1254/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1254 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1254/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Μαρτίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Κ. Μ. του Β., 2) Θ. Μ. του Β., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπούνται νόμιμα από τον Βασίλειο Μπαρμπούνη, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Αλέξανδρου Κανδαράκη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΡΓΑ Ο.Σ.Ε. Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χριστοδούλου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21/9/2007 αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης και την από 3/3/2008 ανταίτηση δια των προτάσεων των ήδη αναιρεσειόντων που κατατέθηκαν στο Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκαν με άλλες αιτήσεις προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκε η 90/2009 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 22/12/2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος ανέγνωσε την από 23/2/2011 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στην σύνθεση του παρόντος δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Ιωάννας Λούκα, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ καθόσον αφορά την υπ' αριθμό 520 α.κ.π. ιδιοκτησία και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά την έννοια του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση ιδίως όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν αναφέρεται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε. Αντιθέτως, η απόφαση δεν στερείται από νόμιμη βάση όταν οι ανωτέρω ελλείψεις αφορούν στην αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (ΚΠολΔ 561 παρ.1) και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αρκεί αυτό να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα καθόσον αφορά τον προσδιορισμό της οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των αναιρεσειόντων: Με την υπ' αριθμό 6418/25.7.2005 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος που δημοσιεύθηκε νομίμως στο ΦΕΚ 945/5.9.2005 (Τεύχος Δ') κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ του ΟΣΕ και με δαπάνες της αιτούσας ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε., για λόγους δημοσίας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού πλάτους και υψηλών ταχυτήτων μεταξύ Κορίνθου-Πατρών, υποτμήμα από ΧΘ 59+000 έως ΧΘ 73+080 συνολικής εκτάσεως 45.284,36 τ.μ.

στη κτηματική περιφέρεια των νομών Κορινθίας και Αχαΐας που απεικονίζεται με κλίμακα 1/500 στα κτηματολογικά διαγράμματα (Αρ. Σχ. ΕΡΓΟΣΕ 25 C/ΑΚ 01 έως και 25 C/ΑΚ 010) τα οποία συντάχθηκαν τον Ιανουάριο 2004 και εγκρίθηκαν στις 11-11-2004 από την ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ και στον αντίστοιχο 25 Β-25C/ΚΠ Α2-Οι/6-3-2007 κτηματολογικό πίνακα και τους διορθωτικούς αυτού από 16-3-2007, 25-6-2007 και 29-11-2007 πίνακες της ΕΡΓΑΟΣΕ Α.Ε.

που θεωρεί ο τοπογράφος μηχανικός Σ. Κ.. Η έκταση που απαλλοτριώνεται εκτείνεται στην περιφέρεια των Νομών Κορινθίας και Αχαΐας, ενώ με τις κρινόμενες αιτήσεις ζητείται να καθοριστεί οριστική τιμή μονάδας αποζημιώσεως για μέρος της απαλλοτριούμενης εκτάσεως εμβαδού 33.124,32 τ.μ. εντός των ορίων των Δήμων Ακράτας και Διακόπτου Αχαΐας.

Τα απαλλοτριούμενα αυτά ακίνητα βρίσκονται εντός και εκτός οικισμού και εντός και εκτός σχεδίου πόλεως των Δ.Δ. Συλιβαινιωτίκων, Καλαμιάς, Παραλίας Πλατάνου, Κραθίου, Άνω Διακοπτού, Τράπεζας και Διακοπτού, επί των οποίων προβάλλουν δικαιώματα και εικαζόμενοι ιδιοκτήτες φέροντες οι καθών η αίτηση της ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ και εκείνοι που άσκησαν παρέμβαση κατά τη συζήτηση.

