Supreme Court refers appeal to plenary court regarding interpretation of Article 31 of the 1980 Price Decree.

Απόφαση 1264 / 2015 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1264/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Χρυσικού), Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη, Χαράλαμπο Μαχαίρα και Αλτάνα Κοκκοβού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Απριλίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ο. συζύγου Α. Κ. το γένος Χ. Ο., 2) Α. Κ. του Ε., ατομικά και ως ασκούντων τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων τους Ε.-Α. και Χ.-Μ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Στεφανάκη και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΙΑΣΩ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ, ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ & ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ, ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Ε.", πρώην "ΙΑΣΩ ΜΑΙΕΥΤΙΚΟ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ - ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Ε." που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Κατερίνα Μπάκα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17/10/2007 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αμαρουσίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 71/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2377/2013 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20/2/2014 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Μαχαίρας ανέγνωσε την από 21/11/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αναίρεση. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθ. 2377/2013 τελεσίδικη απόφαση του ως Εφετείου δικάσαντος, Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία, αφού δέχθηκε τυπικά και ουσιαστικά την από 16-3-2010 έφεση της ήδη αναιρεσίβλητης εξαφάνισε την εκδοθείσα υπ' αριθ. 71/2010 οριστική απόφαση του Ειρηνοδικείου Αμαρουσίου, που είχε δεχθεί την από 17-10-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, απέρριψε ακολούθως την αγωγή αυτή. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577§3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 31 του Π.Δ/τος 234/1980 "περί καθορισμού τιμολογίων των νοσηλευτικών ιδρυμάτων και των ιδιωτικών κλινικών" τα τιμολόγια νοσηλειών που καθορίζονται από τις σχετικές διατάξεις (ημερήσια νοσήλεια, αμοιβές ιατρικών πράξεων και έξοδα χειρουργείου) για ασφαλισμένους, καθώς και για ασθενείς, των οποίων η δαπάνη νοσηλείας βαρύνει το δημόσιο, σε περιπτώσεις εκτάκτου εισαγωγής, εφαρμόζονται υποχρεωτικά από τις ιδιωτικές κλινικές και τα νοσηλευτικά ιδρύματα, ανεξάρτητα αν υπάρχει ή όχι σύμβαση μεταξύ αυτών και των ασφαλιστικών φορέων. Από τη διάταξη αυτή, συνάγεται, ότι απαραίτητη προϋπόθεση, για την εφαρμογή από τις ιδιωτικές κλινικές του μειωμένου τιμολογίου για τους ασθενείς, που είναι ασφαλισμένοι σε ασφαλιστικά ταμεία του δημοσίου ή άλλων ασφαλιστικών φορέων, είναι η έκτακτη εισαγωγή τους στην κλινική για νοσηλεία, χωρίς να προσδιορίζεται ο λόγος που προκάλεσε αυτή την εισαγωγή, αν, δηλαδή, οφείλεται αυτή στη μη ανεύρεση θέσης για νοσηλεία σε κρατικό νοσοκομείο ή στο επείγον της περίπτωσης του ασθενούς (ΑΠ 1744/2013 ΑΠ 1153/2003). To ότι δεν προσδιορίζονται ρητά στην διάταξη αυτή οι όροι και οι προϋποθέσεις της "έκτακτης εισαγωγής" έχει προφανώς την έννοια ότι η εξειδίκευση της έννοιας αυτής πρέπει να γίνεται από το δικαστήριο, ενόψει των περιστατικών εκάστης υποθέσεως.

Σύμφωνα με το άρθρο 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση μόνο αν 1) παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών κλπ. 2) το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης, του οποίου έγινε δεκτή η εξαίρεση 3) το δικαστήριο υπερέβη την δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν ήταν καθ' ύλην αρμόδιο και 4) παράνομα αποκλείσθηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Όπως προκύπτει από την σαφή διατύπωση των ως άνω διατάξεων, οι λόγοι αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατ' αποφάσεων των ειρηνοδικείων απαριθμούνται περιοριστικά σ' αυτές (ΟλΑΠ 45/1987), οι οποίες είναι ειδικές ως προς τους επιτρεπομένους λόγους αναίρεσης κατά των αναφερομένων εκεί αποφάσεων και αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 559 ΚΠολΔ που αναφέρονται στους λόγους αναίρεσης των αποφάσεων των λοιπών δικαστηρίων και ως εκ τούτου άλλες αιτιάσεις δεν είναι παραδεκτές ως λόγοι αναίρεσης (ΑΠ 937/2013, 623/2013, 1192/2012, 220/2012, 1629/2009).

