Supreme Court reverses appeal court ruling on seizure of third party's assets due to failure to declare debt.

Απόφαση 1251 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1251/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο ..., Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αγγελική Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 21 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και της Γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, και στην προκειμένη περίπτωση από τον Διευθυντής του ... Θεσσαλονίκης, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια του Ελένη Πασαμιχάλη Νομικό Σύμβουλο του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΤΑΙΡΙΑ" με τον διακριτικό τίτλο "..." που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Ανδρουτσόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την .../6-11-2009 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:19578/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1116/2014 του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 30-3-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

O Εισηγητής Αρεοπαγίτης Θωμάς Γκατζογιάννης, ανέγνωσε την από 20-1-2016 έκθεση του κωλυομένου να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτη Αθανάσιου Καγκάνη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 1116/2014 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία απέρριψε την έφεση που είχε ασκήσει το αναιρεσείον κατά της 19578/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία είχε γίνει δεκτή κατ’ ουσία η από 6.11.2009 ανακοπή της αναιρεσίβλητης κατά του με αριθ. πρωτ. .../24.4.2009 κατασχετήριου εγγράφου του Προϊσταμένου του ΣΤ’ ... Θεσσαλονίκης και η διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης που επισπεύδεται σε βάρος της δυνάμει της 2/2009 απόφασης και της .../13.10.2009 ταμειακής βεβαίωσης του Προϊσταμένου του Τελωνείου αυτού.

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 και 564 παρ. 1 ΚΠολΔ και άρθρο 11 του Κώδικα Δικών Δημοσίου).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 32 του ΚΕΔΕ (ν.δ. 356/74), σε περίπτωση κατασχέσεως σε χέρια τρίτου, αν ο τρίτος δεν οφείλει τίποτα ή δεν οφείλει όλα τα χρήματα και άλλα πράγματα που αναφέρονται στο κατασχετήριο έγγραφο του Δημόσιου Ταμείου, ή αν δεν είναι υποχρεωμένος να τα αποδώσει αμέσως, εξ αιτίας των συμφωνιών ανάμεσα σ’ αυτόν και τον οφειλέτη ή εξ αιτίας άλλου νομικού λόγου, ο τρίτος οφείλει να το δηλώσει μέσα σε προθεσμία οκτώ ημερών από την επίδοση του κατασχετηρίου.

Η δήλωση αυτή γίνεται εγγράφως, με αναφορά που επιδίδεται με δικαστικό κλητήρα στο Διευθυντή του Δημοσίου Ταμείου που εξέδωσε το κατασχετήριο έγγραφο, ή προφορικώς στον Ειρηνοδίκη της κατοικίας ή της διαμονής του τρίτου, ο οποίος συντάσσει έκθεση, την οποία στέλνει στο Διευθυντή του Δημόσιου Ταμείου μέσα σε 24 ώρες.

Κατά δε τη διάταξη του επομένου άρθρου 33 του ιδίου ΚΕΔΕ, όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή της με άρθρο 67 παρ. 1 ν. 3842/2010, αν ο τρίτος δεν κάνει τη δήλωση αυτή ή την κάνει εκπρόθεσμα ή όχι κατά τον τύπο που διαγράφει η ως άνω διάταξη του άρθρου 32, λογίζεται οφειλέτης της όλης ποσότητας για την οποία έγινε η κατάσχεση στα χέρια του.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι κατά τον ΚΕΔΕ, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο για την υπόθεση χρόνο, η παράλειψη του τρίτου να δηλώσει αν υπάρχει η απαίτηση ή αν έχει στα χέρια του το πράγμα που κατασχέθηκε, ή η εκπρόθεσμη ή παράτυπη δήλωση, δημιουργεί αμάχητο τεκμήριο ότι ο τρίτος είναι οφειλέτης της ποσότητας που κατασχέθηκε στα χέρια του, κατά του οποίου δεν χωρεί ανταπόδειξη, κατ’ αντίθεση με τον ΚΠολΔ (άρθρο 985 παρ.3), κατά τον οποίο η ως άνω παράλειψη του τρίτου εξομοιώνεται με αρνητική δήλωση.

