Supreme Court reverses lower court for failing to verify income documents proving damages claimant's financial status.

Απόφαση 1231 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1231/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Απριλίου 2013 με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1.K. E. Τ. L. 2.K. K. Τ. D. ΣΥΖ. E. K. 3. M. του συζ. M. κάτοικοι ... οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ιωάννη Κωλέττη και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Π. Ρ. του Μ.,2Π. Π. του Τ., κατοίκων ... οι οποίοι δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, και 3. Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" νομίμως εκπροσωπούμενη με έδρα την Καλλιθέα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Λάζαρου Χατζηθεμελή, που ανακάλεσε την δήλωσή του και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από16-3-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και την από 30-5-2007 παρεμπίπτουσα αγωγή της 3ης των αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 766/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1159/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-9-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής, ανέγνωσε την από 25-10-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της 3ης των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από τους αναιρεσείοντες υπ'αριθμ. ... και .../1-7-2011 και .../19-6-2012 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης … προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης με την πράξη ορισμού της αρχικής δικασίμου αυτής (4-11-2011) ως και της βεβαίωσης αναβολής της συζήτησής της για τη δικάσιμο της 19-10-2012 νομίμως και εμπροθέσμως επιδόθηκαν με επιμέλεια των αναιρεσειόντων στους δύο πρώτους αναιρεσίβλητους. Οι τελευταίοι όμως, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίσθηκαν κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, νόμιμη μετ' αναβολή από τη δικάσιμο της 19-10-2012 (λόγω αποχής όλων των δικηγόρων από τα καθήκοντά τους), όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση με τη σειρά της από το πινάκιο και έγινε η συζήτηση αυτής. Εξάλλου οι ίδιοι ως άνω αναιρεσίβλητοι (Ρ. και Π. Π.) δεν κατέθεσαν έγγραφη δήλωση μη παράστασής τους κατά την εκφώνηση της υπόθεσης σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία (άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ). Επομένως, πρέπει το Δικαστήριο αυτό να προχωρήσει στη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 335, 338, 339, 340, 591 παρ.1, 671 παρ.1 και 681Α του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το Εφετείο και στην ειδική διαδικασία των διαφοριών για ζημίες από αυτοκίνητο καθώς και από τη σύμβαση της ασφάλισής του για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλέσθηκαν και νόμιμα προσκόμισαν σ'αυτό οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους που ασκούν ουσιώδη επίδοση στην έκβαση της δίκης. Τέτοιοι ισχυρισμοί είναι αυτοί που είτε θεμελιώνουν την αγωγή ή την ένσταση ή την αντέσταση είτε χρησιμεύουν προς αντίκρουση των ισχυρισμών του εναγομένου. Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αρ.11 περ.β ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης του δικαστηρίου της ουσίας αν αυτό παρά το νόμο έλαβε υπόψη του αποδείξεις που γίνεται επίκληση αυτών από κάποιο διάδικο, αλλά δεν προσκομίστηκαν σ'αυτό είτε από τον ίδιο είτε από άλλο διάδικο (βλ. άρθρο 346 ΚΠολΔ) καίτοι είχαν προσκομιστεί στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (ΑΠ 748/2007 και 732/1993). Τέλος, δεν συνιστά, κατ'άρθρο 240 ΚΠολΔ που έχει εφαρμογή, για την ταυτότητα του νομικού λόγου και στην επίκληση εγγράφων, νόμιμη επίκληση ή ενσωμάτωση των προτάσεων των προηγουμένων συζητήσεων, στις οποίες μνημονεύονται τα έγγραφα (ΟλΑΠ 9/2000, ΑΠ 1510/2005 και 42/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες προβάλλουν με τον πρώτο λόγο της ένδικης αίτησης αναίρεσής τους την αιτίαση, ότι το Εφετείο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη μόνο ως προς το ύψος της επιδικαζομένης στους αναιρεσείοντες χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης τους, απόφαση υπέπεσε στην ως άνω πλημμέλεια.

