1231/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1231 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1231/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωάννη Χαμηλοθώρη και Αριστείδη Πελεκάνο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 10 Μαρτίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Γ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Σταματόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Χ. του Γ., δικηγόρου, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδέλλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24 Μαΐου 2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Μυτιλήνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 151/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 2/2013 του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23 Οκτωβρίου 2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αριστείδης Πελεκάνος, ανέγνωσε την από 25 Φεβρουαρίου 2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης κατά της απόφασης 2/2013 του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 57 παρ. 1 του ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του έχει δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον. Ως προσβολή της προσωπικότητας θεωρείται κάθε διατάραξη από πράξεις τρίτων των επί μέρους εκφάνσεων αυτής, όπως είναι η εικόνα του προσώπου, η τιμή, η υπόληψη, το απόρρητο της ιδιωτικής ζωής, η πίστη, το επάγγελμα, η ελευθερία ανάπτυξης οικονομικής δραστηριότητας κλπ..

Παράνομη είναι η προσβολή της προσωπικότητας, όταν η βλαπτική πράξη του τρίτου απαγορεύεται από διάταξη νόμου ή γίνεται χωρίς δικαίωμα ή επιχειρείται κατ' ενάσκηση δικαιώματος, το οποίο είτε είναι μικρότερης σπουδαιότητας από πλευράς έννομης τάξης είτε ασκείται υπό περιστάσεις που καθιστούν καταχρηστική την άσκησή του.

Επίσης κατά τη διάταξη του άρθρου 59 του ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του έχει κατά του υπαιτίου αξίωση για ικανοποίηση της ηθικής βλάβης που έπαθε, η οποία (ικανοποίηση) συνίσταται σε πληρωμή χρηματικού ποσού ή σε δημοσίευμα ή σε ο,τιδήποτε άλλο επιβάλλεται από τις περιστάσεις.

Από τις προαναφερόμενες διατάξεις σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 58 και 914 επ. του ΑΚ προκύπτει ότι, σε περίπτωση παράνομης προσβολής της προσωπικότητας, ο νόμος παρέχει στον θιγόμενο και σε βάρος εκείνου που προκαλεί την προσβολή αξίωση για άρση της προσβολής και για μη επανάληψή της στο μέλλον ανεξάρτητα από τη συνδρομή υπαιτιότητας (αντικειμενική ευθύνη), καθώς και αξίωση για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση, εφόσον συντρέχει και το στοιχείο της υπαιτιότητας (ΟλΑΠ 13/99).

Κατά το άρθρο 14 παρ. 1 του Συντάγματος, καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του, τηρώντας τους νόμους του Κράτους. Κατά δε το άρθρο 10 παρ. 1 εδ. α' και β' της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου (ΕΣΔΑ, που κυρώθηκε με τον ν. 53/1974), κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία γνώμης και την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς επέμβαση των δημοσίων αρχών και ανεξάρτητα από σύνορα. Οι προαναφερόμενες διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ αποτελούν ουσιαστικές διατάξεις και η παραβίαση τους ελέγχεται με τον λόγο αναίρεσης από τους αρ. 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, κατά την παρ. 1 του άρθρου 367 του ΓΊΚ, δεν αποτελούν άδικη πράξη α) οι δυσμενείς κρίσεις... β) γ) οι εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νόμιμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή

Επίσης στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι η προηγούμενη διάταξη (της παρ. 1) δεν εφαρμόζεται α) όταν οι παραπάνω κρίσεις και εκδηλώσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία της πράξης του άρθρου 363 ΠΚ (συκοφαντικής δυσφήμησης) και β) όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε η πράξη προκύπτει σκοπός εξύβρισης.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι ο άδικος χαρακτήρας των πράξεων της εξύβρισης και της απλής δυσφήμησης (άρθρα 361 και 362 ΠΚ) αίρεται και στην περίπτωση που οι σχετικές εκδηλώσεις γίνονται για διαφύλαξη δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον. Έτσι είναι επιτρεπτές εκδηλώσεις με ειδήσεις και σχόλια για την πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού, που συνοδεύονται ακόμη και από οξεία κριτική και από δυσμενείς χαρακτηρισμούς σε βάρος προβεβλημένων προσώπων, τα οποία ασκούν ή άσκησαν δημόσια εξουσία ή λειτουργία ή άλλη δραστηριότητα, που ενδιαφέρει το κοινωνικό σύνολο ή μέρος αυτού σε ευρύτερη ή στενότερη τοπική κλίμακα.