Το αμάχητο τούτο τεκμήριο δημιουργείται μόνο στις ως άνω αναφερόμενες τρεις περιπτώσεις του άρθρου 33 του ΚΕΔΕ (ΑΠ 96/2016, ΑΠ 1162/2015, ΑΠ 1383/2012). Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Με το υπ’ αριθμό πρωτ. ΕΜΠ ...3.2009 κατασχετήριο έγγραφο του Προϊσταμένου του ...υ Θεσσαλονίκης, το οποίο επιδόθηκε στην ήδη εφεσίβλητη-ανακόπτουσα Τράπεζα στις 3-4-2009, κατασχέθηκαν αναγκαστικά στα χέρια της, ως τρίτης, χρηματικές απαιτήσεις και οποιασδήποτε άλλης μορφής χρηματικές καταθέσεις του οφειλέτη του εκκαλούντος-καθ’ ου η ανακοπή Ελληνικού Δημοσίου, Θ.

Π. του Χ., μέχρι του ποσού των 45556,04 ευρώ, προς ικανοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών του προς το εκκαλούν, οι οποίες, σύμφωνα με τον από 6.3.2009 ενσωματωμένο στο κατασχετήριο έγγραφο πίνακα, αφορούν πολλαπλά τέλη του οικονομικού έτους 1999, πλέον προσαυξήσεων και τελών, συνολικού ύψους 4 5.556,04 ευρώ. Επί της κατασχέσεως αυτής, η εφεσίβλητη κατέθεσε ενώπιον του Ειρηνοδίκη Αθηνών, εμπρόθεσμα, στις 9-4-2009, την κατά το άρθρο 32 του ΚΕΔΕ, δήλωσή της, για την οποία συντάχθηκε η υπ’ αριθμό .../9-4-2009 έκθεση, με την οποία δήλωσε ότι στα χέρια της και, συγκεκριμένα, στο κατάστημα Λάρισας, με κωδικό 300, υφίστανται απαιτήσεις με δικαιούχο τον οφειλέτη του Δημοσίου και άλλους συνδικαιούχους, ποσού 474,77 ευρώ και 5.097,17 ευρώ, που δεσμεύθηκαν και στις 24-4-2009 κατέθεσε επίσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Αθηνών δήλωση, διορθωτική- συμπληρωματική της παραπάνω δήλωσης της, για την οποία συντάχθηκε η υπ’ αριθμό .../24-4-2009 έκθεση, με την οποία δήλωσε ότι και στο κατάστημα της οδού ..., με ..., στην Αθήνα, υφίσταται ήδη δεσμευθείσα απαίτηση από καταθετικό λογαριασμό, με δικαιούχο τον παραπάνω οφειλέτη του Δημοσίου και άλλον συνδικαιούχο, ποσού 9.538,11 ευρώ.

Τα παραπάνω κατασχεθέντα ποσά, συνολικού ύψους 15.110,05 (474,77 + 5.097,17 + 9.538,11) ευρώ, αποδόθηκαν από την εφεσίβλητη στο ... Θεσσαλονίκης. Ακολούθως, με το υπ’ αριθμό πρωτ. .../24-4-2009 κατασχετήριο έγγραφο του Προϊσταμένου του ... Θεσσαλονίκης, το οποίο επιδόθηκε στην εφεσίβλητη στις 27-4-2009, κατασχέθηκαν αναγκαστικά στα χέρια της, ως τρίτης, χρηματικές απαιτήσεις και οποιασδήποτε άλλης μορφής χρηματικές καταθέσεις του ίδιου παραπάνω οφειλέτη του εκκαλούντος Ελληνικού Δημοσίου, Θ.

