1244/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1244 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1244/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 30 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Χ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λάζαρο Ταγαρούλια.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΓΟΝΔΟΛΑ ΑΕ" που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πέτρο-Ελευθέριο Τσούλλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-8-2005 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 316/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 262/2009 του Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 30-5-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 20-1-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου του αναιρετηρίου.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τις διατάξεις του άρθρου 18 παρ.1 και 2 του κωδ. Ν. 2190/1920 "Περί Ανωνύμων Εταιριών" ρυθμίζονται τα θέματα της οργανικής εκπροσώπησης του νομικού προσώπου της ανώνυμης εταιρίας. Ειδικότερα ορίζεται: "Η ανώνυμος εταιρεία εκπροσωπείται επί δικαστηρίου και εξωδίκως υπό του Διοικητικού αυτής Συμβουλίου ενεργούντος συλλογικώς (παρ.1).

Το καταστατικόν δύναται να ορίση ότι και εν ή πλείονα μέλη του Συμβουλίου ή άλλα πρόσωπα δικαιούνται να εκπροσωπώσι την εταιρείαν εν γένει ή εις ορισμένου μόνον είδους πράξεις (παρ.2)". Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 2 και 34§1β και 2β του ιδίου Νόμου, καθώς και των άρθρων 126 παρ.1 στοιχ.δ' και 2, 127 παρ.1 και 139 παρ.1 στοιχ.δ' του ΚΠολΔ συνάγεται ότι, η επίδοση όλων των δικογράφων που αφορούν ανώνυμη εταιρεία, πρέπει να γίνεται με εγχείρηση αυτών, στον κατά το νόμο ή το καταστατικό νόμιμο εκπρόσωπο αυτής, το ονοματεπώνυμο του οποίου πρέπει να μνημονεύεται στην, από το δικαστικό επιμελητή, συντασσόμενη έκθεση, όταν το έγγραφο επιδόθηκε σ' αυτόν (Ολ.ΑΠ 5/2004).

Αν υπάρχουν περισσότεροι νόμιμοι αντιπρόσωποι, αρκεί η επίδοση σε ένα απ' αυτούς. Έτσι, αν το νομικό πρόσωπο έχει περισσότερους εκπροσώπους αρκεί η επίδοση σε ένα απ' αυτούς. Αυτό ισχύει όχι μόνον όταν οι περισσότεροι εκπρόσωποι, σύμφωνα με το νόμο ή το καταστατικό, δρουν συλλογικά, αλλά και όταν ο καθένας απ' αυτούς έχει δικαίωμα για ανεξάρτητη και αυτοτελή εκπροσώπηση.

Ειδικώς επί ανώνυμης εταιρείας, της οποίας, σύμφωνα με την αναφερθείσα στην αρχή της παρούσας διάταξη του άρθρου 18 παρ.1 κ.ν 2190/1920 νόμιμος εκπρόσωπος της είναι το ΔΣ που ενεργεί συλλογικά, εφόσον δεν ορίσθηκε ότι ένα ή περισσότερα μέλη του συμβουλίου ή άλλα πρόσωπα δικαιούνται να εκπροσωπούν την εταιρία γενικώς ή για ορισμένου μόνον είδους πράξεις, (άρθ. 18 παρ.1 και 21 παρ.2 του ΒΔ 174/12/30.3.1963 "Περί κωδικοποιήσεως των διατάξεων του Ν. 2190/1920"), η επίδοση μπορεί να γίνει, σε οποιοδήποτε μέλος του ΔΣ αυτής (ΑΠ 1569/1992).

