1256/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1256 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1256/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ανδρέα Μαρκάκη, Ελένη Μαραμαθά και Δημήτριο Δαλιάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Μαϊου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία «Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης», που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιλτιάδη Κόρδα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. ... και 2. ..., όπως εκπροσωπούνται νόμιμα από την μητέρα τους ..., η οποία ασκεί τη γονική τους μέριμνα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Γκανιά, ο οποίος δήλωσε ότι οι ως άνω αναιρεσίβλητοι ενηλικιώθηκαν και παρίστανται πλέον ατομικά για τον εαυτό τους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4 Δεκεμβρίου 2000 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 198/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 387/2004 οριστική του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 1 Δεκεμβρίου 2004 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης, ανέγνωσε την από 2 Μαϊου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιoς των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559, εδάφιο 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Εξάλλου, το ανασφάλιστο αλλοδαπό όχημα, εφόσον έχει αποδηλωθεί από τα αντίστοιχα αρχεία που τηρούνται στον τόπο συνήθους στάθμευσής του, δεν θεωρείται ότι προέρχεται από τη συγκεκριμένη χώρα και ότι έχει τόπο συνήθους στάθμευσης τη χώρα αυτή, εφόσον κατά τις επιταγές του άρθρου 1 περ.

ε του κ.ν. 489/1976 (Π.Δ. 237/1986), που ίσχυε κατά το χρόνο του ατυχήματος (8-6-2000) και εφαρμόζεται εδώ, «τόπος συνήθους στάθμευσης είναι: το έδαφος του Κράτους του οποίου το όχημα φέρει πινακίδα κυκλοφορίας (άρθρο 2 παρ. 1 Π.Δ 264/91), στην περίπτωση που δεν προβλέπεται καταχώρηση σε μητρώο για ορισμένα αυτοκίνητα τα οποία όμως φέρουν πιστοποιητικό ασφάλισης ή διακριτικό σήμα ανάλογο με την πινακίδα κυκλοφορίας, τόπος συνήθους στάθμευσης θεωρείται το έδαφος του Κράτους στο οποίο εκδόθηκε το ανωτέρω σήμα ή πιστοποιητικό και στην περίπτωση που δεν προβλέπεται για ορισμένα αυτοκίνητα ούτε καταχώρηση σε μητρώα ούτε πιστοποιητικό ασφάλισης, ούτε διακριτικό σήμα, τόπος συνήθους στάθμευσης θεωρείται το έδαφος του Κράτους της κατοικίας του κατόχου αυτών».

Υπό τις άνω περιστάσεις δεν προκύπτει η εθνικότητα του ζημιογόνου αυτού αυτοκινήτου και συνεπώς την ευθύνη από το ατύχημα που προκάλεσε μετά την είσοδό του στην Ελληνική Επικράτεια δεν την έχει το αναιρεσείον Ελληνικό Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης (ΓΔΑ), διότι δεν συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις ευθύνης του που ρυθμίζονται από το εφαρμοζόμενο εδώ άρθρο 27 του ν. 489/1976.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, σε σχέση με το κρίσιμο ζήτημα του τόπου (Κράτους) στάθμευσης του ζημιογόνου αυτοκινήτου από το οποίο εξαρτάται η θεμελίωση ή μη αστικής ευθύνης του αναιρεσείοντος Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης, δέχτηκε, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων, τα ακόλουθα:

«Στις 8.6.2000 ο ..., οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ..., ανασφάλιστο, ΙΧΕ αυτοκίνητο και κινούμενος στην Εθνική οδό ..., στο 3,8 χιλιόμετρο της οδού, εκτράπηκε από την πορεία του και εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί με το αντιθέτως κανονικά κινούμενο ... δίκυκλο μοτοποδήλατο που οδηγούσε ο..., ο οποίος και τραυματίστηκε θανάσιμα.

Αποκλειστικά υπαίτιος είναι ο άνω οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου, όπως έκρινε η πρωτόδικη απόφαση, χωρίς ως προς τούτο να εφεσιβάλλεται. Περαιτέρω, συνεχίζει το Εφετείο, ο εν λόγω οδηγός, όπως προκύπτει από το διαβατήριό του που εκδόθηκε στη..., είναι κάτοικος Γερμανίας. Επίσης, όπως προκύπτει από το με αριθμό φακέλου ...

