώνυμη Ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α") δεν εμφανίσθηκαν κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από το πινάκιο στη σειρά της.

Από τα υπάρχοντα στη δικογραφία έγγραφα προκύπτουν τα εξής: Η ένδικη αίτηση αναίρεσης προσδιορίστηκε αρχικά για να συζητηθεί ενώπιον του δικαστηρίου τούτου με την επίσπευση του αναιρεσείοντος κατά τη δικάσιμο της 20 Μαΐου 2011.Κατά τη δικάσιμο εκείνη εμφανίσθηκε στο ακροατήριο εκτός απ'τον αναιρεσείοντα η εβδόμη μόνον εκ των αναιρεσιβλήτων ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΓΑ", ενώ οι λοιποί δώδεκα εκ των αναιρεσιβλήτων δεν παραστάθηκαν ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ.

Ο αναιρεσείων στο κατατεθέν έγγραφο σημείωμά του κατά τη συζήτηση εκείνη επικαλέστηκε ότι είχε επιδώσει τότε αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης με κλήση προς συζήτηση για την αρχική εκείνη δικάσιμο μόνο στην παραστάσα έβδομη των αναιρεσιβλήτων και όχι στους λοιπούς απολειπόμενους τότε αναιρεσίβλητους.

Εν όψει αυτών, κι την υπ' αριθ1049/2011 απόφαση του δικαστηρίου τούτου κηρύχτηκε απαράδεκτη η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης με βάση τη διάταξη του άρθρου 576 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε τότε προ της προαναφερθείσας τροποποιήσεώς της από 20-3-2013 με τη διάταξη του άρθρου 62 του ν.4139/2013. Στην συνέχεια, ο αναιρεσείων με την από 13-9-2011 κλήση του επέσπευσε νέα συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης για τη δικάσιμο της 19-10-2012, κατά την οποία όπως προκύπτει από το οικείο πινάκιο παρέστησαν ο αναιρεσείων , και οι πρώτος, δεύτερη, τρίτη, έβδομη, όγδοη και ένατο των αναιρεσιβλήτων ενώ δεν παρέστησαν οι τέταρτος, πέμπτη, έκτος, δέκατος, ενδέκατη, δωδέκατος και δέκατη τρίτη των αναιρεσιβλήτων, και η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, στο πινάκιο της οποίας μεταφέρθηκε και εγγράφηκε.

Ήδη ο παριστάμενος αναιρεσείων που επέσπευσε τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης, επικαλείται και προσκομίζει για την απόδειξή της κλήτευσης των πιο πάνω μη εμφανισθέντων επτά αναιρεσιβλήτων τη υπ'αριθ..../10-8-2012 για τον τέταρτο, .../10-8-2012 για την πέμπτη .../8-8-2012 για τον έκτο, .../8-8-2012 για τον δέκατο, .../8-8-2012 για την ενδέκατη, .../8-8-2012 για τον δωδέκατο εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών … στο Πρωτοδικείο Ιωαννίνων η πρώτη και δεύτερη κ' … στο Πρωτοδικείο Κέρκυρας η τρίτη, τέταρτη, πέμπτη και έκτη, από τις οποίες προκύπτει ότι επιδόθηκε σε καθένα των μη εμφανισθέντων έξι πιο πάνω αναιρεσιβλήτων κεκυρωμένο αντίγραφο της προαναφερθείσας από 13-9-2011 κλήσεως του αναιρεσείοντος με την πράξη προσδιορισμού δικασίμου για την 19-10-2012, με κλήση για εμφάνιση και συζήτηση της ένδικης αίτηση ς αναίρεσης.