Εξ άλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 7α περ.γ και 7β παρ.15 και 7ε του ν. 2190/1920, όπως ισχύει σήμερα, προκύπτει περαιτέρω ότι η δημοσιότητα στην οποία υποβάλλεται η πράξη διορισμού μελών ΔΣ ανώνυμης εταιρείας δεν έχει συστατικό, αλλά βεβαιωτικό ή δηλωτικό χαρακτήρα, γι' αυτό αν η απόφαση δεν έχει υποβληθεί στην προβλεπόμενη δημοσιότητα δεν μπορεί να την επικαλεσθεί η εταιρεία, ενώ αντίθετα μπορούν να την επικαλεσθούν κατ' αυτής οι τρίτοι. Αυτό σημαίνει ότι η πράξη διορισμού οργάνων διοικήσεως ολοκληρώνεται από τη λήψη της σχετικής αποφάσεως από το αρμόδιο όργανο (Γενική Συνέλευση) και την αποδοχή του διορισμού ή της εκλογής από τον διοριζόμενο η οποία μπορεί να είναι και άτυπη (σιωπηρή), πλην όμως η μη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως πράξεων και στοιχείων, που αναφέρονται στο διορισμό των οργάνων διοικήσεως, έχει ως αποτέλεσμα ότι η ανώνυμη εταιρεία δεν μπορεί να τα αντιτάξει κατά τρίτων, εκτός αν αποδείξει ότι οι τρίτοι τα εγνώριζαν (Ολ.ΑΠ 5/2004, ΑΠ 389/2010). Περαιτέρω, ο από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Στην παρούσα υπόθεση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων, η ανακόπτουσα ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία, με την από 16-8-2005 ανακοπή της, στρεφόμενη κατά του ήδη αναιρεσείοντος, ζήτησε για τους αναφερόμενους σ' αυτή λόγους να ακυρωθεί η ανακοπτομένη 223/2005 διαταγή πληρωμής του Δικαστού του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου. Επί της ανακοπής αυτής, εκδόθηκε η 316/2006 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που απέρριψε την ανακοπή και επικύρωσε την προσβαλλόμενη διαταγή Πληρωμής. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε από την ήδη αναιρεσίβλητη, η από 28-2-2007 έφεση, επί της οποίας η προσβαλλόμενη απόφαση που δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση και την ανακοπή και ακύρωσε τη διαταγή πληρωμής.

Ειδικότερα, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα περί της βασιμότητας του πρώτου λόγου της έφεσης και του ταυτόσημου πρώτου λόγου ανακοπής, για το οποίο πλήττεται με το μοναδικό λόγο αναίρεσης, δέχθηκε τα ακόλουθα κατά λέξη: "Η ανακόπτουσα ανώνυμη εταιρεία με τον πρώτο λόγο της ανακοπής της ισχυρίζεται ότι κακώς εκδόθηκε η ανακοπτομένη διαταγή πληρωμής εις βάρος της βάσει της διαταγής πληρωμής, διότι η τελευταία ουδέποτε επιδόθηκε σ' αυτήν (ανακόπτουσα), η δε επίδοση της δύο φορές στον Μ.

Μ. ως δήθεν νόμιμο εκπρόσωπο της, αυτός δεν ήταν εκπρόσωπος της, και ως εκ τούτου έναντι αυτής (ανακόπτουσας) δεν κατέστη τελεσίδικη. Ερευνωμένου ... του λόγου αυτού ... αποδείχθηκε ότι η ανακόπτουσα (σημ: εδώ αναιρεσίβλητη) ανώνυμη εταιρεία συνεστήθη με την υπ' αριθμ. .../27.2.1984 πράξη του συμβολαιογράφου Ρόδου ...

και σκοπό την ίδρυση και εκμετάλλευση ξενοδοχείου. Κατά τα άρθρα 18 και 19 του καταστατικού της, η ανακόπτουσα εταιρεία διοικείται και εκπροσωπείται από το Διοικητικό Συμβούλιο, απαρτιζόμενο από τρία έως πέντε μέλη, με πενταετία, το οποίο "δύναται να αναθέτει την ενάσκηση απασών των εξουσιών και αρμοδιοτήτων του (πλην των απαιτουσών συλλογική ενέργεια), ως και την εκπροσώπηση της εταιρείας εις ένα ή πλείονα πρόσωπα, μέλη του ή μη, καθορίζον άμα και την έκταση της τοιαύτης ανάθεσης".

Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο αποτελούμενο από τους: 1) Δ. Μ. του Μ. ως πρόεδρο, 2) ..., 3) Σ. Ι. ... ως διευθύνοντα σύμβουλο, 4) ... και 5) ... έχει αναθέσει την εκπροσώπηση της εταιρείας στο διευθύνοντα σύμβουλο Σ. Ι.... για ολόκληρο το διάστημα της θητείας του (άρθρ. 34 του καταστατικού). Την 27-1-1993 η γενική συνέλευση των μετόχων της ανακόπτουσας ανώνυμης εταιρείας εξέλεξε ..., νέο διοικητικό συμβούλιο πενταετούς θητείας, το οποίο συγκροτήθηκε σε σώμα με το από 28-10-1993 πρακτικό του διοικητικού συμβουλίου ...

