Supreme Court dismisses appeal due to lack of standing after public entity reorganization under Law 4757/2020.

Απόφαση 1234 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1234/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Τζανερρίκο - Εισηγητή, Γεώργιο Χριστοδούλου, Βασίλειο Μαχαίρα και Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Φεβρουαρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, και ήδη από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και εν προκειμένω και από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Αθηνών, κατοικοεδρεύοντα στην Καλλιθέα Αττικής, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Σταμέλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΣΕΛΕΚΤ ΣΕΡΒΙΣ ΠΑΡΤΝΕΡ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "SSP" (πρώην "ΛΟΥΗΣ ΣΜΠΑΡΡΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ"), που εδρεύει στα Σπάτα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Φουρλή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22/5/2013 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6555/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4238/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 14/12/2018 αίτησή του και τους από 18/12/2020 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας αποφάσεως δικάσιμο, φέρονται προς συζήτηση, ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου: α) η από 14-12-2018 (με αρ. κατάθεσης 11843/978/2018) αίτηση αναίρεσης και, β) οι από 18-12-2020 (με αρ. κατάθεσης 127/2020) πρόσθετοι λόγοι της.

ΙΙ. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62 και 63 ΚΠολΔ, τα οποία ρυθμίζουν, αντίστοιχα, την ικανότητα να είναι κανείς διάδικος και την ικανότητα παραστάσεως επί δικαστηρίου, προκύπτει ότι άν οι ως άνω διαδικαστικές προϋποθέσεις της δίκης, την ύπαρξη των οποίων το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης (άρθρο 73 ΚΠολΔ), έλλειπαν κατά την άσκηση της αγωγής, ενδίκου μέσου κλπ, ενώ υπάρχουν κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η διαδικασία προχωρεί ομαλώς, γιατί κρίσιμος είναι σχετικώς ο χρόνος της τελευταίας συζήτησης, στο ακροατήριο, κατά την οποία εκδίδεται η απόφαση.

Αν όμως διαπιστωθεί η ύπαρξη των ως άνω διαδικαστικών προϋποθέσεων της δίκης κατά την άσκηση της αγωγής, των ενδίκων μέσων κλπ. και έλλειψη αυτών κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο, τότε αυτά (αγωγή, ένδικα μέσα κλπ.) δεν απορρίπτονται ως απαράδεκτα, καθόσον οι ανωτέρω προυποθέσεις υπήρχαν κατά το χρόνο ασκήσεώς τους, αλλά θα κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτησή τους, προκειμένου η δίκη να συνεχισθεί από εκείνους, που υποκαθίστανται στη θέση του ενάγοντος, εναγομένου, εκκαλούντος, εφεσιβλήτου, αναιρεσείοντος, αναιρεσίβλητου κλπ.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 552, 553, 556 και 558 ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι οι προϋποθέσεις του παραδεκτού της αίτησης αναίρεσης είναι: α) η ύπαρξη αποφάσεως που να υπόκειται σε αναίρεση, β) η άσκηση αυτής από πρόσωπο που να δικαιούνται σε άσκηση αυτής και η απεύθυνσή της κατά προσώπου που να νομιμοποιείται προς τούτο, γ) η άσκηση αυτής εντός της νόμιμης προθεσμίας και, δ) η άσκηση αυτής κατά τις νόμιμες διατυπώσεις.

Περαιτέρω, με τη διάταξη του άρθρου 52 Ν. 4757/2020 (ΦΕΚ Α'/240/01-12-2020), τροποποιήθηκε το άρθρο 26 του Ν. 4427/2016 και συστάθηκε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.)", και για τις διεθνείς σχέσεις "Hellenic Aviation Service Provider (H.A.S.P.)", το οποίο εποπτεύεται από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, με σκοπό την παροχή, οργάνωση και ανάπτυξη των υπηρεσιών αεροναυτιλίας και τη διαχείριση και λειτουργία αεροδρομίων και υδατοδρομίων, έδρα την Περιφέρεια Αττικής και με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, με δικό της προϋπολογισμό σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο νόμο αυτό και τις εκάστοτε εφαρμοζόμενες διατάξεις περί λογιστικού των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Με την παρ. 1 του άρθρου 53 του ίδιου, ως άνω Νόμου, προστέθηκε άρθρο 26Α στο Ν. 4427/2016 και ορίσθηκε ότι: "Η αυτοτελής δημόσια υπηρεσία "Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας", η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, καταργείται. Στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου, στον βαθμό που αφορούν στην εν λόγω αυτοτελή δημόσια υπηρεσία, υπεισέρχεται ως καθολικός διάδοχος το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας" που συστήνεται με το άρθρο 26." Ενώ, με την παρ. 2 του ίδιου, ως άνω, άρθρου ορίσθηκε ότι: "Εκκρεμείς δίκες ή δικαστικές υποθέσεις του Ελληνικού Δημοσίου, οι οποίες αφορούν στην καταργηθείσα αυτοτελή δημόσια υπηρεσία, σε οποιοδήποτε δικονομικό στάδιο και αν βρίσκονται, ενώπιον οποιουδήποτε αρμόδιου πολιτικού, ποινικού ή διοικητικού δικαστηρίου και εισαγγελικής ή ανακριτικής αρχής συνεχίζονται από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας".

