1253/2022 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1253 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1253/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Δεκεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Κοινοπραξίας με την επωνυμία "Κ/Ξ ΙΝΤΡΑΚΑΤ - Κ/Ξ ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ ΕΛΛΑΣ ΑΤΕ - ΙΝΤΡΑΚΑΤ", που εδρεύει στην Παιανία Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικής διαδόχου της αρχικά προσφεύγουσας Κοινοπραξίας με την επωνυμία "Κ/Ξ ΠΡΙΣΜΑ ΔΟΜΗ ΑΤΕ - Κ/Ξ ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ ΕΛΛΑΣ ΑΤΕ - ΠΡΙΣΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΤΕ", η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Παναγιώτη Γιαννόπουλο και Χρυσόστομο Βελάκη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και τον πληρεξούσιο δικηγόρο Στυλιανό Σταματόπουλο που ανακάλεσε την από 2/12/2021 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε στο ακροατήριο και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικής διαδόχου της αρχικά καθ'ης η προσφυγή Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΘΕΜΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΕ", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Σταμούλη και κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο πληρεξούσιος της ως άνω αναιρεσιβλήτου, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, ζήτησε την αναβολή της συζήτησης της κρινόμενης αίτησης σε μεταγενέστερη δικάσιμο, για τους λόγους που ανέπτυξε. Το Δικαστήριο, αφού διασκέφθηκε με την παρουσία και του Γραμματέα του, απέρριψε το αίτημα αναβολής και διέταξε την πρόοδο της δίκης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/4/2014 προσφυγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πενταμελές Εφετείο Θράκης.

Εκδόθηκε η 51/2018 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/2/2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο παραστάς στο ακροατήριο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου 13 παρ. 4 και 5 ν. 1418/1984, με αριθμό 51/2018 τελεσίδικη απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης, με την οποία, αφενός μεν απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η από 10-4-2014 προσφυγή της Κοινοπραξίας με την επωνυμία "Κ/Ξ ΠΡΙΣΜΑ ΔΟΜΗ ΑΤΕ - Κ/Ξ ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ ΕΛΛΑΣ ΑΤΕ - ΠΡΙΣΜΑ ΔΟΜΗ ΑΤΕ" (οιονεί καθολική διάδοχος της οποίας είναι η αναιρεσείουσα), αφετέρου δε έγινε εν μέρει δεκτή κατ' ουσίαν η συνεκδικαζόμενη, από 7-10-2014 προσφυγή της ίδιας Κοινοπραξίας κατά της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΘΕΜΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΕ" (οιονεί καθολική διάδοχος της οποίας είναι η αναιρεσίβλητη). Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ ) και, συνεπώς, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της ( άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ ).

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 556 και 578 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι κύρια θετική προϋπόθεση για την άσκηση αίτησης αναίρεσης είναι η συνδρομή εννόμου συμφέροντος στο πρόσωπο του αναιρεσείοντος. Το έννομο συμφέρον αυτού θεμελιώνεται στη βλάβη του ηττημένου διαδίκου από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης. Τέτοια βλάβη υπάρχει όταν απορρίπτονται ολικά ή μερικά οι αιτήσεις του ή γίνονται ολικά ή μερικά δεκτές έναντι αυτού οι αιτήσεις του αντιδίκου του και, επομένως, η βλάβη του αναιρεσείοντος πρέπει να υπάρχει σε σχέση με τον