1256/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1256 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1256/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1 Απριλίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Κ. Π. του Ε., κατοίκου ..., 2) Α. Π. του Ε., κατοίκου ..., 3) Κ. Π. του Ν.-Ε., 4) Ι. Π. του Ν.-Ε., κατοίκων ..., 5) Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΥ.ΓΕ. Π. ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "AGRINO", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Χαρίκλεια Απαλαγάκη και Παναγιώτη Ρίζο και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Γ. Π. του Κ., 2) Λ. Π. του Γ., κατοίκων ..., 3) Β. Π. του Γ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Τόμπρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Στο σημείο αυτό οι πληρεξούσιοι των ως άνω αναιρεσειόντων, αφού έλαβαν το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσαν ότι ο Ά. Π. του Ε. ο οποίος εκ παραδρομής δεν συμπεριλήφθηκε στους αναιρεσείοντες, ασκώντας παρέμβαση ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου υπεισέρχεται ως αναγκαίος ομόδικος στην παρούσα αναιρετική δίκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4/5/2009 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων και τις από 19/2/2009 (2) κύριες παρεμβάσεις των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αγρινίου και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 177/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 151/2010 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 24/11/2010 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος ανέγνωσε την από 28/3/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης για αναίρεση της 151/2010 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειόντων ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο. Εξάλλου, κατά το άρθρο 22β' του κωδικοποιημένου Ν. 2190/1920 "περί ανωνύμων εταιρειών", όπως αναμορφώθηκε και τροποποιήθηκε με το Ν. 3604/2007: "1. Οι αξιώσεις της εταιρείας κατά των μελών του διοικητικού συμβουλίου που απορρέουν από τη διοίκηση των εταιρικών υποθέσεων ασκούνται υποχρεωτικά, εάν το αποφασίσει η γενική συνέλευση, με απόφαση που λαμβάνεται σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 29 και την παράγραφο 1 του άρθρου 31, ή το ζητήσουν από το διοικητικό συμβούλιο ή τους εκκαθαριστές μέτοχοι που εκπροσωπούν το ένα δέκατο (1/10) του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου. Το καταστατικό μπορεί να μειώσει το ποσοστό αυτό. Η αίτηση της μειοψηφίας λαμβάνεται υπ' όψιν μόνο εάν βεβαιωθεί ότι οι αιτούντες έγιναν μέτοχοι τρεις (3) τουλάχιστον μήνες πριν από την αίτηση. Οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου δεν απαιτούνται στην περίπτωση που η ζημία οφείλεται σε δόλο των μελών του διοικητικού συμβουλίου.

2. Η αγωγή δέον να εγερθή εντός εξ μηνών από της ημέρας της γενικής συνελεύσεως ή της υποβολής της αιτήσεως.

3. Προς διεξαγωγήν της δίκης η γενική συνέλευσης δύναται να διορίση ειδικούς εκπροσώπους. Εάν η ενάσκησις της αξιώσεως ζητήται από την μειοψηφίαν ή εν περιπτώσει καθ' ην η υπό της προηγουμένης παραγράφου καθοριζομένη προθεσμία ήθελε παρέλθει άπρακτος, δύναται ο Πρόεδρος των Πρωτοδικών της περιφερείας εις την οποία εδρεύει η Εταιρεία, αιτήσει της μειοψηφίας, υποβαλλομένη εντός μηνός από της λήξεως της εν τη προηγουμένη παραγράφω προθεσμίας κατά την διαδικασίαν του άρθρου 634 της Πολ. Δικονομίας, να διορίση ειδικούς εκπροσώπους της εταιρείας προς διεξαγωγήν του δικαστικού αγώνος.

4. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται και ως προς την ευθύνη των προσώπων που δεν είναι μέλη του διοικητικού συμβουλίου και ασκούν εξουσίες σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 22". Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι το διοικητικό συμβούλιο είναι υποχρεωμένο να ασκήσει την εταιρική αγωγή, για αξιώσεις της εταιρείας κατά των μελών του από τη διοίκηση των εταιρικών υποθέσεων, όταν μεν η ζημία της εταιρείας οφείλεται σε δόλο χωρίς τη συνδρομή άλλων προϋποθέσεων, σε κάθε δε περίπτωση πταίσματος όταν αποφασίσει την άσκηση της αγωγής η γενική συνέλευση των μετόχων με απόλυτη πλειοψηφία και όταν ζητήσουν τούτο μέτοχοι που εκπροσωπούν το 1/10 του καταβεβλημένου εταιρικού κεφαλαίου, χωρίς, στην περίπτωση αυτή να έχει δικαίωμα να εξετάσει τη βασιμότητα της αγωγής.

