Supreme Court dismisses appeal on tort liability, upholding lower court's finding of negligence regarding a plastic pipe failure.

Απόφαση 1234 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1234/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ΕΒΓΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΕ (πρώην Ελληνική ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ και ΑΛΕΥΡΟΥ ΑΕ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ρεκλό.

Του αναιρεσιβλήτου: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Χρόνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-9-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1202/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 5993/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 22-10-2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 11-3-20102 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προς αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστη και της ζημίας. Παράνομη είναι η συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη ορισμένης.

Ειδικότερα, η αδικοπρακτική συμπεριφορά του δράστη μπορεί να οφείλεται σε προηγούμενη συμπεριφορά αυτού, όπως όταν εξ αιτίας προηγούμενης ενέργειάς του δημιουργήθηκε επικίνδυνη κατάσταση από την οποία ήταν δυνατό να προξενηθεί ζημία, οπότε η παράλειψη αυτού να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την αποτροπή της ζημίας είναι παράνομη.

Η υποχρέωση για ενέργεια στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να επιβάλλεται και από την καλή πίστη. Μορφή δε υπαιτιότητας είναι και η αμέλεια, η οποία υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, δηλαδή αυτή που αν κατεβάλλετο με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς ανθρώπου του κύκλου δραστηριότητας του ζημιώσαντος, θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 30.9.2002 αγωγή, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως αυτή (αγωγή) παραδεκτά συμπληρώθηκε με τις εμπροθέσμως κατατεθείσες ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου προτάσεις του αναιρεσιβλήτου, ο τελευταίος ισχυρίζεται ότι εργάζεται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στην εδρεύουσα στην ...

ανώνυμη εταιρεία "ΕΘΝΙΚΗ - ΑΚΙΝΗΤΑ ΑΕ" (άλλοτε "ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΠΟΘΗΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ" - ΠΑΕΓΑ ΑΕ), με την ιδιότητα του φύλακος - επόπτου, στην υπαίθρια αποθήκη αυτής, που βρίσκεται στην περιοχή του ... και σε επαφή με τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις του Ομίλου Επιχειρήσεων Φ και της αναιρεσείουσας (εναγομένης), από τις οποίες χωρίζεται με χαμηλή μάνδρα και συρματόπλεγμα.

Στην άνω υπαίθρια αποθήκη εναποτίθενται υπό καθεστώς "αποταμιεύσεως", δηλαδή πριν εκτελωνισθούν, καινουργή αυτοκίνητα, εισαγόμενα από το εξωτερικό δια του Λιμένος του ..., από τους εδώ αντιπροσώπους των κατασκευαστικών οίκων και παραμένουν εκεί, φυλασσόμενα, μέχρι τον εκτελωνισμό τους και την παράδοσή τους στους παραλήπτες τους.

Η εργασία του συνίσταται στην παραλαβή και φύλαξη των αυτοκινήτων, όπως και των εγγράφων αναγνωρίσεώς τους, μέχρι να ολοκληρωθεί με την καταβολή των δασμών και των λοιπών νομίμων επιβαρύνσεων ο εκτελωνισμός ενός εκάστου και η παράδοσή τους στους εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους - εκπροσώπους των εισαγωγέων.

Η διεκπεραίωση της εργασίας του που διαρκεί επί 5νθήμερον εβδομαδιαίως είναι ο εντοπισμός, η μετακίνηση, η αναγνώριση και τελικά η παράδοση του συγκεκριμένου, κάθε φορά, αυτοκινήτου, του οποίου ζητείται ο εκτελωνισμός, πέραν βέβαια των επιβεβλημένων συνεχών περιπολιών, προς αποτροπή τυχόν κλοπών ή δολιοφθορών και απαιτεί να βρίσκεται συνεχώς στο ύπαιθρο, εκτεθειμένος στις καιρικές συνθήκες (βροχή, κρύο, καύσωνα), ενώ για τον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο του υπάρχει ένα πρόχειρο (λυόμενο) παράπηγμα.