Π. του Χ., μέχρι του ποσού των 42.300,29 ευρώ, προς ικανοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών του προς το εκκαλούν, οι οποίες σύμφωνα με τον από 24-4-2009 ενσωματωμένο στο κατασχετήριο έγγραφο πίνακα χρεών, αφορούν πολλαπλά τέλη του οικονομικού έτους 1998, πλέον προσαυξήσεων και τελών, συνολικού ύψους 42.300,29 ευρώ. Επί της κατασχέσεως αυτής, η εφεσίβλητη δεν προέβη, όπως όφειλε, εντός οκτώ (8)ημερών από την επίδοση του κατασχετηρίου σ’ αυτήν, σε δήλωση, κατά το άρθρο 32 του ΚΕΔΕ, είτε προφορικά ενώπιον του αρμόδιου Ειρηνοδίκη είτε με επίδοση προς τον Διευθυντή του ...

Θεσσαλονίκης. Κατόπιν της παράλειψης της αυτής, ο Προϊστάμενος του παραπάνω Τελωνείου, με την υπ’ αριθμό πρωτ .../14-9-2009 κλήση σε ακρόαση, που επιδόθηκε στην εφεσίβλητη στις 17-9-2009, της γνωστοποίησε, ότι εφόσον δεν προέβη στην δήλωση του άρθρου 32 του ΚΕΔΕ, θεωρείται κατά το άρθρο 33 του ίδιου Κώδικα, οφειλέτρια της όλης κατασχεθείσης στα χέρια της, ως τρίτης, χρηματικής απαίτησης, ανεξάρτητα από την ύπαρξη της απαίτησης αυτής και την κάλεσε να εκθέσει εγγράφως ή προφορικά τις απόψεις της επί του ζητήματος αυτού, η εφεσίβλητη δε, με την από 17-9-2009 εξώδικη διαμαρτυρία και πρόσκληση που επιδόθηκε στον Προϊστάμενο του ...

Θεσσαλονίκης στις 18-9-2009, αρνούμενη, εκτός άλλων, ότι κατά την έννοια του άρθρου 33 του ΚΕΔΕ κατέστη οφειλέτρια του Δημοσίου για το αναφερόμενο στο κατασχετήριο ποσό, ζήτησε να μην διενεργηθεί καμία περαιτέρω ενέργεια σε βάρος της. Ακολούθως, ο Προϊστάμενος του ... Θεσσαλονίκης, με την υπ’ αριθμό …/2009 και υπ’ αριθμό πρωτ .../13-10-2009 απόφαση του, με την αιτιολογία ότι λόγω της παράλειψης εφεσίβλητης να προβεί στην προβλεπόμενη από το άρθρο 32 του ΚΕΔΕ δήλωση, αυτή λογίζεται κατά το άρθρο 33 του ΚΕΔΕ, οφειλετρια του Δημοσίου για όλο το ποσό για το οποίο έγινε η κατάσχεση, βεβαίωσε σε βάρος της το εναπομένον υπόλοιπο της οφειλής του οφειλέτη του εκκαλούντος Θ.

Π., κατά το χρόνο επίδοσης του υπ’ αριθμό πρωτ. .../24-4-2009 κατασχετηρίου εγγράφου του, σ’ αυτήν, δηλαδή στις 27-4-2009, ύψους 25.922,95 ευρώ, ορίζοντας, ότι το ποσό αυτό, με τις προβλεπόμενες περαιτέρω προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, είναι άμεσα απαιτητό και θα εισπραχθεί κατά τις διατάξεις του ΚΕΔΕ. Σύμφωνα όμως, με όσα εκτίθενται στη νομική σκέψη της παρούσας, σχετικά με την έννοια των διατάξεων των άρθρων 30, 32 και 33 του ΚΕΔΕ, η μη υποβολή της δήλωσης του άρθρου 32 του ΚΕΔΕ εκ μέρους της εφεσίβλητης, επί της κατασχέσεως που επιβλήθηκε με το υπ’ αριθμό πρωτ. .../24-4-2009 κατασχετήριο έγγραφο του Προϊσταμένου του ΣΤ1 Τελωνείου Θεσσαλονίκης, στα χέρια της, ως τρίτης, για το ποσό των 42.300,29 ευρώ, δεν την κατέστησε οφειλέτρια του εκκαλούντος Δημοσίου, κατά το ποσό των 25.922,95 ευρώ, το οποίο όφειλε σ’ αυτό ο οφειλέτης του Θ.