Δεν επικαλείται όμως ο αναιρεσείων και ότι επέδωσε στους απολειπόμενους αναιρεσιβλήτους κεκυρωμένο αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης, επί πλέον δε ότι κλήτευσε και τη δέκατη τρίτη των αναιρεσιβλήτων ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ". Πρέπει επομένως, με βάση και όσα προαναφέρθηκαν στη μείζονα νομική σκέψη, να διαταχθεί ο χωρισμός της υπόθεσης καθόσον αφορά τον αναιρεσείοντα και τους πρώτο, δεύτερη, τρίτη, έβδομη, όγδοο και ένατο των αναιρεσιβλήτων, και να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους δηλαδή τον τέταρτο, πέμπτη, έκτο, δέκατο, ενδέκατη, δωδέκατο και δέκατη τρίτη, που δεν ομοδικούν αναγκαίως με τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους.

II. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τούς (αντιφατική αιτιολογία (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559, αριθ. 19 λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης με την έννοια της ανεπαρκούς αιτιολογίας αφορά ελλείψεις αναγόμενες αποκλειστικά στη διατύπωση του. αιτιολογικού πορίσματος αναφορικά με τη συνδρομή ή μη γεγονότων, που στη συγκεκριμένη περίπτωση συγκροτούν το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έτσι ώστε, από την ανεπαρκή ή αντιφατική έκθεση τους, να μη μπορεί να κριθεί αν η απόφαση στηρίζεται ή όχι νομικώς (Ολ.

ΑΠ 13/1995). Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψη της πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο δε Άρειος Πάγος διαπιστώνει την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του προκειμένου λόγου αναίρεσης, ελέγχοντας μόνο την προσβαλλόμενη απόφαση και το αιτιολογικό της και όχι το περιεχόμενο άλλων εγγράφων ή αποφάσεων σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτο κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, που μπορεί να είναι και ο ζημιωθείς στην περίπτωση που συνετέλεσε και ο ίδιος την πρόκληση ή την επαύξηση της ζημιάς, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα.

Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου "ατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Αντίθετα, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, περί του ότι στη συγκεκριμένη (ένδικη) περίπτωση η πράξη ή η παράλειψη εκείνη αποτέλεσε ή δεν αποτέλεσε την αιτία του επιζήμιου αποτελέσματος, περί του ότι δηλαδή το ζημιογόνο γεγονός σε σχέση με τη ζημία βρίσκεται ή δεν βρίσκεται σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος, ως αναγόμενη σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (αρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Τέλος, η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση του αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ! αριθ. 41/2010 απόφαση του Εφετείου Κέρκυρας. Έγιναν δεκτά τα ακόλουθα κατά την ανέλεγκτη επί της ουσίας εκτίμηση των αποδείξεων : "Στις 10-11-2003 και περί ώρα 18.35 ο ήδη αποβιώσας Χ. Μ., ετών 17, οδηγούσε την ... δίκυκλη μοτοσυκλέτα ιδιοκτησίας της εναγομένης Σ. Γ., επί της παραλιακής οδού ...

με κατεύθυνση από … προς … - Τελωνείο, χωρίς να φέρει την απαιτούμενη άδεια οδηγήσεως, χωρίς ασφαλιστική κάλυψη για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη και χωρίς να φέρει προστατευτικό κράνος. Στο ίδιο ρεύμα πορείας και παράλληλα με αυτόν οδηγούσε την ... δίκυκλη μοτοσυκλέτα ο φίλος του Δ. Γ., ετών 15, χωρίς, επίσης, να φέρει την απαιτούμενη - άδεια οδηνήσεως.

Στον ίδιο τόπο και χρόνο ο Α. Δ. οδηγούσε το ... αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του και ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΓΑ", επί της ίδιας οδού με αντίθετη κατεύθυνση, ήτοι προς ... Στο ύψος της διασταύρωσης της ανωτέρω οδού με την είσοδο του Δημοτικού χώρου στάθμευσης, ο οποίος βρίσκεται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, σε σχέση με την πορεία του αυτοκινήτου, ο οδηγός αυτού πλησίασε προοδευτικά προς τον άξονα του οδοστρώματος στο μέσον της οδού, ακινητοποίησε το όχημα του και κατέστησε έγκαιρα γνωστή την πρόθεση του να διασχίσει το αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, προκειμένου να εισέλθει στο χώρο στάθμευσης με την αφή του αριστερού δείκτη κατεύθυνσης (φλας).

