125/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 125 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 125/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού" (ΔΕΗ Α.Ε.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Μανιάτη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) .........., 2) .........., 3) ......... και 4) ............, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κων/νο Αδάμη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-6-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 946/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 1215/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 8-10-2004 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αλέξανδρος Νικάκης, διάβασε την από 27-9-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου λόγου της αναιρέσεως και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τα άρθρα 2, 4, 5, 6 και 42 του Κανονισμού Καταστάσεως Προσωπικού της ΔΕΗ (ΚΚΠ/ΔΕΗ), ο οποίος καταρτίστηκε με την από 4-10-1973 ΕΣΣΕ, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με τη 2842/442/1973 απόφαση του Υπουργού Απασχόλησης (ΦΕΚ Β' 1274/25-10-1973), κυρώθηκε με το άρθρο 2 του Ν.Δ. 21011974 και έχει ισχύ νόμου, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 του Κεφαλαίου Α της από 28-2-1990 ΕΣΣΕ, η οποία κυρώθηκε με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β 227), το προσωπικό συνδέεται με τη ΔΕΗ με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου και διακρίνεται σε τακτικό και έκτακτο.

Τακτικό προσωπικό είναι αυτό που υπηρετεί σε οργανικές θέσεις και υπάγεται αυτοδικαίως στις διατάξεις του κανονισμού αυτού μέχρι συμπληρώσεως του κατά το άρθρο 34 ορίου ηλικίας. Έκτακτο προσωπικό είναι εκείνο που προσλαμβάνεται με σύμβαση εργασίας ορισμένου ή αόριστου χρόνου για την κάλυψη έκτακτων και πρόσκαιρων αναγκών της επιχειρήσεως και υπάγεται μόνο στις αναφερόμενες στο άρθρο 42 του κανονισμού διατάξεις των άρθρων 10 (περί αποζημιώσεων και οδοιπορικών εξόδων), 11 (περί ηθικών και έκτακτων αμοιβών), 15 (περί ωρών εργασίας), 17 (περί απαγορεύσεως άλλων έργων και ασχολιών), 18 (περί υποχρεώσεως επιμέλειας, υπακοής και εχεμύθειας) και 19 (περί συμπεριφοράς προσωπικού).

Κατά τα λοιπά οι σχέσεις του έκτακτου προσωπικού με την επιχείρηση διέπονται από τις γενικής ισχύος διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας. Το προσωπικό αυτό, όσο χρόνο παραμένει έκτακτο, δεν κατατάσσεται σε κλάδο, κατηγορία, βαθμίδα και μισθολογικό κλιμάκιο. Η πρόσληψη του προσωπικού αυτού γίνεται με έγγραφη σύμβαση, που μπορεί να ανανεωθεί έως ότου συμπληρωθεί χρονικό διάστημα πέντε ετών, στη διάρκεια του οποίου μπορεί να γίνει η ένταξή του στο τακτικό προσωπικό.

Στην περί προσλήψεως απόφαση του Γενικού Διευθυντή καθορίζονται το είδος της απασχολήσεως και ο μισθός, όπως επίσης και το έργο για τις ανάγκες του οποίου προσλαμβάνεται το προσωπικό αυτό. Το προσωπικό της ΔΕΗ, πλην των αποφοίτων των Σχολών Μαθητείας και Ταχυρρύθμου Εκπαιδεύσεως αυτής, προσλαμβάνεται πάντοτε ως έκτακτο και με απόφαση του Γενικού Διευθυντή αυτής, μετά από πρόταση της ιεραρχίας, μπορεί να ενταχθεί ι μετά από δοκιμαστική περίοδο, στο τακτικό προσωπικό, σε μισθολογικά κλιμάκια της κατώτερης βαθμίδας κάθε κατηγορίας, το δε Διοικητικό Συμβούλιο, μετά από εισήγηση του Γενικού Διευθυντή, αποφασίζει για την ένταξη τακτικών μισθωτών σε οποιοδήποτε μισθολογικό κλιμάκιο κάθε κατηγορίας.

Το τακτικό προσωπικό της ΔΕΗ κατατάσσεται σε κλάδους, που υποδιαιρούνται σε κατηγορίες, που μπορούν επίσης να υποδιαιρεθούν σε βαθμίδες, στις οποίες αντιστοιχούν μισθολογικά κλιμάκια και αριθμός οργανικών θέσεων, για την πλήρωση των οποίων εντάσσονται οι μισθωτοί της, με βάση τους απαιτούμενους, ως προσόν, τίτλους σπουδών.