Είναι δε αγροτικά καλλιεργημένες αλλά και οικοπεδικές εκτάσεις με κτίσματα επί αυτών και η περιοχή που εκτείνονται είναι παραθαλάσσια με πρόσωπο τον Κορινθιακό Κόλπο, όπου λόγω της γειτνιάσεως με την πόλη των Πατρών και της μικρής απόστασης από την Αθήνα αλλά και του χειμερινού χιονοδρομικού θέρετρου των Καλαβρύτων, υπάρχει αξιόλογη τουριστική και οικιστική ανάπτυξη και παρατηρείται αυξημένη ζήτηση ακινήτων για την ανέγερση παραθεριστικών οικιών και επιχειρήσεων, όλη δε η περιοχή εξυπηρετείται από τα δίκτυα κοινής ωφέλειας και λόγω της γειτνιάσεως της με την Π.Ε.Ο.

και Ν.Ε.Ο. Κορίνθου Πατρών εξυπηρετείται με οδικό δίκτυο και πλήθος συγκοινωνιών. Για τα εκτός σχεδίου ακίνητα στο Νομό Αχαΐας από 29-11-1999 ισχύει το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας τους μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 1107357/ 5686/16-11-1999 αποφάσεως του Υπουργού Οικονομικών, όπως τροποποιήθηκε από την ΥΑ 1059804/2706/29-6-2000.

Η εκτιμητική επιτροπή του άρθρου 15 του ν. 2882/2001, με το 15/27-9-2006 πρακτικό της, προσδιόρισε την αξία των επικειμένων δένδρων, των λοιπών επικειμένων (κτισμάτων), καθώς και με βάση συγκριτικά στοιχεία για το έδαφος των εντός οικισμών και σχεδίων πόλεων ακινήτων, ως εξής με βάση τον παρακάτω πίνακα: Την αξία γης (αριθμός φύλου 49 ΙΙ και 50 Ι), για τις ιδιοκτησίες που ανήκουν στο Δ.Δ.

Τράπεζας και όσες βρίσκονται εκτός οικισμού, η συνολική αντικειμενική αξία γης σε € φαίνεται στον κάτωθι πίνακα ανά αριθμό κτηματολογικού πίνακα ιδιοκτησίας: Α.Κ.Π. 518 - 13.898,56 ευρώ, Α.Κ.Π. 520 - 6.349,94 ευρώ. Η αιτούσα ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ ζητά τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως με βάση τις ως άνω αξίες που καθορίζονται στο πρακτικό της εκτιμητικής επιτροπής του άρθρου 15 του Ν. 2882/2001 και το έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας, στις οποίες τιμές αναφέρθηκε και ο μάρτυρας Τ.

Γ. που εξετάστηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαβρύτων. Το τελευταίο με την 56/2007 απόφασή του και κρίσιμο σκοπητέο χρόνο την 18 Απριλίου 2007, καθόρισε ως προσωρινές τιμές μονάδας αποζημιώσεως τις αναφερόμενες ειδικότερα σε αυτή που είναι οι εξής:

Α. Των ιδιοκτησιών ... 16) με αριθμό κτηματολογικού πίνακα (518) σε 50 ευρώ/τ.μ. και 17) με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 520 σε 28 ευρώ/τ.μ. Κρίσιμος χρόνος (αριθμός φύλλου 56 Ι) για τον καθορισμό της αποζημίωσης είναι η συζήτηση των κρινόμενων αιτήσεων (16-10-2008), δεδομένου ότι από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό (18-4-2007) παρήλθε έτος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 13 παρ.1 εδ.

β' του ν. 2882/2001, που προστέθηκε με το άρθρο 1 παρ.4 του ν. 2985/2002, 17 παρ.2 εδ. Γ' του Συντάγματος, όπως αναθεωρήθηκε από την Ζ' αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων με το από 6-4-2001 Ψήφισμα που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 85/18-4-2004 τεύχος Α') οι οποίες εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση, που η απαλλοτρίωση κηρύχθηκε μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος, χωρίς να υπολογίζεται η τυχόν ανατίμησή τους από την εξαγγελία ή την κήρυξη της απαλλοτρίωσης (αρθρ. 13 του ν. 2882/2001).

