125/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 125 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 125/2006

Το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευριπίδη Αντωνίου, Αντιπρόεδρο, Χρύσανθο Παπούλια, Ευάγγελο Σταυρουλάκη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη και Αιμιλία Λίτινα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 6 Δεκεμβρίου 2005, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Τσίμα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ε. Χ. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Μουσαμά, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1374/2004 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με συγκατηγορούμενους τους: 1) Ε. Π. του Α. και 2) Σ. Γ. - Σ., συζ. Κ. και πολιτικώς ενάγουσα την Ανώνυμη τραπεζική Εταιρεία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα και που στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Τριανταφυλλάκη.

Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 18 Οκτωβρίου 2004 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1852/2004.

Αφού άκουσε τους πληρεξουσίους των παραστάντων διαδίκων, που με προφορική ανάπτυξη ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα ο οποίος πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 469 εδ. α' ΚΠΔ αν στο έγκλημα συμμετείχαν περισσότεροι ή αν η ποινική ευθύνη ενός κατηγορουμένου εξαρτάται σύμφωνα με τον νόμο από την ευθύνη του άλλου, το ένδικο μέσο που ασκεί κάποιος από τους κατηγορουμένους, ακόμη και όταν χορηγείται μόνο σ' αυτόν από το νόμο, καθώς και οι λόγοι τους οποίους προτείνει, αν δεν αναφέρονται αποκλειστικά στο πρόσωπό του, ωφελούν και τους υπολοίπους κατηγορουμένους. Κατά δε το εδάφ. β' του ίδιου άρθρου, στην περίπτωση συναφείας (άρθρα 128 και 131) ισχύει ο ίδιος κανόνας, μόνο αν οι λόγοι που προβάλλονται με το ένδικο μέσο αφορούν παραβάσεις της διαδικασίας και δεν αρμόζουν αποκλειστικά στο πρόσωπο εκείνου που το άσκησε, ενώ κατά το εδ. γ', για τη συζήτηση του ένδικου μέσου δεν είναι αναγκαία η κλήτευση των ωφελουμένων κατηγορουμένων, οι οποίοι όμως μπορούν να εμφανισθούν και να συμμετάσχουν στη δίκη. Τέλος κατά το τελευταίο εδάφιο του ως άνω άρθρου, σε περίπτωση που το δικαστήριο παραλείψει ν' αποφανθεί για το επεκτατικό αποτέλεσμα του ενδίκου μέσου, μπορεί μετά από αίτηση αυτού ή του εισαγγελέα να επιληφθεί εκ νέου προς συμπλήρωση της αποφάσεώς του.

Κατά τη σαφή έννοια της ως άνω διάταξης γενικές προϋποθέσεις για όλες τις ως άνω προβλεπόμενες περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 469 είναι α) να ασκήθηκε το ένδικο μέσο από συγκατηγορούμενο που εδικαιούτο ν' ασκήσει αυτό και δεν κρίθηκε για οποιονδήποτε λόγο απαράδεκτο, όπως όταν έγινε νόμιμη παραίτηση απ' αυτό, β) οι προταθέντες απ' αυτόν λόγοι δεν άρμοζαν αποκλειστικώς στο πρόσωπό του, και γ) οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι είτε δεν δικαιούνται να ασκήσουν το ένδικο μέσο είτε δικαιούνται μεν αλλά δεν το άσκησαν μέσα στη νόμιμη προθεσμία ή το άσκησαν και τούτο απορρίφθηκε ως απαράδεκτο ή ανυποστήρικτο.

Εάν συντρέχουν οι όροι αυτοί, εφόσον με το ασκηθέν ένδικο μέσο βελτιώθηκε η θέση αυτού που το άσκησε ωφελούνται και οι συμπαραπεμφθέντες ή συνεκδικασθέντες αλλά μόνο για αντικειμενικούς λόγους ως το μη αξιόποινο της πράξεως, το κατ' ουσία ανύπαρκτο της κατηγορίας κλπ., και όχι για λόγους που αρμόζουν αποκλειστικά στο πρόσωπο του ασκήσαντος το ένδικο μέσο.

Εξ άλλου, εάν οι ωφελούμενοι δεν εμφανισθούν να συμμετάσχουν στη δίκη, δεν θεωρούνται πως άσκησαν το ένδικο αυτό μέσο και συνεπώς την απόφαση ή το βούλευμα που εκδόθηκαν επί εφέσεως ορισμένων από τους περισσότερους συμμετόχους κατηγορουμένους δεν μπορούν να την αναιρεσιβάλουν ούτε να ζητήσουν με αναίρεση το τυχόν επεκτατικό αποτέλεσμα για το οποίο παρέλειψε ν' αποφανθεί το δικαστήριο ή το Συμβούλιο, αλλά δικαιούνται είτε αυτοί είτε ο Εισαγγελέας να ζητήσουν από το Δικαστήριο ή το Συμβούλιο, που δίκασε επί του ενδίκου μέσου να επιληφθεί εκ νέου και να συμπληρώσει σχετικώς την απόφαση ή το βούλευμά του.