Την 20ην Μαΐου του 2002 και δύο περίπου ώρες μετά την ανάληψιν υπηρεσίας, άρχισε να αισθάνεται έντονη ζάλη, "τσούξιμο" στον λαιμό και "φαγούρα" στα εκτεθειμένα μέρη του σώματος μου, ενώ λίγο αργότερα άρχισαν να δημιουργούνται και "κοκκινίλες" (εξανθήματα), ενώ τίποτα το περίεργο και ασυνήθιστο δεν συνέβη στον προϊστάμενό του (επόπτη) που εργαζόταν μέσα στο παράπηγμα (φυλάκιο).

Η ανεξήγητη και πρωτοφανής αυτή κατάσταση, αντιμετωπίσθηκε με αποχή από την εργασία του και την προφύλαξη του στο παράπηγμα. Τα συμπτώματα αυτά συνεχίσθηκαν -με ελαφρώς μικρότερη ένταση- και μετά την παύση της εργασίας του, γι' αυτό και απευθύνθηκε τις βραδινές ώρες τις ίδιας ημέρας, στο Τμήμα Α' Βοηθειών του Θεραπευτικού Κέντρου "ΥΓΕΙΑ", όπου διαπιστώθηκε, πέραν της έντονης ζάλης, δύσπνοια, κυάνωση και εκτεταμένο δερματικό εξάνθημα, γι' αυτό του τοποθέτησαν ορό και του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή.

Την επομένη (25.5.2002) απευθύνθηκε στο "... ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ..." και υποβλήθηκε σε εξετάσεις στα Εξωτερικά Παθολογικά Ιατρεία του, όπου διαπιστώθηκε "συρρίτουσα αναπνοή και παράταση της εκπνοής", καθώς και δερματικό εξάνθημα με έντονο "κνησμό" και, εν τέλει, του υποδείχθηκε να προβεί σε επανεξέταση. Ως προς τα αίτια του συμβάντος, απεδείχθη ότι τούτο οφείλετο σε "ρήξη σωληνώσεων" του θειικού οξέος, οι οποίες όμως ήσαν ακατάλληλες για τον σκοπό αυτό, και ενώ θα έπρεπε αυτές να βρίσκονται σε περίκλειστο (προστατευόμενο) χώρο, για τον περιορισμό της διασποράς, σε τυχόν περίπτωση ατυχήματος.

Δεδομένου, ότι τα προαναφερθέντα συμπτώματα - παρά την λήψη των φαρμάκων - δεν εξέλειπαν, υποβλήθηκε την 14.6.2002 σε νέες εξετάσεις στα Εξωτερικά Ιατρεία του Παθολογικού Τμήματος του "... ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ", όπου, ύστερα από "κλινική εξέταση", διαπιστώθηκαν "συρρίτοντες άμφω και παράταση εκπνοής" και ότι "o ασθενής παρουσιάζει δερματικό εξάνθημα με κνυσμό, καθώς και συριγμό άμφω και παράταση εκπνοής και στα δύο πνευμονικά πεδία, ως και εμφάνιση ROBERG θετικό και δεξιά λαβυρινθίτιδα (αστάθεια βαδίσεως και ζάλη)", ενώ "λόγω της βαρύτητας των συμπτωμάτων του αναπνευστικού (αρχικού βρογχικού άσθματος)", του δόθηκε (νέα) φαρμακευτική αγωγή "με εισπνεόμενα".

Λόγω "επιμονής" των συμπτωμάτων και ιδιαίτερα της συνεχιζόμενης έντονης δύσπνοιας, του επίμονου βήχα, αλλά και του συνεχούς κνησμού (φαγούρας), υποβλήθηκε, στις 16/7/2002, σε νέα "πλήρη κλινική εξέταση" (ακτινογραφία θώρακος και αέρια αίματος) στο ... ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ, όπου διεγνώσθηκε εικόνα συμβατή με βρογχικό άσθμα και συνεστήθη αγωγή με εισπνεόμενα (βρογχοδιασταλτικά και κορτικοειδή), τακτική επανεξέταση και προσαρμογή της αγωγής, καθώς και αποφυγή παραγόντων όπως κάπνισμα και αλκοόλ.