αντίδικό του, υπέρ του οποίου η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει κάποια διάταξη. Το έννομο δε συμφέρον πρέπει να υπάρχει για καθένα των λόγων αναίρεσης, κρίνεται από την προσβαλλομένη απόφαση και, εφόσον δεν θεμελιώνεται από τα εκτιθέμενα στο δικόγραφο της αναίρεσης και δεν προκύπτει από το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, ο αντίστοιχος λόγος απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 39/2020, ΑΠ 447/2019, ΑΠ 1415/2019, ΑΠ 10/2019). Στην προκείμενη περίπτωση, από την επιτρεπτή (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτουν τα εξής: Η προσφεύγουσα Κοινοπραξία με την επωνυμία "Κ/Ξ ΠΡΙΣΜΑ ΔΟΜΗ ΑΤΕ - Κ/Ξ ΑΡΧΙΡΟΔΟΝ ΕΛΛΑΣ ΑΤΕ - ΠΡΙΣΜΑ ΔΟΜΗ ΑΤΕ" άσκησε κατά της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΘΕΜΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΕ", (α) την από 10-4-2014 προσφυγή, με την οποία, κατ' εκτίμηση των αιτημάτων της, ζήτησε να αναγνωριστεί ότι είναι άκυρη η με αριθ. πρωτ. 75116/20-2-2014 πράξη της Διευθύνουσας Υπηρεσίας της καθ' ης η προσφυγή, κατά το μέρος που σ' αυτήν δεν περιελήφθη ότι η προσφεύγουσα δικαιούται αναθεώρησης τιμών κατά το χρονικό διάστημα της παράτασης, από 31-3-2013 έως 15-9-2014, και να αναγνωρισθεί ότι δικαιούται αναθεώρησης τιμών κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα και (β) την από 7-10-2014 προσφυγή, με το ίδιο περιεχόμενο και ίδια αιτήματα με της πρώτης προσφυγής και με επιπλέον αιτήματα, την αναγνώριση της ακυρότητας της σιωπηρής απόρριψης της με αριθ. πρωτ. 75414/7-3-2014 ένστασής της κατά της ανωτέρω με αριθ. πρωτ. 75116/20-2-2014 πράξης και της σιωπηρής απόρριψης της από 10-5-2014 αίτησης θεραπείας κατά της σιωπηρής απόρριψης της ανωτέρω ένστασής της. Επί των ανωτέρω προσφυγών, οι οποίες συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 51/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης. Με αυτήν, η πρώτη, από 10-4-2014, προσφυγή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω μη τήρησης της ενδικοφανούς προδικασίας του άρθρου 12 του ν. 1418/1984 (ήτοι, άσκησης ένστασης και αίτησης θεραπείας), η οποία, κατ' άρθρο 13 παρ. 3 του ίδιου νόμου, προηγείται υποχρεωτικά της δικαστικής επίλυσης της διαφοράς, ενώ η δεύτερη, από 7-10-2014, προσφυγή, της άσκησης της οποίας είχε προηγηθεί η προαναφερθείσα ενδικοφανής προδικασία, έγινε εν μέρει δεκτή κατ' ουσίαν και, αφού αναγνωρίστηκε η μερική ακυρότητα των προσβαλλόμενων πράξεων, αναγνωρίστηκε ότι η προσφεύγουσα δικαιούται αναθεώρησης των τιμών για το επιμέρους χρονικό διάστημα της παράτασης, από 1-7-2013 έως 2-9-2013. Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνιστάμενη στο ότι το Εφετείο, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων (ΑΠ 570/2014, ΑΠ 519/2014) των άρθρων 12 και 13 του Ν. 1418/1984, 46 ΚΑΕΕ (Κανονισμού Ανάθεσης και Εκτέλεσης Έργων της καθ' ης), 5 παρ. 8 εδαφ. α Ν. 2229/1994 και 5 παρ. 7 Ν. 2408/1996, απέρριψε ως απαράδεκτη την από 10-4-2014 προσφυγή της. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος της αναιρεσείουσας, δεδομένου ότι αυτή δεν υφίσταται οποιαδήποτε βλάβη από την απόρριψη της άνω προσφυγής, αφού το προβαλλόμενο με αυτήν αίτημα εξετάστηκε από το Εφετείο και έγινε, κατά τα προαναφερόμενα, δεκτό με την μερική αποδοχή της από 7-10-2014 συνεκδικαζόμενης, με όμοιο περιεχόμενο και αιτήματα, προσφυγής της. Σύμφωνα με την αποτελούσα ουσιαστικού νόμου διάταξη του άρθρου 34 ΚΑΕΕ (Κανονισμός Ανάθεσης και Εκτέλεσης Έργων της καθ' ης), ο οποίος εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. 