Έτσι, σύμφωνα με την διάταξη του άρθ. 560 αριθ.1 αρ. 1 ΚΠολΔ, όμοια με την διάταξη του άρθ. 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και εάν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, εάν αυτός εφαρμοσθεί, αν και κατά τις σχετικές παραδοχές της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας δεν υπάρχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αντίθετα, όταν δεν εφαρμοσθεί, μολονότι κατά τις παραδοχές αυτές, συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλ.

με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 31/2009, 7/2006, 4/2005, ΑΠ 1639/2012).

Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη απόφαση, δέχτηκε ανέλεγκτα (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) τα ακόλουθα, κρίσιμα για την παρούσα υπόθεση, περιστατικά: "...Στις 15.11.2002 και ώρα 17:00 η πρώτη των εναγόντων, σύζυγος του δευτέρου των εναγόντων, ασφαλισμένη στον ΟΠΑΔ και διανύουσα την 27η εβδομάδα της κύησής της, εισήλθε στο μαιευτήριο της εναγομένης, ήδη εκκαλούσας, ΙΑΣΩ, με έντονους πόνους στην κοιλιακή χώρα μετά από σύσταση του συνεργαζόμενου με την εναγομένη ιατρού της, μαιευτήρα γυναικολόγου Γ.

Α., προκειμένου να υποβληθεί σε εξέταση με υπερήχους. Από τις σχετικές εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι η πρώτη των εναγόντων και ήδη εφεσιβλήτων είχε πρόωρες συσπάσεις της μήτρας εξαιτίας τοπικής λοίμωξης, οι οποίες έπρεπε να κατασταλούν, διότι υπήρχε κίνδυνος πρόωρου τοκετού. Παρά τις προσπάθειες για φαρμακευτική αντιμετώπιση της λοίμωξης και καταστολή των συσπάσεων, την επόμενη ημέρα 16.11.2002ρήξη του αμνιακού σάκου και η ενάγουσα μεταφέρθηκε στο χειρουργείο όπου γέννησε με καισαρική τομή δύο άρρενα τέκνα, βάρους 1.130 και 1.000 γραμμαρίων αντίστοιχα.

Στη συνέχεια, τα νεογνά εισήχθησαν αναγκαστικά, λόγω της προωρότητάς τους, στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών της εναγομένης και τοποθετήθηκαν σε θερμοκοιτίδες. Μάλιστα, το μικρότερο από τα ανωτέρω νεογνά κατά τη διάρκεια της νοσηλείας παρουσίασε σοβαρή πεπτική επιπλοκή με κίνδυνο νεκρωτικής εντεροκολίτιδας.

Μόλις παρήλθε ο κίνδυνος για τη ζωή και την υγεία των βρεφών, ήτοι σπς24.11.2002, αναζητήθηκε από τους ενάγοντες γονείς τους η μεταφορά και περαιτέρω νοσηλεία τους σε εντατική μονάδα κρατικού νοσοκομείου, η οποία κατέστη τελικά εφικτή στις 17.12.2002 για το πρώτο βρέφος και στις 19.12.2002 για το δεύτερο βρέφος, οπότε μεταφέρθηκαν στις κενές θερμοκοιτίδες που βρέθηκαν στη Β Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Παίδων "Αγία Σοφία".

Από τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά αποδεικνύεται ότι η εισαγωγή της ενάγουσας στη μαιευτική κλινική της εναγομένης έγινε κατόπιν προηγούμενης συνεννόησης με τον ιατρό της, μαιευτήρα γυναικολόγο Γ. Α., γεγονός που συνομολογείται από τους ενάγοντες και συνεπώς εσήχθη κατόπιν ελεύθερης επιλογής της.

Το γεγονός δε ότι ο ανωτέρω ιατρός της ενάγουσας συνεργαζόταν με το ιδιωτικό μαιευτήριο της εναγομένης αποδεικνύει κατά την κρίση του δικαστηρίου ότι οι ενάγοντες είχαν προεπιλέξει ότι ο τοκετός της πρώτης εξ αυτών θα ελάμβανε χώρα στο εν λόγω ιδιωτικό μαιευτήριο και από τον εν λόγω ιατρό, γεγονός μάλιστα που δεν αμφισβητούν ειδικά οι ενάγοντες.

Άλλωστε, η ανωτέρω επιλογή της ενάγουσας να γεννήσει στην κλινική της εναγομένης οπωσδήποτε περιλαμβάνει και την περίπτωση που αυτή θα γεννούσε πρόωρα, αφού κατά τα διδάγματα της λογικής και της κοινής πείρας η προωρότητα είναι ένα ενδεχόμενο που υφίσταται σε κάθε κύηση, πολύ δε περισσότερο στην πολύδημη κύηση, όπως εν προκειμένω.