Έτσι, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, κατάσταση, αντικειμενική αξία, αλλά και την αξία άλλων παρομοίων ακινήτων στη περιοχή καθώς και την ετήσια πρόσοδο αυτών, η πραγματική αξία των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν με τις σημερινές τιμές και νομισματικές συνθήκες και κατά συνέπεια η πλήρης αποζημίωση, δηλαδή εκείνη με την οποία μπορούν να αντικατασταθούν τα απαλλοτριούμενα ακίνητα με άλλα ισάξιά τους και παράλληλα για τα εναπομείναντα τμήματα των ιδιοκτησιών των διαδίκων δικαιούχων, η αποζημίωση καλύπτει όχι μόνο την εκ της αποζημιώσεως και μόνο της εκτάσεως του όλου ακινήτου ζημία, αλλά και εκείνη που επήλθε από την εκτέλεση του έργου για το οποίο κηρύχτηκε η απαλλοτρίωση, η οριστική αποζημίωση ανά τιμή μονάδας για το έδαφος με τα επικείμενά του και όσα αναφέρονται παρακάτω αναλυτικά για τα επιμέρους ακίνητα ανέρχεται στα αναφερόμενα παρακάτω και στο διατακτικό ποσά.

Περαιτέρω, η κατά τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 17 του Συντάγματος "πλήρης αποζημίωση" πρέπει να περιλαμβάνει και την αξία των κατά το άρθρο 953 του ΑΚ συστατικών του ακινήτου, τα οποία θεωρούνται συναπαλλοτριούμενα σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κ.Α.Α.Α., έστω και αν δεν περιλαμβάνονται στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα.

Επομένως, δεδομένου ότι προσκομίζεται ο κτηματολογικός πίνακας για τα ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν, υπάρχει η αναγκαία προδικασία ακόμη και αν δεν περιλαμβάνονται στον πίνακα αυτό ορισμένα συστατικά των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και το δικαστήριο έχει την εξουσία να προσδιορίσει τιμή μονάδος αποζημιώσεως και για τα συστατικά αυτά όταν υποβάλλεται σχετικό αίτημα και από το αποδεικτικό υλικό που προσκομίζεται αποδεικνύεται η ύπαρξή τους.

Έτσι, αναλυτικά για τα επιμέρους ακίνητα πρέπει να λεχθούν τα εξής:

Περαιτέρω (αριθμός φύλλου 91 ΙΙ) οι ιδιοκτήτες (ιδιοκτησίες) με α.κ.π. 518 και 520 βρίσκονται στο Δ.Δ. Τράπεζα Διακόπτου και όλες βρίσκονται εκτός οικισμού για τις οποίες ισχύει το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας τους που ανέρχεται, 17,52 ευρώ/τ.μ. για την α.κ.π. 518 ιδιοκτησία και 17,52 ευρώ/τ.μ. για την α.κ.π. 520 ιδιοκτησία. Από αυτές οι α.κ.π. ... και 520 ιδιοκτησίες στη θέση Πούντα Δ.Δ. Τράπεζας του Δήμου Διακοπτού αποτελούν αγροτεμάχια εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός οικισμού σε απόσταση 1000 μέτρα περίπου από τη φημισμένη παραλία "Πούντας" Διακοπτού και έχουν δυνατότητα πρόσβασης στη Ν.Ε.Ο. Κορίνθου Πατρών και στο δρόμο προς το χιονοδρομικό κέντρο Καλαβρύτων και έτσι, λόγω της θέσης, εκτός από την αγροτική, δευτερευόντως μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν και σχετική οικοπεδική αξία και η αξία αυτών αποτιμάται σε 18 ευρώ/τ.μ. Πλεονεκτικότερη όμως κρίνεται η α.κ.π. 518 ιδιοκτησία στην ίδια ως άνω θέση με πρόσωπο επί της επαρχιακής οδού Διακόπτου-Καλαβρύτων, της οποίας η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης πρέπει να καθοριστεί σε 28 ευρώ/τ.μ.

