125/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 125 / 2012 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Σε περίπτωση ακυρότητας σύμβασης εργασίας με το Δημόσιο είναι τούτο υποχρεωμένο να αποδώσει στον εργαζόμενο την ωφέλεια που απέκτησε, η οποία συνίσταται στην αμοιβή που εξοικονόμησε και την οποία θα κατέβαλε σε άλλο πρόσωπο, το οποίο θα προσλάμβανε με έγκυρη σύμβαση εργασίας και θα είχε τις ίδιες ικανότητες και τα ίδια προσόντα με εκείνον που παρέσχε την εργασία. Η απόδοση της αποκλείεται, όταν δεν υπήρχε για τον εργοδότη νομική δυνατότητα για σύναψη έγκυρης σύμβασης εργασίας, διότι στην περίπτωση αυτή ελλείπει η ωφέλεια για τον εργοδότη.

Αριθμός 125/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Λυκούδη, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 6η Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από τον Γεώργιο Σινάνη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ι. Ν. του Β., 2) Π. Β. του Κ. και 3) Θ. Π. του Ι., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεμιστοκλή Αχτσιόγλου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-10-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αλμωπίας (Αριδαίας). Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 202/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 31/2010 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 8-10-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Δουλγεράκης διάβασε την από 24-11-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο ν. 1566/1985 "Δοµή και λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις" ορίζει: Στο άρθρο 2 παρ. 1 ότι "Η πρωτοβάθμια εκπαίδευση παρέχεται στα νηπιαγωγεία και στα δηµοτικά σχολεία ... ". Στο άρθρο 4 παρ. 12 ότι "Η διδασκαλία στα δηµοτικά σχολεία µαθηµάτων φυσικής αγωγής, µουσικής, ξένων γλωσσών και καλλιτεχνικών µαθηµάτων µπορεί να ανατίθεται, εκτός από τους δάσκαλους, και σε εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, µε απόφαση του νοµάρχη, είτε µε ολική απόσπαση είτε µε υπερωριακή απασχόληση είτε για συµπλήρωση του υποχρεωτικού ωραρίου, καθώς και σε άλλους ειδικούς εκπαιδευτικούς, που έχουν τα αντίστοιχα επιστημονικά προσόντα ... ". Στο άρθρο 13 ότι "1. Το εκπαιδευτικό προσωπικό των δηµοτικών σχολείων. ανήκει στον κλάδο δασκάλων ΑΤ κατηγορίας ...7 (όπως η παράγραφος αυτή ισχύει µετά την αντικατάσταση της µε το άρθρο 9 παρ. 3 του ν. 2517/1997) α) Το εβδομαδιαίο υποχρεωτικό ωράριο διδασκαλίας των εκπαιδευτικών, που υπηρετούν στα δηµοτικά σχολεία, ορίζεται από 1.9.1997 ως εξής: Ι) Διευθυντές ...VI) Εκπαιδευτικοί 4θέσιων και πάνω δηµοτικών σχολείων, ώρες 24, αν έχουν µέχρι 10 έτη υπηρεσίας, ώρες 23, αν έχουν από 10 μέχρι 15 έτη υπηρεσίας, ώρες 22, αν έχουν από 15 μέχρι 20 έτη υπηρεσίας και 21 ώρες, αν έχουν πάνω από 20 έτη υπηρεσίας ... Σε περίπτωση που οι ώρες διδασκαλίας του προγράμματος κάθε δημοτικού σχολείου δεν καλύπτονται με το υποχρεωτικό ωράριο των διδασκόντων, ανατίθεται υπερωριακή διδασκαλία στους εκπαιδευτικούς του ίδιου σχολείου. Για τα όργανα, τη διαδικασία, τις προϋποθέσεις, το ανώτατο όριο υπερωριακής διδασκαλίας και το ύψος της ωριαίας αντιμισθίας εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις των παρ. 16, 18 και 19 του άρθ. 14 του ν. 1566/85 ...".