1249/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1249 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1249/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίστηκε με την υπ’ αριθμ. 98/2017 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη - Εισηγητή, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Μαΐου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Π. (P.) [όνομα] Κ. (C.) [επώνυμο] του Ν., συζύγου Σ. Κ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Καραμπάτσα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) του ..., 2) του ... και 3) του Σ. Κ. του Ε., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-6-2016 αίτηση της Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών Λάρισας Α. Π. και την από 19-7-2016 πρόσθετη παρέμβαση του ήδη τρίτου αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκε η απόφαση 157/2016 του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητά η αναιρεσείουσα με την από 28-11-2016 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, κατά το μέρος που στρέφεται κατά του ..., είναι απαράδεκτη, σύμφωνα με το άρθρο 558 ΚΠολΔ, εφόσον δεν υπήρξε αυτός διάδικος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, είναι δε έτερο το ζήτημα της εκπροσωπήσεως στην αναιρετική δίκη του αναιρεσίβλητου Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λάρισας από τον ... δι’ επιδόσεως σ’ αυτόν, κατ’ άρθρο 573 παρ. 2 ΚΠολΔ, του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Από την .../14-3-2017 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Λάρισας Α. Ι. Π., την .../13-3-2017 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Δ. Ν. Π. και την .../14-3-2017 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Λάρισας Δ. Θ. Γ., τις οποίες προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα, προκύπτει ότι νομότυπα και εμπρόθεσμα επιδόθηκαν, αντίστοιχα, στον αναιρεσίβλητο Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λάρισας, στον ... και στο σύζυγο της αναιρεσείουσας, -που κατέστη διάδικος από το δικαστήριο κατά την κατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου της δίκης, σύμφωνα με το άρθρο 748 παρ. 2 ΚΠολΔ-, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με κλήση για συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στη σειρά της από το πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκαν με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο, ειδικότερα δε ο πρώτος τούτων Εισαγγελέας Πρωτοδικών Λάρισας από τον ..., κατ’ άρθρο 573 παρ. 2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να δικασθούν ερήμην, η συζήτηση όμως θα προχωρήσει παρά την απουσία τους, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 εδ. γ’ ΚΠολΔ.

Kατά το άρθρο 47 εδ. α’ ν. 2447/1996, στις αναφερόμενες στο άρθρο αυτό περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και αυτή του άρθρου 1532 του ΑΚ, που αφορά στην αφαίρεση της γονικής μέριμνας του ανήλικου τέκνου από τον ένα γονέα, δεν επιτρέπεται το ένδικο μέσο της εφέσεως. Η διάταξη αυτή, που καθιστά ανέκκλητη την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, δεν αντίκειται στο άρθρο 20 ή σε άλλη διάταξη του Συντάγματος, ούτε στο άρθρο 6 της Συμβάσεως της Ρώμης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες (Ν.Δ. 53/1974), γιατί οι διατάξεις αυτές διασφαλίζουν τη δυνατότητα προσφυγής σε δικαστήριο, όχι όμως και το δικαίωμα σε ένδικο μέσο κατά της αποφάσεως που θα εκδοθεί, η δε ειδική διαδικασία του άρθρου 681 Β’ σε συνδυασμό με το άρθρο 681 Γ’ του ΚΠολΔ, κατά την οποία εκδίδεται η σχετική αγωγή του άρθρου 1532 του ΑΚ, διασφαλίζει πλήρως τα δικαιώματα αποδείξεως των ισχυρισμών των διαδίκων και συνεπώς πληροί τους όρους διεξαγωγής δίκαιης δίκης.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 764 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ, επί ερήμην αποφάσεων, που εκδικάζονται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, η άσκηση ανακοπής ερημοδικίας επιτρέπεται μόνο κατά των αποφάσεων που εκδίδονται κατ’ έφεση, ενώ επί των ερήμην αποφάσεων σε πρώτο βαθμό ανακοπή ερημοδικίας επιτρέπεται μόνο αν ειδικά ορίζεται το αντίθετο, όπως επί των πτωχευτικών υποθέσεων, κατ’ άρθρο 44 παρ. 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 183/1983 ΝοΒ 31,1549).

Τέλος, από τις διατάξεις των άρθρων 552 και 553 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αναίρεση επιτρέπεται και κατά των οριστικών αποφάσεων των Μονομελών Πρωτοδικείων, που περατώνουν τη δίκη και δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση.