Οι προαναφερθείσες διατάξεις ισχύουν, κατ' άρθρο 78 παρ. 1 του ανωτέρω νόμου, από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι από τη 01-12-2020.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την, κατ' άρθρο 561 παρ. 2, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της προκειμένης δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Η ήδη αναιρεσίβλητη, συμμετείχε το 2001 σε διαγωνισμό που προκήρυξε η, κατά το χρόνο εκείνο υφισταμένη και λειτουργούσα ως αυτοτελής, Δημόσια Υπηρεσία του ήδη αναιρεσείοντος, με την επωνυμία "Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας", για την εκμίσθωση χώρου προς άσκηση και εκμετάλλευση του δικαιώματος λειτουργίας εστιατορίου (εστιατόριο "GOODΒΥΕ"), εντός του Κρατικού Αερολιμένα Θεσσαλονίκης "Μακεδονία" για πέντε έτη, κατά τον οποίον η ήδη αναιρεσίβλητη ανεδείχθηκε πλειοδότρια και το αποτέλεσμα κατακυρώθηκε επ' ονόματί της, με σχετική απόφαση.

Η εν λόγω μίσθωση έληξε στις 24-10-2007 και συνετάγη μεταξύ των εκπροσώπων της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας και της ήδη αναιρεσίβλητης Πρωτόκολλο παράδοσης - παραλαβής και της επιστράφηκε η δοθείσα, εκ μέρους της, εγγυητική επιστολή από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, επιπλέον δε η τελευταία προέβη και σε σύνταξη βεβαίωσης περί μη οφειλών της ανωτέρω ήδη αναιρεσίβλητης, πλειοδότριας.

Στις 5-3-2010 η ήδη αναιρεσίβλητη έλαβε από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας "Εντολή Βεβαίωσης", με την οποία εκλήθη να καταβάλει έως τις 9-4-2010 σε λογαριασμό στην Τράπεζα της Ελλάδος το ποσό των 219.636,50 ευρώ για αναδρομική χρέωση από κατανάλωση ρεύματος, συμπληρωματικά λόγω λανθασμένης αρχικής καταμέτρησης για τη χρονική περίοδο από 11-12-2007 έως 15-4-2009, δηλαδή και για χρονικό διάστημα μεταγενέστερο της λήξης της σύμβασης.

Μετά από γραπτή διαμαρτυρία της, έλαβε νέα "Εντολή Βεβαίωσης Κατάθεσης" με την οποία εκλήθη, εκ νέου, η ήδη αναιρεσίβλητη, να καταβάλει το ανωτέρω ποσό, με αλλαγή της χρονικής περιόδου ήτοι από 16-4-2004 έως και 16-11-2007. Μετά από κοινοποίηση σχετικής Υπουργικής Απόφασης, ακολούθησε η ανταλλαγή εξωδίκων μεταξύ αυτής, ήδη αναιρεσίβλητης και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, και τελικώς της κοινοποιήθηκε η υπ' αριθ.

…/…/…/…/…-2-2013 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων δια του διοικητού της Υ.Π.Α., και η με αριθμό …./…/4/2013 Ταμειακή Βεβαίωση της ΔΟΥ ΦΑΕ Αθηνών και με αριθμό …/…-4-2013 Ατομική Ειδοποίηση Χρεών της ιδίας ΔΟΥ. Κατά των πράξεων αυτών, η ήδη αναιρεσίβλητη άσκησε την ένδικη ανακοπή της, υποστηρίζοντας, με τους τρεις λόγους της, ότι η ένδικη απαίτηση δεν είναι εκκαθαρισμένη, ως προς την ποσότητα, το είδος και την αιτία αυτής, ότι υφίστατο ανυπαρξία οφειλής και, σε κάθε περίπτωση, ότι ασκήθηκε καταχρηστικά το επίμαχο δικαίωμα, εκ μέρους του αντιδίκου της Ελληνικού Δημοσίου και ζήτησε την ακύρωση της …/…/…/…/….-2-2013 απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων δια του διοικητού της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, της …/…-4-2013 Ταμειακής Βεβαίωσης της ΔΟΥ ΦΑΕ Αθηνών σε βάρος της, καθώς και της …/…-4-2013 Ατομικής Ειδοποίησης Χρεών της ΔΟΥ ΦΑΕ Αθηνών.