Στο άρθρο 14 παρ. 18 ότι "18. Ανάθεση υπερωριακής διδασκαλίας, προαιρετικής ή υποχρεωτικής, καθώς και ανάθεση διδασκαλίας με ωριαία αντιμισθία, επιτρέπεται μόνο αν οι καθηγητές της ίδιας ειδικότητας έχουν καλύψει το υποχρεωτικό ωράριο διδασκαλίας τους ...". Στο άρθρο 17 ότι "1.Αν για οποιαδήποτε αιτία απουσιάζουν από τα σχολεία εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και αν υπάρχουν άλλες έκτακτες ανάγκες λειτουργίας των σχολείων, οι οποίες δημιουργούνται κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους, προσλαμβάνονται με αίτηση τους, προσωρινοί αναπληρωτές με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου από αυτούς που υπέβαλαν αίτηση διορισμού σε θέσεις μόνιμων εκπαιδευτικών.2.Προσωρινοί αναπληρωτές προσλαμβάνονται επίσης με μειωμένο ωράριο διδασκαλίας, που αντιστοιχεί στο μισό τουλάχιστον του υποχρεωτικού ωραρίου διδασκαλίας του πρωτοδιόριστου εκπαιδευτικού, όταν οι προβλεπόμενες από το πρόγραμμα ώρες διδασκαλίας και ασκήσεων στο ίδιο ή και σε άλλο σχολείο της ίδιας ή γειτονικής πόλης ή κωμόπολης δε δικαιολογούν το διορισμό μόνιμου εκπαιδευτικού ... 5. Για τη διδασκαλία των μαθημάτων που προβλέπονται από την παρ. 12 του άρθ. 4, εφόσον οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί δεν επαρκούν προσλαμβάνονται προσωρινοί αναπληρωτές, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτού του άρθρου, με απόφαση του προϊσταμένου της διεύθυνσης πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ύστερα από πρόταση του οικείου περιφερειακού υπηρεσιακού συμβουλίου ...". Εξάλλου, το άρθρο 1 παρ. 7 του ν. 3194/2003 Ρύθμιση εκπαιδευτικών θεμάτων και άλλες διατάξεις ορίζει ότι: "Για την προσφορά διδακτικού έργου σε περιορισμένο ωράριο είναι δυνατή η πρόσληψη από το σχολικό έτος 2003-2004 ωρομισθίων εκπαιδευτικών από τους πίνακες αναπληρωτών και ωρομισθίων για την ανάθεση διδασκαλίας µαθηµάτων ξένης γλώσσας, φυσικής αγωγής, µουσικής, εισαγωγής στις νέες τεχνολογίες και καλλιτεχνικών µαθηµάτων στα δηµοτικά σχολεία.". Η εκδοθείσα κατ' εξουσιοδότηση των άρθρων 1 παρ. 7 και 8 του ν. 2942/2001 και 6 και 7 του ν. 3027/2002 υπ' αριθ. 35557/Δ2/9.4.2003 απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευµάτων "Ρύθµιση θεµάτων πρόσληψης προσωρινών αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών για τις ανάγκες λειτουργίας των δηµόσιων σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης" ορίζει: Στο άρθρο 7 ότι "1. Οι διευθύνσεις εκπαίδευσης, µετά τους διορισμούς, τις µεταθέσεις και τις αποσπάσεις των µονίµων εκπαιδευτικών και τις τοποθετήσεις των διοριζόμενων, των μετατιθέμενων και αποσπώμενων σε σχολικές µονάδες, προσδιορίζουν τις λειτουργικές ανάγκες των σχολείων της αρμοδιότητας τους σε προσωρινούς αναπληρωτές και ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς. 2. Οι λειτουργικές ανάγκες προσδιορίζονται αφού: α) γίνει ανακατανομή των µαθητών σε τµήµατα του ίδιου ή και γειτονικών σχολείων, ώστε να προκύψουν αρτιωµένα τµήµατα, β) ανατεθεί σε όλους τους διδάσκοντες το υποχρεωτικό ωράριο διδασκαλίας στο ίδιο σχολείο ή σε συστεγαζόµενα ή γειτονικά σχολεία, στα οποία είναι δυνατή η διακίνηση των εκπαιδευτικών, γ) ανατεθεί διδασκαλία µαθηµάτων σε πρώτη και δεύτερη ανάθεση, δ) προσδιορισθεί το ωράριο διδασκαλίας, που µπορεί να ανατεθεί µε ανάθεση υπερωριακής διδασκαλίας ... 