Ενώ αντίθετα, όταν οι συμπαραπεμφθέντες ή συνεκδικασθέντες εμφανισθούν και συμμετάσχουν στη δίκη αποκτούν όλα τα δικαιώματα που έχει ο ασκήσας το ένδικο μέσο, μεταξύ των οποίων και το της προσβολής της εκδοθησόμενης απόφασης με ένδικο μέσο, και αυτής ακόμα που την απέρριψε την έφεση ως ανυποστήρικτη.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, επιτρεπόμενη προς έλεγχο της βασιμότητας ή μη του προβαλλομένου από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. θ' μοναδικού λόγου αναιρέσεως, με την υπ' αριθμ. 958/2002 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε, σε συνολική ποινή 15 μηνών α) για πλαστογραφία τελεσθείσα από κοινού με τον συγκατηγορούμενό του Σ.

Π. και β) υπόθαλψη εγκληματία τελεσθείσα από κοινού με τον συγκατηγορούμενό του Ε. Π.. Κατά της απόφασης αυτής, με την οποία καταδικάσθηκαν επίσης σε διάφορες ποινές και για άλλες αξιόποινες πράξεις και οι ως άνω συγκατηγορούμενοί του, άσκησαν εμπρόθεσμα έφεση, οι τελευταίοι, ο εκ τούτων όμως Σ. Π. παραιτήθηκε νομίμως από την άσκηση αυτής, ενώ ο αναιρεσείων άσκησε εκπρόθεσμα, ήτοι μετά παρέλευση χρονικού διαστήματος είκοσι πέντε μηνών την από 8-4-2004 έφεσή του.

Κατά την εκδίκαση της εφέσεώς του ο αναιρεσείων εμφανίσθηκε ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών συμμετείχε στη δίκη και απελογήθη, υπέβαλε δε μετά την απολογία του αίτημα δια του συνηγόρου του, να έχει επεκτατικό αποτέλεσμα ως προς αυτόν η έφεση των συγκατηγορουμένων του. Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 1374/2004 απόφασή του α) κήρυξε κατά πλειοψηφία αθώο τον συγκατηγορούμενο του αναιρεσείοντος Ε.

Π. της αξιόποινης πράξης της υπόθαλψης εγκληματία, με την αιτιολογία ότι "στη προκείμενη περίπτωση πρόκειται για "αυτοϋπόθαλψη", ήτοι μη τιμωρούμενη από το άρθρο 231 ΠΚ ενέργεια, γιατί αυτός (Ε. Π.) συμμετείχε ως αυτουργός στην αξιόποινη πράξη της απάτης κατ' εξακολούθηση, ηθικός αυτουργός δε σ' αυτήν ο Σ. Π., για την υπόθαλψη του οποίου κατηγορείται, για την πράξη του δε αυτή (της ηθικής αυτουργίας) καταδικάσθηκε ο τελευταίος παραιτηθείς στη συνέχεια από τη ν ασκηθείσα έφεσή του" και β) απέρριψε ως εκπρόθεσμη με ειδική στο σκεπτικό αιτιολογία την έφεση του αναιρεσείοντος, και διέταξε την εκτέλεση της πρωτόδικης απόφασης, σιγή δε το αίτημά του για επεκτατικό αποτέλεσμα σ' αυτόν της έφεσής του συγκατηγορουμένου του Ε.

Π..

Με αυτά που δέχθηκε το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, απορρίπτοντας ως εκπρόθεσμη την έφεσή του και το αίτημα του αναιρεσείοντος για επεκτατικό αποτέλεσμα της έφεσης του ως άνω, δεν υπερέβη την εξουσία του, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη νομική σκέψη, αφού, όσον αφορά την αξιόποινη πράξη της πλαστογραφίας για την οποία κηρύχθηκε πρωτοδίκως ένοχος από κοινού με τον Σ.

Π., τούτο (Πενταμελές Εφετείο) μετά τη νομότυπη παραίτησή του, τελευταίου από την έφεσή του, δεν μπορούσε κάν να ερευνήσει την εκπρόθεσμη έφεση του αναιρεσείοντα, όσον δ' αφορά την αξιόποινη πράξη της υπόθαλψης εγκληματία θα υπερέβαινε την εξουσία του, αν, κάνοντας δεκτό το αίτημά του, κήρυττε αυτόν αθώο αυτής, αφού η αθώωση του συγκατηγορουμένου του οφειλόταν σε λόγο που αφορούσε αποκλειστικά το πρόσωπό του.

Πρέπει επομένως ν' απορριφθεί ως αβάσιμος ο τ' αντίθετα υποστηρίζων από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' λόγος αναίρεσης και καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρ. 583 παρ. 1 ΚΠΔ) όχι όμως και στη δικαστική δαπάνη για την φερόμενη ως πολιτικώς ενάγουσα εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον αυτή ούτε παρέστη ως πολιτικώς ενάγουσα για τον αναιρεσείοντα στην πρωτοβάθμια δίκη, επί της οποίας έκρινε η προσβαλλόμενη απόφαση, ούτε επεδικάσθη τέτοια, ούτε προκύπτει ότι παρέστη με την ως άνω ιδιότητα κατά του αναιρεσείοντος, στην κατ' έφεση δίκη ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, αλλά προφανώς η παράστασή της αφορά τους λοιπούς συγκατηγορουμένους του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18 Οκτωβρίου 2004 αίτηση του Χ. Ε. του Β. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1374/2004 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Και,

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα εκ διακοσίων δέκα (210) ευρώ δικαστικά έξοδα.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε, στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2005. Και,

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, στις 17 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