117460 οικ./22-10-1997 απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και συμπληρώθηκε με την υπ' αριθμ. 24599/6-2-1998 απόφαση του ίδιου Υπουργού, η έγκριση δε αυτή έγινε κατόπιν νομοθετικής εξουσιοδότησης, που παρασχέθηκε με το άρθρο 5 παρ. 7 εδαφ. α Ν. 2408/1996, σε συνδ. με άρθρο 5 παρ. 8 Ν. 2229/1994), "Ο ανάδοχος κατά την υπογραφή της σύμβασης αναλαμβάνει την ευθύνη της έγκαιρης αποπεράτωσης του έργου. Δεν αποτελεί ανωτέρα βία η μετά την υπογραφή της σύμβασης μεταβολή της τιμής των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν, του ύψους των ημερομισθίων, των φόρων προς το δημόσιο και των εισφορών σε ασφαλιστικούς οργανισμούς και γενικά των στοιχείων που επηρεάζουν το κόστος κατασκευής και, επομένως, οι ανωτέρω μεταβολές δεν αποτελούν λόγους αναθεώρησης των τιμών του συμβατικού τιμήματος βάσει της κείμενης νομοθεσίας. Για την αντιμετώπιση των ενδεχόμενων οικονομικών αναγκών που προκύπτουν από τις ανωτέρω αιτίες προκαταβάλλεται στον ανάδοχο ποσοστό έως και 25% του συμβατικού τιμήματος, όπως ορίζεται στο άρθρο 31 του παρόντος Κανονισμού. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται αναθεώρηση τιμών μόνο σε περίπτωση καθυστέρησης του χρονοδιαγράμματος από αποκλειστική υπαιτιότητα του κυρίου του έργου ή της αναθέτουσας αρχής πέραν του τριμήνου". Περαιτέρω κατά την έννοια του άρθρ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύεται ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν επαρκώς τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, για την κρίση από το Δικαστήριο της ουσίας, περί της συνδρομής των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, η οποία αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με τον χαρακτηρισμό των περιστατικών, που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 1/1999). Η έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης λόγω ελλιπών, ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, πρέπει να προκύπτει από τη διατυπωθείσα, προς στήριξη του διατακτικού της απόφασης, ελάσσονα πρόταση του δικαστηρίου, δηλαδή από τις παραδοχές της απόφασης επί των ζητημάτων που ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και με βάση τις οποίες το δικαστήριο, ως αναγκαίες, κατέληξε στην κρίση περί παραδοχής ή απόρριψης της αγωγής, της ένστασης ή αντένστασης. Εάν τα περιστατικά που προβάλλονται με τους λόγους αναίρεσης δεν αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας από το δικαστήριο ή αν αυτά ως εκ περισσού διατυπώθηκαν ως παραδοχές της απόφασης, χωρίς να είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του αξιούμενου με την αγωγή δικαιώματος και τη στήριξη του διατακτικού της απόφασης, με βάση τους προταθέντες ισχυρισμούς των διαδίκων ή αν οι παραδοχές της απόφασης ανάγονται σε μη προταθέντα κατ` ένσταση ή αντένσταση ισχυρισμό των διαδίκων, τότε οι σχετικές, προς θεμελίωση των λόγων αυτών αναίρεσης, αιτιάσεις, στηρίζονται σε εσφαλμένη προϋπόθεση ή είναι αλυσιτελείς και οι λόγοι αναίρεσης απορρίπτονται ως αβάσιμοι (ΑΠ 10/2021, ΑΠ 2090/2017, ΑΠ 255/2010). Στη συγκεκριμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι το Εφετείο, εκτιμώντας το σύνολο των νομίμως επικληθέντων και προσκομισθέντων από τους διαδίκους αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε κατά πιθανολόγηση, κατά το ενδιαφέρον τον δεύτερο αναιρετικό λόγο μέρος τα ακόλουθα: "... Η ορισθείσα με την 3η ΣΣΕ ημεροχρονολογία της 30ης-6-2013, ως καταληκτική ημερομηνία περαίωσης των εργασιών, κατόπιν των διαδοχικών παρατάσεων, ασφαλώς δεν μπόρεσε να τηρηθεί, λόγω της κατά τα ως άνω διακοπής των εργασιών μέχρι την 2-9-2013. Ακολούθως, η προσφεύγουσα με το υπ' αριθμ. πρωτ. 345/177/18-12-2013 έγγραφό της ζήτησε τη χορήγηση χρονικής παράτασης του έργου μέχρι την 15-9-2014 και με την υπ' αριθμ. 