4. Οι πίνακες των λειτουργικών αναγκών των σχολείων υποβάλλονται στον οικείο Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης µέχρι 15 Ιουλίου, ο οποίος µετά τον προσήκοντα έλεγχο, διαβιβάζει αυτούς στην οικεία διεύθυνση προσωπικού της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων µέχρι 25 Ιουλίου". Στο άρθρο 8 ότι: "1. Η οικεία διεύθυνση προσωπικού προσδιορίζει, µε βάση τους υποβληθέντες πίνακες, τις ανάγκες των σχολείων όλης της χώρας κατά περιοχή διορισµού σε προσωρινούς - αναπληρωτές και ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς. 2. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, που εκδίδεται εντός του μηνός Αυγούστου, προσλαμβάνονται προσωρινοί αναπληρωτές ... και καλούνται με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο, οι προσληφθέντες να αναλάβουν διδακτικά καθήκοντα από 6ης μέχρι 10ης Σεπτεμβρίου ... 6. Μετά την πρόσληψη αναπληρωτών και την τοποθέτηση τους κατά τα οριζόμενα στην προηγούμενη παράγραφο: α) οι διευθυντές εκπαίδευσης προσλαμβάνουν σε όλη τη διάρκεια του διδακτικού έτους ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών ...". Στο άρθρο 11 ότι "... 3. Για την πρόσληψη των ωρομίσθιων εκπαιδευτικών συνάπτεται, αυτοδικαίως, με την ανάληψη υπηρεσίας, σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, με συγκεκριμένο προσδιορισμό των ωρών εβδομαδιαίας διδασκαλίας είτε στο ίδιο είτε και σε άλλο σχολείο για τη διδασκαλία μαθημάτων του κανονικού προγράμματος και των προγραμμάτων ενισχυτικής διδασκαλίας, πρόσθετης διδακτικής βοήθειας ή ολοήμερου σχολείου. 4. Η σύμβαση εργασίας των ωρομίσθιων εκπαιδευτικών λύεται αυτοδικαίως α) με την ανάληψη υπηρεσίας μονίμων εκπαιδευτικών ή προσωρινών αναπληρωτών, β) με τη συμπλήρωση του χρονικού διαστήματος, για το οποίο έχουν προσληφθεί, γ) με τη λήξη της διδασκαλίας μαθημάτων, εφόσον ο ωρομίσθιος εκπαιδευτικός δεν διδάσκει εξεταζόμενο μάθημα, δ) με τη λήξη του διδακτικού έτους εφόσον μετέχουν ενεργά στις προαγωγικές και πανελλήνιες εξετάσεις και ε) με καταγγελία για σπουδαίο λόγο, ...". Με τις προπαρατιθέμενες διατάξεις του ν. 1566/1985, ο οποίος είναι ο βασικός νόμος, που ρυθμίζει τη λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, και της, ισχύουσας κατά τον κρίσιμο, εν προκειμένω, χρόνο, υπουργικής απόφασης, με την οποία ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα που αφορούν στην πρόσληψη προσωρινών αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών, καθορίζεται, μεταξύ άλλων, ένα σύστημα προσδιορισμού των λειτουργικών αναγκών των δημοτικών σχολείων και προσλήψεων εκπαιδευτικών, προκειμένου να καλυφθούν όλες οι προβλεπόμενες ώρες διδασκαλίας. Τίθεται ο κανόνας της κάλυψης των διδακτικών