1232/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1232 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1232/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

A. Του αναιρεσείοντος: Χ, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Χαρμάνη.

Β. Του αναιρεσείοντος: Ζ, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Σκοτινιώτη. Α-Β Του αναιρεσιβλήτου-Γ.αναιρεσείοντος: Ψ, ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Ελευθερία Τσόπελα.

Γ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ζ, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Σκοτινιώτη και 2. Χ, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Χαρμάνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-4-2005 αγωγή, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 313/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 292/2008 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με τις από α) 23-6-2008. β)1-7-2008 και γ) 17-6-2008, αντίστοιχα, αιτήσεις τους. Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε τις από 8-1-2010 εκθέσεις της, με τις οποίες εισηγήθηκε την αναίρεση της απόφασης κατά παραδοχή του τετάρτου λόγου αυτής και την απόρριψη των λοιπών. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειόντων ζήτησαν την παραδοχή των αιτήσεων τους, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 246 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία κατά το άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο σε κάθε στάση τη δίκης μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσοτέρων εκκρεμών ενώπιόν του δικών ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και, κατά την κρίση του, διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο, συζητήθηκαν 1)η από 17-6-2008 αίτηση αναίρεσης του Ψ, 2) η από 1-7-2008 αίτηση αναίρεσης του Ζ και 3)η από 23-6-2008 αίτηση αναίρεσης του Χ, στρεφόμενες όλες κατά της υπ` αριθμ. 292/2008 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας. Οι αιτήσεις αυτές, πρέπει να συνεκδικασθούν, γιατί είναι συναφείς και έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η δίκη και επέρχεται μείωση των εξόδων.

Επί της από 17-6-2008 αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατά το άρθρο μόνο § 1 του ν. 1178/1981 "Περί αστικής ευθύνης του τύπου και άλλων τινών διατάξεων", ο ιδιοκτήτης κάθε εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση για την παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκε υπαίτια με δημοσίευμα, το οποίο θίγει την τιμή ή την υπόληψη κάθε ατόμου, έστω και αν η κατά το άρθρο 914 του ΑΚ υπαιτιότητα, η κατά το άρθρο 919 του ΑΚ πρόθεση και η κατά το άρθρο 920 του ΑΚ γνώση ή υπαίτια άγνοια συντρέχει στο συντάκτη του δημοσιεύματος ή αν ο τελευταίος είναι άγνωστος στον εκδότη ή στο διευθυντή συντάξεως του εντύπου.

Στην § 2 του ιδίου άρθρου, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο μόνο § 4 του ν. 2243/1994, η κατά το άρθρο 932 του ΑΚ χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του αδικηθέντος, από κάποια από τις προβλεπόμενες στην προηγούμενη παράγραφο πράξεις, ορίζεται, εφόσον αυτές τελέσθηκαν δια του τύπου, κατά την κρίση του δικαστή, όχι κατώτερη των αναφερόμενων κατά περίπτωση ποσών.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι αναφέρονται μόνο στην ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου, φυσικού ή νομικού προσώπου, και όχι στον συντάκτη του επιλήψιμου δημοσιεύματος ή τον εκδότη του εντύπου (αν αυτός δεν ταυτίζεται με τον ιδιοκτήτη) ή τον διευθυντή συντάξεως. Ο συντάκτης (του επιλήψιμου δημοσιεύματος), ο εκδότης (αν δεν είναι και ιδιοκτήτης του εντύπου) ή ο διευθυντής συντάξεως, ευθύνονται προς αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας ή της ηθικής βλάβης που έχει προκληθεί από επιλήψιμο δημοσίευμα, κατά τις κοινές διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 919, 920, 932 του ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 361 - 363 του ΠΚ (ΑΠ 34/2010, 1069/2009).

Η ως άνω διάταξη, η οποία καθορίζει ελάχιστα όρια για τη χρηματική ικανοποίηση που επιδικάζεται σε βάρος του ιδιοκτήτη του εντύπου, σκοπό έχει να διασφαλίσει μία ελάχιστη προστασία των πολιτών από ιδιαιτέρως έντονες, λόγω της δημοσιότητας, προσβολές της τιμής και της υπόληψής τους. Παράλληλα όμως, όπως έχει κριθεί δια πλειάδος προηγούμενων αποφάσεων του Αρείου Πάγου, το δικαστήριο, κατά την άσκηση της δικαιοδοτικής του λειτουργίας, οφείλει να ερευνά αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, με την επιδίκαση του προβλεπόμενου από το νόμο ελάχιστου ορίου χρηματικής ικανοποιήσεως, παραβιάζεται η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας μεταξύ του χρησιμοποιούμενου μέτρου και του επιδιωκόμενου σκοπού, η οποία απορρέει από τη συνταγματική αρχή του Κράτους δικαίου και ήδη ρητά καθιερώθηκε στο αναθεωρηθέν άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος, υιοθετείται δε σταθερά και από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Σε περίπτωση δε παραβιάσεώς της, εν όψει των ιδιαίτερων συνθηκών (είδους και βαρύτητας της προσβολής, εκτάσεως της δημοσιότητας, βαθμού υπαιτιότητας και κοινωνικής θέσεως και οικονομικής καταστάσεως των μερών) οφείλει να μην εφαρμόσει τη διάταξη για το ελάχιστο όριο και να επιδικάσει μικρότερο ποσό χρηματικής ικανοποίησης.

Επισημαίνεται εν προκειμένω, ότι ο δικαστικός έλεγχος της αρχής της αναλογικότητας, περιορίζεται μόνον στον έλεγχο της συνταγματικότητας διατάξεως νόμου και συγκεκριμένα αν ο νομοθετικός περιορισμός ενός συνταγματικώς προστατευόμενου δικαιώματος σέβεται ή όχι την αρχή την αρχή της αναλογικότητας.

Δηλαδή ο έλεγχος από άποψη τηρήσεως της αρχής αυτής γίνεται μεταξύ αφ' ενός μεν της συνταγματικής διατάξεως που προστατεύει κάποιο δικαίωμα, αφ' ετέρου δε της νομοθετικής διατάξεως που το περιορίζει. Έξω όμως από το πεδίο αυτό, τα δικαστικά όργανα δεν έχουν εξουσία να εφαρμόζουν απευθείας την αρχή της αναλογικότητας κατά την ενάσκηση της δικαιοδοτικής λειτουργίας τους σε συγκεκριμένη υπόθεση, αλλά εφαρμόζουν την οικεία διάταξη του νόμου, ο οποίος αναθέτει σ' αυτά να αποφασίζουν.

Επομένως, δικαστική απόφαση, που δεν προέβη σε συγκεκριμένη υπόθεση σε προσδιορισμό εύλογης χρηματικής ικανοποίησης του άρθρου 932 ΑΚ, δεν είναι αντίθετη προς την αρχή της αναλογικότητας, αλλά είναι εσφαλμένη και θα ελεγχθεί με τα επιτρεπόμενα ένδικα μέσα, με βάση τους κανόνες που το ίδιο άρθρο θέτει και στα πλαίσια που οι ρυθμίζουσες τα ένδικα μέσα διατάξεις οριοθετούν τον έλεγχο (Ολ ΑΠ 6/2009).

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι στα υπ' αριθμ. 1190/28-6-2000, 1191/29-6-2000, 1192/30-6-2000, 1193/1-7-2000, 1194/2-7-2000 1195/4-7-2000, 1200/9-7-2000, 1209/19-7-2000, 1228/10-9-2000 και 1685/16-2-2002 φύλλα της ημερήσιας επαρχιακής εφημερίδας του ... με τον τίτλο "...", ιδιοκτήτης, διευθυντής και υπεύθυνος έκδοσης της οποίας είναι ο πρώτος αναιρεσίβλητος, δημοσιεύθηκαν άρθρα, συντάκτης των οποίων ήταν ο δεύτερος αναιρεσίβλητος, δημοσιογράφος της εφημερίδας, ότι τα δημοσιεύματα αυτά συντάχθηκαν και δημοσιεύθηκαν με σκοπό εξύβρισης του αναιρεσείοντος και ότι οι αναιρεσίβλητοι, με τις παραπάνω ιδιότητές τους, ως συντάκτης των δημοσιευμάτων ο δεύτερος και διευθυντής συντάξεως-υπεύθυνος εκδόσεως ο πρώτος, ενήργησαν χωρίς δικαίωμα, παράνομα και υπαίτια με σκοπό να τον μειώσουν.