Στο σημείο εκείνο της παραλιακής αυτής οδού, το πλάτος του οδοστρώματος είναι 10,30 μέτρα, το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας είναι 40 χλμ ανά ώρα (κατοικημένη περιοχή), η οδός είναι ευθεία με ορατότητα προς ... τα 80 μέτρα περίπου, η κυκλοφορία των οχημάτων εκείνη την ώρα είναι αραιή και ο δημοτικός φωτισμός ανεπαρκής.

Όταν ο οδηγός του αυτοκινήτου εισήλθε με μικρή ταχύτητα διαγωνίως στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, καταλαμβάνοντας 4 μέτρα περίπου αυτού, φθάνοντας με το εμπρόσθιο μέρος του οχήματος του στο ύψος του άκρου της διαχωριστικής νησίδας του ρευμάτων εισόδου-εξόδου του χώρου στάθμευσης, επέπεσαν, συγχρόνως, με το εμπρόσθιο τμήμα τους επί του δεξιού πίσω τμήματος αυτού (αυτοκινήτου) η δίκυκλη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Χ.

Μ. και επί του δεξιού μπροστινού τμήματος αυτού η δίκυκλη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Δ. Γ.. Λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης των ανωτέρω οχημάτων, η μεν δίκυκλη ... μοτοσυκλέτα του Χ. Μ. ανατράπηκε και σύρθηκε στο οδόστρωμα σε απόσταση 6,80 μ. από το σημείο της σύγκρουσης, και ο οδηγός αυτής τραυματίσθηκε θανάσιμα, ο δε Δ.

Γ. εκσφενδονίσθηκε στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου και κατέληξε σοβαρά τραυματισμένος στην αριστερά, σε σχέση με την πορεία του αυτοκινήτου, διαχωριστική νησίδα. Ακόμη, το αυτοκίνητο υπέστη εκτεταμένες υλικές ζημιές. Με βάση τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, το επίδικο τροχαίο ατύχημα οφείλεται, σε συγκλίνουσα αμέλεια και των τριών οδηγών, οι οποίοι προκάλεσαν αυτό από έλλειψη προσοχής κατά την οδήγηση, την οποία όφειλαν να επιδείξουν κάτω από τις προαναφερόμενες συνθήκες και συγκεκριμένα, σε ποσοστό 80% ο οδηγός του αυτοκινήτου Α.

Δ. και σε 20% οι οδηγοί των δίκυκλων μοτοσυκλετών Χ. Μ. και Δ. Γ.. Ειδικότερα, η αμέλεια του Α. Δ. συνίσταται στο ότι αυτός, από έλλειψη της επιβαλλόμενης προσοχής, δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, η οποία επιβάλλεται να είναι αυξημένη κατά την οδήγηση εντός κατοικημένης περιοχής, ούτε είχε τον πλήρη έλεγχο του οχήματος του, ώστε να μπορεί να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς σε κάθε στιγμή, αλλά, αντίθετα, βρισκόταν υπό την επίδραση τοξικών ουσιών (κανναβινόλες) σε ποσοστό 96,8 mg/ml, σε συνδυασμό με οινόπνευμα σε ποσοστό 0,29 gr/l αίματος, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ.