αναγκών από το μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό με την εξάντληση του εβδομαδιαίου υποχρεωτικού ωραρίου διδασκαλίας και ανάθεσης σε αυτούς υπερωριακής διδασκαλίας στην περίπτωση που οι ώρες διδασκαλίας δεν καλύπτονται με το υποχρεωτικό ωράριο των διδασκόντων. Για την κάλυψη των διδακτικών αναγκών, στην περίπτωση απουσίας εκπαιδευτικών ή άλλων έκτακτων αναγκών που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους, προβλέπεται η πρόσληψη προσωρινών αναπληρωτών με πλήρες ωράριο. Τέλος, όταν οι διδακτικές ανάγκες δεν δικαιολογούν το διορισμό μόνιμου εκπαιδευτικού προβλέπεται η πρόσληψη προσωρινού αναπληρωτή με μειωμένο ωράριο που αντιστοιχεί στο μισό τουλάχιστον του υποχρεωτικού ωραρίου διδασκαλίας του πρωτοδιόριστου εκπαιδευτικού, ήτοι τουλάχιστον δώδεκα (12) ώρες εβδομαδιαίας διδασκαλίας(στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση). Ειδικά για τη διδασκαλία των μαθημάτων ξένης γλώσσας, φυσικής αγωγής, μουσικής, εισαγωγής στις νέες τεχνολογίες και καλλιτεχνικών, με τις διατάξεις του ν. 3194/2003, παρέχεται η δυνατότητα πρόσληψης και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών. Η δυνατότητα αυτή, όμως, εντάσσεται στο ως άνω σύστημα κάλυψης των διδακτικών αναγκών των δημοτικών σχολείων και δεν το ανατρέπει, ως εκ τούτου δε, η δυνατότητα ανάθεσης διδακτικού έργου σε ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς έχει χαρακτήρα όλως επικουρικό και δεν έρχεται να υποκαταστήσει ούτε την ανάθεση υπερωριακής απασχόλησης στους μόνιμους εκπαιδευτικούς ούτε την πρόσληψη προσωρινών αναπληρωτών. Κατά συνέπεια δεν είναι νόμιμη η ανάθεση διδασκαλίας πέραν των δώδεκα (12) ωρών εβδομαδιαίως σε ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς, καθόσον στην περίπτωση αυτή η κάλυψη των σχετικών διδακτικών αναγκών θα πρέπει να γίνει με την πρόσληψη προσωρινών αναπληρωτών και ως εκ τούτου δεν θεμελιώνεται στη σχετική σύμβαση νόμιμη αξίωση καταβολής αποδοχών για τις επιπλέον αυτές ώρες. Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 904 ΑΚ, όποιος έγινε πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία ή με ζημία άλλου έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια. Ο γενικός αυτός κανόνας του άρθρου 904 ΑΚ έχει εφαρμογή και επί του Δημοσίου, για το οποίο δεν καθιερώνεται εξαίρεση με τη διάταξη αυτή ή με κάποια άλλη. Σε περίπτωση, επομένως, ακυρότητας σύμβασης εργασίας με το Δημόσιο είναι τούτο υποχρεωμένο να αποδώσει στον εργαζόμενο την ωφέλεια που απέκτησε χωρίς νόμιμη αιτία από την εργασία που του παρασχέθηκε, η οποία (ωφέλεια) συνίσταται στην αμοιβή που εξοικονόμησε και την οποία θα κατέβαλε σε άλλο πρόσωπο, το οποίο θα προσλάμβανε με έγκυρη σύμβαση εργασίας και το οποίο θα είχε τις ίδιες ικανότητες και τα ίδια προσόντα με εκείνον που παρέσχε την εργασία. Η απόδοση όμως της ωφέλειας κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού σε εκείνον που εργάστηκε με άκυρη σύμβαση εργασίας αποκλείεται, όταν δεν υπήρχε για τον εργοδότη νομική δυνατότητα για σύναψη έγκυρης σύμβασης εργασίας, διότι στην περίπτωση αυτή ελλείπει η ωφέλεια για τον εργοδότη. Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 1γ, 2 και 4 ν. 3027/2002 ορίζεται ότι " ... γ) Μετά την εξάντληση του αριθμού των υποψηφίων του πίνακα της υποπερίπτωσης ββ της περίπτωσης α', το ποσοστό των θέσεων καλύπτεται από τους εγγραμμένους σε ενιαίο πίνακα αναπληρωτών εκπαιδευτικών, ο οποίος συντάσσεται για κάθε έτος και στον οποίο κατατάσσονται, κατά σειρά που εξαρτάται από το σύνολο των μορίων τους, αα) όσοι έχουν προϋπηρεσία προσωρινού αναπληρωτή ή και ωρομίσθιου εκπαιδευτικού σε δημόσια σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αρμοδιότητας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και ββ) όσοι επέτυχαν τη βαθμολογική βάση στον τελευταίο διαγωνισμό του Α.Σ.Ε.Π ... 2. Σε όσους υπάγονται στις υποπεριπτώσεις αα' και ββ' της περίπτωσης γ' της προηγούμενης παραγράφου προσμετρώνται μόρια ως ακολούθως α) Σε όσους έχουν προϋπηρεσία προσωρινού αναπληρωτή ή ωρομίσθιου εκπαιδευτικού, ένα μόριο για κάθε μήνα της προϋπηρεσίας τους αυτής, ανεξάρτητα από τη συμμετοχή τους ή όχι στον τελευταίο διαγωνισμό του Α.Σ.Ε.Π .. β) Σε όσους έλαβαν τη βαθμολογική βάση κατά τον τελευταίο διαγωνισμό, ένα μόριο για κάθε βαθμολογική μονάδα πάνω από τη βαθμολογική βάση. Οι βαθμολογικές μονάδες λαμβάνονται χωρίς την προσθήκη μορίων κατά τις περιπτώσεις α' μέχρι και στ' της παραγράφου 7 του άρθρου 1 του Ν. 2834/2000... 4. Για την πρόσληψη προσωρινών αναπληρωτών εκπαιδευτικών στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από το σχολικό έτος 2002 2003 και εφεξής, καταργούνται οι πίνακες των περιπτώσεων γ' και δ' της παρ. 7 του άρθρου 1 του Ν. 2942/2001 και, πέραν του πίνακα του άρθρου 138 του Ν. 2725/1999, ο οποίος προηγείται, συντάσσεται, για κάθε έτος, ενιαίος πίνακας προσωρινών αναπληρωτών εκπαιδευτικών, στον οποίο κατατάσσονται κατά σειρά όσοι έχουν τις προϋποθέσεις της περίπτωσης γ' της παραγράφου 1 σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παραγράφου του άρθρου αυτού" και του άρθρου 6 παρ. 5 β' ν. 3255/2004, που ορίζει ότι " ... β) Από την έναρξη του σχολικού έτους 2005-2006 η πρόσληψη ωρομίσθιων εκπαιδευτικών στα σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης γίνεται από ενιαίο πίνακα ωρομισθίων που συντάσσεται κατά Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης κάθε έτος σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στην περίπτωση α' (κατάταξη σε πίνακα σύμφωνα με το σύνολο των μορίων).Κάθε υποψήφιος ωρομίσθιος εκπαιδευτικός εγγράφεται στον πίνακα μόνο μιας Περιφερειακής Εκπαίδευσης ...". Από τις τελευταίες αυτές διατάξεις δεν προκύπτει όμως ότι είναι αδύνατη η σύναψη από το Δημόσιο έγκυρης σύμβασης εργασίας με τρίτο πρόσωπο και δη με τον επόμενο κατά σειρά κατάταξης στον οικείο πίνακα εκπαιδευτικό, αν δεν αρνείται προηγουμένως να προβεί στη σύναψη της σύμβασης πρόσληψης ωρομίσθιου ο εκπαιδευτικός που προηγείτο, κατά σειρά κατάταξης στον οικείο πίνακα, ο οποίος είχε ήδη προσληφθεί για το ίδιο διδακτικό έτος ως ωρομίσθιος με σύμβαση που καλύπτει το σύνολο των δικαιούμενων ωρών διδασκαλίας που προβλέπεται για τους ωρομίσθιους.