Συνεπώς, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως κατά της 157/2016 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, η οποία εκδόθηκε κατά την εκουσία δικαιοδοσία ερήμην της αναιρεσείουσας σε πρώτο βαθμό και αφορά στην αφαίρεση της γονικής μέριμνας ανηλίκου τέκνου από τον ένα γονέα, είναι παραδεκτή, εφόσον η προσβαλλόμενη απόφαση δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και έφεση.

Κατά το άρθρο 124 ΚΠολΔ, η επίδοση επιτρέπεται να γίνει οπουδήποτε ευρεθεί το πρόσωπο προς το οποίο πρόκειται να γίνει (παρ. 1), αν δε το πρόσωπο έχει στον τόπο όπου πρόκειται να γίνει η επίδοση κατοικία, κατάστημα, γραφείο ή εργαστήριο η επίδοση σε άλλο μέρος δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συναίνεσή του (παρ. 2).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 128 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο παραλήπτης δεν βρίσκεται στην κατοικία του, το έγγραφο παραδίδεται σε έναν από τους ενήλικους συνοίκους του, που έχουν συνείδηση των πράξεων τους και δεν συμμετέχουν στη δίκη ως αντίδικοι του, ενώ κατά την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, ως κατοικία με την έννοια της παρ. 1 νοείται το σπίτι ή το διαμέρισμα που είναι προορισμένο για διημέρευση ή διανυκτέρευση του παραλήπτη ακόμη και αν για πολύ μικρό χρονικό διάστημα δεν χρησιμοποιείται προς το σκοπό αυτό.

Εξάλλου, κατά την παρ. 4 του ίδιου άρθρου, αν κανείς από όσους αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν βρίσκεται στην κατοικία, α) το έγγραφο πρέπει να κολληθεί στην πόρτα της κατοικίας ..., β) το αργότερο την επομένη εργάσιμη ημέρα μετά τη θυροκόλληση, αντίγραφο του εγγράφου, που συντάσσεται ατελώς, πρέπει να παραδοθεί στα χέρια του προϊσταμένου του αστυνομικού τμήματος ...

γ) το αργότερο την επόμενη εργάσιμη ημέρα από την παράδοση, σύμφωνα με την περίπτωση β’ , εκείνος που ενήργησε την επίδοση του εγγράφου πρέπει να ταχυδρομήσει σε εκείνον προς τον οποίο απευθύνεται η επίδοση έγγραφη ειδοποίηση στην οποία πρέπει να αναφέρεται το είδος του εγγράφου που επιδόθηκε, η διεύθυνση της κατοικίας, όπου έγινε η θυροκόλλησή του, η ημερομηνία της θυροκόλλησης, η αρχή στην οποία παραδόθηκε το αντίγραφο, καθώς και η ημερομηνία της παράδοσης. ...

Το γεγονός ότι ταχυδρομήθηκε η ειδοποίηση βεβαιώνεται με απόδειξη, την οποία συντάσσει και υπογράφει ατελώς, κάτω από την επιδοτήρια έκθεση της παραγράφου 1 του άρθρου 140, εκείνος που ενεργεί την επίδοση. Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η συντασσόμενη από τον δικαστικό επιμελητή κατά το άρθρο 139 παρ. 1 ΚΠολΔ έκθεση επιδόσεως πρέπει, επί επιδόσεως προς φυσικό πρόσωπο, να προσδιορίζει την κατοικία στην οποία το πρόσωπο αναζητήθηκε και δεν βρέθηκε κατά τρόπο που δεν γεννά αμφιβολία περί του τόπου της επιδόσεως, είτε με τη μνεία της οδού και της διευθύνσεως στην οποία αυτή ευρίσκεται είτε με άλλο πρόσφορο τρόπο, ώστε να παρέχεται έτσι στον παραλήπτη δυνατότητα ανταποδείξεως (ΑΠ 300/2003).

Με τον προτεινόμενο κατά της προσβαλλόμενης αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 6 ΚΠολΔ, αποδίδεται στην απόφαση η πλημμέλεια ότι η αναιρεσείουσα παρά το νόμο δικάστηκε ερήμην διότι, πρωτίστως, η προς αυτήν επίδοση της κλήσεως για συζήτηση της αιτήσεως του πρώτου αναιρεσίβλητου έγινε με θυροκόλληση, αλλά η επικόλληση έγινε όχι επί της θύρας της κατοικίας της στη Λάρισα, στην οδό ..., όπου αυτή ευρίσκεται, αλλά επί οικοδομής στην οδό ....