Αν και ακολούθησε πιστά τις ιατρικές οδηγίες για διάστημα δύο-τριών ακόμη μηνών και κάτω από συνεχή ιατρική παρακολούθηση, η υγεία του ουδέποτε μέχρι σήμερα αποκαταστάθηκε πλήρως και τα προεκτεθέντα συμπτώματα, εξακολουθούν υφιστάμενα - σε ηπιότερο βεβαίως βαθμό - ενώ έχει καταστεί ιδιαίτερα ευαίσθητος και ευπαθής στις καιρικές αλλαγές και, φυσικά, παραμένει άγνωστο και μη προβλέψιμο, ποία πιθανή σοβαρή παρενέργεια ή βλάβη της υγείας του μπορεί να εκδηλωθεί στο μέλλον.

Αποκλειστική υπαίτιος της γενομένης σ' αυτόν προσβολής και δη της προκληθείσης αναίτια και παράνομα σοβαρής βλάβης της υγείας του, της επακολουθησάσης (επί ένα ολόκληρο πεντάμηνο) ψυχικής και σωματικής ταλαιπωρίας και αλγηδόνος, είναι η αναιρεσείουσα και μάλιστα, λόγω των εγκληματικών της παραλείψεων, συνισταμένων - ως προεξετέθη - τόσο εις την μη λήψιν των κατάλληλων προληπτικών μέτρων ασφαλείας στις βιομηχανικές της εγκαταστάσεις, οι οποίες μάλιστα βρίσκονται μέσα σε κατοικημένη περιοχή, ούτως ώστε να μην προκαλούνται περιστατικά ως αυτό της 19/20 Μαΐου 2002, με βαρύτατες συνέπειες στους ανθρώπους και στο περιβάλλον, όσο και στην "αποσιώπηση" του συμβάντος, επί μία ολόκληρη εβδομάδα και, πιθανώς, εσαεί, εάν δεν εμφανίζονταν οι εκπρόσωποι των εισαγωγέων - εταιρειών, για παραλαβή αυτοκινήτων.

Συνεπεία της κατά τα άνω αδικοπρακτικής και παράνομης συμπεριφοράς της εναγομένης η υγεία του έχει ήδη κλονισθεί σοβαρά, ενώ είναι σφόδρα πιθανόν, σοβαρές και απρόβλεπτες, δυσμενείς και απεφκτέες παρενέργειες και βλάβες, να εκδηλωθούν στο μέλλον, γεγονός που θεωρούν και κρίνουν πιθανό, όλοι οι θεράποντες ιατροί του.

Προς αποκατάστασιν της προκληθείσης εις αυτόν ηθικής βλάβης, θα πρέπει να του επιδικασθεί εύλογος χρηματική ικανοποίηση, η οποία δεν θα πρέπει να είναι κατώτερη των 160.000 ευρώ. Έκρινε δε το Εφετείο ότι με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα είναι νόμιμη και επαρκώς ορισμένη η ένδικη αγωγή. Με το να κρίνει έτσι, το Εφετείο, δεν αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί το άρθρο 914 ΑΚ για τη θεμελίωση της αγωγής, ούτε παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει αυτήν απαράδεκτη λόγω αοριστίας.

Τούτο δε, ενόψει του ότι εκτίθεται στην αγωγή ότι η διαρροή του θειΐκού οξέος οφείλεται σε ρήξη των σωληνώσεων λόγω ακαταλληλότητας τούτων για τον σκοπό αυτόν, στη μη τοποθέτηση των σωληνώσεων σε περίκλειστο, προστατευόμενο χώρο, για τον περιορισμό της διασποράς, σε περίπτωση ατυχήματος, και τη μη έγκαιρη, αμέσως μετά την διαπίστωση της διαρροής, ανακοίνωση αυτής στον αναιρεσίβλητο για να απομακρυνθεί από τη μολυσμένη περιοχή, όπως είχε δικαίωμα, για να μην υφίσταται την βλαβερή επίδραση του θειϊκού οξέος, καθ' όλη τη διάρκεια του εξαημέρου, μετά το οποίο έλαβε γνώση της διαρροής.