Στην προκειμένη περίπτωση, το, ως Εφετείο, δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχθηκε ότι οι ενάγοντες εκπαιδευτικοί, πτυχιούχοι όλοι καθηγητές του κλάδου ΠΕ (06) Αγγλικής Φιλολογίας, προσλήφθηκαν από το εναγόμενο, εκπροσωπούμενο από το Διευθυντή της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Πέλλας, με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ορισμένου χρόνου, προκειμένου να διδάξουν ως ωρομίσθιοι την αγγλική γλώσσα σε ολοήμερα δημοτικά σχολεία κατά το διδακτικό έτος 2006-2007 και συγκεκριμένα προσλήφθηκαν: 1) η πρώτη ενάγουσα, Ι. Ν., την 28-9-2006, προκειμένου να διδάξει ως ωρομίσθια την αγγλική γλώσσα μέχρι τη λήξη του διδακτικού έτους 2006-2007 για έξι ώρες εβδομαδιαίως στο 2ο ολοήμερο δημοτικό σχολείο Γιαννιτσών και έξι ώρες εβδομαδιαίως στο δημοτικό σχολείο Αμπελειών, ήτοι συνολικά για δώδεκα ώρες διδασκαλίας εβδομαδιαίως. 2) Ο δεύτερος ενάγων, Π. Β., την 26-9-2006, προκειμένου να διδάξει ως ωρομίσθιος την αγγλική γλώσσα μέχρι τη λήξη του διδακτικού έτους 2006-2007 για έξι ώρες εβδομαδιαίως στο δημοτικό σχολείο Λουτροχωρίου και έξι ώρες εβδομαδιαίως στο δημοτικό σχολείο Σεβαστειανών, ήτοι συνολικά για δώδεκα ώρες διδασκαλίας εβδομαδιαίως και 3) Η τρίτη ενάγουσα, Θ. Π., την 27-9-2006, προκειμένου να διδάξει ως ωρομίσθια την αγγλική γλώσσα μέχρι τη λήξη του διδακτικού έτους 2006-2007 για έξι ώρες εβδομαδιαίως στο δημοτικό σχολείο Ραχώνας και έξι ώρες εβδομαδιαίως στο δημοτικό σχολείο Αθέρων, ήτοι συνολικά για δώδεκα ώρες διδασκαλίας εβδομαδιαίως. Στη συνέχεια, για την κάλυψη σχετικών διδακτικών αναγκών στο πρωινό πρόγραμμα λειτουργίας των δημοτικών σχολείων, καταρτίσθηκαν περαιτέρω συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, και δη οι επίδικες, προκειμένου οι ανωτέρω ωρομίσθιοι καθηγητές να παρέχουν διδακτικό έργο στο πρωινό πρόγραμμα λειτουργίας των δημοτικών σχολείων. Ειδικότερα, η πρώτη ενάγουσα προσελήφθη στις 6-11-2006 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για την παροχή διδακτικού έργου μέχρι τη λήξη του διδακτικού έτους 2006 - 2007 στο δημοτικό σχολείο Λουτρακίου για 12 ώρες εβδομαδιαίως, ο δεύτερος ενάγων προσελήφθη στις 24-10-2006 για την παροχή διδακτικού έργου μέχρι τη λήξη του διδακτικού έτους 2006 - 2007 στο δημοτικό σχολείο Χρύσας - Τσάκων για 12 ώρες διδασκαλίας εβδομαδιαίως και η τρίτη ενάγουσα προσελήφθη στις 30-10-2006 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού- δικαίου ορισμένου χρόνου για την παροχή διδακτικού έργου μέχρι τη λήξη του διδακτικού έτους 2006-2007 στο δημοτικό σχολείο Σωσάνδρας για 12 ώρες διδασκαλίας εβδομαδιαίως. Επομένως η πρόσληψη και απασχόληση των εναγόντων ωρομίσθιων εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης με τις δεύτερες αυτές συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου έγινε καθ' υπέρβαση του ορίου των δικαιούμενων ωρών διδασκαλίας, που είναι δώδεκα ώρες εβδομαδιαίως για τους ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, και συνεπώς οι ανωτέρω δεύτερες συμβάσεις εργασίας (επίδικες) είναι άκυρες, ώστε οι ενάγοντες να μην δικαιούνται τις προβλεπόμενες νόμιμες αποδοχές για την ως άνω εργασία τους με βάση τις επίδικες συμβάσεις εργασίας. Παρά την ακυρότητα όμως των συμβάσεων αυτών οι ενάγοντες προσέφεραν στο εναγόμενο Δημόσιο, όπως αυτό ομολογεί, κανονικά την εργασία τους.