Οι κλάδοι αποτελούν γενικές διακρίσεις του προσωπικού σύμφωνα με το είδος της απασχόλησής του, η δε κατηγορία περιλαμβάνει προσωπικό περισσοτέρων ειδικοτήτων, χαρακτηριζόμενο από γενικά προσόντα της ίδιας ή και διαφορετικής εκπαιδευτικής στάθμης και που έχει μισθολογική εξέλιξη, η οποία σχετίζεται κατά βάση και κατά περίπτωση με τη στάθμη του τυπικού προσόντος (στοιχειώδης, βασική, μέση, ανώτερη και ανώτατη).

Μεταξύ των κάδων είναι και εκείνοι Α) του Διοικητικοοικονομικού, που υποδιαιρείται σε πτυχιούχους(ΔΟ1), για την κατάταξη στην οποία απαιτείται ως τυπικόν προσόν πτυχίο ανωτάτης σχολής, σε λοιπούς διοικητικοικονομικούς (ΔΟ2) για την κατάταξη των οποίων απαιτείται απολυτήριο εξαταξίου σχολής Μέσης Εκπαίδευσης Β) των Τεχνιτών, που περιλαμβάνει τέσσερεις κατηγορίες, μεταξύ των οποίων εκείνη των Τεχνολόγων (Τ3) και για την κατάταξη σ' αυτή απαιτείται πτυχίο αναγνωρισμένης σχολής Ανώτερης Τεχνικής Εκπαίδευσης Γ) των μισθωτών Γενικών Υπηρεσιών, (ΓΥ) που υποδιαιρείται σε πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων εκείνη Ασφαλείας (ΓΥ3) και για την κατάταξη απαιτείται απολυτήριο εξαταξίου Δημοτικού Σχολείου.

Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται ότι για την ένταξη έκτακτου υπαλλήλου στο τακτικό προσωπικό, η οποία από της προσλήψεως του μισθωτού, αποτελεί υποχρέωση της ΔΕΗ, που έχει ως γενεσιουργό λόγο τις διατάξεις του κανονισμού, εκτός από τις οριζόμενες στην παράγραφο 5 του άρθρου 5 προϋποθέσεις, τις οποίες πρέπει να συγκεντρώνει ο προσλαμβανόμενος (και όχι ο εντασσόμενος μισθωτός), δεν προβλέπονται ειδικώς ορισμένες προϋποθέσεις και έτσι επί της εντάξεως θα εφαρμοσθεί ο κανόνας του άρθρου 288 ΑΚ, σύμφωνα με τον οποίο ο οφειλέτης υποχρεούται να εκπληρώσει την παροχή, όπως απαιτεί η καλή πίστη, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη.

Επομένως, η ένταξη έκτακτου στο τακτικό προσωπικό, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, πρέπει να γίνεται στον κλάδο, τη κατηγορία, τη βαθμίδα και το μισθολογικό κλιμάκιο που του προσήκει, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις του κανονισμού, καθώς και την αρχή της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών, με βάση τα τυπικά προσόντα και την προϋπηρεσία του εντασσομένου, καθώς και το ήθος, τη μόρφωση, την ικανότητα, την πείρα και το ήθος που αυτός διαθέτει.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε τα εξής : Ο πρώτος αναιρεσίβλητος - ενάγων προσλήφθηκε από την αναιρεσείουσα - εναγομένη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού την 15.9.1985, ως έκτακτος υπάλληλος στην κατηγορία ΔΟ2/Α. Την 1.2.1989 εντάχθηκε στο τακτικό προσωπικό της και κατέχει το μ.κ. 5.

Είναι απόφοιτος της σχολής Ραδιοτηλεγραφητών "Ο ΛΕΥΚΙΠΠΟΣ", το πτυχίο της οποίας είναι ισότιμο με τα πτυχία των ΚΑΤΕΕ διετούς διάρκειας σπουδών. Το πτυχίο αυτό κατέθεσε στην εναγομένη την 21.2.1986 και από την ημερομηνία αυτή έπρεπε να μεταταγεί (ενταχθεί) στην κατηγορία Τ3/1Β (τεχνολόγοι - ραδιοτηλεγραφητές) στο 9 εισαγωγικό μ.κ.

της κατηγορίας αυτής και να προαχθεί ως ακολούθως. Την 21.2.1986 στο μ.κ. 9, την 8.7.1986 στο μ.κ. 8, την 8.7.1989 στο μ.κ. 7, την 1.10.1991 στο μ.κ. 6, την 8.7.1992 στο μ.κ. 5, την 8.7.1995 στο μ.κ. 4, την 8.7.1998 στο μ.κ. 3 και με μελλοντική κρίση στο μ.κ. 2 την 8.7.2001. Ο δεύτερος αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε την 1.4.1985 ως έκτακτος υπάλληλος στην κατηγορία Τ4, η οποία από 18.4.1988 τροποποιήθηκε στη κατηγορία Δο1, την 1.3.1989 εντάχθηκε στο τακτικό προσωπικό στην ίδια κατηγορία και κατέχει το μ.κ. 3.

Είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Θεσσαλονίκης, κατέθεσε το πτυχίο του στην εναγομένη στις 30.10.1982 και από 1.4.1985 (ημερομηνία υπογραφής της πρώτης συμβάσεως ως εκτάκτου) έπρεπε να ενταχθεί στην κατηγορία ΔΟ1 στο εισαγωγικό μ.κ. 8 της κατηγορίας αυτής και προαχθεί ως ακολούθως : την 1.4.1985 στο μ.κ. 8, την 1.4.1988 στο μ.κ. 7, την 1.4.1991 στο μ.κ. 5, την 1.10.1991 στο μ.κ. 4, την 1.4.1994 στο μ.κ. 3, την 1.4.1997 στο μ.κ. 2 και την 1.4.2000 στο μ.κ. 1.

Ο τρίτος αναιρεσίβλητος προσλήθηκε την 3.1.1985 ως έκτακτος υπάλληλος στην κατηγορία ΔΟ2/Β, την 1.1.1989 εντάχθηκε στην ίδια κατηγορία του τακτικού προσωπικού και κατέχει το μ.κ. 5. Είναι πτυχιούχος Ανωτέρας Σχολής Τεχνολόγων Μηχανικών, κατέθεσε το πτυχίο τους τις 17.3.1983, έπρεπε να ενταχθεί στην κατηγορία Τ3/Γ από 3.1.195 (ημερομηνία υπογραφής της πρώτης συμβάσεως ως εκτάκτου, και να προαχθεί ως ακολούθως.

Την 3.1.1985 στο μ.κ. 9, την 3.1.1986 στο μ.κ. 8, την 3.1.1989 στο μ.κ. 7, την 1.10.1991 στο μ.κ. 6, την 1.3.1992 στο μ.κ. 5, την 3.1.1995 στο μ.κ. 4, την 3.1.1998 στο μ.κ. 3, την 3.1.2001 στο μ.κ. 2 με ημερομηνία μελλοντικής προαγωγής στο μ.κ. 1 την 3.1..2004. Ο τέταρτος αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε την 14.9.1993 ως έκτακτος υπάλληλος στην κατηγορία ΓΥ3/Β (προσωπικό ασφαλείας), την 1.5.1996 εντάχθηκε στο τακτικό προσωπικό, την 1.10.1996 μετατάχθηκε στην κατηγορία ΔΟ1/Α και κατέχει το μ.κ. 5.

Είναι πτυχιούχος του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, το οποίο κατέθεσε την 5.8.1994, από την ημερομηνία αυτή έπρεπε να καταταγεί στο μ.κ. 7 της κατηγορίας αυτής και να προαχθεί ως ακολούθως. Την 5.8.1997 στο μ.κ. 6, την 5.8.2000 στο μ.κ. 5, με ημερομηνία μελλοντικής προαγωγής στο μ.κ. 4 την 5.8.2003.

Περαιτέρω το Εφετείο δέχθηκε, ότι τα αρμόδια όργανα της αναιρεσείουσας παράνομα αρνήθηκαν να κατατάξουν τους αναιρεσιβλήτους στα μισθολογικά κλιμάκια, που αντιστοιχούν με τους τίτλους σπουδών τους από τότε που κατέθεσαν σ' αυτή τα πτυχία τους, η άρνησή της αυτή είναι καταχρηστική κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ και συνιστά αδικοπραξία και επιδίκασε σ' αυτούς τις προκύπτουσες μισθολογικές διαφορές.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προεκτεθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του ΚΚΠ/ΔΕΗ και του άρθρου 281 ΑΚ, δεχόμενο ότι οι αναιρεσίβλητοι έπρεπε να καταταγούν στα μισθολογικά κλιμάκια της κατηγορίας τους από τότε που κατέθεσαν τα πτυχία του, που ανάγεται σε χρόνους πριν την ένταξή τους στο τακτικό προσωπικό.

Και τούτο, διότι οι διατάξεις του ΚΚΠ/ΔΕΗ δεν εφαρμόζονται επί εκτάκτων υπαλλήλων της, το δε γεγονός ότι οι αναιρεσίβλητοι διέθεταν κατά την πρόσληψή τους τυπικά και ουσιαστικά προσόντα ανώτερα των απαιτουμένων, δεν άσκησε σε κάθε περίπτωση έννομη επιρροή, αφού για τον από την πρόσληψη μέχρι την ένταξη στο τακτικό προσωπικό χρόνο δεν μπορούν να ζητήσουν διαφορές αποδοχών μεταξύ μισθολογικών κλιμακίων της κατηγορίας του τακτικού προσωπικού και της αντίστοιχης κατηγορίας που προσλήφθηκαν.

Επομένως το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, και πρέπει να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως, αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1215/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία καθορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