Supreme Court dismisses appeal on procedural absence and substantive grounds regarding evidence interpretation.

Απόφαση 1245 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1245/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Ελένη Σπίτσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., κατοίκου .., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Ανδριόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-11-1991 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3814/1992 προδικαστική, 4470/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7759/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 16-2-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσίβλητη, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης ανέγνωσε την από 30-4-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τις διατάξεις των άρθρων 575, 576§1 και 226 του ΚπολΔ συνάγεται ότι σε περίπτωση που η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναβληθεί, με αίτηση του επισπεύδοντος αυτήν διαδίκου, σε μεταγενέστερη δικάσιμο και κατά την τελευταία (μετ' αναβολή) δικάσιμο δεν εμφανισθεί αυτός ή εμφανισθεί αλλά δε λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την με αριθμό ... έκθεση επίδοσης του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ... ακριβές αντίγραφο τη κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με την παρά πόδας αυτής πράξη του αρμοδίου Προέδρου, με την οποία ορίσθηκε δικάσιμος προς συζήτηση αυτής η 12-5-2008 και κλήση προς συζήτηση κατ' αυτήν επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, στην αναιρεσίβλητη. Κατά την δικάσιμο αυτή η υπόθεση αναβλήθηκε εκ του πινακίου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 9-2-2009. Περαιτέρω από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι ο επισπεύδων αναιρεσείων κατά την τελευταία (μετ' αναβολή) δικάσιμο, δεν εμφανίσθηκε, ούτε παραστάθηκε με δήλωση κατ' άρθρο 242§2 ΚΠολΔ. Πρέπει συνεπώς, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία αυτού.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Οι γενικοί ερμηνευτικοί κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση που υπάρχει κενό ή ασάφεια στη σύμβαση για τις δηλώσεις βουλήσεως των μερών.

Η διαπίστωση από το δικαστήριο της ουσίας περί της ύπαρξης ή μη κενού ή ασάφειας δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Αν όμως αυτό διαπιστώσει, έστω και έμμεσα, την ύπαρξη κενού ή ασάφειας, η παράλειψή του, να προσφύγει στους άνω ερμηνευτικούς κανόνες προς ανεύρεση της αληθινής βούλησης των συμβαλλομένων, ιδρύει τον αναιρετικό αυτόν λόγο.

Το ίδιο ισχύει και όταν, παρόλο που βεβαιώνει στην απόφαση του ότι η δήλωση βουλήσεως είναι σαφής, εν τούτοις προβαίνει σε ερμηνεία της δικαιοπραξίας, χωρίς όμως να προσφεύγει στους ανωτέρω ερμηνευτικούς κανόνες. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχτηκε ότι οι διάδικοι στις 16-3-1987 συνήψαν σύμβαση ανώμαλης παρακαταθήκης, δυνάμει της οποίας ο ενάγων κατέθεσε στην εναγομένη τράπεζα 236.000 δολλάρια Αυστραλίας, με επιτόκιο 16,25%.

Ότι η προθεσμία αποδόσεως του κατατεθέντος ποσού ορίστηκε μετά ένα μήνα. Ότι σχετικώς τηρήθηκε ... λογαριασμός καταθέσεως σε ξένο συνάλλαγμα, ο οποίος κινήθηκε έκτοτε υπό προθεσμία. Ότι στις 15-7-1988 το ποσό του λογαριασμού εμφάνισε υπόλοιπο 167.522,66 δολλάρια λόγω των εν τω μεταξύ γενομένων αποδόσεων. Ότι ο ενάγων, αφότου παλινόστησε από την Αυστραλία, διέμενε στη νήσο Κω, επειδή δε το κατάστημα της εναγομένης βρισκόταν στη ..., όπου κατοικούσε ο γνωστός του Ν1 ο οποίος του συνέστησε να προβεί στην ανωτέρω κατάθεση, ο ενάγων κατέστησε αυτόν πληρεξούσιό του.

Ότι ειδικότερα, δυνάμει του ... πληρεξουσίου εγγράφου της συμβολαιογράφου Αθηνών Δέσποινας Μανωλοπούλου-Οικονόμου παρέσχε στον ανωτέρω την ειδική εντολή "...Να αντιπροσωπεύει αυτόν ενώπιον του ΕΟΤ, του ΥΠΕΧΩΔΕ και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, καθώς και όλων των Ελληνικών και ξένων τραπεζών στη Ελλάδα και να ενεργεί με αυτές οποιαδήποτε πράξη, συνεννόηση και συναλλαγή, προς κατοχύρωση και το συμφέρον του εντολέα του, εν σχέση με οποιαδήποτε επένδυση θελήσει να πραγματοποιήσει...".

Ότι ο ανωτέρω αντιπρόσωπός του, κάνοντας χρήση του πληρεξουσίου εγγράφου και της παρεχόμενης εξουσίας προς αντιπροσώπευση, εμφανίστηκε στην εναγομένη τράπεζα στις 22-6-1988 και έκανε την πρώτη ανάληψη, έκτοτε δε και μέχρι τις 22-7-1989 προέβη επανειλημμένως σε αναλήψεις, πάντοτε με το ως άνω πληρεξούσιο, με αποτέλεσμα, κατά την τελευταία αυτή ημερομηνία, ο λογαριασμός να εμφανίσει υπόλοιπο 1432,17 δολλάρια.