Η ανακοπή αυτή έγινε δεκτή, εν μέρει, με την πρωτόδικη απόφαση και ακυρώθηκαν οι: …/…-4-2013 Ταμειακή Βεβαίωση της ΔΟΥ ΦΑΕ Αθηνών και …/…-4-2013 Ατομική Ειδοποίηση Χρεών της ΔΟΥ ΦΑΕ Αθηνών. Κατά της ανωτέρω, πρωτοβάθμιας, απόφασης άσκησε έφεση το ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, η οποία απορρίφθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφαση, ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Κατά της τελευταίας, αυτής, απόφασης το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε, στις 21-12-2018, την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και στις 22-12-2020 τους ένδικους πρόσθετους λόγους της. Σύμφωνα, όμως, με τις προαναφερθείσες διατάξεις των άρθρων 52 και 53 Ν. 4757/2020, κατά το χρόνο της αναφερομένης στην αρχή της παρούσας δικασίμου (αλλά και κατ' εκείνο της άσκησης των προσθέτων αναιρετικών λόγων), ήδη είχε συντελεσθεί η καθολική διαδοχή του ήδη αναιρεσείοντος, Ελληνικού Δημοσίου, από το ΝΠΔΔ, με την επωνυμία ΥΠΑ, που συστάθηκε με την πρώτη, ανωτέρω, διάταξη, το οποίο (ΝΠΔΔ) υπεισήλθε, αυτοδικαίως, λόγω καθολικής διαδοχής, στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτού (αναιρεσείοντος), από και με τη δημοσίευσή του (ανωτέρω Νόμου) στην εφημερίδα της Κυβέρνησης και δη από 01.12.2020.

Συνακόλουθα, εφόσον η ένδικη διαφορά, υπό τα προεκτεθέντα περιστατικά, αφορά στην καταργηθείσα αυτοτελή δημόσια υπηρεσία του ήδη αναιρεσείοντος, Ελληνικού Δημοσίου, με την ονομασία Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις, οι σχετικές εκκρεμείς δίκες αυτού, σε οποιοδήποτε δικονομικό στάδιο και αν βρίσκονται, ενώπιον οποιουδήποτε αρμόδιου πολιτικού, ποινικού ή διοικητικού δικαστηρίου και εισαγγελικής ή ανακριτικής αρχής, επομένως και ενώπιον του Αρείου Πάγου, συνεχίζονται, από την ανωτέρω ημερομηνία έναρξης ισχύος των προαναφερθεισών διατάξεων (01-12-2010) από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, διαπιστώνεται ότι κατά τον αναφερόμενο στην αρχή της παρούσας απόφασης χρόνο συζητήσεως της κρινόμενης αίτησης, έλλειψη διαδικαστικής προϋποθέσεως της δίκης (ανυπαρξία ενεργητικής νομιμοποιήσεως του αναιρεσείοντος, η οποία, ωστόσο, υπήρχε κατά τον προαναφερθέντα χρόνο ασκήσεώς της (14-12-2018).

Επομένως, η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη, προκειμένου να κλητευθεί το μη κλητευθέν, (αφού δεν προκύπτει η κλήτευσή του, από τα υπάρχοντα στο φάκελο της υπόψη δικογραφίας έγγραφα) και ενεργητικά νομιμοποιούμενο, πλέον, ΝΠΔΔ με την επωνυμία Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), καθόσον η παρούσα εκκρεμής δίκη, κατά την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 53 Ν. 4757/2020, σε οποιοδήποτε δικονομικό στάδιο και αν βρίσκεται, συνεχίζεται από αυτό, δηλαδή χωρίς βίαιη διακοπή της δίκης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση: α) της από 14-12-2018 (με αρ. κατάθεσης 11843/978/2018) αίτησης αναίρεσης και, β) των από 18-12-2020 (με αρ. κατάθεσης 127/2020) προσθέτων λόγων της, για αναίρεση της 4238/2018 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 14 Ιουνίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

(Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου)

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 25 Οκτωβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