Και στην περίπτωση, όμως, αυτή ο άδικος χαρακτήρας της εξυβριστικής ή δυσφημιστικής εκδήλωσης δεν αίρεται, και συνεπώς παραμένει η παρανομία ως ουσιαστικό στοιχείο της αδικοπραξίας, όταν η παραπάνω εκδήλωση αποτελεί συκοφαντική δυσφήμηση ή όταν από τον τρόπο ή από τις περιστάσεις που αυτή έγινε προκύπτει σκοπός εξύβρισης, δηλαδή σκοπός που κατευθύνεται ειδικά σε προσβολή της τιμής άλλου και ενέχει αμφισβήτηση της ηθικής ή κοινωνικής αξίας του προσώπου ή περιφρόνηση αυτού.

Τέτοιος ειδικός σκοπός εξύβρισης εμφαίνεται στον τρόπο εκδήλωσης της προσβλητικής συμπεριφοράς, όταν ο τρόπος αυτός δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για την απόδοση της σκέψης εκείνου που φέρεται ότι ενεργεί για την άσκηση νομίμου δικαιώματος ή από δικαιολογημένο ενδιαφέρον, ο οποίος ωστόσο χρησιμοποίησε αυτόν τον τρόπο για να προσβάλει την τιμή του άλλου.

Επειδή δε η ύπαρξη του ειδικού σκοπού εξύβρισης συνιστά νομική έννοια που ελέγχεται αναιρετικά, το δικαστήριο της ουσίας, όταν δέχεται ότι προκύπτει ειδικός σκοπός εξύβρισης από τον τρόπο εκδήλωσης της μειωτικής συμπεριφοράς ή από τις περιστάσεις τέλεσης της πράξης, πρέπει να αναφέρει τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία συνήγαγε την παραδοχή, ότι ο συγκεκριμένος τρόπος εκδήλωσης της μειωτικής συμπεριφοράς του υπαιτίου δεν ήταν πράγματι αναγκαίος για την αντικειμενική απόδοση της σκέψης του, δηλαδή να προσδιορίσει ποιες ηπιότερες μειωτικές εκφράσεις μπορούσε αυτός να χρησιμοποιήσει για την άσκηση του νομίμου δικαιώματος του ή για την εκδήλωση του δικαιολογημένου ενδιαφέροντος του, καθώς επίσης να αναφέρει τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία συνήγαγε την παραδοχή, ότι ο υπαίτιος γνώριζε τον ηπιότερο και αναγκαίο τρόπο εκδήλωσης της μειωτικής συμπεριφοράς του, αλλά χρησιμοποίησε τον συγκεκριμένο μη αναγκαίο με τον ειδικό σκοπό να προσβάλει την τιμή του άλλου. Σε αντίθετη περίπτωση, παραβιάζονται εκ πλαγίου οι διατάξεις του άρθρου 367 παρ. 1 και 2 ΠΚ, οι οποίες έχουν αναλογική εφαρμογή και στις έννομες σχέσεις του ιδιωτικού δικαίου, η δε παραβίαση αυτή στοιχειοθετεί λόγο αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ. 159/2008, 1395/2005, 1499/1999).

Ο προβλεπόμενος από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν από το αιτιολογικό της απόφασης τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία, για να κριθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση αν συντρέχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης που εφαρμόστηκε ή αν δεν συντρέχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις, που αποκλείουν την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ασαφείς, ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως αιτιολογία δε που συγκροτεί τη νόμιμη βάση της απόφασης, της οποίας η έλλειψη θεμελιώνει τον προαναφερόμενο αναιρετικό λόγο, νοείται η παραδοχή ή άρνηση των περιστατικών που θεμελιώνουν το πραγματικό μέρος της οικείας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, και όχι οι σκέψεις, κρίσεις ή τα επιχειρήματα, με τα οποία το δικαστήριο αιτιολογεί γιατί πείθεται ή δεν πείθεται ως προς τη συνδρομή των εν λόγω περιστατικών.