πρωτ. .../03/19.11.2003 έκθεση ανίχνευσης ναρκωτικών ουσιών τουΕργαστηρίου Τοξικολογίας του Γ. Ν. Πατρών "ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ" και έχοντας εξ αιτίας αυτών μειωμένη αντίληψη και ικανότητα αντίδρασης, περαιτέρω δε, κατά την αλλαγή κατεύθυνσης του οχήματος του προς τα αριστερά, δεν επέτρεψε, ως όφειλε, τη διέλευση των αντιθέτως κινουμένων δίκυκλων μοτοσυκλετών, ενεργώντας έτσι κατά παράβαση των άρθρων 12 παρ. 1,19 παρ. 1, 23 παρ.2 και 42 παρ. 1 του ΚΟΚ.

Η αμέλεια των Χ. Μ. και Δ. Γ. συνίσταται στο ότι, λόγω της απειρίας τους ως οδηγοί, καθόσον αμφότεροι εστερούντο της απαιτούμενης αδείας ικανότητος οδηγού, δεν είχαν τον πλήρη έλεγχο των οχημάτων τους, ώστε να μπορούν κάθε στιγμή να εκτελούν τους απαιτούμενους χειρισμούς,ούτε ρύθμισαν την ταχύτητά τους, λαμβάνοντας υπόψη ότι εκινούντο σε κατοικημένη περιοχή και σε διασταύρωση με είσοδο στο Δημοτικό χώρο στάθμευσης, κατά τρόπο ώστε να είναι σε θέση να διακόψουν την πορεία τους μπροστά σε οποιοδήποτε εμπόδιο που μπορούσε να προβλεφθεί και ήταν ορατό από αυτούς στο ρεύμα πορείας τους, ενόψει και του γεγονότος ότι οι δίκυκλες μοτοσυκλέτες δεν έφεραν φώτα πορείας, .αλλά αντίθετα είχαν αναπτύξει ταχύτητα, η οποία υπερέβαινε το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας σε κατοικημένη περιοχή, και συγκεκριμένα εκινούντο με ταχύτητα άνω των 80 χλμ την ώρα, με αποτέλεσμα να μην αντιληφθούν έγκαιρα τον ελιγμό του αυτοκινήτου, ώστε να τροχοπεδήσουν τα οχήματα τους, και να επιπέσουν με σφοδρότητα στο δεξιό τμήμα του.

Αποτέλεσμα της επίδικης σύγκρουσης ήταν ο θανάσιμος τραυματισμός του Χ. Μ., ο οποίος υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση και ρήξεις ήπατος και σπληνός. Επομένως, ο ισχυρισμός των εναγομένων της από 16.5.2005 κύριας αγωγής περί συντρέχοντος πταίσματος του θανόντος (αρθρ. 300 ΑΚ), εξ αιτίας της μη χρήσης από αυτόν προστατευτικού κράνους (αρθρ. 12 παρ. 6 του ΚΟΚ), πρέπει να γίνει δεκτός ως κατ' ουσίαν βάσιμος, δεδομένου ότι η μη χρήση αυτού συνετέλεσε στον θανάσιμο τραυματισμό του.

Ως προς δε τη μη χρήση του προστατευτικού αυτού κράνους, ο θανών βαρύνεται με συνυπαιτιότητα σε ποσοστό 20%. Ο ισχυρισμός του Α. Δ., οδηγού του αυτοκινήτου, ότι οι ως άνω μοτοσυκλέτες δεν διέθεταν φώτα πορείας και για το λόγο αυτό δεν τις αντιλήφθηκε έγκαιρα, ενώ είχε αντιληφθεί το σε απόσταση 50 μέτρων περίπου φορτηγό αυτοκίνητο του μάρτυρα Ε.

Μ., το οποίο εκινείτο ομόρροπα και πίσω από αυτές, σε συνδυασμό με τον ανεπαρκή δημοτικό φωτισμό, πρέπει να υπορραφθεί ως αβάσιμος, διότι το επίδικο τροχαίο ατύχημα συνέβη τον μήνα Νοέμβριο και στις 18.35μ.μ., όταν ήταν ήδη νύχτα και ως μέσος συνετός οδηγός έπρεπε να καταβάλλει αυξημένη προσοχή προκειμένου ν' αντιληφθεί τα ανωτέρω οχήματα, τα οποία ήταν ορατά τόσο από το δημοτικό φωτισμό όσο και από τα φώτα πορείας του όπισθεν αυτών και σε μικρή απόσταση κινούμενου φορτηγού αυτοκινήτου".