Είχε δε υποχρέωση η αναιρεσείουσα να λάβει τα μέτρα αυτά, αφού, εξ αιτίας της περιγραφόμενης στην αγωγή προηγούμενης επικίνδυνης συμπεριφοράς της, δημιουργήθηκε επικίνδυνη κατάσταση, από την οποία ήταν δυνατόν να προξενηθεί στον αναιρεσίβλητο και προξενήθηκε, κατά τους ισχυρισμούς του, ζημία. Δεν ήταν δε αναγκαίο, για τη διαδικαστική πληρότητα του δικογράφου της αγωγής, να αναφέρεται σ' αυτό α) ποια συγκεκριμένα μέτρα έπρεπε να ληφθούν από την αναιρεσείουσα για την αποτροπή του συμβάντος και τι ακριβώς θα απέτρεπαν τα μέτρα αν είχαν ληφθεί ή αν τα μέτρα αυτά ήταν τεχνικώς δυνατόν να ληφθούν και αν είχε σχετική υποχρέωση η αναιρεσείουσα και β) ποια είναι η ιδιαίτερη επιβάρυνση της υγείας του αναιρεσιβλήτου από την εξαήμερη έκθεσή του στη σκόνη με διαβαθμίσεις χρονικές και ποσοτικές και διάκριση των επιπτώσεων από την αρχική και επιγενέστερη έκθεσή του στο θειΐκό οξύ.

Επομένως, οι περί του αντιθέτου πρώτος και δεύτερος, από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 14 ΚΠολΔ, λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως είναι αβάσιμοι.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Ο αναιρεσίβλητος εργαζόταν με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας στην ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ-ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε.", όπως έχει τροποποιηθεί η επωνυμία της ανώνυμης εταιρίας "ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΠΟΘΗΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΑΕΓΑ Α.Ε.", στην οποία απασχολείτο ως φύλακας επόπτης, υπεύθυνος για την φύλαξη και εποπτεία των αυτοκινήτων που ήταν κάθε φορά σταθμευμένα στον υπαίθριο χώρο της εργοδότριας εταιρίας, που βρίσκεται στη Λεωφόρο ....

Στον άνω χώρο της εργοδότριας εταιρίας μεταφέρονταν προς στάθμευση υπό καθεστώς "αποταμίευσης" καινούργια αυτοκίνητα, τα οποία εισάγονταν από την αλλοδαπή, εκφορτώνονταν στο λιμάνι του ... και φυλάσσονταν εκεί έως την ημέρα του εκτελωνισμού και της παραδόσεώς τους στους παραλήπτες. Ο χώρος αυτός συνορεύει με τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις της εταιρίας, της οποίας η επωνυμία έχει τροποποιηθεί από "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΥΡΟΥ (ΕΒΓΑ) ΑΒΕΕ" σε "ΕΒΓΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε.", και χωρίζεται από τον χώρο των τελευταίων με χαμηλό μανδρότοιχο καθώς και συρματόπλεγμα.

Ο αναιρεσίβλητος την 20.5.2002 και περί ώρα 10:00, δηλαδή 2 ώρες μετά την έναρξη του ημερήσιου ωραρίου απασχολήσεώς του, αισθάνθηκε έντονη ζάλη, "τσούξιμο" στο λαιμό και κνησμό (φαγούρα) στα ακάλυπτα μέρη του σώματός του, όπου εκδηλώθηκαν ύστερα από λίγη ώρα ερυθρά εξανθήματα. Τα συμπτώματα αυτά εξακολούθησαν να υπάρχουν και κατά τις επόμενες ημέρες και γι' αυτό ο αναιρεσίβλητος επισκέφθηκε στις 24.5.2002 τα εξωτερικά ιατρεία του Διαγνωστικού και Θεραπευτικού Κέντρου ...