Στοιχειοθετείται δηλαδή ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν από τις ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, βάσει των οποίων και μόνο ελέγχεται η έλλειψη ή μη νόμιμης βάσης αυτής, δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ορισμένη διάταξη ουσιαστικού νόμου. Αντίθετα, ο σχετικός λόγος αναίρεσης δεν στοιχειοθετείται όταν η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει κρίση για την ουσία της υπόθεσης με διατύπωση σχετικού αποδεικτικού πορίσματος ή όταν πρόκειται για ασάφειας ή ελλείψεις που αφορούν απορριπτικό σκεπτικό αγωγής ή ένστασης ως μη νόμιμης ή ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, δηλαδή στην ανάλυση, αξιολόγηση και στάθμιση του αποδεικτικού υλικού, καθώς και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια και βεβαιότητα, ώστε να είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος (ΟλΑΠ 3/97 και 13/95).

Με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι δεν έχει νόμιμη βάση, και ειδικότερα ότι έχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, που δεν επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόστηκαν.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων, δέχτηκε τα ακόλουθα: "... Την 01.03.2007 και ώρα 12:00 μ.μ. ο πρώτος εναγόμενος, εφεσίβλητος, ο οποίος μετά τις δημοτικές εκλογές του 2007 διαδέχθηκε τον ενάγοντα εκκαλούντα, ως Δήμαρχος Μυτιλήνης, παραχώρησε στην αίθουσα του παλαιού Δημαρχείου της πόλης συνέντευξη τύπου, με θέμα την κατάσταση των οικονομικών υποθέσεων του Δήμου Μυτιλήνης και των νομικών προσώπων και επιχειρήσεων του.

Στα πλαίσια της συνέντευξης αυτής, η οποία καλύφθηκε ειδησεογραφικά από το σύνολο των μέσων μαζικής ενημέρωσης του Νομού Λέσβου, ο πρώτος εναγόμενος εκκαλών, νέος Δήμαρχος, ανακοίνωσε πως, μεταξύ των υπόλοιπων χρεών του Δήμου, υπήρχε και μια οφειλή ύψους 500.000 ευρώ προς το ταξιδιωτικό πρακτορείο του Ι.

Σ. και συγκεκριμένα, ανέφερε μεταξύ άλλων, όπως το περιεχόμενο της ομιλίας του προκύπτει από το προσκομιζόμενο κείμενο απομαγνητοφώνηση, τα εξής: "Ακούστε τώρα τι γίνεται με τα περίφημα εισιτήρια των 500.000 ευρώ. Ξέρετε πόσα εκατομμύρια σε ελληνικά λεφτά είναι οι 500.000 ευρώ; Είναι εκατόν εβδομήντα εκατομμύρια δρχ.

Ποιοί ήταν αυτοί που ταξίδευαν και έφθασε το ποσό στα εκατό εβδομήντα εκατομμύρια δρχ; Από την πρώτη ημέρα είπα στον κ. Σ. "Σας παρακαλώ να μου δώσετε συγκεκριμένα, ως οφείλετε, για να πληρωθείτε κιόλας, ποιοι ταξίδεψαν"... Κάποια στιγμή πήραμε μια κατάσταση για εκατόν εβδομήντα χιλιάδες (170.000) και μια που την έχω εδώ για άλλα εκατόν είκοσι οκτώ χιλιάδες (128.000) ευρώ και περιμένω άλλη μια για εκατόν ογδόντα χιλιάδες (180.000) ευρώ, περίπου ... .

Ποιοί ταξίδευαν και έφθασε το ποσό σ αυτό το τεράστιο νούμερο; Η σύζυγος του κ. Χ., πότε με το πατρικό της όνομα, και πότε με το όνομα του κ. Χ.. Ο Τ. Β., προπονητής για δύο μήνες του Αιολικού. Ο κύριος Μ.. Φίλοι του διάφοροι. Όμως πρέπει να σας πω ότι υπάρχει και γνωστός επιχειρηματίας, ο οποίος έχει κάνει πάρα πολλά ταξίδια, χωρίς να έχει σχέση με το Δήμο." Ο πρώτος εναγόμενος εκκαλών, στην ανωτέρω αποστροφή της συνέντευξης του, με σαφήνεια και έμφαση αναφέρεται στο γεγονός υπαρκτής οφειλής του Δήμου προς το ανωτέρω ταξιδιωτικό πρακτορείο, την οποία προσδιορίζει στο ύψος των 500.000 ευρώ και στη συνέχεια τη συνδέει με τα οικεία και φιλικά πρόσωπα του ενάγοντος εφεσιβλήτου, πρώην Δημάρχου, αναφέροντας ονομαστικά τα άτομα, στα ονόματα των οποίων έχουν εκδοθεί τα επίμαχα εισιτήρια.