75116/20-2-2014 πράξη της καθής εγκρίθηκε η παράταση της συμβατικής προθεσμίας περαίωσης των εργασιών έως την 15-9-2014, όμως δεν περιελήφθη στην ανωτέρω πράξη της καθής αν η προσφεύγουσα δικαιούται αναθεώρησης τιμών κατά το χρονικό διάστημα της παράτασης από 1-7-2013 έως 15-9-2014. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι δικαιούται αναθεώρησης κατ' άρθρο 34.2 του ΚΑΕΕ της καθής, γιατί η καθυστέρηση του χρονοδιαγράμματος του έργου πέραν του τριμήνου οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα της καθής, λόγω του ότι δεν είχε εξασφαλίσει τις αναγκαίες πιστώσεις για την πρόοδο των εργασιών του έργου. Πράγματι πιθανολογείται ότι για το χρονικό διάστημα από 1-7-2013 μέχρι 2-9-2013, κατά το οποίο είχαν διακοπεί οι συμβατικές εργασίες, λόγω της υπερημερίας της καθής ως προς την αποπληρωμή των 38ου και 39ου λογαριασμών του έργου, υφίσταται αποκλειστική υπαιτιότητα της καθής για την καθυστέρηση του χρονοδιαγράμματος ολοκλήρωσης του έργου, σε τούτο δε συνηγορούν και οι διαπιστώσεις των επιβλεπόντων το έργο μηχανικών, Π. Π. και Α. Ν., όπως αυτές καταγράφονται στο προεκτεθέν υπ' αριθμ. πρωτ. Ε/.../11-10-2013 έγγραφο που έχουν συντάξει και, συνεπώς, η προσφεύγουσα για το ως άνω χρονικό διάστημα των 64 ημερών, εντός του οποίου, παρά τη διακοπή των εργασιών, μπορούσαν να εκτελεστούν επείγουσες εργασίες προς αποτροπή κινδύνου βλάβης του έργου, δικαιούται αναθεώρησης, σημειουμένου ότι αβασίμως υποστηρίζει η καθής ότι πρέπει να αφαιρεθούν από το ως άνω χρονικό διάστημα τρεις μήνες, καθόσον κατά τη διατύπωση του άρθρου 34.2 του ΚΑΕΕ της καθής το εν λόγω τρίμηνο αναφέρεται στην πέραν αυτού καθυστέρηση του χρονοδιαγράμματος και δεν αφορά την αφαίρεσή του από την αναθεωρητική περίοδο. Όμως, για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα, ήτοι από 3-9-2013 μέχρι 15-9-2014, κατά το οποίο δεν υπήρχε διακοπή των εργασιών, η προσφεύγουσα δεν δικαιούται αναθεώρησης τιμών, καθόσον δεν ευθύνεται αποκλειστικά η καθής για την καθυστέρηση των εργασιών πέραν του ορισθέντος χρόνου. Συγκεκριμένα, μέχρι το μήνα Δεκέμβριο του έτους 2009, όταν για πρώτη φορά η προσφεύγουσα προέβη σε διακοπή των εργασιών και ενώ είχε μεσολαβήσει από την υπογραφή της σύμβασης και την εγκατάσταση της αναδόχου στο έργο χρονικό διάστημα έξι ετών, είχαν εκτελεστεί εργασίες που αντιστοιχούσαν σε ποσοστό 82,98% επί του συνόλου των ανατεθεισών εργασιών της αρχικής σύμβασης, σε ποσοστό 71,78% επί του συνόλου των ανατεθεισών εργασιών της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης και σε ποσοστό 55,71% επί του συνόλου των ανατεθεισών εργασιών της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης. Καθόλο αυτό το χρονικό διάστημα, έστω και με καθυστερήσεις, είχαν αποπληρωθεί τριάντα τέσσερις λογαριασμοί του έργου και συνεπώς η προσφεύγουσα μπορούσε να χρηματοδοτήσει τη ροή των προς εκτέλεση εργασιών, λαμβανομένου υπόψη μάλιστα ότι συμβατικώς είχε αναλάβει τον κίνδυνο ότι η πληρωμή του έργου από τον ανάδοχο θα ακολουθεί τη χρηματοδότησή του. Ακολούθως, από τα τέλη Δεκεμβρίου του έτους 2010, που αποπληρώθηκαν οι 35ος και 36ος λογαριασμοί του έργου και εξέλιπε ο λόγος διακοπής των εργασιών, μέχρι το μήνα Φεβρουάριο του έτους 2013 που εκ νέου δημιουργήθηκε πρόβλημα με τη χρηματοδότηση του έργου, με τη μη πληρωμή του 38ου λογαριασμού, ήτοι