Ακολούθως δε, αφού έκρινε ότι ο αναιρεσείων υπέστη, συνεπεία της ανωτέρω προσβολής, ηθική βλάβη, επιδίκασε σ' αυτόν χρηματική ικανοποίηση, δεχόμενο ως προς τον προσδιορισμό του ύψους του επιδικαστέου ποσού τα ακόλουθα: Λαμβάνοντας υπόψη την ένταση και έκταση της προσβολής σε συνδυασμό με την δημοσιότητα που έλαβε χώρα, τη συμπεριφορά των εναγομένων κατά και μετά την τέλεση της άδικης πράξης, την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών, επί πλέον δε, ότι ο πρώτος εναγόμενος ήταν ιδιοκτήτης της ως άνω επαρχιακής εφημερίδας (ο ίδιος ασκούσε και τα καθήκοντα του διευθυντή και του υπευθύνου έκδοσης) με περιορισμένη ύλη και κυκλοφορία και με την τυχόν επιδίκαση της προβλεπόμενης κατά νόμο ελάχιστης χρηματικής ικανοποιήσεως στον ενάγοντα, παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας, μεταξύ του χρησιμοποιουμένου μέτρου και του επιδιωκόμενου σκοπού....., διότι επέρχεται υπέρμετρη επιβάρυνση που μπορεί να καταστήσει απαγορευτική την συνέχιση της κυκλοφορίας του εντύπου, μέτρο δυσανάλογο με τον επιδιωκόμενο σκοπό που είναι η αποκατάσταση της ηθικής βλάβης του ενάγοντος, πρέπει να επιδικαστεί στον τελευταίο το ποσό των 3.000 €, για κάθε δημοσίευμα ως χρηματική ικανοποίησή του για την ηθική βλάβη που υπέστη, το οποίο το Δικαστήριο κρίνει εύλογο, υπόχρεοι δε προς καταβολή είναι ο δεύτερος αναιρεσίβλητος ως δημοσιογράφος-συντάκτης των επιλήψιμων δημοσιευμάτων, η υπαιτιότητα του οποίου αναφέρθηκε αναλυτικά ως προς τα συγκροτούντα αυτή περιστατικά δόλου καθώς και ο πρώτος αναιρεσίβλητος ως ιδιοκτήτης, ευθυνόμενος αντικειμενικά αλλά και ως διευθυντής συντάξεως και υπεύθυνος εκδόσεως, ενόψει της υπαιτιότητας στο πρόσωπό του, η οποία είναι ίδια με εκείνη του συντάκτη-δευτέρου αναιρεσιβλήτου.

Υπό τις εκτεθείσες δε παραδοχές, επιδίκασε ακολούθως το Εφετείο στον αναιρεσείοντα ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 3.000 ευρώ για καθένα από τα δέκα δημοσιεύματα, το οποίο είναι μικρότερο από το πιο πάνω νόμιμο ελάχιστο όριο των 2.000.000 δραχμών (5.870 ευρώ) και από το αιτηθέν με την αγωγή ποσό των 300.000 ευρώ για κάθε δημοσίευμα.

Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο, προσδιόρισε το εύλογο ποσό της χρηματικής ικανοποιήσεως που δικαιούτο ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων, με βάση την υποκειμενική ευθύνη των αναιρεσιβλήτων, αιτιολογία η οποία στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της προσβαλλόμενης, η δε αναφορά στη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου μόνου του ν. 1178/1981 όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της με την παράγραφο 4 του άρθρου μόνου του ν. 2243/1994, συνιστά πλεοναστική αιτιολογία που δεν στηρίζει το διατακτικό.

Ως εκ τούτου ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με το να επιδικάσει ως χρηματική ικανοποίηση του αναιρεσείοντος, ποσό κατώτερο του προβλεπόμενου από το άρθρο μόνο του ν. 1178/1981 ελαχίστου ορίου με εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, παρεβίασε τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 932 ΑΚ και 25 παρ. 1 του Συντάγματος είναι προεχόντως αλυσιτελής.

Σε κάθε περίπτωση, με το να κρίνει το Εφετείο ως εφαρμοστέα την καθιερούμενη από το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας κατά την εφαρμογή της διατάξεως της παρ. 4 του άρθρου μόνου του ν. 2243/1994 και του καθιερούμενου δι' αυτής ελαχίστου ορίου χρηματικής ικανοποιήσεως, και να δεχθεί περαιτέρω, ότι λαμβανομένων υπόψη των ειδικών περιστάσεων τις οποίες αναφέρει, θα παραβιάζετο η αρχή αυτή σε περίπτωση επιδίκασης του νομίμου ελάχιστου ποσού, δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και ο ως άνω λόγος είναι αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 932 ΑΚ, σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι το δικαστήριο της ουσίας κρίνει αν ο αιτών υπέστη ηθική βλάβη και ποιο το επιδικαστέο ποσό της χρηματικής ικανοποίησης για την αποκατάστασή της, με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη, το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τελέσεως της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος, την οικονομική, κοινωνική και προσωπική κατάσταση των μερών.

Επομένως, ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης κατά τα ανωτέρω χρηματικής ικανοποίησης επαφίεται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται ύστερα από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, χωρίς υπαγωγή σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νόμιμης βάσης (ΟλΑΠ 13/2002).

Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο καθόρισε το ποσό των 3.000 ευρώ για κάθε δημοσίευμα ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση του ιδίου λαμβάνοντας υπόψη πλην άλλων κριτηρίων "και τη συμπεριφορά των αναιρεσιβλήτων κατά και μετά την τέλεση της άδικης πράξης και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών",χωρίς ειδικότερο καθορισμό των στοιχείων αυτών, δηλαδή της συμπεριφοράς και του είδους της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης των διαδίκων, είναι απαράδεκτος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1047 παρ.1 Κ.Πολ.Δ., προσωπική κράτηση ως μέσον αναγκαστικής εκτελέσεως μπορεί να διαταχθεί και για απαιτήσεις από αδικοπραξίες. Αν αποδείχθηκε η αδικοπραξία, στην κρίση του δικαστηρίου της ουσίας εναπόκειται να διατάξει ή όχι προσωπική κράτηση, η κρίση του δε αυτή, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

Επομένως, ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο απέρριψε το αγωγικό αίτημα του αναιρεσείοντος περί απαγγελίας προσωπικής κρατήσεως των αναιρεσιβλήτων, ενεχομένων εξ αδικοπραξίας, χωρίς να λάβει υπόψη για το σχηματισμό της απορριπτικής του κρίσης, πέραν των περιστάσεων που αναφέρoνται στην προσβαλλόμενη απόφαση, την βαρύτητα της πράξεως των αναιρεσιβλήτων, τις συνέπειες της πράξης τους, την υπαιτιότητά τους και την υλική ζημία και ηθική βλάβη που υπέστη ο αναιρεσείων, υποπίπτοντας έτσι στην πλημμέλεια του αναιρετικού λόγου του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., είναι απαράδεκτος.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Επί των από 1-7-2008 και 23-6-2008 αιτήσεων αναιρέσεως.

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α` ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει, όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή όταν δεν εφαρμόζεται ο κανόνας, ενώ έπρεπε να εφαρμοστεί ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένα.

Επομένως, σύμφωνα και με τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ. 4 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ, για να είναι ορισμένος ο αναιρετικός αυτός λόγος, δεν αρκεί να εκτίθεται στο αναιρετήριο η διάταξη, που φέρεται ότι παραβιάστηκε, αλλά πρέπει επιπλέον να εξειδικεύεται και το κατά την εκδοχή του αναιρεσείοντος ερμηνευτικό ή υπαγωγικό σφάλμα και ειδικότερα, στην τελευταία περίπτωση, πού έγκειται ακριβώς το σφάλμα κατά την εφαρμογή του κανόνα.

Ενόψει των ανωτέρω, ο πρώτος λόγος των ως άνω αιτήσεων αναιρέσεως, κατά το υπό στοιχείο 1 μέρος του με το οποίο, υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, οι αναιρεσείοντες μέμφονται το Εφετείο για ευθεία παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 362 ΠΚ, 57, 59 και 932 ΑΚ, με το να δεχθεί ως ψευδή και δυσφημιστικά τα αναφερόμενα στα επίμαχα δημοσιεύματα γεγονότα, ενώ κατά τους αναιρεσείοντες αυτά ήσαν αληθινά, είναι απαράδεκτος, αφ' ενός μεν διότι ενέχει αοριστία, εφόσον οι αναιρεσείοντες δεν αναφέρουν ποιο είναι το νομικό σφάλμα του εφετείου ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων, αφ' ετέρου δε, διότι υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεως αυτού πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων από το Εφετείο.

Κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι ιδρύεται ο από τη διάταξη αυτή προβλεπόμενος λόγος αναιρέσεως και όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν, όχι όμως αν οι ελλείψεις ή αντιφάσεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση και αιτιολόγηση του σαφώς εκτιθέμενου στην απόφαση αποδεικτικού πορίσματος.

Επομένως, για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναιρέσεως, με τον οποίον προβάλλεται ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα της αιτιολογίας της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται πλην άλλων και σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή αντίφαση των αιτιολογιών, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν η αποδιδόμενη πλημμέλεια οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό.

Αλλά ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 19 (όπως και εκείνος από τον αριθμό 1) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ελέγχεται με βάση τα εκτιθέμενα στην προσβαλλομένη απόφαση πραγματικά γεγονότα και όχι με βάση εκείνα, που φέρεται ότι είχε επικαλεσθεί ο ενάγων, αλλά το δικαστήριο δεν εξέτασε ή δεν δέχθηκε.