στο οποίο ... δεν αναφέρεται η εκπροσώπηση της εταιρείας, όπως αυτά προκύπτουν από τη με επίκληση προσκομιζόμενη από 2.12.2003 βεβαίωση του Τμήματος Εμπορίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου, στο οποίο κατατέθηκε την 11.10.1995. Έτσι σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 18 και 19 του καταστατικού της ανακόπτουσας εταιρείας αυτή εκπροσωπείται από το ανωτέρω διοικητικό συμβούλιο το οποίο ενεργεί συλλογικά.

Την 15-7-1994 η ανακόπτουσα εταιρεία εκμίσθωσε το πιο πάνω ξενοδοχείο ... πλήρως εξοπλισμένο στον αντιπρόεδρο του διοικητικού της συμβουλίου Μ. Μ. .... Στον εν λόγω συμφωνητικό η ανακόπτουσα εταιρεία έχει συμβληθεί εκπροσωπούμενη από το διοικητικό της συμβούλιο (άρθρ. 18 και 19 του καταστατικού της) ... πρέπει να τονιστεί ότι και μετά την προαναφερόμενη μισθωτική σύμβαση η μισθώτρια ανακόπτουσα εταιρεία, συνέχισε να εκπροσωπείται νόμιμα από το προμνημονευόμενο διοικητικό της συμβούλιο (άρθρα 18 και 19 του καταστατικού της).

Μετά απ' αυτά αφού η ανακόπτουσα εταιρεία τα έτη 1995 και 1996 που επιδόθηκε δύο φορές στον Μ. Μ. ως νόμιμο εκπρόσωπο της η υπ' αριθμ. 571/1995 διαταγή πληρωμής, βάσει της οποίας εκδόθηκε η ανακοπτόμενη υπ' αριθμ. 223/2005 διαταγή πληρωμής, όπως αυτό προκύπτει από τις ... εκθέσεις επίδοσης ..., αυτή (ανακόπτουσα) εκπροσωπείτο κατά τα προαναφερθέντα από το διοικητικό της συμβούλιο συλλογικά και όχι από τον αντιπρόεδρο του διοικητικού της συμβουλίου Μ.

Μ., οι ως άνω δύο επιδόσεις δεν είναι νόμιμες για την ανακόπτουσα εταιρεία, και ως εκ τούτου αφού ως προς αυτήν η υπ' αριθμ. 571/1995 διαταγή πληρωμής δεν έχει αποκτήσει δύναμη δεδικασμένου, δεν συντρέχει η διαδικαστική αυτή προϋπόθεση έκδοσης της ανακοπτόμενης διαταγής πληρωμής, η οποία (διαταγή πληρωμής) κατά την ουσία βάσιμο πιο πάνω πρώτο λόγο της ανακοπής της πρέπει να ακυρωθεί ...".

Υπό τις εκτεθείσες παραδοχές το Εφετείο, δεχόμενο ότι δεν εχώρησε εγκύρως επίδοση της 571/1995 διαταγής πληρωμής, την 11-12-1995 και 11-6-1996, υπέπεσε στην αποδιδόμενη, με το μοναδικό λόγο του αναιρετηρίου παραβίαση του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ. Και τούτο διότι, προκειμένης ανωνύμου εταιρείας, η οποία, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά το χρόνο των ως άνω επιδόσεων της προγενέστερης (571/1995) διαταγής πληρωμής, με βάση την οποία εκδόθηκε η ανακοπτόμενη 223/2005 διαταγή πληρωμής, η οποία, επίσης κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης εκδόθηκε και με βάση "το από 19-11-1996 ιδιωτικό συμφωνητικό, με το οποίο εκχωρήθηκε στον ... καθ'ού η ανακοπή η απαίτηση ... από την παραπάνω 571/1995 διαταγή πληρωμής, ρητώς συναινούντων των καθών στην από 1-6-1995 αίτηση" (σημ. με βάση την οποία εκδόθηκε αυτή), εκπροσωπείτο αυτή νόμιμα από το Διοικητικό Συμβούλιο της, που ενεργούσε συλλογικά, στο οποίο μετείχε ο Μ. Μ. (ως αντιπρόεδρος), η επίδοση εγκύρως μπορούσε να γίνει σε οποιοδήποτε μέλος του Διοικητικού της Συμβουλίου, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην αρχή της παρούσας και επομένως και στον Μ. Μ..

Κατ' ακολουθία, πρέπει, κατά παραδοχή του άνω λόγου, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 262/2009 απόφαση του Εφετείου Δωδεκανήσου.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουνίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Ιουλίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