για χρονικό διάστημα δύο ετών περίπου, πάλι δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρώσει η προσφεύγουσα τις ανατεθείσες σ' αυτήν εργασίες με την κύρια σύμβαση και τις δύο συμπληρωματικές της. Κατά το ως άνω χρονικό διάστημα πληρώθηκε ο 37ος λογαριασμός του έργου για εργασίες με καθαρή αξία (προ ΦΠΑ) ποσού 1.034.050,16 ευρώ και συνεπώς η προσφεύγουσα δεν αντιμετώπισε προβλήματα ως προς τη ροή της χρηματοδότησης. Εν τω μεταξύ η προσφεύγουσα με το υπ' αριθμ. .../27-7-2011 έγγραφό της, επικαλούμενη εκτέλεση του έργου σε ποσοστό άνω του 80% του προϋπολογισμού του, αιτήθηκε τη χορήγηση από την καθ' ης επιπρόσθετης προκαταβολής του εργολαβικού ανταλλάγματος ποσού 1.000.000 ευρώ και εν τέλει αποφασίσθηκε από την καθ' ης η χορήγηση πρόσθετης προκαταβολής ποσού 400.000 ευρώ, κατ' αυτόν δε τον εναλλακτικό, της αναθεώρησης των τιμών, τρόπο, προβλεπόμενο στο άρθρο 34.1 του ΚΑΕΕ της καθ' ης, αντιμετωπίσθηκαν οι οικονομικές ανάγκες από τις μεταβολές των τιμών και του εργατικού κόστους του έργου. Στη συνέχεια, από τις αρχές Σεπτεμβρίου του έτους 2013, όταν εξέλιπε ο λόγος της δεύτερης διακοπής των εργασιών, αποπληρωθέντων εν τω μεταξύ του 38ου και 39ου λογαριασμών του έργου, η προσφεύγουσα δεν επανεκκίνησε αμέσως τις συμβατικές εργασίες, αλλά επέλεξε να αιτηθεί δια του υπ' αριθ. 338/15-10-2013 εγγράφου της εκ νέου τη χορήγηση προκαταβολής ποσού 600.000 ευρώ, επικαλούμενη πάλι εκτέλεση του έργου σε ποσοστό άνω του 80%, παρά το γεγονός ότι είχε μεσολαβήσει χρονικό διάστημα διετίας, χωρίς προβλήματα στην πληρωμή του εργολαβικού ανταλλάγματος και κατά το οποίο δεν υφίστατο διακοπή των εργασιών, συνομολογώντας εξωδίκως τους χαμηλούς ρυθμούς στην περαίωση των ανεκτέλεστων συμβατικών εργασιών. Η καθ' ης, ενόψει της ολιγωρίας της προσφεύγουσας να επανεκκινήσει τις εργασίες, με το υπ' αριθμ. πρωτ. .../22-10-2013 έγγραφό της επεσήμανε σ' αυτήν ότι η καθυστέρηση στην επανεκτέλεση των συμβατικών εργασιών που είχαν απομείνει για την ολοκλήρωση του έργου θα οφείλεται στην αποκλειστικής της υπαιτιότητα, εν τέλει δε, κατόπιν παραδοχής σχετικού αιτήματος της προσφεύγουσας, η προθεσμία περαίωσης των εργασιών παρατάθηκε, για το συμφέρον του έργου, μέχρι την 15-9-2014, χωρίς, όμως, να θεμελιώνεται κατά τα ως άνω υπαιτιότητα της καθ' ης για την καθυστέρηση των εργασιών. Άλλωστε, δεδομένου ότι ήδη από το Δεκέμβριου του έτους 2009 οι εργασίες, που είχαν ανατεθεί στην ανάδοχο με την κύρια σύμβαση, είχαν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους ολοκληρωθεί (είχε εκτελεστεί ποσοστό 82,98% επί του συνόλου των ανατεθεισών εργασιών, ως τούτο ρητά δήλωσε η προσφεύγουσα στην από 23-12-2009 ειδική δήλωση διακοπής των εργασιών), οι ανεκτέλεστες εργασίες του έργου στη συντριπτική τους πλειοψηφία αφορούσαν εργασίες, που είχαν ανατεθεί στην ανάδοχο με τις συμπληρωματικές συμβάσεις και μάλιστα με επικαιροποιημένες τιμές, βάσει των 4ου, 5ου και 6ου Πρωτοκόλλων Κανονισμού Τιμών Μονάδας Νέων Εργασιών και ως εκ τούτου οι επελθούσες μεταβολές των οικονομικών στοιχείων του έργου είχαν καλυφθεί, μη απαιτουμένης της αναθεώρησης των τιμών. Κατ' ακολουθία των προεκτεθέντων η κρινόμενη προσφυγή - αγωγή πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή ως βάσιμη κατ' ουσίαν και να αναγνωρισθεί ότι η ενάγουσα δικαιούται αναθεώρησης των τιμών για το έργο "ΓΕΝΙΚΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ" για το χρονικό διάστημα από 1-7-2013 μέχρι 2-9-2013, ακυρουμένης κατά τούτο της βλαπτικής πράξης της καθ' ης, αντιστοίχως δε ακυρουμένων κατά τούτο και των