Εν προκειμένω το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε εν μέρει την κατά του αναιρεσείοντος αγωγή του αναιρεσιβλήτου για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από την προσβολή της προσωπικότητάς του με εξυβριστικά δημοσιεύματα, δέχθηκε, κατά τα ενδιαφέροντα την υπόθεση σημεία, τα εξής:

Ο πρώτος των εναγομένων Ζ (ήδη αναιρεσείων) ήταν ιδιοκτήτης της ημερήσιας επαρχιακής εφημερίδας του ... με τον τίτλο "...",καθώς επίσης και διευθυντής και υπεύθυνος εκδόσεως αυτής, ενώ ο δεύτερος εναγόμενος είναι δημοσιογράφος στην ίδια εφημερίδα. Ο ενάγων (και ήδη αναιρεσίβλητος), είναι εμπορικός αντιπρόσωπος στην πόλη του ...

της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΠΑΛΟΥΜΙΝ Α.Β.Ε.Ε.", αντικείμενο της οποίας είναι η επεξεργασία και κατασκευή κουφωμάτων αλουμινίου και ξύλου στην Ελλάδα. Στις 26.6.2000 ο Ξ, υπέβαλε εναντίον του ενάγοντα την από 26.6.2000 μήνυσή του, σύμφωνα με την οποία ισχυριζόταν ότι ο τελευταίος την ίδια ημέρα και ώρα 12.00 στο Δικαστικό Μέγαρο ... (Γραφείο δικηγορικού συλλόγου ...) με απειλή τον εξανάγκασε στην υπογραφή ιδιωτικού συμφωνητικού που τον υποχρεώνει εντός 20ημέρου σε μεταβίβαση ακινήτου σ' αυτόν (ενάγοντα), αξίας 20.000.000 δραχμών, εάν στο ίδιο χρονικό διάστημα (20 ημέρες) δεν του καταβάλει το χρηματικό ποσό των 16.000.000 δραχμών, που αντιστοιχεί σε υπόλοιπο αποπληρωμής δανείου χρηματικού ποσού 9.000.000 δραχμών, που είχε λάβει την 25.10.1996 και για τον ίδιο σκοπό (εξόφληση) έχει καταβάλει τμηματικά ακόμη 45.000.000 δραχμές, ποσό, που υπερέβαινε κατά πολύ το νόμιμο θεμιτό ποσοστό του τόκου.

Με βάση την μήνυση αυτή ο ενάγων συνελήφθη στις 27.6.2000 από αστυνομικούς του Τμήματος Ασφαλείας ..., οδηγήθηκε στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Βόλου, όπου ασκήθηκε εις βάρος του με την υπ' αριθμ. 60/28.6.2000 εισαγγελική παραγγελία ποινική δίωξη για: α) τοκογλυφία κατά συρροή και κατ' επάγγελμα και β) εκβίαση κατ' επάγγελμα και παραγγέλθηκε η διενέργεια κυρίας ανάκρισης.

Στο πλαίσιο της διεξαχθείσας ανάκρισης εξετάστηκαν μεταξύ άλλων και οι μάρτυρες ..., ο οποίος κατέθεσε ότι ο ενάγων είχε δανείσει και σε άλλους με υψηλούς τόκους και στη συνέχεια οι ..., ..., ..., ... και ..., οι οποίοι κατέθεσαν ότι ουδέποτε δανείστηκαν από τον ενάγοντα με υπέρτερο του νομίμου ποσοστού τόκου, ενώ με την υπ' αριθμ. 104/2000 διάταξη του ως άνω Ανακριτή, διατάχθηκε η απαγόρευση κινήσεως οποιουδήποτε λογαριασμού ταμιευτηρίου ή καταθέσεως με δικαιούχο ή συνδικαιούχο τον κατηγορούμενο Ψ, ή τη σύζυγό του ..., σε όλα τα πιστωτικό ιδρύματα που εδρεύουν στην ελληνική επικράτεια ή αλλοδαπή και κινήσεως οιασδήποτε μορφής αμοιβαίων κεφαλαίων, δραχμικών ή συναλλάγματος στις ανωτέρω τράπεζες, καθώς και σε όλους τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς που εδρεύουν στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή, διατηρούν όμως υποκαταστήματα στην Ελλάδα με μεριδούχους τον ενάγοντα και την ως άνω σύζυγό του και με την από 27-6-2000 έκθεση κατασχέσεως βιβλίων-στοιχείων, που διενήργησαν οι υπάλληλοι του ΣΔΟΕ της Δ/νσης Θεσσαλίας-Τμήμα ..., μετά από σχετική εντολή του Προϊσταμένου της Δ/νσης, κατασχέθηκαν στο γραφείο της συζύγου του ενάγοντος, 198 δισκέτες, 19 μαλακές δισκέτες, 118 CD RΟΜ, 1 φορητό ΡC, με τρεις δισκέτες και την θήκη του, 3 κεντρικές μονάδες Η/Υ, φάκελος αρχείου, αποτελούμενος από εξήντα επτά (67) φύλλα που αφορούσε εγγραφή προσημείωσης υποθήκης ακινήτου σε συνέχεια σύναψης δανείου της ...

από τον ενάγοντα και δύο (2) πρόχειρα μικρά σημειώματα στα οποία υπήρχαν αριθμητικές εγγραφές σε μια σελίδα αυτών. Ο ενάγων- τότε κατηγορούμενος, αφού κατ' επανάληψη ζήτησε και έλαβε προθεσμία για να προετοιμάσει την απολογία του, απολογήθηκε τελικά ενώπιον του Ανακριτή στις 3.7.2000, οπότε μετά από σύμφωνη γνώμη του τελευταίου και του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Βόλου κρίθηκε προσωρινά κρατούμενος.

Στις 5.10.2000 διατάχθηκε, μετά την υποβολή της από 1.9.2000 αιτήσεώς του, η αντικατάσταση της προσωρινής του κράτησης με περιοριστικούς όρους και δη της εγγυοδοσίας ποσού 80.000.000 δραχμών, της υποχρεώσεώς του να κατοικεί στην πόλη του ... και της απαγορεύσεως εξόδου του από την χώρα. Περαιτέρω, αποδείχτηκε ότι μετά την νόμιμη περάτωση της κυρίας ανακρίσεως εκδόθηκε, μετά από παραπεμπτική πρόταση του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Βόλου, το με αριθμ. 12/20.12.2001 βούλευμα, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 22.1.2002 και με το οποίο έπαυσε οριστικά η ποινική δίωξη που είχε ασκηθεί εις βάρος του ενάγοντα- τότε κατηγορουμένου και δη για την συνομολόγηση για τον εαυτό του περιουσιακών ωφελημάτων που υπερβαίνουν το κατά το νόμο θεμιτό ποσοστό του τόκου, κατ' εξακολούθηση, πράξη που φέρεται ότι τέλεσε στο ..., κατά το χρονικό διάστημα από 25.10.1999 έως 31.5.1999, σε βάρος του εγκαλούντος Ξ, λόγω του πλημμεληματικού της χαρακτήρα, κατ' ορθότερο νομικό χαρακτηρισμό και επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας και αποφάνθηκε ότι δεν πρέπει να γίνει κατηγορία κατ' αυτού για α) συνομολόγηση για τον εαυτό του περιουσιακών ωφελημάτων, που υπερβαίνουν το κατά το νόμο θεμιτό ποσοστό του τόκου, κατ' εξακολούθηση, πράξη που φέρεται ότι τέλεσε στο ..., κατά το χρονικό διάστημα από 30.6.1999 έως 31.3.2000, σε βάρος του εγκαλούντος Ξ, β) επιδίωξη ωφελημάτων και γ) εκβίαση, πράξεις που φέρεται ότι τέλεσε ομοίως στο ..., στις 26.6.2000 και από τις αρχές Απριλίου 2000 έως 26.6.2000, αντίστοιχα, σε βάρος του αυτού ως άνω εγκαλούντος, λόγω ελλείψεως αποχρωσών ενδείξεων ενοχής.

Με αφορμή τα γεγονότα αυτά, η εφημερίδα "..." άρχισε από την 28.6.2000 τη δημοσίευση των παρακάτω 10 άρθρων, τα οποία έχει συντάξει ο δεύτερος εναγόμενος και τα οποία έχουν το παρακάτω περιεχόμενο: 1) στο με αριθμό 1.190 φύλλο της 28.6.2000 καταχωρήθηκε δημοσίευμα στην πρώτη σελίδα με τίτλο: "ΣΥΝΕΛΗΦΘΗ ... ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΣ" και υπότιτλο: "Δάνεισε εννέα εκατομμύρια το 1996 και ζητούσε σήμερα 61 εκατ.

Τον κατήγγειλε ένα από τα "θύματα του" και στη συνέχεια στην σελίδα 5 του παραπάνω φύλλου καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τίτλο: "... εμπορικός αντιπρόσωπος δάνεισε εννέα εκατ. δραχμές και ζητά σήμερα 61 " και περαιτέρω ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο "ΣΥΝΕΛΗΦΘΗ ... ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΣ....Δάνεισε εννέα εκατομμύρια το 1996 και ζητούσε σήμερα 61 εκατ....τον κατήγγειλε ένα από τα "θύματα του"...Ο κατηγορούμενος για τοκογλυφία έχει πλούσια δράση εδώ και χρόνια, αφού αρκετοί ευρισκόμενοι σε δεινή οικονομική θέση τον πλησίαζαν να τους εξυπηρετήσει οικονομικά, αλλά πολύ δύσκολα και "επώδυνα" γίνονταν η αποπληρωμή...