Μάλιστα, από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα μετά την εισαγωγή της στην κλινική της εναγομένης και τη διαπίστωση των πρόωρων συσπάσεων τοκετού αναζήτησε τρόπους για να μεταφερθεί σε δημόσιο νοσοκομείο, ούτε ζήτησε από τους θεράποντες ιατρούς της να εκτιμήσουν εάν μια τέτοια μεταφορά της ήταν επικίνδυνη για την υγεία της και τα κυοφορούμενα τέκνα της.

Αντίθετα, αποδείχθηκε ότι παρέμεινε στην αίθουσα τοκετών της κλινικής της εναγομένης αποδεχόμενη το ενδεχόμενο να λάβει χώρα εκεί πρόωρος τοκετός.

Συνεπώς, η εισαγωγή της ενάγουσας στην κλινική της εναγομένης δεν υπήρξε αναγκαστική, αλλά ήταν αποτέλεσμα ελεύθερης επιλογής της ιδίας και του συζύγου της, δευτέρου των εναγομένων, συνδεόμενη ευθέως και με την προηγούμενη επιλογή τους να λάβει χώρα ο τοκετός στη συγκεκριμένη κλινική, ενώ παράλληλα δεν αποδείχθηκε αδυναμία μεταφοράς της σε κλίνη δημοσίου νοσοκομείου. Περαιτέρω, η εισαγωγή των δίδυμων τέκνων των εναγόντων στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας της εναγομένης αναγκαίως συνέχεται με την ανωτέρω επιλογή των εναγόντων γονέων τους να λάβει χώρα ο τοκετός της πρώτης αυτών στην κλινική της εναγομένης. Πράγματι, η εν λόγω επιλογή των εναγόντων έχει ως αναγκαία συνέπεια τη νοσηλεία των πρόωρα γεννηθέντων τέκνων στην ειδική μονάδα θεραπείας της εναγομένης, μη δυνάμενη να θεωρηθεί αυτή ως έκτακτη, σύμφωνα με τους ορισμούς του αρθρ. 31 του ανωτέρω ΠΔ, γεγονός που δεν ανατρέπεται από το ότι η κατάσταση της υγείας τους ήταν κρίσιμη και δεν θα ήταν δυνατή η μεταφορά τους σε θερμοκοιτίδα κρατικού νοσοκομείου, διότι η διάταξη του άρθρου 31 του ΠΔ δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής σε περίπτωση που εξ αρχής έχει επιλεγεί από τον ασφαλισμένο του Δημοσίου η εισαγωγή του στην ιδιωτική κλινική...".

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο, δικάζοντας ως Εφετείο, επί της εφέσεως της αναιρεσείουσας, δέχθηκε τον τρίτο λόγο αυτής, με τον οποίο η εκκαλούσα- αναιρεσίβλητη παραπονείτο για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων του άρθ.31 του π.δ/τος 234/1980, αναφορικά με το παραπάνω ιστορική της αγωγής των αναιρεσειόντων για έκτακτο περιστατικό, με την αιτιολογία σύμφωνα με τις προεκτεθείσες παραδοχές του, ότι δεν συνιστούσε έκτακτο γεγονός η ασθένεια της πρώτης αναιρεσείουσας, που να δικαιολογεί την έκτακτη εισαγωγή της στην προρρηθείσα ιδιωτική κλινική απορρίπτοντας κατόπιν τούτου την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και & επικυρώνοντας την ένδικη αγωγή.

Με τον μοναδικό λόγο αναιρέσεως, προσάπτεται στο Εφετείο η από το άρθρο 560 αρ. 1 ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια, ότι εσφαλμένως έκρινε με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι η διάταξη του άρθρου 31 του π.δ/τος 234/1980 δεν καταλαμβάνει και τα ιστορούμενα πραγματικά περιστατικά και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου αυτού.

Κατόπιν αυτού, ενόψει των όσων προεκτέθηκαν, ανακύπτει ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος, αν αντικειμενικά κρινόμενα τα δεκτά γενόμενα από το Εφετείο πραγματικά περιστατικά ως προς την πρώτη αναιρεσείουσα, συνιστούν την έννοια του έκτακτου περιστατικού, ώστε να είναι έκτακτη και αναγκαία προς αποφυγή βλάβης της υγείας και της ζωής της, αλλά και των νεογνών που κυοφορούσε, η εισαγωγή της στην άνω ιδιωτική κλινική.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, λόγω, του τιθέμενου γενικότερου ενδιαφέροντος ζητήματος, πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 563 παρ. 2 στοιχ. β' του ΚΠολΔ να παραπεμφθεί ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης, στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον αναφερόμενο στο σκεπτικό λόγο της από 20-2-2014 αίτησης των αναιρεσειόντων για αναίρεση της υπ' αριθ. 2377/2013 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 2 Νοεμβρίου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