Και υπό τις παραδοχές αυτές έκρινε ως βάσιμες εν μέρει :α)την από 27-5-2004 αγωγή έξι αναιρεσιβλήτων συγγενών του θανόντος οδηγού της μοτοσυκλέτας Χ. Μ. κατά του αναιρεσείοντος και της καλύπτουσας την αστική του ευθύνη έβδομης αναιρεσίβλητης με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ",β)την από 16-5-2005 αγωγή του αναιρεσείοντος κατά επτά αναιρεσιβλήτων και γ)την από 12-8-2004 παρεμπίπτουσα (εξ αναγωγής)αγωγή της εβδόμης αναιρεσίβλητης πιο πάνω ασφαλιστικής εταιρείας ως δεύτερης συνεναγομένης της κύριας από 27-5-2004 πιο πάνω αγωγής, ως ασφαλίζουσας το ζημιογόνο αυτοκίνητο, στρεφόμενης κατά του ασφαλισμένου της αναιρεσείοντος οδηγού, με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί ο τελευταίος να καταβάλλει σ' αυτήν οποιοδήποτε ποσό καταβάλλει στους ζημιωθέντες ενάγοντες της από 27-5-2004 κύριας αγωγής, λόγω αποκλεισμού της από την ασφαλιστική κάλυψη, εκ του ότι ο υπαίτιος οδηγός τελούσε υπό την επήρεια οινοπνεύματος και τοξικών ουσιών.

Με τις παραπάνω παραδοχές του αιτιολογικού της προσβαλλομένης απόφασης του το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου με αιτιολογίες ελλείπεις και ανεπαρκείς τις ίδιες πιο πάνω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 297,298,300,330,914,938 ΑΚ, ώστε τελικά να μην καθίσταται εφικτός ο έλεγχος από το δικαστήριο τούτο ως προς το εάν εφαρμόστηκαν ορθά οι πιο πάνω διατάξεις κατά την έννοια που προαναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας.

Ειδικότερα το Εφετείο δέχεται :1)ότι το ένδικο ατύχημα έλαβε χώρα στην παραλιακή οδό ... της … στο σημείο που συμβάλλει σ' αυτήν χώροι στάθμευσης και ότι ο αναιρεσείων οδηγός κινούμενος στην προαναφερθείσα οδό με κατεύθυνση από το νέο προς τον ... και προτιθέμενος να εισέλθει στον προαναφερθέντα δημοτικό χώρο στάθμευσης, ο οποίος βρίσκεται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, σε σχέση με την πορεία του αυτοκινήτου του, πλησίασε προοδευτικά προς τον άξονα του οδοστρώματος στο μέσον της οδού, ακινητοποίησε το όχημά του, και κατέστησε έγκαιρα γνωστή την πρόθεσή του να διασχίσει το αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας προκειμένου να εισέλθει εις το χώρο στάθμευσης με την αφή του αριστερού δείκτη κατεύθυνσης (φλας). 2)ότι στη συνέχεια ο αναιρεσείων οδηγός εισήλθε με μικρή ταχύτητα διαγωνίως στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας καταλαμβάνοντας 4μ.

περίπου αυτού (από το συνολικό πλάτος του οδοστρώματος του ρεύματος αυτού πορείας 5,15μ), όταν δε έφθασε με το εμπρόσθιο μέρος στο ύψος του άκρου της διαχωριστικής νησίδας των ρευμάτων εισόδου-εξόδου του χώρου στάθμευσης επέπεσαν συγχρόνως με το εμπρόσθιο τμήμα επί του δεξιού πίσω τμήματος του αυτοκινήτου του αναιρεσείοντος η δίκυκλη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Χ.