Σύμφωνα με πληροφορίες η περίπτωση του Ξ δεν είναι μοναδική, διότι ο Ψ εδώ και χρόνια επιδίδονταν σε δανεισμό χρημάτων με πάρα πολύ μεγάλο επιτόκιο....", 2)στο με αριθμό 1.191 φύλλο της 29.6.2000 καταχωρήθηκε δημοσίευμα στην πρώτη σελίδα με τίτλο : "Στον Ανακριτή σήμερα ο τοκογλύφος"-"ΞΕΚΙΝΟΥΝ ΟΙ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΣΔΟΕ" και στη συνέχεια ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο: "Γνωστό ονόματα ...

θύματα του τοκογλύφου.... στον ανακριτή σήμερα ο τοκογλύφος.... Ξεκινούν οι καταθέσεις των θυμάτων στο ΣΔΟΕ...Από τα χέρια των διωκτικών αρχών και της Ασφάλειας ... στα χέρια της Δικαιοσύνης και του ΣΔΟΕ βρίσκεται η υπόθεση τοκογλυφίας, που "έσκασε" προχθές μετά από καταγγελία εμπορικού "αντιπροσώπου", ο οποίος βρέθηκε σε οικονομική δίνη, λόγω των υψηλών τόκων δανεισμού που κυριολεκτικά τον "έπνιξαν"....Δράστης, ο επίσης εμπορικός αντιπρόσωπος Ψ, 42 ετών, ο οποίος φέρεται τουλάχιστον τα τελευταία τέσσερα χρόνια, να δρα τοκογλυφικά αποκτώντας μεγάλη κινητή και ακίνητη περιουσία, καθώς κατάφερνε να τους δένει με συμβόλαια και να προχωρά σε διάφορες κατασχέσεις.....Ο Ψ, ο οποίος σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις είναι μέρος μεγάλου τοκογλυφικού κυκλώματος....Στο μεταξύ, από χθες στο ΣΔΟΕ Θεσσαλίας μελετούν εξονυχιστικά τα CD και τις δισκέτες 400 περίπου τον αριθμό που βρέθηκαν στο υπερπολυτελές γραφείο του τοκογλύφου, καθώς ο ίδιος ήταν εμπορικός αντιπρόσωπος μεγάλης εταιρίας αλουμινίου....Ήδη άνθρωποι που είναι θύματα του, έχουν επικοινωνήσει με τους άνδρες του ΣΔΟΕ, προκειμένου να καταθέσουν τις δικές τους οικονομικές περιπέτειες....Οι εκτιμήσεις που υπάρχουν είναι ότι τα περισσότερα θύματα έχουν χάσει τις περιουσίες με την μέθοδο της μεταβίβασης ακινήτων....

Όσο για το επίπεδο που εκινείτο ο Ψ, οι άνθρωποι που γνώριζαν ή είχαν ακούσει τον τελευταίο καιρό για τη δράση του, εκτιμούν ότι κυμαίνονταν μεταξύ εμπόρων και ανθρώπων των παραγωγικών τάξεων....Ανάμεσα τους μάλιστα, οι πληροφορίες αναφέρουν, ότι είναι μεγάλα και γνωστά ονόματα του .......", 3) στο με αριθμό 1.192 φύλλο της 30.6.2000 καταχωρήθηκε δημοσίευμα στην πρώτη σελίδα με τίτλο: "ΛΙΣΤΑ ΘΥΜΑΤΩΝ ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΥ" και υπότιτλους: "Σημαντικός μάρτυρας κατέθεσε στον Ανακριτή", "Άρση του απορρήτου των τραπεζικών λογαριασμών του Ψ θα ζητήσουν οι δικαστικές αρχές" και στη συνέχεια στη σελίδα 3 του παραπάνω φύλλου καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τον τίτλο: "Άρση απορρήτου των τραπεζικών λογαριασμών του 42χρονου τοκογλύφου" και υπότιτλο: "ΘΑ ΖΗΤΗΣΕΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΙ ΣΔΟΕ, ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΜΑΡΤΥΡΑ" και περαιτέρω καταχωρήθηκε ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο: "ΛΙΣΤΑ ΘΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΥ....Άρση απορρήτου τραπεζικών λογαριασμών του 42χρονου τοκογλύφου....Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι στον ανακριτή ο μάρτυρας, που φέρεται να είναι και αυτός θύμα, έδωσε λίστα τουλάχιστον 10 ...

που έχουν χάσει τις περιουσίες τους...Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές οι δικαστικές αρχές σε συνεργασία με το ΣΔΟΕ, προτίθενται να ζητήσουν την άρση του απορρήτου των τραπεζικών καταθέσεων του 42χρονου τοκογλύφου Ψ, προκειμένου να διερευνηθεί σε βάθος η δράση του ... εμπορικού αντιπροσώπου μεγάλης εταιρίας αλουμινίου....

Στο μεταξύ, στο ΣΔΟΕ συνεχίζεται η μελέτη των CD και των δισκετών 400, περίπου τον αριθμό που βρέθηκαν σε υπερπολυτελές γραφείο του....Οι καταθέσεις των θυμάτων τα οποία έχουν εκδηλώσει την επιθυμία να έρθουν σε επαφή με το ΣΔΟΕ θα γίνει από σήμερα", 4)στο με αριθμό 1.193 φύλλο της 1.7.2000 καταχωρήθηκε στην τρίτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο: "Κύκλωμα τοκογλυφίας από το ...

έως την ... ανακάλυψε το ΣΔΟΕ" και υπότιτλο "ΑΝΑΜΕΜΙΓΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ... ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ" και στη συνέχεια καταχωρήθηκε ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο: "....Κύκλωμα τοκογλυφίας από το ... ως την .. ανακάλυψε το ΣΔΟΕ... ΑΝΑΜΕΜΙΓΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ... ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ".

Με το στόμα ανοιχτό έμειναν τα στελέχη του ΣΔΟΕ, που ερευνούν την υπόθεση τοκογλυφίας....Τα συντριπτικά στοιχεία εναντίον του, όπως αναφέρουν είναι πολύ περισσότερα από ότι θα πίστευε και ο πιο αισιόδοξος, καθώς ονόματα γνωστών ... που εμπλέκονται με οικοδομικές δραστηριότητες φαίνεται να έκαναν αρκετές διευκολύνσεις στον κατηγορούμενο, συμμετέχοντας ουσιαστικά στο κύκλωμα τοκογλυφίας....

Σύμφωνα με πληροφορίες οι δισκέτες, τα CD, αλλά και ο σκληρός δίσκος των υπολογιστών, αποκάλυψαν επίσης ένα πλήρη κατάλογο θυμάτων του φερόμενου ως (θύματα) του τοκογλύφου.... Παρόλα αυτά οι πληροφορίες που προέρχονται από το περιβάλλον που γνώριζε την δράση του Ψ, τα πάντα ήταν κατανεμημένα, με εκπληκτική ακρίβεια....

Χωρίς να επιδέχονται καμία αμφισβήτηση, οι πληροφορίες μιλούν για μια κατανομή των θυμάτων σε ηλεκτρονική μορφή, όπου εκεί υπήρχε ακριβής κατάσταση του ποσού δανεισμού, των τόκων και των επιτοκίων, τα οποία κυμαίνονταν από 15-20% το μήνα(!)....και έπεται συνέχεια, φυσικά.... Αλλά το εντυπωσιακό ήταν ότι στα στοιχεία που έχει ανακαλύψει το ΣΔΟΕ και ο ειδικός προγραμματιστής που ήρθε από την ...

να σπάσει τους κωδικούς, βρέθηκαν και μέλη του κυκλώματος, το οποίο εξαπλώνεται μέχρι την ... ... Στα ονόματα, που έκαναν δανεισμούς φέρεται ότι έχουν βρεθεί ηχηρά ονόματα της οικοδομικής δραστηριότητας στην πόλη του ... (!)....Θα πρέπει να αναφερθεί, ότι τα στοιχεία του ΣΔΟΕ, έδωσαν μια άλλη ώθηση στην υπόθεση, καθώς η αξιολόγηση που γίνεται θα δώσει πολύ σοβαρά αποτελέσματα....", 5) στο με αριθμό 1.194 φύλλο της 2.7.2000 καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο "Μεγαλοεργολάβος εμπλέκεται στην υπόθεση τοκογλυφίας" και υπότιτλο: "...

έχει καταθέσει μήνυση εναντίον του" και στη συνέχεια στη σελίδα 3 καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τον τίτλο: "Μήνυση για τοκογλυφία σε μέλος του κυκλώματος", "ΚΑΤΑ ΜΕΓΑΛΟΕΡΓΟΛΑΒΟΥ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΛΛΕΞΕ ΤΟ ΣΔΟΕ" και περαιτέρω ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο : "Μήνυση για τοκογλυφία σε μέλος του κυκλώματος ΜΕΓΑΛΟΕΡΓΟΛΑΒΟΥ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΛΕΞΕ ΤΟ ΣΔΟΕ...

