Supreme Court partially allows appeal on usury grounds while dismissing withdrawal of additional appeal arguments.

Απόφαση 1234 / 2007 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1234/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αντιπρόεδρο, Νικόλαο Κασσαβέτη, Ιωάννη Παπανικολάου, Ρένα Ασημακοπούλου και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "CGU ΕΛΛΑΣ ΑΕΓΑ" ως οιονεί καθολικής διαδόχου, λόγω συγχώνευσης δι'απορρόφησης της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "CGU International Insurance plc", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τομαρά.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ-ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ ΑΕΓΑ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Παπαχρονόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-6-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2302/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 8378/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά η αναιρεσείουσα με την από 15-2-2006 αίτησή της και τους από 15-2-2007 πρόσθετους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 8-3-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο τρίτος λόγος του κυρίου δικογράφου της αναιρέσεως (που αφορά την τοκοφορία της ένδικης απαίτησης) και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας δήλωσε ότι παραιτείται από το δικόγραφο των προσθέτων λόγων και ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Μετά την παραίτηση της αναιρεσείουσας από το δικόγραφο των προσθέτων λόγων αναιρέσεως που έγινε, πριν από την προφορική συζήτηση της υποθέσεως, με καταχωρισμένη στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως, δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου της, πρέπει να καταργηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 294, 296, 297, 573 παρ. 1, 295 παρ. 1, 299 ΚΠολΔ) η δίκη ως προς το δικόγραφο των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, το οποίο κατόπιν τούτου θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε (ΟΛ. ΑΠ 7/1993).

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 1, 8 και 19 ΚΠολΔ, ιδρύονται, αντιστοίχως, λόγοι αναιρέσεως (α) αν παραβιάσθηκαν κανόνες του ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι αφορώντες την ερμηνεία των δικαιοπραξιών (β) αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψιν πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και (γ) αν το δικαστήριο διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα ακόλουθα: "(1) Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη εταιρία, με σύμβαση ασφαλίσεως (πρωτασφαλίσεως) που είχε συνάψει την 3-12-2001 με την εταιρία "PRAXIS LEASE AE", είχε ασφαλίσει, για το χρονικό διάστημα από 4-12-2001 μέχρι 4-12-2002 τα αυτοκίνητα της τελευταίας, που βρίσκονταν σταθμευμένα σε υπαίθριο χώρο των εγκαταστάσεων της εταιρίας "Ν.

Ι. ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ ΑΕ" επί της λεωφόρου Αθηνών 169, κατά διαφόρων κινδύνων, μεταξύ των οποίων και εκείνος της βλάβης των από χαλαζόπτωση. (2) Με σύμβαση, που οι διάδικες εταιρίες συνήψαν μεταξύ τους, η εξ αυτών αναιρεσείουσα (και κατ' ακριβολογίαν η συγχωνευθείσα σ' αυτή εταιρία "CGU International Insurance plc") ανέλαβε να καλύψει αντασφαλιστικώς, κατά ποσοστό 15,8%, ενδεχόμενη υποχρέωση της αναιρεσίβλητης σε καταβολή αποζημιώσεως προς την ασφαλισμένη. (3) Την 7-11-2002 τα ως άνω ασφαλισμένα αυτοκίνητα υπέστησαν εκταταμένες βλάβες λόγω χαλαζόπτωσης και η αναιρεσίβλητη κατέβαλε στην ασφαλισμένη εταιρία, ως αποζημίωση, χρηματικό ποσό 290.658 ευρώ την 31-12-2002 και 664.479 ευρώ την 1-12-2003, η δε αναιρεσείουσα αρνήθηκε, αν και οχλήθηκε σχετικώς, να της καταβάλει το συμφωνημένο αντασφάλισμα.

Στη συνέχεια το Εφετείο επιδίκασε στην αναιρεσίβλητη χρηματικό ποσό 150.911 ευρώ νομιμοτόκως από 5-12-2002.

Με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Εφετείο παραβίασε, κατά την ερμηνεία της ένδικης σύμβασης αντασφάλισης, τους ερμηνευτικούς των δικαιοπραξιών κανόνες των άρθρων 173 και 200 Α.Κ. δεχόμενο ότι μεταξύ των διαδίκων, αντασφαλίστριας και πρωτασφαλίστριας, συμφωνήθηκε η ρήτρα "follοw the settlements" (δηλ.

να ακολουθεί τους διακανονισμούς). Ειδικότερα αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι, αντί να δεχτεί τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ότι "ο αντασφαλιστής δεσμεύεται ν' ακολουθήσει τους διακανονισμούς του ασφαλιστή για το ασφάλισμα που κατέβαλε στον ασφαλισμένο του μόνο όταν η απαίτηση του ασφαλιστή προέρχεται από κίνδυνο καλυπτόμενο με την αντασφαλιστική σύμβαση και υπό τις προϋποθέσεις:

α) ότι κατά τον διακανονισμό της απαίτησης ο ασφαλιστής ενήργησε έντιμα και β) ότι έλαβε όλα τα κατάλληλα και πρόσφορα από επαγγελματικής άποψης μέτρα κατά τον διακανονισμό", δέχτηκε ότι ο αντασφαλιστής - αναιρεσείουσα εταιρία έχει υποχρέωση "αναντίρρητης καταβολής" στην πρωτασφαλίστρια - αναιρεσίβλητη που συμβαίνει μόνο όταν υπάρχει η ρήτρα "follow the fortunes".

Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος προεχόντως ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, γιατί το Εφετείο -ανεξάρτητα από την λεκτική διατύπωση των παραδοχών του- έκρινε (αναιρετικώς ανέλεγκτα), ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, σχετικά με την συμπεριφορά της αναιρεσίβλητης μετά την επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσης, ότι αυτή (πρωτασφαλίστρια) ενήργησε έντιμα κατά τον διακανονισμό της απαίτησης της ασφαλισμένης εταιρίας και ότι έλαβε όλα τα κατάλληλα και πρόσφορα από επαγγελματικής άποψης μέτρα κατά τον διακανονισμό.

Τούτο προκύπτει από τις παραδοχές του Εφετείου ότι η αναιρεσίβλητη - ενάγουσα όχι μόνο ενημέρωσε την εναγομένη για τη ζημία στα ασφαλισμένα αυτοκίνητα και δεν αρνήθηκε τη συνεργασία μαζί της, αλλά πριν καταβάλει το ασφάλισμα στην εταιρεία "PRAXIS CEASE AE", ανέθεσε σε τρία ανεξάρτητα γραφεία πραγματογνωμόνων τη διερεύνηση των συνθηκών και του ύψους της ζημίας, ενώ χορήγησε στην αναιρεσείουσα -εναγομένη αντίγραφο της εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης της εταιρείας "Gunningham Lindsey Panas Co Ltd".

Περαιτέρω, το ουσιαστικό δικαστήριο, συνεκτιμώντας το σύνολο του αποδεικτικού υλικού, στο οποίο ρητώς ανέφερε ότι περιλαμβάνονταν και δύο τηλεομοιοτυπικά μηνύματα μεταξύ των διαδίκων (από 22-12-2000 και από 3-12-2001), έκρινε αναπόδεικτο τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ότι στην συνδέουσα αυτή με την αντίδικό της σύμβαση αντασφάλισης είχε διαληφθεί η ρήτρα "της συνεργασίας στον διακανονισμό της ζημίας", όπως αυτή υποστήριζε.

Επομένως, δεν είναι βάσιμος ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, σύμφωνα με τον οποίο το Εφετείο υπέπεσε στις πλημμέλειες, αληθώς του άρθρου 559 αριθμ. 8, επειδή δεν έλαβε υπόψιν τον ανωτέρω ισχυρισμό της αναιρεσείουσας και τα ρηθέντα "μηνύματα" μεταξύ των διαδίκων, καθώς και ότι θεώρησε αναπόδεικτο τον ρηθέντα ισχυρισμό της αναιρεσείουσας αποκλειστικώς και μόνον επειδή δεν διαλαμβάνονταν η σχετική ρήτρα στο "αντασφαλιστήριο συμβόλαιο".

Τέλος όσον αφορά το ζήτημα της τοκοφορίας του επιδικασθέντος αντασφαλίσματος, το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ελλιπείς αιτιολογίες. Τούτο δε, διότι επιδίκασε στην αναιρεσίβλητη νόμιμο τόκο "από την ημερομηνία κατά την οποία η ενάγουσα γνωστοποίησε στην εναγομένη το ύψος της ζημίας και την αναλογία της σ' αυτή......και την κάλεσε να της τα καταβάλει και όχι από την ημερομηνία καταβολής εκ μέρους της ενάγουσας του ασφαλίσματος στην ασφαλισμένη της", χωρίς να αναφέρει τον νομικό λόγο της διατάξεώς του αυτής και, ιδίως, αν είχε υπάρξει συμφωνία μεταξύ των διαδίκων περί του χρόνου, κατά τον οποίο το αντασφάλισμα ήταν καταβλητέο.

Κατά συνέπεια, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδονται στην προσβαλλομένη αληθώς οι εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλειες, για εκ πλαγίου παραβίαση της ουσιαστικού δικαίου διατάξεως του άρθρου 345 ΑΚ. είναι βάσιμος. Κατά συνέπεια, πρέπει να αναιρεθεί μερικώς, και δη κατά την περί τοκοφορίας διάταξή της, η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι εφικτή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει καταργημένη τη δίκη ως προς το από 15-2-2007 δικόγραφο προσθέτων λόγων της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "CGU ΕΛΛΑΣ ΑΕΓΑ" περί αναιρέσεως της 8378/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Αναιρεί την 8378/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών (μόνον) κατά την διάταξή της που αφορά την τοκοφορία του επιδικασθέντος κεφαλαίου και παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει στην αναιρεσίβλητη την δικαστική δαπάνη της αναιρεσειούσης, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 31 Μαΐου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