Από τις ως άνω ιδιοκτησίες η α.κ.π. 518 ιδιοκτησία (αριθμός φύλλου 93 Ι) με δικαιούχους τους αιτούντες Κ. Μ. του Β. και Θ. Μ. του Β. σύμφωνα με την από 20-3-2007 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Σ. Φ., προέρχεται από μεγαλύτερο ακίνητο των αιτούντων αυτών στην ως άνω θέση και επί της επαρχιακής οδού Διακόπτου Καλαβρύτων που αποτελεί αγροτεμάχιο 3.983,23 τ.μ., άρτιο και οικοδομήσιμο από το οποίο απαλλοτριώνεται εδαφικό τμήμα 1572,25 τ.μ.

Το τμήμα που απομένει, εμβαδού 2.410,98 τ.μ. εξακολουθεί να είναι άρτιο και οικοδομήσιμο. Μετά όμως την αποκοπή του απαλλοτριούμενου τμήματος δεν έχει πλέον δυνατότητα πρόσβασης προς την Παλαιά και Νέα Εθνική οδό ούτε στο δρόμο Καλαβρύτων και επιπλέον η σήραγγα του ΟΣΕ που βρίσκεται ήδη στο στάδιο κατασκευής διέρχεται υπογείως από το έδαφος του με αποτέλεσμα να αποβαίνει δυσχερής η ανοικοδόμησή του και να δημιουργούνται περιορισμοί ως προς την θέση της οικοδομής που θα ανεγερθεί (βλ.

πρακτικό αριθμ. 30/13-12-2007 της Επιτροπής του άρθρου 15 του Ν. 2882/2001). Από την αιτία αυτή εκτιμάται ότι η απομένουσα ιδιοκτησία των αιτούντων υφίσταται μείωση της αρχικής αγοραστικής αξίας της σε ποσοστό 30 %, δηλαδή 2.410,98 τ.μ. χ 28 ευρώ=67.507,44 ευρώ χ 30 %=20.252,23 ευρώ, στο οποίο ποσό πρέπει να προσδιοριστεί η ιδιαίτερη αποζημίωση.

Στη συνέχεια η α.κ.π. 520 ιδιοκτησία (αριθμός φύλλου 93 ΙΙ) με δικαιούχους τους ίδιους ως άνω Κ. και Θ. Μ., που το όνομα του δεύτερου πρέπει να διορθωθεί στην αίτηση στο ως άνω ορθό, προέρχεται από μεγαλύτερο ακίνητο - αγροτεμάχιο των αιτούντων αυτών στην ίδια θέση Πούντα του Δ.Δ. Τράπεζας Διακόπτου, εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός οικισμού, εμβαδού 1390,16 τ.μ., μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο, από το οποίο απαλλοτριώνεται εδαφικό τμήμα κατά μεν τον κτηματολογικό πίνακα 724,80 τ.μ.

κατά δε την από 20-3-2007 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Σ. Φ. 768,80 τ.μ. και απομένει υπόλοιπο ιδιοκτησίας 621,36 τ.μ. Το εδαφικό τμήμα που απομένει δεν έχει πλέον πρόσβαση στον κόμβο προς Νέα και Παλαιά Εθνική οδό και λόγω της περιορισμένης εκτάσεως και της μεγάλης κλήσης που εμφανίζει, μεγαλύτερη από αυτή του απαλλοτριούμενου τμήματος, αλλά και την υπόγεια διέλευση από το έδαφός του της νέας σήραγγας ΟΣΕ, καθίσταται δυσχερής η εκμετάλλευσή του ακόμη και ως αγροτικό ακίνητο, οπότε υφίσταται μείωση της αρχικής αξίας του, όπως περί αυτού γνωμοδοτεί η Επιτροπή του αρθρ. 15 του Ν. 2882/2001 με τον αριθμ. 30/13-12-2007 πρακτικό της.

Η μείωση της αγοραστικής αξίας του εκτιμάται σε ποσοστό 20%, δηλαδή 621,36 τ.μ. χ 18 ευρώ =11.184,48 ευρώ χ 20% = 2.236,90 ευρώ στο οποίο ποσό πρέπει να καθοριστεί η ιδιαίτερη αποζημίωση.