Παρόλα αυτά, νέα στοιχεία έρχονται στο φως της δημοσιότητας, για την δράση του κυκλώματος τοκογλυφίας, τα πλοκάμια του οποίου έχουν φτάσει μέχρι την ... .... Σύμφωνα με αυτά, στο κύκλωμα "φωτογραφίζεται" γνωστός εργολάβος οικοδομών του ..., ο οποίος πριν από αρκετά χρόνια αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα...Το νέο στοιχείο ότι σε βάρος του έχει κατατεθεί μήνυση στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Βόλου, από ιδιώτη για τοκογλυφία...

Είναι χαρακτηριστικό άλλωστε, ότι χθες τα στελέχη του ΣΔΟΕ έμειναν κυριολεκτικά "με το στόμα ανοικτό" όταν έσπασαν τους κωδικούς του ενός των τεσσάρων υπολογιστών που βρέθηκαν στο γραφείο του....Τα συντριπτικά στοιχεία εναντίον του, όπως αναφέρουν, είναι πολύ περισσότερα απ' ότι θα πίστευε και ο πιο αισιόδοξος, καθώς ονόματα γνωστών ...

που εμπλέκονται με οικοδομικές δραστηριότητες φαίνεται να έκαναν αρκετές διευκολύνσεις στον κατηγορούμενο, συμμετέχοντας ουσιαστικά στο κύκλωμα τοκογλυφίας.... Σύμφωνα με πληροφορίες οι δισκέτες, τα CD, αλλά και ο σκληρός δίσκος του υπολογιστή, αποκάλυψε επίσης ένα πλήρη κατάλογο θυμάτων του φερόμενου ως τοκογλύφου...

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι τα πάντα ήταν κατανεμημένα, με εκπληκτική ακρίβεια, καθώς αναφέρονται σε κατανομή των θυμάτων σε ηλεκτρονική μορφή, όπου εκεί υπήρχε ακριβής κατάσταση του ποσού δανεισμού, των τόκων και των επιτοκίων, τα οποία κυμαίνονται από 15-20 % το μήνα (!)....και έπεται συνέχεια, φυσικά...Δηλαδή το ποσό των τόκων ξεπερνούσε το 180% το χρόνο (!)...Στα στοιχεία που έχει ανακαλύψει το ΣΔΟΕ και ο ειδικός προγραμματιστής που ήρθε από τη ...

για να σπάσει τους κωδικούς, βρέθηκαν και μέλη του κυκλώματος, το οποίο εξαπλώνεται μέχρι την ... ....Στα ονόματα που έκαναν δανεισμό φέρεται ότι έχουν βρεθεί ηχηρά ονόματα της οικοδομικής δραστηριότητας στην πόλη του ... (!). Θα πρέπει να αναφερθεί, ότι τα στοιχεία του ΣΔΟΕ, έδωσαν μια άλλη ώθηση στην υπόθεση, καθώς η αξιολόγηση που γίνεται θα δώσει πολύ σοβαρά αποτελέσματα....", 6)στο με αριθμό 1.195 φύλλο της 4.7.2000 καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο: " 7ωρη απολογία Ψ στον ανακριτή" και υπότιτλους : "Προφυλακίστηκε ο τοκογλύφος" και "Ύστερα από 7ωρη απολογία του Ψ στον Ανακριτή", "Αρνήθηκε τα πάντα και κατάθεσε ότι απλά διευκόλυνε τους έχοντες ανάγκη" και στη σελίδα 2 του φύλλου αυτού καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τον τίτλο: "Προσωρινά κρατούμενος ο Ψ" με υπότιτλο: "ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΠΤΑΩΡΗ ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΝ ΑΝΑΚΡΙΤΗ" και στη συνέχεια ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο "ΠΡΟΦΥΛΑΚΙΣΤΗΚΕ Ο ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΣ.....Στο μεταξύ σήμερα αναμένεται να υπάρξει συνέχεια των νέων στοιχείων που αφορούν την δράση του....Ειδικότερα μετά την άρση του απορρήτου από τους τραπεζικούς λογαριασμούς, αναμένεται να υπάρξουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την δράση του....

θα ξεκινήσει επίσης και το προανακριτικό έργο, όπου θα κληθούν πλέον μάρτυρες για να καταθέσουν, προκειμένου να διαβεβαιώσουν φορολογικές παραβάσεις. Η έρευνα θα συνεχιστεί και από τον Ανακριτή Βόλου, καθώς είναι βέβαιο ότι θα κληθούν να καταθέσουν στοιχεία και όσοι εμπλέκονται ως θύτες και θύματα στο κύκλωμα αυτό της τοκογλυφίας....", 7)στο με αριθμό 1.200 φύλλο της 9.7.2000 καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο: "ΘΑ ΤΑ ΠΩ ΟΛΑ ΣΤΟ ΣΔΟΕ" και υπότιτλους: "Ο Ψ από τις φυλακές για το κύκλωμα τοκογλυφίας", "Εμπλέκονται πολλά ονόματα ...

που δημιούργησαν τεράστιες περιουσίες" και στη σελίδα 3 αυτού καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τον τίτλο : "Νέα στοιχεία για την τοκογλυφία" "ΠΡΟΣΦΕΡΘΗΚΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΤΟ ΣΔΟΕ Ο Ψ" και στη συνέχεια ρεπορτάζ με τω κάτωθι περιεχόμενο: "Εμπλέκονται πολλά ονόματα ... που δημιούργησαν τεράστιες περιουσίες....Αν και το προανακριτικό έργο από το ΣΔΟΕ δεν έχει ξεκινήσει ακόμη- οι πληροφορίες αναφέρουν ότι αυτό θα συμβεί από την Δευτέρα-τα νέα στοιχεία αφορούν το πελατολόγιο του Ψ, το οποίο είναι αρκετά μεγάλο....

Σύμφωνα με την κατανομή που έχει γίνει από τον δράστη στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που κατασχέθηκαν στο γραφείο του, το πελατολόγιο είναι αρκετά μεγάλο, ενώ συνεργάτες στο κύκλωμα τοκογλυφίας, πλην την λίστα που έχει στα χέρια του ο Ανακριτής, δεν έχουν βρεθεί... Δεν αποκλείεται όμως αυτό να συμβεί τις επόμενες ημέρες...", 8) στο με αριθμό 1.209 φύλλο της 19.7.2000 καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο : "ΤΟΚΟΓΛΥΦΙΑ" και υπότιτλους : "Ολοκληρώθηκε από το ΣΔΟΕ η υπόθεση Ψ", "Εκατοντάδες επιταγές βρέθηκαν στον υπολογιστή του" και στη σελίδα 4 αυτού καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τίτλο "Ολοκληρώθηκε από το ΣΔΟΕ η συλλογή των στοιχείων της υπόθεσης Ψ" και υπότιτλο: "ΘΑ ΠΑΡΑΔΟΘΟΥΝ ΣΤΟΝ ΑΝΑΚΡΙΤΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ" και στη συνέχεια ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο: "....Μετά από ένα σχεδόν μήνα εκτεταμένων ερευνών το ΣΔΟΕ Θεσσαλίας, στους υπολογιστές του τοκογλύφου Ψ, ο οποίος βρίσκεται προφυλακισμένος στις φυλακές Ιωαννίνων, δηλώνει έτοιμο να καταθέσει τα συντριπτικά στοιχεία που έχει αποκαλύψει στον Ανακριτή....Κι όπως τονίζουν άτομα που γνωρίζουν πολύ καλά την εξέλιξη της υπόθεσης, τα νέα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν από την παρατράπεζα "..." είναι υπεραρκετά για να αποδείξουν ότι ο 42χρονος δρούσε τοκογλυφικά κατ' επάγγελμα....

Τα ονόματα που εμπλέκονται στην υπόθεση, που εδώ και ένα μήνα απασχολεί την κοινωνία του ..., είναι πάρα πολλά και είναι κυριολεκτικά αδύνατο στον "κυκεώνα" των ονομάτων, να βρεθεί προς το παρόν άκρη, καθώς εκτός από αυτά που απαρτίζουν το κύκλωμα τοκογλυφίας, τα άλλα ονόματα όπου εμφανίζονται μέσα στα κομπιούτερ, δεν έχει διαπιστωθεί αν είναι θύματα ή θύτες....

Όσο για τις επιταγές που εμφανίζονται να διακινούνται μέσω του τοκογλυφικού κυκλώματος οι πληροφορίες αναφέρουν ότι είναι εκατοντάδες και πολύ καλά κατανεμημένες μέσα στους υπολογιστές...Μία πρώτη πρόσθεση των χρημάτων που απεικονίζονται στις οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών, είναι σίγουρο ότι αγγίζουν το 1.000.0000.0000 δραχμές.

Φυσικά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και το γεγονός ότι ήδη από τα πρώτα στοιχεία που είχε αποκαλύψει το ΣΔΟΕ, οι "συναλλαγές" του κυκλώματος έφθαναν μέχρι την Πελοπόννησο... Ακόμη μετά την άρση του απορρήτου των τραπεζικών λογαριασμών, ήδη το ΣΔΟΕ έχει κάνει τους απαραίτητους ελέγχους και όπως αναφέρουν πηγές τα αποτελέσματα είναι άκρως....αποκαλυπτικά....", 9) στο με αριθμό 1.228 φύλλο της 10.9.2000 καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο : "Νέα στοιχεία στην υπόθεση Ψ ανακάλυψε το ΣΔΟΕ" και στη σελίδα 4 αυτού καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τον τίτλο: "Το Ίντερνετ στην υπηρεσία του ΣΔΟΕ.,..