απορριπτικών αποφάσεων επί των ενδικοφανών βοηθημάτων, που άσκησε η προσφεύγουσα κατ' αυτής, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό..". Με τις παραπάνω κρίσεις του το δικάσαν εφετείο, υπέπεσε στην πλημμέλεια της εκ πλαγίου παράβασης των άρθρων 28, 31, 32 και 34 ΚΑΕΕ, καθόσον: α) αφενός δέχεται ότι ο λόγος της δεύτερης διακοπής του έργου εξέλιπε μόλις το Σεπτέμβριο του 2013, και αφετέρου ότι, είχε μεσολαβήσει χρονικό διάστημα διετίας "χωρίς προβλήματα στην πληρωμή του εργολαβικού ανταλλάγματος" (χωρίς διακοπή των εργασιών", β) διατυπώνει στο αποδεικτικό του πόρισμα κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο την κρίση ότι η αναιρεσείουσα είχε επιδείξει χαμηλούς ρυθμούς στην περαίωση των ανεκτέλεστων συμβατικών εργασιών κατά το προηγούμενο διάστημα, χωρίς ωστόσο να μνημονεύει ποιος ήταν ο προβλεπόμενος κατά τη σύμβαση ρυθμός εκτέλεσης των υπολειπόμενων εργασιών και ποιες οι εργασίες τις οποίες πράγματι εκτέλεσε η αναιρεσείουσα. Κατά το σημείο τούτο, επομένως, το δικάσαν Εφετείο αναφερόμενο αφηρημένα σε χαμηλούς ρυθμούς περαίωσης των ανεκτέλεστων συμβατικών εργασιών περιορίζεται στη διατύπωση αξιολογικής κρίσης, η οποία παρατιθέμενη αφηρημένα και χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένα πραγματολογικά στοιχεία καθιστά αδύνατο τον αναιρετικό έλεγχο, γ) δέχεται τη συνδρομή ολιγωρίας στο πρόσωπο της αναιρεσείουσας, χωρίς να παραθέτει ως αποδειχθέντα κατά την κατάστρωση του αποδεικτικού του πορίσματος συγκεκριμένα περιστατικά, από τα οποία να προκύπτει η ολιγωρία αυτή, δ) ενώ δέχεται ότι η αναιρεσίβλητη αποδέχθηκε το αίτημα της αναιρεσείουσας για παράταση των εργασιών, δεν διευκρινίζει για ποιο λόγο χορηγήθηκε εντούτοις η παράταση αυτή από την αναιρεσίβλητη, καθόσον η τελευταία διατύπωνε στο υπ' αριθμ. πρωτ. .../22-10-2013 έγγραφό της την θέση ότι θεωρεί αποκλειστικά υπαίτια την εργολάβο κοινοπραξία, ε) ενώ καταλογίζει πταίσμα στην αναιρεσείουσα, επειδή επέλεξε να ζητήσει την χορήγηση νέας προκαταβολής, παρά το γεγονός ότι είχε μεσολαβήσει χρονικό διάστημα διετίας, χωρίς προβλήματα στην πληρωμή του εργολαβικού ανταλλάγματος, αλλού δέχεται ότι η διακοπή εκτέλεσης του έργου εκ μέρους της αναιρεσείουσας, που έλαβε χώρα μεταξύ Φεβρουαρίου 2013 και Σεπτεμβρίου 2013, ήταν δικαιολογημένη, κρίσεις λογικώς ασύμβατες μεταξύ τους. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, κατά το δεύτερο λόγο αυτής, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο οποίος, σημειωτέον, περιλαμβάνεται μεταξύ των περιοριστικά αναφερομένων λόγων αναίρεσης στην παρ. 6 άρθρου 13 Ν. 1418/1984 (ήδη άρθρο 77 παρ. 6 Ν. 3669/2008), να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το προαναφερθέν μέρος της, και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παραβόλου, που κατέβαλε για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης (άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας που υποβλήθηκε με τις προτάσεις της (άρθρα 106, 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΔΕΧΕΤΑΙ εν μέρει την από 10-2-2020 αίτηση (αριθ. καταθ. 5/2020, αριθ. δικ. 439/2020) για αναίρεση της 51/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης.

ΑΝΑΙΡΕΙ την ανωτέρω απόφαση, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά το ανωτέρω αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση του κατατεθέντος παράβολου στην αναιρεσείουσα. Και, ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Μαΐου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Ιουλίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