Μ. και επί του δεξιού μπροστινού τμήματος του ίδιου αυτοκινήτου η δίκυκλη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Δ. Γ., 3)ότι το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στο τόπο της συγκρούσεως είναι 40χλμ ανά ώρα, η οδός είναι ευθεία με ορατότητα προς ... τα 80μ. περίπου, η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν αραιή και ο δημοτικός φωτισμός ανεπαρκής, 4)ότι η συγκλίνουσα κατά ποσοστό 80% αμέλεια του αναιρεσείοντος οδηγού συνίσταται στο ότι από έλλειψη της επιβαλλόμενης προσοχής δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του ούτε είχε τον πλήρη έλεγχο του αυτοκινήτου του ευρισκόμενος υπό την επίδραση τοξικών ουσιών και οινοπνεύματος συνεπεία των οποίων είχε μειωμένη αντίληψη και ικανότητα αντίδρασης, περαιτέρω δε κατά την αλλαγή κατεύθυνσης του οχήματός του προς τ' αριστερά δεν επέτρεψε, όπως είχε υποχρέωση, την διέλευση των αντιθέτων κινούμενων δίκυκλων μοτοσυκλετών και 5)ότι η συγκλίνουσα αμέλεια κατά ποσοστό 20% των οδηγών των μοτοσυκλετών Χ.

Μ. και Δ. Γ. συνίσταται στο ότι εκινούντο κατά την ώρα της σύγκρουσης παρά την απειρία τους (από τη στέρηση της απαιτούμενης άδειας ικανότητας) χωρίς να φέρουν φώτα πορείας, και με ταχύτητα άνω των 80χλμ.την ώρα, με αποτέλεσμα να μην αντιληφθούν έγκαιρα τον ελιγμό του αυτοκινήτου του αναιρεσείοντος και να μη τροχοπεδήσουν τα οχήματά τους και να επιπέσουν με σφοδρότητα στο δεξιό τμήμα του αυτοκινήτου του αναιρεσείοντος.

Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο δεν δικαιολογεί επαρκώς σε συνδυασμό με τις διαπιστούμενες αντιφάσεις :1)για ποιο λόγο δέχεται ότι ο αναιρεσείων οδηγός κατά το χρόνο του ατυχήματος δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, που είχαν μειωθεί ουσιωδώς από την επίδραση τοξικών ουσιών και οινοπνεύματος, καίτοι παράλληλα δέχεται ότι ο ίδιος αναιρεσείων οδηγός κατά την επιχείρησή του προς τ' αριστερά ελιγμού του αυτοκινήτου του πλησίασε προοδευτικά προς τον άξονα του οδοστρώματος στο μέσον της οδού, ακινητοποίησε το όχημά του και κατέστησε έγκαιρα γνωστή την πρόθεσή του να διασχίσει το αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, προκειμένου να εισέλθει στο χώρο στάθμευσης με την αφή του αριστερού δείκτη κατεύθυνσης (φλας)στη συνέχεια δε εκκινώντας από μηδενική ταχύτητα μετά την πρόσκαιρη ακινητοποίηση του αυτοκινήτου στο μέσον των δυο ρευμάτων επιχείρησε να διασχίσει το αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας με μικρή ταχύτητα διαγωνίως και είχε διασχίσει από το ρεύμα 4μ.

περίπου, απέμεινε δε 1μ.για να εισέλθει στο χώρο στάθμευσης, όταν επέπεσαν στη δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου οι δυο μοτοσυκλέτες 2)Δεν διευκρινίζει το Εφετείο σε ποιο σημείο πριν από το τόπο της ένδικης σύγκρουσης βρίσκονταν οι δυο μοτοσυκλέτες όταν το αυτοκίνητο του αναιρεσείοντος εκκινώντας από μηδενική ταχύτητα μετά την προσωρινή στάθμευσή του στο μέσον του οδοστρώματος άρχισε να διασχίζει το αντίθετο ρεύμα πορείας στο οποίο εκινούντο οι δυο μοτοσυκλέτες, συνεκτιμώντας και το γεγονός ότι μετά την προαναφερθείσα εκκίνηση το αυτοκίνητο κατά τις ίδιες παραδοχές εισήλθε με μικρή ταχύτητα στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και διήνυσε 4μ.