έγγραφο του γερμανικού γραφείου πράσινης κάρτας, το άνω όχημα έχει αποσυρθεί από τις αρμόδιες για την καταχώρηση γερμανικές αρχές στις 2.1.1996. Ακόμη από το έγγραφο με ημερομηνία 14.2.2002 (τηλεομοιοτυπία) της ασφαλιστικής εταιρείας ALLIANZ Γερμανίας προκύπτει, ότι οι παραπάνω γερμανικές πινακίδες (...) ανήκουν, χωρίς να διευκρινίζεται από πότε, σε αυτοκίνητο τύπου VW, λευκού χρώματος, που είναι ασφαλισμένο σ'αυτή.

Επίσης, ο παραπάνω οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου στην από 9.6.2000 προανακριτική του απολογία στο Α.Τ. Ξάνθης ομολογεί ότι το αυτοκίνητο αυτό έφερε από τη Γερμανία». Με βάση αυτά και χωρίς παραδοχές για συνδρομή ή όχι περίπτωσης από τα εδάφια β' και γ' του άρθρου 1ε του κ.ν. 489/1976, έκρινε στη συνέχεια το Εφετείο ότι, το ζημιογόνο αυτοκίνητο, παρά το ότι έφερε παράνομα τις προαναφερθείσες γερμανικές πινακίδες, ήταν γερμανικό και ότι τόπος συνήθους στάθμευσης ήταν η Γερμανία, επομένως για το ατύχημα ευθύνεται το αναιρεσείον. 'Ετσι επικύρωσε την πρωτόδικη 198/2002 απόφαση του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών και απέρριψε την από 14-1-2003 έφεση του αναιρεσείοντος ως αβάσιμη, καθώς και τον πρώτο λόγο της, με τον οποίο ειδικότερα επανέφερε στο Εφετείο για νέα κρίση ισχυρισμό-ένσταση για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησής του στην παρούσα δίκη που ανοίχτηκε με την από 4-12-2000 αγωγή των αναιρεσιβλήτων, που έγινε δεκτή για το ποσό των 45.000 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοσή της.

Κρίνοντας όμως έτσι παραβίασε τις πιο πάνω εφαρμοστέες διατάξεις των άρθρων 1 περ. ε, 2 παρ.1, 26 και 27 του κ.ν. 489/1976 και υπέπεσε στην πλημμέλεια του εδαφίου 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι για τον προσδιορισμό της προέλευσης του αλλοδαπού οχήματος και συνακόλουθα της ευθύνης του αναιρεσείοντος βασίστηκε α) στις παράνομες πινακίδες κυκλοφορίας του αυτοκινήτου αυτού και όχι σε νόμιμες – κρατικές πινακίδες, η έκδοση των οποίων συνδέεται αποκλειστικά εδώ με τον τόπο συνήθους στάθμευσης του ζημιογόνου οχήματος, καθόσον ως υλικό αντικείμενο το όχημα καταχωρείται στις αρμόδιες αρχές, ασφαλίζεται κλπ, ώστε να είναι νόμιμη η κυκλοφορία του και β) σε άλλα στοιχεία που αφορούν την εθνικότητα του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου και δεν ενδιαφέρουν το ν. 489/1976, ο οποίος συνδέει τις βασικές ρυθμίσεις της διεθνούς ασφάλισης προς την εθνικότητα του αυτοκινήτου, χρησιμοποιώντας ως βασική έννοια τον τόπο συνήθους στάθμευσης του οχήματος.

Συνεπώς είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός πρώτος λόγος αναίρεσης. Μετά απ'αυτά πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και στη συνέχεια να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω κρίση στο ίδιο εφετείο, διότι είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 387/2004 απόφαση του Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω κρίση στο ίδιο Εφετείο Θράκης, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, που ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 31 Μαίου 2006.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 14 Ιουνίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