Συνεπώς δικαιούνται, κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, τις αποδοχές (καθώς και τα επιδόματα που παρέχονται ευθέως από το νόμο), τα οποία το εναγόμενο θα έπρεπε να καταβάλει σε άλλον εκπαιδευτικό, τον οποίο θα προσλάμβανε προκειμένου να καλυφθούν οι εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών των δημοτικών σχολείων στα οποία απασχολήθηκαν οι ενάγοντες, και τον οποίο θα απασχολούσε στη θέση τους με τις ίδιες συνθήκες και όρους με αυτούς με έγκυρη σύμβαση εργασίας. Ο δε ισχυρισμός του εκκαλούντος εναγομένου ότι δεν υπήρχε δυνατότητα σύναψης έγκυρης σύμβασης εργασίας με τρίτο πρόσωπο και δη με τον επόμενο κατά σειρά κατάταξης στον οικείο πίνακα εκπαιδευτικό, αν δεν ηρνείτο προηγουμένως να προβεί στη σύναψη της σύμβασης πρόσληψης ωρομίσθιου ο εκπαιδευτικός που προηγείτο, δηλαδή οι ενάγοντες, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, καθόσον από καμία διάταξη δεν προβλέπεται αδυναμία κατάρτισης έγκυρης σύμβασης με τον επόμενο κατά σειρά κατάταξης στον οικείο πίνακα εκπαιδευτικό, αν δεν αρνηθεί τη σύναψη της σύμβασης αυτής ο προηγούμενος κατά σειρά κατάταξης στον οικείο πίνακα εκπαιδευτικός, ο οποίος είχε ήδη προσληφθεί για το ίδιο διδακτικό έτος ως ωρομίσθιος με σύμβαση που κάλυπτε το σύνολο των δικαιούμενων ωρών διδασκαλίας που προβλέπεται για τους ωρομίσθιους. Άλλωστε θα ήταν παράλογο να προβλέπεται αυτό, δηλαδή να οφείλει το εναγόμενο να αναμένει την αρνητική απάντηση του υποψήφιου εκπαιδευτικού ως προς τη σύναψη ή µη σύµβασης πρόσληψης ωρομισθίου, η οποία (σύµβαση) δεν θα πληροί τους όρους του νόµου, εφόσον µε αυτήν θα απασχολείται ο συγκεκριμένος εκπαιδευτικός καθ' υπέρβαση των προβλεπομένων ωρών διδασκαλίας, προκειμένου να προχωρήσει αυτό (εναγόµενο) στη σύναψη έγκυρης σύµβασης εργασίας µε τον επόµενο κατά σειρά κατάταξης εκπαιδευτικό στον οικείο πίνακα. Με τις παραδοχές αυτές το Πολυμελές Πρωτοδικείο, απέρριψε το σχετικό λόγο της έφεσης του αναιρεσείοντος, κατά της 202/2008 απόφασης, με την οποία το πρωτοβάθµιο δικαστήριο, δεχθέν ότι από την πρόσληψη και την απασχόληση των εναγόντων µε τις επίδικες άκυρες συµβάσεις, προέκυψε, ισόποση, ωφέλεια για το εναγόµενο, ακολούθως έκανε δεκτή την αγωγή στο σύνολό της και επιδίκασε τα αιτηθέντα ποσά. Κρίνοντας, έτσι, το Πολυμελές Πρωτοδικείο δεν παραβίασε τις παραπάνω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου. Η ειδικότερη αιτίαση ότι οι επίδικες άκυρες συμβάσεις καταρτίστηκαν και λειτούργησαν, αποκλειστικά, προκειμένου οι αναιρεσίβλητοι να αποκτήσουν προϋπηρεσία, ώστε να διορισθούν σε θέση μόνιμου προσωπικού, και το αναιρεσείον δεν κατέστη πλουσιότερο, είναι απαράδεκτη, διότι, με την επίκληση της, από τον αρ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, πλημμέλειας της απόφασης, πλήττεται η, επί της ουσίας ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου. Επομένως, ο, από τον αρ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, μοναδικός λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο το αναιρεσείον προβάλλει την παραβίαση των παραπάνω διατάξεων είναι αβάσιμος. Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί το αναιρεσείον, ως ηττώμενο, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθ. 176 και 183 του ΚΠολΔ και 22 του Ν. 3693/1957), όπως ειδικότερα στο διατακτικό προσδιορίζονται.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την, από 8-10-2010, αίτηση για την αναίρεση της 31/2010 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων πενήντα (350) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 10 Ιανουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Ιανουαρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