Ειδικότερα ισχυρίζονται, ότι το Εφετείο κατά τον προσδιορισμό της επιδικαζομένης σ'αυτούς εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης κατ'άρθρο 932 ΑΚ για το θάνατο στις 27-5-2006 κατά το επίδικο αυτοκινητικό ατύχημα του τέκνου των δύο πρώτων αυτών και αδελφού της τρίτης αναιρεσείουσας R. K. έλαβε υπόψη του για τον προσδιορισμό της οικονομικής κατάστασης των τότε δύο πρώτων εναγομένων στην ένδικη από 16.3.2007 αγωγή και στη συνέχεια επικαλούντων-εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσιβλήτων, που συνεκτιμάται για το προσδιορισμό του ύψους της επιδικαζομένης χρηματικής ικανοποίησης, εκτός των λοιπών αποδεικτικών μέσων, και τα εκκαθαριστικά σημειώματα των οικονομικών ετών 2006, 2005 και 2004 που αφορούσαν τη δεύτερη αναιρεσίβλητη (Π.

Π.), ενώ αυτά ούτε τα επικαλέσθηκαν ούτε τα προσκόμισαν στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο οι δύο προαναφερόμενοι αναιρεσίβλητοι, ούτε η ομόδικός τους ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΑ και ΑΕ", ούτε και οι ίδιοι (αναιρεσείοντες). Ότι από τα παραπάνω έγγραφα προέκυπταν τα ετήσια εισοδήματα της δεύτερης αναιρεσίβλητης και ήταν κρίσιμα για τον προσδιορισμό της οικονομικής κατάστασης των υποχρέων φυσικών προσώπων που λαμβάνεται υπόψη κατά το καθορισμό του τελούντος σε αναλογία με εκείνα ύψους της επιδικαζόμενης σε βάρος τους (εναγομένων) χρηματικής ικανοποίησης.

Περαιτέρω επισημαίνεται ότι, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, ότι η δεύτερη εναγομένη-εκκαλούσα και εφεσίβλητη έχει ετήσια εισοδήματα ύψους από 1300 έως 1800€ ενώ η ίδια με την έφεσή της και τις προτάσεις της που κατέθεσε επί της έδρας κατά τη συζήτηση των αντίθετων εφέσεων στις 18-9-2008, χωρίς σχετικά (βλ.

επικαλούμενο αντίγραφο αυτών (έφεσης και προτάσεων των Ρ. και Π. Π. που επικαλούνται και προσκομίζουν στο Δικαστήριο αυτό οι αναιρεσείοντες), ότι οι μηνιαίες αποδοχές της κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα ανέρχονταν σε 800 ευρώ. Εξάλλου από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του για το σχηματισμό της κρίσης του για όλα ανεξαιρέτως τα ζητήματα της ένδικης αγωγής, εκτός των λοιπών αποδεικτικών μέσων " και όλα τα έγγραφα μεταξύ των οπίων και εκείνα της ποινικής δικογραφίας...που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι".

Από τη ρητή αυτή διαβεβαίωση της προσβαλλόμενης απόφασης, σε συνδυασμό ότι στο αιτιολογικό αυτής αναφέρεται ότι η δεύτερη αναιρεσίβλητη έχει ετήσια εισοδήματος ύψους 1300 έως 1800 ευρώ, "όπως τούτο προκύπτει από τα εκκαθαριστικά σημειώματα των οικονομικών ετών 2006, 2005 και 2004" προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη του ανελέγκτως τα προμνημονευόμενα εκκαθαριστικά σημειώματα που επικαλέστηκαν χωρίς να τα προσκομίσουν όμως οι δύο πρώτοι εναγόμενοι (τα οποία είχαν προσκομίσει στην πρωτοβάθμια δίκη) ως εκκαλούντες και εφεσίβλητοι κατά την ενώπιόν του δίκη. 'Ετσι, το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 11 περ.β' ΚΠολΔ πλημμέλεια και συνεπώς πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο πρώτος λόγος της ένδικης αίτησης αναίρεσης.

Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης με τους οποίους πλήττεται η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ως προς το ίδιο κεφάλαιο (καθορισμός του ύψους της αναγνωριζόμενης ότι δικαιούνται χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης τους), να αναιρεθεί η ως άνω απόφαση, παραπεμφθεί δε η υπόθεση κατά το αναιρούμενος μέρος της για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από δικαστές άλλους από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Τέλος πρέπει να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι ως ηττώμενοι στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμ. 1159/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών ως προς το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιό της .

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο ως άνω μέρος της για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσιες (2300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 31 Μαΐου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιουνίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