ελέω Ψ" και στη συνέχεια ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο : "εντούτοις οι ειδικοί του ΣΔΟΕ είχαν "κολλήσει" στο άνοιγμα δύο δισκετών, οι οποίες αποδείχτηκαν... χρυσάφι... Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, οι δύο δισκέτες περιέχουν ονόματα νέων θυμάτων, όπου αποδεικνύεται ότι ο Ψ δάνειζε κατ' επάγγελμα και κατ1 εξακολούθηση....

Ήδη στα χέρια του ο ίδιος κρατά ένα μακρύ κατάλογο ονομάτων, καθώς εκτός από τα ονόματα δόθηκαν στον Ανακριτή και απαρτίζουν το κύκλωμα της τοκογλυφίας, τα άλλα ονόματα που εμφανίζονται μέσα στα κομπιούτερ, δεν έχει διαπιστωθεί αν είναι θύματα ή θύτες....Όσο για τις επιταγές που εμφανίζονται να διακινούνται μέσω του τοκογλυφικού κυκλώματος οι πληροφορίες αναφέρουν ότι είναι χιλιάδες και πολύ καλά κατανεμημένες μέσα στους υπολογιστές...." και 10)στο με αριθμό 1.685 φύλλο της 16.2.2002 καταχωρήθηκε στην 12η σελίδα δημοσίευμα με τίτλο : "Απαλλακτικό βούλευμα για υπόθεση τοκογλυφίας" και υπότιτλο : "Ανάκληση της μήνυσης από τον εγκαλούντα" και στη συνέχεια ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο:"....Αιτιολογία για την συγκεκριμένη απόφαση υπήρξε το γεγονός ότι ο εγκαλών Ξ αν και προσκλήθηκε τέσσερις φορές από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Βόλου να παρουσιαστεί ενώπιόν του, δεν το έπραξε, ενώ παράλληλα ανακάλεσε και την μήνυση που είχε καταθέσει σε βάρος του, από την οποία ασκήθηκε δίωξη σε βαθμό κακουργήματος για τοκογλυφία κατ' επάγγελμα και κατά συρροή και εκβίαση κατ' επάγγελμα από τον Ανακριτή Βόλου...".

Και ακολούθως συνεχίζει το Εφετείο: Τα γεγονότα, όπως περιγράφονται στα ως άνω δημοσιεύματα, ήταν ψευδή, αφού από τα ως άνω αποδεικτικά στοιχεία δεν αποδείχτηκε ότι ο ενάγων ήταν τοκογλύφος με πλούσια δράση, που είχε αρχίσει πριν από πέντε χρόνια, ότι είχε κατασχέσει σπίτια και καταστήματα από συμπολίτες του, τους οποίους δάνειζε με υπέρογκους τόκους, ότι διαδραμάτιζε πρωταγωνιστικό ρόλο σε κύκλωμα τοκογλυφίας, που ξεκινούσε από το ...

και έφθανε ως την ... και ότι υπήρχε λίστα θυμάτων τουλάχιστον 10 ..., ότι κάλυπτε την τοκογλυφική του δραστηριότητα με την ιδιότητα του εμπορικού αντιπροσώπου μεγάλης εταιρίας αλουμινίου, ότι η σημαντική ακίνητη περιουσία, τα πολυτελή γραφεία και τα ακριβά αυτοκίνητα είχαν κινήσει τις υποψίες των ανδρών του ΣΔΟΕ, ότι ο τζίρος της τοκογλυφικής του δραστηριότητας με πρωταγωνιστή τον ίδιο, στον οποίο εμπλεκόταν και ηχηρά ονόματα της οικοδομικής δραστηριότητας του ..., φέρονταν να ξεπερνούσαν το ποσό του ενός δισ.

δραχμών ενώ το μηνιαίο επιτόκιο ήταν 15-20%, ότι ήλθε από τη ... ειδικός προγραμματιστής για να σπάσει τους κωδικούς των υπολογιστών του, ότι εμπλέκεται μεγαλοεργολάβος στην υπόθεση τοκογλυφίας, ότι υπάρχουν στοιχεία και θα κληθούν και νέοι μάρτυρες για να καταθέσουν για φορολογικές του παραβάσεις, ότι επικοινωνούσε με το ΣΔΟΕ για να αποκαλύψει ονόματα ...

που δημιούργησαν τεράστιες περιουσίες από το κύκλωμα τοκογλυφίας, ότι υπάρχουν νέα στοιχεία που αφορούν το πελατολόγιό του, ότι "..." ήταν το όνομα της παρατράπεζας που διατηρούσε και είχε κύκλο εργασιών ενός δις, ότι εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας ήταν η τάξη και η οργάνωση με την οποία κρατούσε τη δραστηριότητά του, ότι μετά την άρση του τραπεζικού του απορρήτου των τραπεζικών του λογαριασμών ήδη το ΣΔΟΕ έχει κάνει τους απαραίτητους ελέγχους και όπως αναφέρουν πηγές τα αποτελέσματα είναι άκρως αποκαλυπτικά, ότι το άνοιγμα δύο δισκετών αποδείχθηκε χρυσάφι για το ΣΔΟΕ, καθώς περιέχονταν σ' αυτές ονόματα νέων θυμάτων, όπου αποδεικνύεται ότι αυτός δάνειζε κατ' επάγγελμα και κατ' εξακολούθηση και ότι τέλος απαλλάχθηκε των αποδιδομένων σ' αυτόν κατηγοριών, επειδή ο εγκαλών Ξ αν και προσκλήθηκε τέσσερες φορές από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Βόλου να παρουσιαστεί ενώπιόν του, δεν το έπραξε, ενώ ανακάλεσε τη μήνυσή του.

Παρά το γεγονός όμως, συνεχίζει το Εφετείο, ότι τα ως άνω αναγραφόμενα στα επίμαχα δημοσιεύματα για τον ενάγοντα αποδεικνύονται ψευδή, αφού τα γεγονότα διαδραματίστηκαν όπως παραπάνω εκτέθηκαν, δεν αποδείχτηκε ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν το ψευδές των γεγονότων αυτών, αφού από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προκύπτει τέτοια γνώση και επομένως δεν έχει τελεστεί το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμησης.

Από το ύφος όμως και με τον τρόπο με τον οποίο είναι γραμμένα τα δημοσιεύματα αυτά, προκύπτει σαφώς σκοπός εξύβρισης του ενάγοντος. Από τις εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν, οι οποίες πολλές φορές είναι οξείες (συνελήφθη ... τοκογλύφος, η αποπληρωμή των δανεισθέντων γινόταν "επώδυνα", ξεκινούν οι καταθέσεις των θυμάτων, τα περισσότερα θύματα έχουν χάσει περιουσίες, κύκλωμα τοκογλυφίας, τα πλοκάμια του κυκλώματος έχουν φθάσει μέχρι την ..., προφυλακίσθηκε ο τοκογλύφος, τα νέα στοιχεία αφορούν το πελατολόγιο του Ψ, τα ονόματα που εμπλέκονται αποτελούν κυκεώνα, οι ειδικοί του ΣΔΟΕ είχαν "κολήσει" στο άνοιγμα των δισκετών, οι οποίες αποδείχθηκαν χρυσάφι) προκύπτει κατά τρόπο σαφή, η διάθεση προσβολής της τιμής και της υπόληψης του ενάγοντος, ο οποίος φέρεται στο αναγνωστικό κοινό ως τοκογλύφος με πρωταγωνιστικό ρόλο σε κύκλωμα τοκογλυφίας που ξεκινάει από το ...

και φτάνει μέχρι την ..., ως δημιουργός παρατράπεζας με τον τίτλο "...", με λίστα θυμάτων και τζίρο που ξεπερνά το 1 δις, ως κάτοχος μεγάλης κινητής και ακίνητης περιουσίας, που προέρχεται από κατασχέσεις περιουσιών θυμάτων του, τη στιγμή που η υπόθεση βρισκόταν σε εξέλιξη, χωρίς να είναι γνωστό ακόμη το αποτέλεσμα, δηλαδή στο στάδιο της προδικασίας, η οποία διέπεται από το τεκμήριο της αθωότητας του κατηγορουμένου, και στη συνέχεια ότι η απαλλαγή του από τις κατηγορίες ήταν αποτέλεσμα ανακλήσεως της εναντίον του μήνυσης από τον Ξ, εκδηλώνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο αμφισβήτηση ως προς την ηθική και κοινωνική του αξία ως προσώπου, ενώ παράλληλα γνώριζαν οι εναγόμενοι, ότι ο τρόπος με τον οποίο περιγραφόταν τα γεγονότα στα άρθρα του δεύτερου εναγόμενου δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για τη δέουσα απόδοση του περιεχομένου της σκέψης του, η οποία, όπως ισχυρίζονται ήταν η ενημέρωση της κοινής γνώμης.