με τον διακριτικό τίτλο "ΥΓΕΙΑ", όπου διαπιστώθηκε ότι έπασχε από έντονη ζάλη και επίμονη δύσπνοια-κυάνωση και εμφάνιζε εκτεταμένα δερματικά εξανθήματα, για την αντιμετώπιση δε των συμπτωμάτων αυτών υποβλήθηκε σε ενδεικνυόμενη νοσηλεία (ορός και φάρμακα) και συνεστήθη περαιτέρω εργαστηριακός έλεγχος, χωρίς να προσδιοριστεί η αιτία της παθήσεώς του.

Στις 25.5.2002 ο αναιρεσίβλητος επισκέφθηκε τα εξωτερικά παθολογικά ιατρεία του Νοσηλευτικού Ιδρύματος με τον διακριτικό τίτλο "ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ-..." και υποβλήθηκε στις αναγκαίες εξετάσεις, με τις οποίες διαπιστώθηκε ότι έπασχε από "συρίττουσα αναπνοή άμφω και παράταση εκπνοής και δερματικό εξάνθημα με κνησμό", χωρίς και πάλι να προσδιοριστεί η αιτία της παθήσεώς του.

Τα συμπτώματα εξακολούθησαν να υπάρχουν και κατά τις επόμενες ημέρες και ο αναιρεσίβλητος επισκέφθηκε στις 14.6.2002 τα εξωτερικά ιατρεία του Παθολογικού Τμήματος του Δημόσιου Θεραπευτηρίου με τον διακριτικό τίτλο "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ..." και μετά τη γενόμενη κλινική εξέταση διαπιστώθηκε ότι έπασχε από "συριγμό άμφω και παράταση εκπνοής και στα δύο πνευμονικά πεδία" και εμφάνιζε "ROBERG θετικό και δεξιά λαβυρινθίτιδα", που υποδηλώνουν αρχή βρογχικού άσματος, ενώ δε γίνεται πλέον διαπίστωση των δερματικών εξανθημάτων.

Στις 16.7.2002 ο αναιρεσίβλητος επανεξετάστηκε στο Πνευμονολογικό Ιατρείο της Πανεπιστημιακής Κλινικής του ως άνω Δημοσίου Θεραπευτηρίου, όπου διαγνώσθηκε "εικόνα συμβατή με βρογχικό άσθμα", ενώ και πάλι δεν εγγράφηκε στην οικεία Ιατρική Γνωμάτευση η ύπαρξη δερματικών εξανθημάτων. Περαιτέρω, δέχθηκε το Εφετείο ότι η παραπάνω βλάβη της υγείας του αναιρεσιβλήτου οφείλεται στη διαρροή πυκνού θειΐκού οξέος από την εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων της αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρίας, που βρίσκεται σε επαφή με το κοινό όριο των άνω χώρων, και στη διάχυση αυτού πάνω στην επιφάνεια των αυτοκινήτων, που έλαβε χώρα κατά τη νύκτα της 19.5.2002 προς 20.5.2002 και κατά τις ώρες από 22:00 έως 06:00.

Η διαρροή του θειικού οξέος πραγματοποιήθηκε μετά από θραύση του πλαστικού αγωγού, που προοριζόταν για την προσθήκη θειϊκού οξέος και βρίσκεται στο άνω μέρος του πύργου της μνησθείσας εγκαταστάσεως, είχε δε ως αποτέλεσμα τον "ψεκασμό" του θειϊκού οξέος προς την ατμόσφαιρα και τη μεταφορά του με τον αέρα σε όλο το εύρος του ακάλυπτου χώρου, με τη μορφή σταγονιδίων.

Η θραύση του πλαστικού σωλήνα παροχής θειϊκού οξέος στην άνω εγκατάσταση της αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρίας διαπιστώθηκε από το τεχνικό συνεργείο αυτής, περί ώρα 06:00 της 20.5.2002, οπότε χώρησε διακοπή της παροχής του θειϊκού οξέος, και επακολούθησε αντικατάσταση του βλαβέντος σωλήνα, που περατώθηκε περί ώρα 07:30 της ίδιας ημέρας, ενώ κατά το μνησθέν χρονικό διάστημα από 22:00 έως 06:00 της άνω ημέρας διέρρευσαν στην ατμόσφαιρα 150 λίτρα θειϊκού οξέος.