πορεία, ενώ οι δυο μοτοσυκλέτες εκινούντο με ταχύτητα άνω των 80χιλιομέτρων την ώρα και οι οδηγοί τους δεν είχαν αντιληφθεί έγκαιρα ούτε τον ελιγμό του αυτοκινήτου, αλλά ούτε και την προαναφερθείσα ακινητοποίησή του προσωρινά στο μέσον του οδοστρώματος με αναμμένο τον αριστερό δείκτη κατεύθυνσης. Επομένως τα όσα ο αναιρεσείων ισχυρίζεται με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης υπό την επίκληση πλημμελειών από τον αριθ. 19 του αριθμού 559 του ΚΠολΔ, κρίνονται βάσιμα.

Μετά τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τα κεφάλαια εκείνα της αναίρεσης, για τα οποία η συζήτησή της κρίθηκε παραδεκτή, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση:1) κατά το κεφάλαιό της που δέχτηκε κατά ένα μέρος την από 27-5-2004 (με αριθ. καταθ. 212/2004) κύρια αγωγή των πρώτου, δεύτερης και τρίτης των αναιρεσιβλήτων Δ. Μ. του Χ., Σ. συζ. Δ. Μ. το γένος Κ. Κ. και Μ. Μ. του Δ., 2)κατά το κεφάλαιό της που δέχτηκε κατά ένα μέρος την από 16-5-2005 (με αριθ. κατ. 153/2005) αντίθετη αγωγή του αναιρεσείοντος κατά των πρώτου, δεύτερης , τρίτης, ογδόης κ' ένατου, των αναιρεσιβλήτων Δ. Μ. του Χ., Σ. Μ. το γένος Κ. Κ., Μ. Μ., Σ. Γ. και Επικουρικού Κεφαλαίου και 3)κατά μέρος της που δέχτηκε την από 12-8-2004 παρεμπίπτουσα αγωγή της εβδόμης αναιρεσίβλητης ασφαλιστική εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ" κατά του αναιρεσείοντος. Η υπόθεση θα παραπεμφθεί κατά το πιο πάνω αναιρούμενο μέρος της για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (αρθμ. 580παρ3ΚΠολΔ), οι δε παραδεκτά δικαζόμενοι αναιρεσίβλητοι θα καταδικασθούν στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (αριθ. 176 και 183ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της ένδικης από 30-3-2010 αίτησης αναίρεσης καθόσον αφορά τους τέταρτο, πέμπτη, έκτο, δέκατο, ενδεκάτη, δωδέκατο και δεκάτη τρίτη των αναιρεσιβλήτων :Χ. Μ., Μ. συζ. Χ.Μ. , Κ. Κ. , Σ. Γ., Α. συζ. Σ. Γ., Δ. Γ. και ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α".

Αναιρεί την υπ'αριθ.41/2010 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας κατά το εις το σκεπτικό τρία κεφάλαιό της όσο αφορούν τους αναιρεσίβλητους Δ. Μ., Σ. Μ., Μ. Μ., ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ", Σ. Γ. και Επικουρικό Κεφάλαιο.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά τα αναιρούμενα κεφάλαιά της για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους για τους οποίους κρίθηκε παραδεκτή η συζήτηση και έγινε δεκτή η αναίρεση στα δικαστικά έξοδο του αναιρεσείοντος σε τρεις χιλιάδες (3.000)ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 31 Μαΐου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 14 Ιουνίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