Κατά τη βεβαίωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η αναιρεσείουσα δεν εμφανίσθηκε στη συζήτηση, ενώ σύμφωνα με τις παραδοχές του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, από το αποδεικτικό επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Λάρισας Μ. Π. με ημερομηνία 24-6-2016 αποδεικνύεται ότι η αναιρεσείουσα κλήθηκε για τη συζήτηση της κατ’ αυτής αιτήσεως της Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λάρισας νομίμως και εμπροθέσμως, χωρίς άλλη ειδικότερη μνεία στην απόφαση.

Περαιτέρω, από την επισκόπηση του ανωτέρω αποδεικτικού επιδόσεως προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα αναζητήθηκε στην οικία της στη Λάρισα, στην οδό ... και επειδή δεν βρέθηκε η ίδια ούτε άλλος σύνοικος, το επιδοτέο έγγραφο θυροκολλήθηκε παρουσία της μάρτυρος Γ. Γ., σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 128 παρ. 4 ΚΠολΔ, η αυτή δε διεύθυνση αναγράφηκε στην από 24-6-2016 απόδειξη παραλαβής δικογράφου του Αξιωματικού Υπηρεσίας του Β’ Α.Τ.

Λάρισας και στην από 27-6-2016 βεβαίωση της ως άνω δικαστικής επιμελήτριας, ενώ, όπως προκύπτει από τα έγγραφα, διαδικαστικά και μη, που προαποδεικτικά προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα, προκύπτει ότι η κατοικία της ήταν στην οδό ... και όχι …. Ειδικότερα, α) το υπ’ αριθμ. πρωτ. .../7-4-2016 υπηρεσιακό έγγραφο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Λάρισας προς το ΚΕΔΔΥ Λάρισας, προκειμένου τα ανήλικα τέκνα της αναιρεσείουσας να εξετασθούν από παιδοψυχίατρο, κοινοποιείται στη διεύθυνση αυτής, στην οδό ..., β) η υπ’ αριθ.

πρωτ. ...28-3-2016 έκθεση κοινωνικής έρευνας της Δ/νσης Πρόνοιας του Δήμου Λαρισαίων, αναφέρει ως τόπο κατοικίας όπου διενεργήθηκε η σχετική έρευνα την οδό ..., γ) στο λογαριασμό ύδρευσης και αποχέτευσης της Δ.Ε.Υ.Α. Λάρισας, που αφορά στην αναιρεσείουσα, αναγράφεται η αυτή διεύθυνση. Εντεύθεν η αναιρεσείουσα στερήθηκε του δικαιώματος ανταποδείξεως ότι ο τόπος θυροκολλήσεως δεν ταυτίζεται στην προκειμένη περίπτωση με την κατοικία της και άρα δεν κλητεύθηκε νομίμως.

Συνεπώς το Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας, κρίνοντας αντιθέτως, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 6 ΚΠολΔ και ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι, υπό την ως άνω έννοια, βάσιμος.

Κατ’ ακολουθίαν των όσων έγιναν δεκτά παραπάνω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, κατά το μέρος που στρέφεται κατά του ..., και να γίνει δεκτή κατά τα λοιπά, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό, παρέλκει δε κατόπιν τούτου η έρευνα των λοιπών λόγων της ίδιας αιτήσεως. Θέμα δικαστικής δαπάνης ως προς την απορριπτική διάταξη δεν τίθεται, εφόσον ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δεν παρέστη κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο. Ο τρίτος αναιρεσίβλητος, ως ηττώμενος διάδικος, πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρο 176, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ). Επίσης, ενόψει του ότι ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Λάρισας δεν είναι κατά κυριολεξία διάδικος, ούτε η υπηρεσία της εισαγγελίας, εφόσον αυτή δεν έχει νομική προσωπικότητα, αλλά η δημόσια διοίκηση, δηλαδή το Δημόσιο, που εκπροσωπείται από τον Εισαγγελέα, πρέπει να καταδικασθεί το Ελληνικό Δημόσιο στη μειωμένη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, κατ’ άρθρο 22 ν. 3693/1957, όπως ορίζεται στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, η επιστροφή του οικείου παραβόλου στην αναιρεσείουσα, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28 Νοεμβρίου 2016 αίτηση αναιρέσεως της P. C., κατά το μέρος που στρέφεται κατά του ....

Αναιρεί την 157/2016 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας.

Παραπέμπει την εκδίκαση της υποθέσεως στο αυτό δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει το Ελληνικό Δημόσιο και τον τρίτο αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας και τα ορίζει στα τριακόσια (300) ευρώ και στις δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ, αντίστοιχα.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Ιουλίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