Τα όργανα και οι προστηθέντες υπάλληλοι και εργάτες της εναγομένης ανώνυμης εταιρίας αποσιώπησαν το γεγονός αυτό και δεν ενδιαφέρθηκαν, αμέσως μόλις το διαπίστωσαν, να ενημερώσουν τους εργαζομένους στους παρακείμενους χώρους και την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Φ ΑΕΒΕ" και να προειδοποιήσουν αυτούς για τη λήψη κατάλληλων μέτρων προφυλάξεώς τους, ώστε να αποτραπεί ενδεχόμενη βλάβη της υγείας τους.

Ο ενάγων στις 20.5.2002 ανέλαβε, όπως έχει λεχθεί, εργασία στον χώρο της εργοδότριας αυτού ανώνυμης εταιρίας περί ώρα 08:00 και άρχισε να κυκλοφορεί ανάμεσα στα σταθμευμένα αυτοκίνητα, προκειμένου να ελέγξει την υφιστάμενη κατάστασή τους, χωρίς να αντιληφθεί, ότι στην εξωτερική επιφάνεια των αυτοκινήτων είχε εναποτεθεί ποσότητα πυκνού θειικού οξέος με τη μορφή σταγονιδίων, γεγονός που δεν ήταν εφικτό να γίνει αντιληπτό εκ μέρους του, αφού στην επιφάνεια αυτών είχε συσσωρευτεί και σκόνη της βιομηχανοποιημένης περιοχής, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της εργοδότριάς του.

Περί ώρα 10:00 της ίδιας ημέρας, ο ενάγων αισθάνθηκε, όπως σημειώθηκε, έντονη ζάλη, "τσούξιμο" στο λαιμό και κνησμό (φαγούρα) στα ακάλυπτα μέρη του σώματός του, όπου εκδηλώθηκαν ερυθρά εξανθήματα. Αρχικά, αυτός αδιαφόρησε για τα συμπτώματα αυτά και την επιβάρυνση της υγείας του, καθόσον πίστεψε ότι θα εξαλειφθούν, χωρίς να υποβληθεί σε σχετική θεραπεία.

Πλην όμως, μετά τη διαπίστωση ότι αυτά δεν υποχώρησαν, αλλά αντίθετα εξακολούθησαν με μεγαλύτερη ένταση, αναγκάσθηκε να υποβληθεί στις προεκτεθείσες εξετάσεις κατά τις ημερομηνίες 24.5.2002, 25.5.2002, 14.6.2002 και 16.7.2002, κατά τις οποίες έγιναν οι προαναφερθείσες διαγνώσεις, και υποχρεώθηκε να υποβληθεί στις ενδεικνυόμενες εργαστηριακές εξετάσεις και να προβεί στην υποδειχθείσα νοσηλεία και φαρμακευτική αγωγή έως το τέλος του μηνός Οκτωβρίου 2002, οπότε έπαψαν τα συμπτώματα και αποκαταστάθηκε απόλυτα η υγεία του.

Η κατά τα άνω επιβάρυνση της υγείας του αναιρεσιβλήτου, κατά το προδιαληφθέν χρονικό διάστημα, που συνιστά εξ αντικειμένου βλάβη τόσο του σώματος, όσο και της υγείας αυτού, οφείλεται αφενός στην εναπόθεση ατμών θειικού οξέος στα ακάλυπτα μέρη του σώματός του και αφετέρου στην εισπνοή τέτοιων ατμών από μέρους του, καθόσον οι εν λόγω ατμοί θειϊκού οξέος υπήρχαν στον χώρο εργασίας του και δημιουργήθηκαν, όταν "ψεκάστηκε" το θειϊκό οξύ ύστερα από τη θραύση του μνησθέντος σωλήνα των εγκαταστάσεων της αναιρεσείουσας εταιρίας.