Κατόπιν αυτών (αριθμός φύλλου 108 ΙΙ) οι υπό κρίση αιτήσεις και παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν δεκτές και ως ουσιαστικά βάσιμες κατά ένα μέρος, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

Με το πρώτο μέρος του πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως υπό την επίκληση του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου η αιτίαση ότι με το να προσδιορίσει την οριστική τιμή μονάδας αποζημιώσεως των απαλλοτριωθεισών εκτάσεων και να καθορίσει ιδιαίτερη αποζημίωση αυτών που απέμειναν στα αναφερόμενα στην απόφαση ποσά, παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 17 και 20 του Συντάγματος, του άρθρου 4 του Συντάγματος, τις διατάξεις του πρώτου προσθέτου Πρωτοκόλλου περί σεβασμού της περιουσίας, του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ περί των αρχών της δίκαιης δίκης και τις διατάξεις των άρθρων 13 παρ.1 και 4, 18, 19 και 20 του Κ.Α.Α.Α. (Ν. 2882/2001). Τούτο για το λόγο ότι οι προσδιορισθείσες από το Εφετείο τιμές οριστικής αποζημιώσεως υπολείπονται των πραγματικών τοιούτων. Όμως ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απαράδεκτος γιατί υπό την επίκληση της παραβιάσεως των μνησθεισών διατάξεων πλήττεται η ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο εκτίμηση των αποδείξεων (ΚΠολΔ 561 παρ.1).

Με το δεύτερο μέρος του πρώτου λόγου αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ για έλλειψη νομίμου βάσεως. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως καθόσον αφορά την υπ' αριθμό 518 α.κ.π. ιδιοκτησία των αναιρεσειόντων είναι αβάσιμος, γιατί όπως προκύπτει από τις προεκτεθείσες παραδοχές της ή προσβαλλόμενη απόφαση έχει σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, τόσο για την αξία των απαλλοτριωθεισών εκτάσεων όσο και για τη μείωση της αξίας των εκτάσεων που απέμειναν μετά την απαλλοτρίωση.

Αντιθέτως, κρίνεται βάσιμος ο άνω λόγος αναιρέσεως κατά το μέρος που αφορά την υπ' αριθμό 520 α.κ.π. ιδιοκτησία των αναιρεσειόντων, για την οποία το Εφετείο δέχθηκε ότι αυτή ενώ είναι αγροτική έκταση, δευτερευόντως μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει και σχετική οικοπεδική αξία. Με βάση την παραδοχή αυτή έκρινε ακολούθως ότι η αξία της αποτιμάται σε 18 ευρώ ανά τ.μ. Όμως, έτσι που έκρινε το Εφετείο ως προς την άνω ιδιοκτησία των αναιρεσειόντων υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Και τούτο γιατί χρησιμοποίησε την άνω ενδοιαστική και ασαφή διατύπωση "μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει και σχετική οικοπεδική αξία". Η παραδοχή αυτή αφορά σε ουσιώδες για την υπόθεση ζήτημα δηλαδή ο ασαφής χαρακτηρισμός της εκτάσεως ως εχούσης ή ως μη εχούσης οικοπεδική αξία επηρεάζει σημαντικά την αξία και το ύψος της καθοριστέας από το Εφετείο οριστικής αποζημιώσεως.

Επομένως, ο διαληφθείς λόγος αναιρέσεως καθόσον αφορά την προαναφερόμενη ιδιοκτησία των αναιρεσειόντων κρίνεται βάσιμος.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 18§4 του ΚΑΑΑ α) η δικαστική δαπάνη βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση και επιδικάζεται από το δικαστήριο με την ίδια απόφαση με την οποία καθορίζεται το ύψος της καταβλητέας αποζημιώσεως, β) η εκκαθάριση της δικαστικής δαπάνης γίνεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις, γ) το άρθρο 22 του ν.3693/1957 δεν εφαρμόζεται, δ) η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου με την οποίαν καθορίζεται η προσωρινή τιμή μονάδος αποζημιώσεως αποτελεί ως προς τη δικαστική δαπάνη εκτελεστό τίτλο εις βάρος του υπόχρεου προς αποζημίωση, εάν και οι δύο διάδικοι αποδέχθηκαν την απόφαση αυτή ή παρήλθε άπρακτη η προθεσμία ασκήσεως αιτήσεως οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως, ε) σε περίπτωση εμπρόθεσμης αιτήσεως το Εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημιώσεως, στ) στη δίκη του προσωρινού ή οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως του απαλλοτριουμένου σύμφωνα με τα άρθρα 18, 19 και 20 του ΚΑΑΑ ένα είναι το αντικείμενο της δίκης, ο προσδιορισμός της αποζημιώσεως (προσωρινός ή οριστικός) και συνεπώς μία αμοιβή του δικηγόρου σε ποσοστό επί της αξίας του αντικειμένου αυτού της δίκης ορίζεται (άρθρα 100 §1, 114§5 του Κώδικα Δικηγόρων).