Π., στις 27-4-2009 και το οποίο βεβαιώθηκε σε βάρος της, εφόσον κατά τα παραπάνω, εκτός του ποσού των 15.110,05 ευρώ, το οποίο κατασχέθηκε στα χέρια της, ως τρίτης, με την πρώτη παραπάνω σε βάρος της αναγκαστική κατάσχεση, δυνάμει του υπ’ αριθμό πρωτ. ...6-3-2009 κατασχετηρίου εγγράφου του Προϊσταμένου του ... Θεσσαλονίκης και εισπράχθηκε από το εν λόγω Τελωνείο, ο προαναφερόμενος οφειλέτης του εκκαλούντος Θ.

Π., δεν αποδείχθηκε, ούτε εξάλλου το εκκαλούν ισχυρίζεται, ότι είχε άλλη απαίτηση κατά της εφεσίβλητης, και συνεπώς, μη νόμιμα βεβαιώθηκε σε βάρος της το ποσό αυτό των 25922,95 ευρώ. Ενόψει αυτών το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο, αν και με εν μέρει διαφορετική αιτιολογία, που αντικαθίσταται με την αιτιολογία της παρούσας (άρθρο 534 ΚΠολΔ), έκρινε όμοια και κατά παραδοχή του σχετικού δεύτερου λόγου της ανακοπής, δέχθηκε αυτήν ως βάσιμη κατ’ ουσίαν, δεν έσφαλε ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 33 του ΚΕΔΕ, όπως αντίθετα υποστηρίζει το εκκαλούν, με το μοναδικό λόγο της έφεσής του, ισχυριζόμενο ειδικότερα, αβάσιμα κατά τα προεκτεθέντα, ότι κατά την εν λόγω διάταξη, η εφεσίβλητη, λόγω μη υποβολής της δήλωσης του άρθρου 32 του ΚΕΔΕ, θεωρείται οφειλέτρια του αναγραφόμενου στο κατασχετήριο που κοινοποιήθηκε σ’ αυτήν, ως τρίτη, ποσού, ανεξάρτητα από την ύπαρξη απαίτησης του οφειλέτη του εκκαλούντος, κατ’ αυτής".

Με την ως άνω κρίση του το Εφετείο, το οποίο, σε αντίθεση με όσα αναφέρονται στην ως άνω νομική σκέψη, δέχθηκε ότι το άρθρο 33 του ΚΕΔΕ δεν καθιερώνει αμάχητο τεκμήριο ότι ο τρίτος που παρέλειψε να προβεί στην κατά το άρθρο 32 του Κώδικα αυτού δήλωση για την ύπαρξη της κατασχεθείσας στα χέρια του απαίτησης είναι οφειλέτης, έναντι του Ελληνικού Δημοσίου που επέβαλε την κατάσχεση για ολόκληρο το ποσό της κατασχέσεως και με βάση αυτή την κρίση, δέχθηκε ότι η αναιρεσίβλητη Τράπεζα, η οποία, μολονότι κοινοποιήθηκε σ’ αυτή, ως τρίτη, κατάσχεση του αναιρεσείοντος για την ικανοποίηση απαίτησής της κατά του οφειλέτη Θ.

Π., δεν κατέστη οφειλέτρια του κατασχεθέντος ποσού, επειδή παρέλειψε να υποβάλει δήλωση για την ύπαρξη της απαίτησης, αφού δεν αποδείχθηκε ότι ο οφειλέτης είχε άλλη απαίτηση σε βάρος της, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ., καθόσον παραβίασε, αφού δεν ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε ορθώς, τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 30, 32 και 33 Κ.Ε.Δ.Ε..

Επομένως, ο σχετικός μοναδικός λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν. Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος θα επιβληθούν, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματός του, σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της (άρθρα 176, 183 και 191 ΚΠολΔ), μειωμένα, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 22 ν. 3693/1957, κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1116/2014 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν.

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσίβλητης τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Ιουλίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