Για την, κατά τα προλεχθέντα, βλάβη του σώματος και της υγείας του αναιρεσιβλήτου ευθύνονται αποκλειστικά οι προστηθέντες υπάλληλοι και εργάτες της ανώνυμης εταιρίας, οι οποίοι ήταν κατά τον κρίσιμο χρόνο αρμόδιοι για τον έλεγχο, την εποπτεία της λειτουργίας των εγκαταστάσεων της αναιρεσείουσας εταιρίας, στις οποίες περιλαμβάνεται και εκείνη της επεξεργασίας λυμάτων, καθώς και για την ασφαλή λειτουργία τους και την έγκαιρη αποκατάσταση κάθε βλάβης τους.

Η αμέλειά τους συνίσταται στο ότι δεν κατέβαλαν την επιμέλεια, που απαιτείται στις συναλλαγές, ώστε δεν προέβλεψαν το ως άνω αποτέλεσμα, και δεν προέβησαν σε έλεγχο της κατάστασης του θραυσθέντος σωλήνα των άνω εγκαταστάσεων, ενόψει της σύνθεσης του υλικού και της παλαιότητας αυτού, δεδομένου ότι είναι πλαστικός και λειτουργούσε πέραν της πενταετίας, και της επικινδυνότητας του κυκλοφορούντος σε αυτόν θειικού οξέος.

Συνεπεία της παράλειψής τους αυτής, οι προστηθέντες υπάλληλοι και εργάτες της ανώνυμης εταιρίας δεν μπόρεσαν να προβλέψουν εγκαίρως τη ρήξη του άνω σωλήνα και τον "ψεκασμό" του διερχόμενου μέσα από αυτόν θειϊκού οξέος και επιπλέον δεν μερίμνησαν για την ενημέρωση των εργαζομένων στους παρακείμενους χώρους, στους οποίους καταλέγεται και ο αναιρεσίβλητος, για να λάβουν τα ενδεικνυόμενα μέτρα προστασίας τους, αλλά κατά ανεπίτρεπτο τρόπο αποσιώπησαν το γεγονός αυτό και επακολούθησε η κατά τον άνω τρόπο προσβολή του σώματος και της υγείας του αναιρεσιβλήτου.

Έκρινε δε το Εφετείο ότι από το γεγονός αυτό έχει υποστεί ηθική βλάβη, συνεπεία του ψυχικού και σωματικού πόνου που δοκίμασε και της ταλαιπωρίας που υπέστη από την εκδήλωση των συμπτωμάτων των παθήσεών του και από την υποδειχθείσα από τους θεράποντες γιατρούς νοσηλεία και φαρμακευτική αγωγή. Για την αποκατάσταση δε της κατά τα άνω προξενηθείσας σε αυτόν ηθικής βλάβης, ο αναιρεσίβλητος δικαιούται να ζητήσει την καταβολή χρηματικής ικανοποίησης από την εναγομένη ανώνυμη εταιρία, λόγω της σχέσης προστήσεως που υπήρχε κατά τον κρίσιμο χρόνο μεταξύ αυτής και των άνω υπευθύνων υπαλλήλων και εργατών της.

Με το να κρίνει έτσι, το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού εκτίθενται σε αυτή τα περιστατικά που είναι κατ' άρθρο 932 ΑΚ αναγκαία για την επιδίκαση στον αναιρεσίβλητο χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Για την επάρκεια της αιτιολογίας της προαναφερθείσης παραδοχής του, ως προς την αμέλεια των προστηθέντων υπαλλήλων και εργατών της αναιρεσείουσας, που ήταν αρμόδιοι κατά τον χρόνο θραύσης του σωλήνα για τον έλεγχο και την εποπτεία της λειτουργίας των εγκαταστάσεων της αναιρεσείουσας εταιρείας, ότι δηλαδή αυτή (αμέλεια) συνίσταται στο ότι δεν κατέβαλαν την επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές ώστε να προβλέψουν τη ρήξη του σωλήνα και τον ψεκασμό του διερχομένου μέσα από αυτόν θειϊκού οξέος και συγκεκριμένα δεν προέβησαν σε έλεγχο της κατάστασης του θραυσθέντος σωλήνα των εγκαταστάσεων της αναιρεσείουσας, εν όψει της σύνθεσης του υλικού και της παλαιότητας αυτού, δεδομένου ότι είναι πλαστικός και λειτουργούσε πέραν της πενταετίας και της επικινδυνότητας του θειϊκού οξέος που κυκλοφορούσε σε αυτόν, δεν ήταν αναγκαίο να αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι ο σωλήνας έπρεπε να αντικατασταθεί σε συντομότερο χρόνο και ο προσδιορισμός του χρόνου αυτού, όπως και ο προσδιορισμός της σύνθεσης του υλικού (πλαστικού) ή ότι ο πλαστικός σωλήνας ήταν ακατάλληλος για τη συγκεκριμένη χρήση και ποία χημική σύνθεση του σωλήνα ήταν η επιτρεπόμενη και κατάλληλη.