Ο τρόπος αναφοράς των ονομάτων σε σχέση με το προαναφερθέν ποσό της συνολικής οφειλής, σε συνδυασμό με τις δύο ονομαστικές καταστάσεις του τουριστικού πρακτορείου, τις οποίες κρατούσε και επεδείκνυε ο εναγόμενος εκκαλών κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, δεν κατέλειπε καμία αμφιβολία, προς όποιον παρακολουθούσε τη συνέντευξη, ότι, το σύνολο του αναφερόμενου ποσού των 500.000 ευρώ αφορούσε αποκλειστικά την αξία των εισιτηρίων που εκδόθηκαν για τα αναφερόμενα από τον ίδιον στη συνέχεια πρόσωπα, οικείους και φίλους του ενάγοντος εφεσιβλήτου.

Πλην όμως, οι δύο αυτές αναλυτικές καταστάσεις, περιλαμβάνουσες τα εκδοθέντα και μη πληρωθέντα εισιτήρια, αξίας 128.000 και 162.500 ευρώ, αντίστοιχα, αφορούσαν εισιτήρια που έχουν εκδοθεί κατά τη χρονική περίοδο 2000-2006, κατά την οποία Δήμαρχοι Μυτιλήνης είχαν διατελέσει, τόσο ο ενάγων εφεσίβλητος (για τα έτη 2002-2006), όσο και ο ίδιος ο εναγόμενος εκκαλών (για την περίοδο 2000-2002).

Στις παραπάνω καταστάσεις, εκτός των οικείων και φίλων του πρώην Δημάρχου, περιλαμβάνονταν εισιτήρια, τα οποία είχαν εκδοθεί, πέραν των ονομάτων που ο πρώτος εναγόμενος εκκαλών ανέφερε στη συνέντευξη, για εκδρομές των ΚΑΠΗ Μυτιλήνης, για διάφορες μετακινήσεις στελεχών της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτιστικής Τουριστικής Ανάπτυξης Μυτιλήνης (ΔΕΠΤΑΜ),καθώς και για ταξίδια υπηρεσιακού χαρακτήρα των Δημάρχων, Αντιδημάρχων και λοιπών υπηρεσιακών παραγόντων του Δήμου Μυτιλήνης.

Επιπλέον, αποδείχθηκε πως, τα εισιτήρια στα οποία αναφέρθηκε ονομαστικά ο πρώτος εναγόμενος εκκαλών κατά την ανωτέρω συνέντευξη και η αξία τους ανερχόταν, κατά προσέγγιση στο ποσό των 8.000 ευρώ, περιελήφθησαν στις ανωτέρω καταστάσεις από τον ταξιδιωτικό πράκτορα, διότι οι εντολές για την έκδοσή τους δίδονταν από τη γραμματεία του Δήμου Μυτιλήνης.

Ο ισχυρισμός, δε, του ενάγοντος εφεσιβλήτου, ότι αποτελούσαν προσωπικό χρέος του και εκ παραδρομής περιελήφθησαν στις ανωτέρω καταστάσεις, δεν κρίνεται πειστικός από το Δικαστήριο, διότι αναιρείται από την κατάθεση του μάρτυρα, ταξιδιωτικού πράκτορα, Ι. Σ., ο οποίος καταθέτει ότι, τα ανωτέρω εισιτήρια είχαν χρεωθεί στο λογαριασμό του Δήμου κατόπιν εντολής του Δήμου και σύμφωνα με τις οδηγίες του.

Ο παραπάνω ισχυρισμός του ενάγοντος εφεσιβλήτου αντιστρατεύεται τα διδάγματα της κοινής πείρας, καθώς εάν πράγματι είχε δώσει εντολή να χρεωθούν στο δικό του λογαριασμό, θα είχε ήδη ενδιαφερθεί και μεριμνήσει να καταβάλλει το τίμημά τους και δεν θα ανέμενε να το πράξει μετά τη λήξη της τετραετούς θητείας του.

Εξ άλλου, είναι ασύνηθες και δεν εξηγείται, γιατί, εκτός των εισιτηρίων των οικείων του θα αναλάμβανε ο ίδιος εξ αρχής να καταβάλλει το τίμημα ενός ασυνήθιστα μεγάλου αριθμού εισιτηρίων για τον ευρύτερο φιλικό, αθλητικό και κοινωνικό του κύκλο. Είναι δε χαρακτηριστική η σπουδή του ενάγοντος, ο οποίος την επόμενη της ανωτέρω της συνέντευξης τύπου έσπευσε να εξοφλήσει όχι μόνο την οφειλή που αφορούσε τα εισιτήρια, που είχαν εκδοθεί στα ονόματα της συζύγου και της θυγατέρας του, αλλά και αυτή των εισιτηρίων των προπονητών του ποδοσφαιρικού σωματείου του Αιολικού, Β.