Η διάθεση και ο στόχος αυτός των ως άνω εναγομένων προκύπτει και από την συμπεριφορά τους, αφού προχώρησαν στη δημοσίευση των προαναφερόμενων άρθρων, χωρίς να επιδείξουν την προσήκουσα επιμέλεια για την εξακρίβωση της αλήθειας όσων έγραψε ο δεύτερος εναγομένος, ενώ όφειλαν, ιδιαίτερα ο τελευταίος ως δημοσιογράφος, εφόσον ασχολούνται με πρόσωπα των οποίων η συμπεριφορά ενδιαφέρει την κοινή γνώμη, να εκθέτουν μόνο αληθή γεγονότα.

Βέβαια οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι αντλούσαν τις πληροφορίες τους από τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές, καθώς και από τις ελεγκτικές φορολογικές αρχές (ΣΔΟΕ), πλην όμως ο ισχυρισμός τους αυτός πρέπει ν' απορριφθεί, δεδομένου ότι ο δεύτερος εναγομένος δεν προέβη σε απλή καταγραφή των γεγονότων, όπως διαδραματίστηκαν και αναλύθηκαν παραπάνω, αποδεικνυόμενα από τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι ανακριτικές αρχές, ήτοι δεν αναφέρθηκε απλώς στο γεγονός της καταγγελίας, σύλληψης, εξέτασης μαρτύρων, έρευνας του ΣΔΟΕ, προφυλάκισης ή αποφυλάκισης, εκδόσεως απαλλακτικού βουλεύματος.

Αντίθετα οι εναγόμενοι (ο δεύτερος ως δημοσιογράφος, συντάσσοντας τα δημοσιεύματα και ο πρώτος ως διευθυντής και υπεύθυνος εκδόσεως επιτρέποντας τη δημοσίευσή τους), παρότι έπρεπε να είναι άκρως επιφυλακτικοί ως προς την αλήθεια ή μη των πληροφοριών που διέρρεαν παρανόμως από την ανακριτική διαδικασία, εν τούτοις έθεσαν σε κυκλοφορία φήμες, οι οποίες αποδείχτηκαν ψευδείς κατά το περιεχόμενο και συνοδεύονταν με εξυβριστικούς χαρακτηρισμούς, σκοπεύοντας να επιφέρουν προσβολή στην τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος.

Επομένως, τα ένδικα δημοσιεύματα εξέρχονται από τα όρια της συνταγματικά προστατευόμενης ελευθεροτυπίας (αρθρ. 25 παρ. 3 του Συντάγματος) και παραβιάζουν το άρθρο 10 της από 4.11.1950 Διεθνούς Σύμβασης της Ρώμης, που κυρώθηκε με το ν. 2329/1953 και το ν. δ/μα 53/1974, καθόσον ο συντάκτης τους δεν τήρησε τις συναλλακτικές υποχρεώσεις του τύπου, και ειδικότερα του σεβασμού της προσωπικότητας και του καθήκοντος της αλήθειας.

Ενόψει αυτών η ένσταση των εναγομένων, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά συνεδρίασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και επαναφέρεται με τις προτάσεις της παρούσης συζητήσεως περί άρσης του άδικου χαρακτήρα της πράξης τους, λόγω του ότι ενήργησαν από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και καθήκον για την πληροφόρηση της κοινής γνώμης πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμη.

Συνεπώς, εφόσον αποδείχθηκε ότι το επίδικο άρθρο συντάχτηκε και δημοσιεύθηκε με σκοπό εξύβρισης του ενάγοντος, δηλαδή με σκοπό την προσβολή της τιμής, της υπόληψης και της εν γένει προσωπικότητας του, όπως ο ενάγων καθ' υποφοράν ισχυρίζεται με την αγωγή του και ο συντάκτης του δημοσιεύματος καθώς και ο διευθυντής συντάξεως-υπεύθυνος εκδόσεως ενήργησαν χωρίς δικαίωμα, παράνομα και υπαίτια, με σκοπό να τον μειώσουν, δικαιούται αυτός (ενάγων) εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη από την παραπάνω αδικοπρακτική σε βάρος του συμπεριφορά.

Με βάση δε τις ανωτέρω παραδοχές και κατ' αποδοχή της εφέσεως του αναιρεσιβλήτου, το Εφετείο αφού προηγουμένως εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου που είχε απορρίψει την αγωγή, δέχθηκε αυτή ως βάσιμη κατ' ουσίαν και έκρινε ως εύλογο επιδικαστέο ποσό χρηματικής ικανοποιήσεως εκείνο των 3.000 ευρώ για καθένα από τα δέκα δημοσιεύματα και συνολικά 30.000 ευρώ, στην καταβολή του οποίου υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα.

Υπό τις προεκτεθείσες παραδοχές, το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις εφαρμοστέες εν προκειμένω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 361, 367 παρ. 2γ ΠΚ, 57, 59, 914 και 932 ΑΚ, και δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, εφόσον διέλαβε σ' αυτή αρκούντως σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων τις οποίες και εφάρμοσε, δεχόμενο παράνομη και υπαίτια προσβολή της τιμής και της υπόληψης του αναιρεσιβλήτου από τον τρόπο και το ύφος που ήταν γραμμένα τα δημοσιεύματα και ειδικότερα από τις εκφράσεις που χρησιμοποίησε ο δεύτερος αναιρεσείων δημοσιογράφος Χ, τις οποίες γνώριζε και ο πρώτος αναιρεσείων Ζ, εν γνώσει αμφοτέρων, ότι ο τρόπος με τον οποίο περιγράφονταν τα γεγονότα δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για τη δέουσα απόδοση του περιεχομένου της σκέψης της δεύτερης.

Ειδικότερα, σαφώς αναφέρονται στην προσβαλλόμενη απόφαση τα θεμελιούντα την υποκειμενική ευθύνη των αναιρεσειόντων περιστατικά, εγκείμενα στην πρόθεση αυτών να προσβάλλουν την τιμή και την υπόληψη του αναιρεσιβλήτου με τις περιεχόμενες στα επίμαχα δημοσιεύματα εκφράσεις και η γνώση τους ότι προσβάλλεται έτσι η τιμή και η υπόληψη αυτού, ενώ εξάλλου, ενόψει του ότι η αδικοπρακτική συμπεριφορά των αναιρεσειόντων περιέχει τα συστατικά στοιχεία της εξύβρισης, δεν ήταν αναγκαία η ειδικότερη εξειδίκευση των αληθών και ψευδών γεγονότων, ούτε επίσης ήταν αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας της η αναφορά από ποια συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε το ψευδές των γεγονότων αυτών.

Επομένως, οι τρίτος και πρώτος, κατά τα υπό στοιχεία 4 και 5 μέρη του, λόγοι των αναιρετηρίων, με τους οποίους υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 19 ΚΠολΔ, οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση των άρθρων 1 του ν. 1178/1981, 27, 28 362 ΠΚ, 330, 914, 922 και 932 ΑΚ, λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών είναι αβάσιμος.

Εξάλλου, ο ανωτέρω πρώτος λόγος, κατά το υπό στοιχείο 2 μέρος του εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, είναι αόριστος και εντεύθεν απαράδεκτος, διότι δεν εκθέτουν οι αναιρεσείοντες σε τι συνίσταται η έλλειψη νόμιμης βάσης, κατά δε το υπό στοιχείο 3 μέρος του, είναι επίσης απαράδεκτος, διότι ο λόγος αυτός εξετάζεται μόνον υπό το πρίσμα των περιστατικών που δέχθηκε ως αποδειχθέντα το Εφετείο και όχι εκείνων που αποτελούν κατά τους αναιρεσείοντες περιεχόμενο της αγωγής του αναιρεσιβλήτου και από τα οποία αποδεικνυόταν, κατ' αυτούς, η έλλειψη πρόθεσης προσβολής της τιμής του αναιρεσιβλήτου.

Επειδή, κατά το άρθρο 367 παρ. 1 περ. α-δ, Π.Κ. το άδικο των προβλεπομένων στα άρθρα 361 επ. ίδιου Κώδικα πράξεων αίρεται, μεταξύ των άλλων περιπτώσεων που προβλέπονται στο άρθρο αυτό και όταν πρόκειται για εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νομίμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για την διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή σε ανάλογες περιπτώσεις (περ.

γ και δ). Η τελευταία αυτή διάταξη (ΑΚ 367) για την ενότητα της έννομης τάξης εφαρμόζεται αναλογικά και στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου, όπως αυτός οριοθετείται από τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 57 - 59 και 914 επ. ΑΚ. Επομένως, αιρομένου του αδίκου χαρακτήρα των προαναφερθεισών αξιοποίνων πράξεων (με την επιφύλαξη όπως κατωτέρω της ΠΚ 367 παρ. 2) αποκλείεται και το στοιχείο του παρανόμου της επιζήμιας συμπεριφοράς ως όρος της αντίστοιχης αδικοπραξίας του αστικού δικαίου.

Έτσι η προβολή περιπτώσεως του άρθρου 367 παρ. 1 του ΠΚ αποτελεί αυτοτελή ισχυρισμό καταλυτικό της αγωγής του προσβληθέντα από δημοσίευμα του τύπου προσώπου (ένσταση) λόγω άρσεως του παρανόμου της προσβολής. Δικαιολογημένο ενδιαφέρον που πηγάζει από την συνταγματικά καταχωρημένη ελευθερία και την κοινωνική αποστολή του τύπου (άρθρο 14 παρ. 1, 2 του Συντάγματος και σχετικά και το άρθρο 10 παρ. 1 εδ.