Όπως επίσης δεν ήταν αναγκαία για την επάρκεια της παραδοχής για αμελή συμπεριφορά των αρμοδίων υπαλλήλων και εργατών της αναιρεσείουσας για τον έλεγχο και εποπτεία της λειτουργίας των εγκαταστάσεών της, η περιγραφή των προϋποθέσεων της επιμελούς συμπεριφοράς τούτων. Επομένως, οι περί του αντιθέτου τρίτος και τέταρτος, από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγοι της αιτήσεως είναι αβάσιμοι.

Με τους τέταρτο (κατά το δεύτερο μέρος της) και πέμπτο λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 8 και 14 ΚΠολΔ, προβάλλονται οι αιτιάσεις ότι το Εφετείο έλαβε παρά το νόμο υπόψη, χωρίς να προταθούν με την αγωγή, και δεν κήρυξε απαράδεκτους τους ισχυρισμούς του αναιρεσιβλήτου για "παλαιότητα", λειτουργία πέραν της πενταετίας και ακαταλληλότητα της σύνθεσης του επίμαχου σωλήνα, καθώς και τον ισχυρισμό του ότι η αμελής συμπεριφορά των προστηθέντων από αυτήν εργατών και υπαλλήλων της, αρμοδίων για την επίβλεψη της λειτουργίας των εγκαταστάσεών της, στις οποίες περιλαμβάνονταν ο επίμαχος σωλήνας, συνίσταται στην παράλειψη ελέγχου της κατάστασης του θραυσθέντος σωλήνα, εν όψει της σύνθεσης του υλικού και της παλαιότητας αυτού, δεδομένου ότι είναι πλαστικός και λειτουργούσε πέραν της πενταετίας και της επικινδυνότητας του κυκλοφορούντος σε αυτόν θειϊκού οξέος, οι οποίοι (ισχυρισμοί) προβλήθηκαν απαραδέκτως για πρώτη φορά με την έφεση του αναιρεσιβλήτου.

Οι λόγοι αυτοί είναι αβάσιμοι, διότι οι ισχυρισμοί αυτοί όχι μόνο διαλαμβάνονται έμμεσα, αλλά με σαφήνεια στην ένδικη αγωγή, και παραδεκτά προτάθηκαν κατ' έφεση από τον τότε εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσίβλητο ως υπεράσπιση κατά της έφεσης της αναιρεσείουσας, αλλά και δεν αποτελούν, κατά το μέρος τους, που δεν περιέχονται στην ένδικη αγωγή ή τις προτάσεις του αναιρεσιβλήτου, πράγματα κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, αλλά περιστατικά που προέκυψαν από τις αποδείξεις, οι σχετικές δε παραδοχές του Εφετείου αποτελούν επακριβή προσδιορισμό (συγκεκριμενοποίηση) της αμέλειας των αρμοδίων υπαλλήλων και εργατών της αναιρεσείουσας με βάση τα ειδικότερα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-10-2007 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ΕΒΓΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΕ (πρώην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΥΡΟΥ ΑΕ) για αναίρεση της υπ' αριθ. 5993/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Μαΐου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