Κατ' ακολουθίαν τούτων σε περίπτωση εμπρόθεσμης αιτήσεως για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως στο Εφετείο, μετά τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημιώσεως, η δικαστική δαπάνη περιλαμβάνει: 1) τα γενόμενα για τη διεξαγωγή και υπεράσπιση της δίκης έξοδα που ήταν απαραίτητα (άρθρο 189§1 ΚΠολΔ), 2) την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου για την παράστασή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου, καθώς και για την παράστασή του ενώπιον του Εφετείου (άρθρα 109 και 111 Κώδικα περί Δικηγόρων) και 3) την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου σε ποσοστά επί της καθοριζομένης οριστικής αποζημιώσεως και δη 2% για τη σύνταξη αιτήσεως ή ανταιτήσεως και 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της αιτήσεως ή ανταιτήσεως (ΑΠ 1170, 1174/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο καταδίκασε την υπόχρεη προς αποζημίωση εταιρεία με την επωνυμία "ΕΡΓΑ ΟΣΕ Α.Ε." στα δικαστικά έξοδα των αντιδίκων της δικαιούχων της αποζημιώσεως τα οποία όρισε: α)σε ποσοστό 3% για όσους άσκησαν αυτοτελείς αιτήσεις και σε ποσοστό 2% για τους λοιπούς επί του ποσού της οριστικής αποζημιώσεως που προσδιορίστηκε με την απόφαση αυτή και β) επιπλέον ποσό τριακοσίων πενήντα (350) ευρώ ως αμοιβή κάθε πληρεξουσίου δικηγόρου τους που κατά περίπτωση εκπροσώπησε καθένα ή ομάδα αυτών ως αμοιβή τους για την παράστασή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαβρύτων και του παρόντος Δικαστηρίου και γ) στην περίπτωση των τριών, ως άνω αυτοτελών αιτήσεων αναγνώρισης δικαιούχων στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ ως δικαστικά έξοδα των αιτούντων σε κάθε περίπτωση σε αυτές, τα οποία ποσά θα παρακατατεθούν στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠ & Δ) υπέρ του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή τις διατάξεις των άρθρων 17 παρ.2 και 4 του Συντάγματος, 18 παρ.4, 29 παρ.1 και 2 του Ν. 2882/2001, 100, 103, 107, 109, 110 και 111 του ΝΔ 3026/1954, άρθρο 6 της ΕΣΔΑ και άρθρο 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, περιέλαβε δε πλήρεις, σαφείς και όχι αντιφατικές αιτιολογίες σε όλα τα ουσιώδη κατά νόμο στοιχεία στο θέμα του καθορισμού ενιαίας δικαστικής δαπάνης τόσο για τη διαδικασία του οριστικού όσο και τη διαδικασία του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημιώσεως. Επομένως είναι αβάσιμα όσα αντίθετα υποστηρίζονται από τους αναιρεσείοντες με τον δεύτερο από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το κεφάλαιο που αφορά την με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 520 ιδιοκτησία των αναιρεσειόντων, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, που ηττάται, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 90/2009 απόφαση του Εφετείου Πατρών, κατά το κεφάλαιο που αφορά τη με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 520 ιδιοκτησία των αναίρεσε ιόντων.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση κατά το ως άνω κεφάλαιο, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, τα οποία καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Ιουνίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουλίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