α και β της ΕΣΔΑ) έχουν και τα πρόσωπα που συνδέονται με τη λειτουργία του, για τη δημοσίευση και προβολή - δημοσιοποίηση ειδήσεων και σχολίων σχετικών με τις πράξεις και τη συμπεριφορά φυσικών ή νομικών προσώπων ή ομάδων προσώπων, που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για το κοινωνικό σύνολο. Γι` αυτό μπορούν να δημοσιευθούν ειδήσεις και σχόλια για την σχετική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και με οξεία ακόμη κριτική ή δυσμενείς χαρακτηρισμούς.

Όμως ο άδικος χαρακτήρας του δημοσιεύματος ως προς τις εξυβριστικές ή δυσφημιστικές εκφράσεις που περιέχει, δεν αίρεται λόγω δικαιολογημένου ενδιαφέροντος κλπ και συνεπώς παραμένει η ποινική ευθύνη των κατά το νόμο υπευθύνων, άρα και η υποχρέωσή τους προς αποζημίωση κατά το αστικό δίκαιο, όταν συντρέχει μία από τις περιπτώσεις της ΠΚ 367 παρ. 2, δηλαδή όταν οι επίμαχες κρίσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφημήσεως των άρθρων 363-362 ΠΚ ή όταν από τον τρόπο εκδηλώσεως ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε η πράξη, προκύπτει σκοπός εξυβρίσεως, δηλαδή πρόθεση που κατευθύνεται ειδικά στην προσβολή της τιμής άλλου.

Η προβολή δε από τον προσβληθέντα περιπτώσεως από την ΠΚ 367 παρ. 2 αποτελεί αντένσταση κατά της εκ της ΠΚ 367 παρ. 1 ενστάσεως.

Εν προκειμένω, με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, που απέρριψε την ένσταση των αναιρεσειόντων εκ του άρθρου 367 παρ. 1 ΠΚ περί απαλλαγής τους από κάθε ευθύνη, για το λόγο ότι τα επίμαχα δημοσιεύματα έγιναν από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και εκ δημοσιογραφικού καθήκοντος, παραβίασε ευθέως τη διάταξη του άνω άρθρου (367 παρ. 1 Π.Κ.). Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, ως στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, δοθέντος ότι κατά τα προαναφερθέντα, η εν λόγω ένσταση δεν προτείνεται (και το άνω άρθρο δεν εφαρμόζεται) όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης προκύπτει ειδικός σκοπός εξυβρίσεως, όπως εν προκειμένω δέχθηκε το Εφετείο για τα επίμαχα δημοσιεύματα.

Ο εκ του άρθρου 559 αριθμ. 11γ ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, ιδρυόμενος αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, είναι αβάσιμος, αν προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κ.λ.π.) χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως του καθενός από αυτά, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της, προκύπτει αναμφιβόλως η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου. Από την περιλαμβανόμενη στη προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση του Εφετείου ότι στο προαναφερθέν αποδεικτικό του πόρισμα κατέληξε, αφού έλαβε υπόψη τις καταθέσεις των πρωτοδίκως εξετασθέντων μαρτύρων των διαδίκων, τις περιεχόμενες στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά, την υπ' αριθμ. 40565/2006 ένορκη βεβαίωση ενώπιον του Συμβολαιογράφου Βόλου Ιω.

Πολυχρονάκη και από όλα, ανεξαιρέτως, τα έγγραφα που είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει νομίμως οι διάδικοι (και όχι μόνον "οι ενάγοντες", όπως από προφανή παραδρομή αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, δικαιολογούμενη και από το γεγονός ότι μόνον ένας ήταν ενάγων στην ένδικη αγωγή), και από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις και "το περιεχόμενο της σχηματισθείσας σε βάρος του αναιρεσιβλήτου ποινικής δικογραφίας με τις καταθέσεις του μηνυτή Ξ και των λοιπών μαρτύρων καθώς και τις εκτυπώσεις από τον κατασχεθέντα ηλεκτρονικό υπολογιστή στις οποίες καταγράφονται οι κινήσεις των ποσών που δάνειζε ο αναιρεσίβλητος καθώς και οι αποδόσεις αυτών", έγγραφα τα οποία επικαλέσθηκε και προσκόμισε ο αναιρεσείων της από 23-6-2008 αναιρέσεως προς απόδειξη της εκ του άρθρου 367 παρ. 1γ ΠΚ ενστάσεως του.

Συνεπώς ο περί του αντιθέτου, υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ, πέμπτος λόγος της από 23-6-2008 αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Εξάλλου, ενόψει του ότι ο από την ανωτέρω διάταξη λόγος αναιρέσεως, για μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν ιδρύεται όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη το έγγραφο του αναιρεσείοντος και όχι έγγραφο που προσκόμισε ο ομόδικος ή ο αντίδικός του, ο ίδιος πέμπτος λόγος της από 1-7-2008 αιτήσεως αναιρέσεως του Ζ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα αναφερόμενα στο λόγο αυτό έγγραφα, που προσκόμισε ο ομόδικος του Χ, είναι απαράδεκτος.

Από τον συνδυασμό των άρθρων 57, 59, 914 και 932 ΑΚ, 361, 362 367 ΠΚ και 926, 480-482 ΑΚ, συνάγεται ότι όποιος προσβάλλεται παρανόμως από πρόθεση στην προσωπικότητά του και ειδικότερα προσβάλλεται στην τιμή και την υπόληψή του είτε με δυσφημιστικούς (συκοφαντικούς ή απλούς) ισχυρισμούς είτε με εξυβριστική συμπεριφορά, έχει το δικαίωμα να ζητήσει, μεταξύ άλλων χρηματική ικανοποίηση για την ηθική του βλάβη.

Αν η κατά τα ανωτέρω προσβολή της προσωπικότητάς του επήλθε με περισσότερες πράξεις περισσοτέρων προσώπων, που ενόψει των περιστάσεων εμφανίζουν ενότητα, οφείλεται χρηματική ικανοποίηση, συγκεντρούμενη, ως εκ της ταυτότητας του σκοπού της, συνισταμένου στην ικανοποίηση του προσβληθέντος στην προσωπικότητά του για την ενιαία βλάβη την οποία αυτός υπέστη, ήτοι στην ικανοποίηση ενός και του αυτού συμφέροντος, σε μία παροχή (ενιαίο χρηματικό ποσό), το οποίο ο δανειστής (προσβληθείς στην προσωπικότητά του) μπορεί, κατ` επιλογήν του, να ζητήσει με αγωγή διαιρετώς ή εις ολόκληρον από τον καθένα από τους αντιδίκους του.

Στην προκείμενη περίπτωση, με βάση τις περιστάσεις τις οποίες ανελέγκτως δέχθηκε, κατά τα ανωτέρω το Εφετείο, η προσβολή της προσωπικότητας του αναιρεσιβλήτου επήλθε με πράξεις των αναιρεσειόντων που εμφανίζουν ενότητα, ήτοι επήλθε με δέκα δημοσιεύματα της ημερήσιας εφημερίδας του ... "...", μη απέχοντα χρονικώς σημαντικά, τα οποία είχαν κατά τα ουσιώδη το ίδιο περιεχόμενο και αφορούσαν την ίδια συμπεριφορά (υποτιθέμενη) του αναιρεσιβλήτου.

Επομένως η εξ αυτών προκύψασα βλάβη της προσωπικότητας του τελευταίου είναι ενιαία και οφείλεται γι' αυτήν ενιαία παροχή (χρηματική ικανοποίηση) ενόψει του σκοπού που επιδιώκεται με αυτή, για τον προσδιορισμό του ύψους της οποίας θα ληφθεί υπόψη και ο εξακολουθητικός χαρακτήρας της γενόμενης προσβολής, εις τρόπον ώστε η χρηματική ικανοποίηση που θα επιδικασθεί να ανταποκρίνεται στην ένταση και την απαξία της προσβολής.

Το Εφετείο, συνεπώς, που επιδίκασε χωριστή χρηματική ικανοποίηση για κάθε δημοσίευμα και συνολικώς το άθροισμα αυτών, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τους ως άνω κανόνες ουσιαστικού δικαίου. Κατ` ακολουθίαν, ο τέταρτος λόγος των αιτήσεων αναιρέσεως, με τον οποίο, όπως αυτός εκτιμάται, προβάλλεται σχετική αιτίαση, είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το αναφερόμενο ανωτέρω μέρος και να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς το μέρος αυτό προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο όμως από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ, 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα κατανεμόμενα ανάλογα με την έκταση της νίκης και ήττας καθενός από τους διαδίκους, θα επιβληθούν κατά ένα μέρος σε βάρος του αναιρεσείοντος-αναιρεσιβλήτου Ψ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιό της, την υπ' αριθμ. 292/2008 απόφαση του Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει αντιστοίχως την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσείοντος-αναιρεσιβλήτου Ψ, ένα μέρος από τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων-αναιρεσειόντων εκ δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Μαΐου 2010 .

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