και Μ., των ποδοσφαιριστών του ιδίου σωματείου Τ., Μ., Π., Β. και Τ.. Η δε μεταγενέστερη κατάθεση του ταξιδιωτικού πράκτορα, Σ., που βεβαίωσε την ίδια ημέρα την εκ παραδρομής χρέωση του λογαριασμού του Δήμου με τα εν λόγω εισιτήρια, αντί του προσωπικού λογαριασμού του ενάγοντος, κρίνεται επίσης μη πειστική, ενόψει όλων όσων προαναφέρθηκαν.

Όπως, όμως χαρακτηριστικά κατέθεσε ο μάρτυρας ανταπόδειξης, η συνολική αξία των εισιτηρίων που είχαν εκδοθεί στα ονόματα που ανέφερε ο εναγόμενος εκκαλών στη συνέντευξη, ήτοι της συζύγου του ενάγοντος εφεσιβλήτου είτε με το πατρικό της όνομα είτε με αυτό του συζύγου της, των Τ. Β. και Π. Μ., προπονητών του Αιολικού και γνωστών επιχειρηματιών, φίλων του ενάγοντος, όπως ο Π.Γ., η οποία (αξία) ήταν ευχερώς διαπιστώσιμη από την άθροιση των αναφερόμενων στις ως άνω καταστάσεις εισιτηρίων, δεν ξεπερνούσε τις οκτώ χιλιάδες (8.000,00) ευρώ.

Επομένως, η δήλωση του εναγομένου-εκκαλούντος κατά το χρόνο της συνέντευξης, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, καλύφθηκε ειδησεογραφικά από το σύνολο των μέσων μαζικής ενημέρωσης του Νομού Λέσβου, ώστε το περιεχόμενό της κατέστη ευρέως γνωστό, σχετικά με το πραγματικό γεγονός της ύπαρξης χρεών εκ μέρους του Δήμου προς το ταξιδιωτικό πρακτορείο του Ι.

Σ., πως το σύνολο της οφειλής, ύψους 500.000 ευρώ, αφορούσε εισιτήρια που είχαν εκδοθεί στα ονόματα τα οποία προαναφέρθηκαν, ήταν ψευδής. Ο δε, πρώτος εναγόμενος εκκαλών προέβη σ' αυτήν, παρότι γνώριζε, πως η οφειλή του αυτή δεν ξεπερνούσε, σε κάθε περίπτωση, τις 8.000 Ευρώ. Η αναφορά του αυτή στο σύνολο της οφειλής, όπως αυτή διατυπώθηκε, δεδομένου ότι, λόγω της μεγάλης απόκλισης των δύο ποσών, είναι ευχερής η διάκριση και η σύγκριση, έγινε με πρόθεση και αποσκοπούσε σαφώς, να πλήξει την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος εφεσιβλήτου, πολιτικού του αντίπαλου στις δύο τελευταίες δημοτικές εκλογές, για το αξίωμα του Δημάρχου Μυτιλήνης, δημιουργώντας δυσμενείς εντυπώσεις στους ψηφοφόρους, σχετικά με την εντιμότητα του τελευταίου και την εκ μέρους του διαχείριση των οικονομικών του Δήμου κατά την περίοδο της θητείας του.

Η εκτίμηση των παραπάνω στοιχείων οδηγεί το Δικαστήριο στο σχηματισμό πλήρους και ασφαλούς δικανικής πεποίθησης για το γεγονός ότι, αναφορικά με τον πρώτο εναγόμενο, υφίσταται πρόθεση ισχυρισμού και διαδόσεως εκ μέρους του ενώπιον τρίτων του άνω ψευδούς γεγονότος εν γνώσει της αναλήθειάς του, που έτεινε στη βλάβη της τιμής και της υπόληψης του ενάγοντος, στοιχεία απαραίτητα για την υποκειμενική θεμελίωση του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφημίσεως, για την οποία απαιτείται άμεσος δόλος.

Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να γίνει λόγος για άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης, κατά το άρθρο 367 παρ. 2 Π Κ, καθόσον η διάταξη αυτή εφαρμόζεται επί απλής δυσφημίσεως και εξυβρίσεως και όχι επί συκοφαντικής δυσφημίσεως, όπως εν προκειμένω.