Ότι ο ισχυρισμός του ενάγοντος, περί αποδόσεως σχεδόν ολόκληρου του ποσού της καταθέσεως στον μη έχοντα σχετική εξουσία αναλήψεως ως άνω αντιπρόσωπό του, είναι αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από τον προαναφερθέντα όρο του πληρεξουσίου εγγράφου, παρεχόταν σ' αυτόν η εξουσία "να ενεργεί... οποιαδήποτε πράξη, συνεννόηση και συναλλαγή" άρα και ανάληψη χρημάτων.

Ότι ο όρος "συναλλαγή" κατά το εννοιολογικό του περιεχόμενο σημαίνει "δούναι-λαβείν", αυτή δε την έννοια έχει, κατά μείζονα λόγο, προκειμένου περί συναλλαγής με τράπεζα. Ακολούθως το Εφετείο, κρίναν ότι "ανάληψη χρημάτων έγινε από τον ανωτέρω αντιπρόσωπο του ενάγοντος, βάσει της παρασχεθείσας πληρεξουσιότητας, η ύπαρξη της οποίας, κρινόμενη αντικειμενικώς, προκύπτει αμέσως από το πληρεξούσιο έγγραφο", δέχθηκε τις αντίθετες εφέσεις των διαδίκων και, αφού εξαφάνισε την αντιθέτης κρίνασα πρωτόδικη απόφαση, απέρριψε την αγωγή του αναιρεσείοντος.

Από τις εκτεθείσες παραδοχές προκύπτει ότι το Εφετείο δέχεται σαφή και αναμφίβολη την έννοια του όρου "συναλλαγή" χωρίς για την ερμηνευτική του αποσαφήνιση να προσφύγει, προς άντληση επιχειρημάτων, σε άλλα αποδεικτικά στοιχεία, πλην του πληρεξούσιου εγγράφου, καθώς και σαφή την εξ αυτού προκύπτουσα βούληση του αναιρεσείοντος περί χορηγήσεως στον τρίτο Ν1 πληρεξουσιότητος για ανάληψη χρημάτων, ώστε να μην υφίσταται ανάγκη προσφυγής στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η εκ του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ απορρέουσα πλημμέλεια της παραβίασης των ειρημένων διατάξεων με την παράλειψη εφαρμογής τους, είναι αβάσιμος.

Επειδή, ο από το άρθρο 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ απορρέων λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση αποδεικτικού, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ. του ΚΠολΔ, εγγράφου, ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει, ως προς το έγγραφο σε σφάλμα ανάγνωσής του, όταν δηλαδή αποδίδει στο έγγραφο περιεχόμενο καταδήλως διαφορετικό από αυτό που πράγματι έχει και στη συνέχεια, εξαιτίας της παραμόρφωσης αυτής, καταλήγει σε αποδεικτικό πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα, στηρίζοντας την κρίση του αποκλειστικά ή κυρίως στο έγγραφο που κατά τον τρόπο αυτό παραμορφώθηκε.

Η παραμόρφωση μπορεί να γίνει και αρνητικά με την παράλειψη αναγνώσεως κρίσιμων περικοπών του εγγράφου. Επομένως, όταν το δικαστήριο αναγνώσει μεν ορθώς το περιεχόμενο του εγγράφου, χωρίς να παραλείψει κρίσιμη περικοπή του, εκτιμά όμως αυτό, κατά τρόπο διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ως ορθό, δεν ιδρύεται αυτός ο λόγος, αφού η άνω εκτίμησή του είναι, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, αναιρετικός ανέλεγκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο (και τελευταίο) λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων, επικαλούμενος τον αριθμό 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, ψέγει το Εφετείο ότι, με την παραδοχή του περί παροχής από αυτόν (αναιρεσείοντα) πληρεξουσιότητας στον Ν1 προς ανάληψη των χρημάτων που ο πρώτος είχε καταθέσει στην αναιρεσίβλητη Τράπεζα, παραμόρφωσε το με αριθμ. ...

συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Δέσποινας Μουλοπούλου-Οικονόμου, καθόσον από τη σχετική και ενδιαφέρουσα εν προκειμένω περικοπή παρέλειψε να αναγνώσει τη φράση "...εν σχέση με οποιαδήποτε επένδυση θελήσει να πραγματοποιήσει...". Όπως, όμως, προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, το Εφετείο διέλαβε σ' αυτή ολόκληρη την κρίσιμη περικοπή του άνω συμβολαιογραφικού πληρεξουσίου, χωρίς να παραλείψει την ανωτέρω φράση, την οποία επί λέξει αναφέρει, μετά δε από εκτίμηση του εν λόγω εγγράφου κατέληξε στην αποδεικτική κρίση ότι με αυτό ο αναιρεσείων είχε παράσχει στον προαναφερθέντα Ν1 την πληρεξουσιότητα και προς ανάληψη των χρημάτων του.

Επομένως, ο ερευνώμενος λόγος είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

Για τους λόγους αυτούς

Απορρίπτει την από 16-2-2005 αίτηση του ... για αναίρεση της 7759/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 31 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