Supreme Court allows appeal against lower court for contradictory reasoning on damages calculation timing under Greek Civil Code.

Απόφαση 1258 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1258/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ συζ. Ζ, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιορδάνη Προυσανίδη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "Ψ η ΤΕΧΝΙΚΗ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Ψ2, κατοίκου ..., 3Ψ3, κατοίκου ... και 4.Ψ4, κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Στολικίδου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-10-1994 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Έδεσσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 26/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 645/2008 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 28-1-2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 28-1-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης και την απόρριψη του δεύτερου.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης, ιδρύεται όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά εκείνα γεγονότα που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του κατάλληλου κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή αν έγινε ή όχι ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την ένδικη αγωγή η ενάγουσα, επικαλούμενη υπαίτια αδυναμία της πρώτης εναγομένης ομόρρυθμης εταιρίας να της μεταβιβάσει κατά κυριότητα, λόγω πωλήσεως, το περιγραφόμενο στην αγωγή διαμέρισμα, το οποίο εκείνη είχε αναλάβει με σύμβαση με τον οικοπεδούχο να ανεγείρει με το σύστημα της αντιπαροχής και με συμβολαιογραφικό προσύμφωνο είχε αναλάβει την υποχρέωση να της πωλήσει, ζήτησε, μεταξύ άλλων, να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι ( εταιρία και ομόρρυθμα μέλη ) να της καταβάλουν το ποσό των 2.186,35 ευρώ ως ποινική ρήτρα, λόγω καθυστέρησης εκπλήρωσης της παροχής και το ποσό των 51.499,63 ευρώ ως αποζημίωση, λόγω αδυναμίας της πωλήτριας να μεταβιβάσει το διαμέρισμα.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα : " ...Αποδείχθηκε ότι οι εναγόμενοι δεν μεταβίβασαν το διαμέρισμα στην ενάγουσα στο χρόνο που είχε συμφωνηθεί, δηλ. την 25-4-1982, επειδή από το έργο που είχαν αναλάβει να εκτελέσουν κατασκεύασαν ένα μέρος και σταμάτησαν τις οικοδομικές εργασίες, λόγω της οικονομικής αδυναμίας της πρώτης εναγομένης.

Για τους λόγους αυτούς ο οικοπεδούχος κήρυξε " έκπτωτη " την πρώτη εναγομένη από τα δικαιώματα που απορρέουν από τη μεταξύ τους σύμβαση ( 15ος όρος ). ...Η βραδύτητα στην εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα της πρώτης εναγομένης... Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι από τις 3-6-1983, οπότε κηρύχθηκε έκπτωτη η πρώτη εναγομένη εταιρία από τα δικαιώματά της που απορρέουν από την σύμβαση έργου, επήλθαν οι συνέπειες που προβλέπονται συμβατικά ( άρθρα 361 Α.Κ. ) σύμφωνα με τους όρους 5 και 9 του ως άνω προσυμφώνου πωλήσεως και κατ' απόκλιση του άρθρου 389 Α.Κ.

Ακολούθως, εξαιτίας, της υπερημερίας της πρώτης εναγομένης ως προς την έγκαιρη παράδοση του ανωτέρω διαμερίσματος στην ενάγουσα, το οποίο αποτελούσε μέρος της αντιπαροχής της πρώτης, επήλθε κατάπτωση της ποινικής ρήτρας που συμφώνησαν οι ανωτέρω συμβαλλόμενοι υπέρ της τελευταίας και κατέστη απαιτητή σωρευτικά με την αποζημίωση που η εναγομένη εργολάβος εταιρία υποχρεούται να της καταβάλει κατά τον 9ο όρο του ως άνω προσυμφώνου και είναι ίση με το διπλάσιο της αξίας που θα έχει το πωλούμενο διαμέρισμα κατά το χρόνο της υπαναχώρησής της ( έκπτωσης).

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι η αξία του επιδίκου ακινήτου κατά τον χρόνο της έκπτωσής της ( 3-6-1983 ) ανερχόταν στο ποσό των 30.000 δρχ. ανά τ.μ. και συνολικά σε 6.960.000 δρχ. ( 116Χ30.000Χ2 ). Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που με την εκκαλούμενη απόφασή του δέχθηκε ως κρίσιμο χρόνο για τον υπολογισμό της αποζημιώσεως την πρώτη συζήτηση της αγωγής και όχι το χρόνο που καθόρισαν σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 361 ΑΚ με την από 24-4-1980 σύμβαση που κατήρτισαν και η οποία δεν απαγορεύεται από το νόμο και δεν αντιβαίνει στα χρηστά ήθη, έσφαλε ως προς την εφαρμογή του νόμου και την εκτίμηση των αποδείξεων...".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σ' αυτήν αντιφατικές αιτιολογίες, που καθιστούν αδύνατο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 389 και 361 Α.Κ. που εφάρμοσε.. Ειδικότερα, ενώ στην αρχή δέχεται ότι η πρώτη των εναγομένων κατά τη διάρκεια της υπερημερίας της έναντι της ενάγουσας, η οποία άρχισε την 25-4-1982, κηρύχθηκε στις 3-6-1983 έκπτωτη από τον οικοπεδούχο συνεπεία υπαίτιας καθυστέρησης παράδοσης του έργου ανέγερσης της πολυκατοικίας και ότι συνεπώς περιήλθε αυτή έκτοτε σε υπαίτια (επιγενόμενη) αδυναμία να εκπληρώσει την από το προσύμφωνο υποχρέωσή της να πωλήσει και μεταβιβάσει κατά κυριότητα στην αγοράστρια αναιρεσείουσα το διαμέρισμα, παραδοχή που είναι σύμφωνη με τα επικαλούμενα για τη θεμελίωση της αγωγής περιστατικά και επιβάλλει κατά τα άρθρα 166, 516, 382, 297, 298 Α.Κ.

την επιδίκαση αποζημίωσης με βάση τον χρόνο της πρώτης συζήτησης της αγωγής, στη συνέχεια δέχεται, αντιφατικά, ότι αυτή ( αναιρεσίβλητη ) υπαναχώρησε από τη σύμβαση από και δια της κήρυξεώς της έκπτωτης την 3-6-1983 και επιδίκασε ( μη ζητηθείσα ) αποζημίωση, λόγω υπαναχώρησης, την οποία αποζημίωση υπολόγισε με βάση τον χρόνο της υπαναχώρησης, σύμφωνα με όρο του προσυμφώνου, Επομένως, ο πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ανωτέρω πλημμέλεια, είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν, παρελκούσης της έρευνας του δεύτερου αναιρετικού λόγου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι εφικτή ( άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ ). Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσιβλήτων, λόγω της ήττας των ( άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 645/2008 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων πεντακοσίων ( 3.500 ) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Μαΐου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