Περαιτέρω, ο διορισμός ειδικού εκπροσώπου για τη διεξαγωγή της δίκης κατά την παρ.3 του άρθρου 22β ν. 2190/1920 γίνεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, μετά από αίτηση της μειοψηφίας που αντιπροσωπεύει το 1/10 του καταβεβλημένου εταιρικού κεφαλαίου, μόνο όταν η ίδια ζήτησε από το ΔΣ την έγκριση εταιρικής αγωγής κατά συγκεκριμένων μελών του και το διοικητικό συμβούλιο αδράνησε για χρονικό διάστημα έξι μηνών και όταν η συνέλευση αποφάσισε την έγερση της εταιρικής αγωγής και πέρασαν έξι μήνες από την απόφαση αυτή χωρίς το Διοικητικό Συμβούλιο ή ο ειδικός εκπρόσωπος να προβεί στην έγερση της εταιρικής αγωγής.

Αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, δικαίωμα της μειοψηφίας να ζητήσουν από το αρμόδιο δικαστήριο το διορισμό ειδικού εκπροσώπου για να ασκήσει την εταιρική αγωγή δεν θεμελιώνεται. Η υποστηριζόμενη άποψη ότι η μειοψηφία μπορεί να προσφύγει αμέσως στο Δικαστήριο και να ζητήσει τον διορισμό ειδικού εκπροσώπου χωρίς να αναμένει την παρέλευση του εξαμήνου, στην περίπτωση που επιδιώκεται η έγερση αγωγής εναντίον όλων των μελών του Δ.Σ., προσκρούει ευθέως τόσο στο γράμμα όσο και στο πνεύμα της πιο πάνω διάταξης η οποία δεν διακρίνει για τον προσδιοριζόμενο από αυτήν τρόπο ασκήσεως των δικαιωμάτων της μειοψηφίας τους οι αξιώσεις της εταιρείας αφορούν ορισμένα ή όλα τα μέλη του Δ.Σ.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχτηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση του, όπως από αυτήν προκύπτει, μεταξύ άλλων και τα εξής κρίσιμα περιστατικά: Οι αιτούντες και ήδη αναιρεσίβλητοι είναι μέτοχοι της πέμπτης των καθ' ων και ήδη αναιρεσειόντων ανώνυμης εταιρείας, εκπροσωπούντες τουλάχιστον το 1/10 του καταβεβλημένου εταιρικού κεφαλαίου.

Αυτοί, επικαλούμενοι αξιώσεις της εταιρείας από ενέργειες, οφειλόμενες σε δόλο, όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εν λόγω εταιρείας, προτίθενται να ασκήσουν εναντίον τους αγωγή. Επομένως, συνεχίζει το Εφετείο και ενόψει του ότι η σχετική δίκη που πρόκειται να ανοιχθεί στο αρμόδιο δικαστήριο στρέφεται κατά όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας, συντρέχει νόμιμη περίπτωση διορισμού ειδικού εκπροσώπου της εν λόγω εταιρείας για την έγερση της εταιρικής αγωγής, χωρίς να απαιτείται η παρέλευση του εξαμήνου από τη σύγκληση της γενικής συνελεύσεως ή της υποβολής της αιτήσεως της μειοψηφίας προς το διοικητικό συμβούλιο.

Απέρριψε δε τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων ότι κατόπιν της επίμαχης αιτήσεως της μειοψηφίας, συνήλθε η γενική συνέλευση της εταιρείας στις 4-7-2009 και αποφάσισε ομόφωνα τον διορισμό του Γ. Μ. ως ειδικού εκπροσώπου της ανώνυμης εταιρείας για την έγερση της εταιρικής αγωγής, ο οποίος και κίνησε άμεσα τις σχετικές διαδικασίες, με τη σκέψη ότι αλυσιτελώς λήφθηκε η εν λόγω απόφαση της γενικής συνελεύσεως, η οποία και δεν εμποδίζει την άσκηση του προαναφερθέντος δικαιώματος της μειοψηφίας.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε με κακή ερμηνεία και εφαρμογή την ως άνω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 22β του κ.ν. 2190/1920 και κατά συνέπεια ο δεύτερος από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβληθείσα απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω επιδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω ήττας τους, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 151/2010 απόφαση του Εφετείου Πατρών.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 22 Ιουνίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουλίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