Συνεπώς και το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο έκρινε ομοίως και απέρριψε τη σχετική ένσταση του εναγομένου εκκαλούντος, ως ουσία αβάσιμη, ορθά εφάρμοσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις και ο σχετικός λόγος της έφεσης του πρώτου εναγόμενου εκκαλούντος πρέπει να απορριφτεί, ως ουσία αβάσιμος".

Από όσα προαναφέρθηκαν προκύπτει ότι στην προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς το μέρος που αφορά τον εναγόμενο - αναιρεσείοντα, διαλαμβάνονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις όλες οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές που συγκροτούν το πραγματικό των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόστηκαν και θεμελιώνουν την αγωγική αξίωση (εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης εξαιτίας παράνομης και υπαίτιας προσβολής της προσωπικότητας με δηλώσεις που συνιστούν συκοφαντική δυσφήμηση), που διαγνώστηκε και επιδικάστηκε από το δικαστήριο της ουσίας (άρθρα 57, 59, 914, 932 ΑΚ και 362, 363, 367 παρ. 2α ΠΚ), αφού απορρίφθηκε ως αβάσιμη ένσταση άρσης του αδίκου, κατά το άρθρο 367 παρ. 1γ' ΠΚ, που είχε προβληθεί από τον εναγόμενο κατά την πρωτόδικη δίκη και επαναφέρθηκε με λόγο έφεσης.

Ειδικότερα το Εφετείο δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν α) η παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του ενάγοντος - αναιρεσίβλητου με τις δυσφημιστικές δηλώσεις, που έκανε σε βάρος του ο εναγόμενος - αναιρεσείων κατά την ένδικη συνέντευξη τύπου, β) η αναλήθεια των δηλώσεων αυτών, γ) η μειωτική πρόθεση και η γνώση της αναλήθειας των δυσφημιστικών δηλώσεων από μέρους του αναιρεσείοντος, δ) η πρόκληση ηθικής βλάβης στον αναιρεσίβλητο και ε) η υπαιτιότητα του αναιρεσείοντος για τις σχετικές δηλώσεις και για την πρόκληση ηθικής βλάβης στον τελευταίο.

Οι δε επικαλούμενες περικοπές της εφετειακής απόφασης, που, κατά τον αναιρεσείοντα, συνιστούν αντιφατικές ή ανεπαρκείς αιτιολογίες, και έχουν σχέσει με το γεγονός ότι κατά το χρόνο της επίμαχης συνέντευξής του ο αναιρεσείων είχε στα χέρια του και επιδείκνυε δύο μόνο καταστάσεις ατόμων που ταξίδεψαν με εισιτήρια συνολικής αξίας 298.000 ευρώ, δεν αφορούν κρίσιμες ουσιαστικές αιτιολογίες, δηλαδή παραδοχή ή άρνηση των περιστατικών που συγκροτούν τους όρους - προϋποθέσεις θεμελίωσης του αγωγικού δικαιώματος βάσει των εφαρμοστέων ουσιαστικών διατάξεων, αλλά (αφορούν) ανάλυση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού, καθώς και αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος του Εφετείου, το οποίο διατυπώνεται με πλήρη σαφήνεια και βεβαιότητα, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο εν όψει και του ότι κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη επί της ουσίας παραδοχή της προσβαλλόμενης ο τρόπος αναφοράς των ονομάτων εκ μέρους του αναιρεσείοντος σε σχέσει με το σύνολο του ύψους της οφειλής των 500.000 ευρώ δεν κατέλειπε καμία αμφιβολία ότι το σύνολο των εισιτηρίων αφορούσε αποκλειστικά φίλους και οικείους του αναιρεσιβλήτου ενάγοντος, γεγονός που ήταν ψευδές.

Επομένως, ο σχετικός λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατόπιν αυτών, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ως προς το μέρος που αφορά τον αναιρεσείοντα και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου κατά την αναιρετική δίκη (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ). Επίσης πρέπει να εισαχθεί στο Δημόσιο Ταμείο το παράβολο, που καταβλήθηκε κατά την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αίτηση για αναίρεση της απόφασης 2/2013 του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, ως προς το μέρος που αφορά τον αναιρεσείοντα Α. Γ. του Π..

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Διατάσσει να εισαχθεί στο Δημόσιο Ταμείο το παράβολο, που καταβλήθηκε κατά την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 22α Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 5η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