Supreme Court partially allows appeal on defamation damages, ruling separate awards for ten publications were erroneous.

Απόφαση 1231 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1231/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων-αναιρεσιβλήτων: 1. Χ1, 2. Χ2 και 3. Ανώνυμης εταιρίας, με την επωνυμία "ΘΕΣΣΑΛΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕ" που εδρεύει στο Βόλο και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Νικόλαο Παπαπέτρο, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου-αναιρεσείοντος: Ψ, ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Ελευθερία Τσόπελα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-4-2005 αγωγή του Ψ, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 314/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 293/2008 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν α) οι αναιρεσείοντες με την από 19-6-2008 αίτησή τους και β) ο αναιρεσείων με την από 17-6-2008 αίτηση του. Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε τις από 8-1-2010 εκθέσεις της, με τις οποίες εισηγήθηκε την αναίρεση της απόφασης κατά παραδοχή του τετάρτου λόγου αυτών και την απόρριψη των λοιπών. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου-αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησής του και την απόρριψή της αίτησης των αντιδίκων και την καταδίκη τους δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 246 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία κατά το άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο σε κάθε στάση τη δίκης μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσοτέρων εκκρεμών ενώπιόν του δικών ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και, κατά την κρίση του, διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο, συζητήθηκαν 1)η από 17-6-2008 αίτηση αναίρεσης του Ψ και 2) η από 19-6-2008 αίτηση αναίρεσης των 1)Χ1, 2)Χ2 και 3) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΘΕΣΣΑΛΙΚΕΣ ΕΚΟΣΕΙΣ Α.Ε", στρεφόμενες αμφότερες κατά της υπ` αριθμ. 293/2008 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας. Οι αιτήσεις αυτές, πρέπει να συνεκδικασθούν, γιατί είναι συναφείς και έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η δίκη και επέρχεται μείωση των εξόδων.

Επί της από 17-6-2008 αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατά το άρθρο μόνο §1 του ν. 1178/1981 "Περί αστικής ευθύνης του τύπου και άλλων τινών διατάξεων", ο ιδιοκτήτης κάθε εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση για την παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκε υπαίτια με δημοσίευμα, το οποίο θίγει την τιμή ή την υπόληψη κάθε ατόμου, έστω και αν η κατά το άρθρο 914 του ΑΚ υπαιτιότητα, η κατά το άρθρο 919 του ΑΚ πρόθεση και η κατά το άρθρο 920 του ΑΚ γνώση ή υπαίτια άγνοια συντρέχει στο συντάκτη του δημοσιεύματος ή αν ο τελευταίος είναι άγνωστος στον εκδότη ή στο διευθυντή συντάξεως του εντύπου.

Στην § 2 του ιδίου άρθρου, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο μόνο § 4 του ν. 2243/1994, η κατά το άρθρο 932 του ΑΚ χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του αδικηθέντος, από κάποια από τις προβλεπόμενες στην προηγούμενη παράγραφο πράξεις, ορίζεται, εφόσον αυτές τελέσθηκαν δια του τύπου, κατά την κρίση του δικαστή, όχι κατώτερη των αναφερόμενων κατά περίπτωση ποσών.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει σαφώς, ότι αναφέρονται μόνο στην ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου, φυσικού ή νομικού προσώπου, και όχι στον συντάκτη του επιλήψιμου δημοσιεύματος ή τον εκδότη του εντύπου (αν αυτός δεν ταυτίζεται με τον ιδιοκτήτη) ή τον διευθυντή συντάξεως. Ο συντάκτης (του επιλήψιμου δημοσιεύματος), ο εκδότης (αν δεν είναι και ιδιοκτήτης του εντύπου) ή ο διευθυντής συντάξεως, ευθύνονται προς αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας ή της ηθικής βλάβης που έχει προκληθεί από επιλήψιμο δημοσίευμα, κατά τις κοινές διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 919, 920, 932 του ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 361 - 363 του ΠΚ (ΑΠ 34/2010, 1069/2009).

Η ως άνω διάταξη, η οποία καθορίζει ελάχιστα όρια για τη χρηματική ικανοποίηση που επιδικάζεται σε βάρος του ιδιοκτήτη του εντύπου, σκοπό έχει να διασφαλίσει μία ελάχιστη προστασία των πολιτών από ιδιαιτέρως έντονες, λόγω της δημοσιότητας, προσβολές της τιμής και της υπόληψής τους. Παράλληλα όμως, όπως έχει κριθεί δια πλειάδος προηγούμενων αποφάσεων του Αρείου Πάγου, το δικαστήριο, κατά την άσκηση της δικαιοδοτικής του λειτουργίας, οφείλει να ερευνά αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, με την επιδίκαση του προβλεπόμενου από το νόμο ελάχιστου ορίου χρηματικής ικανοποιήσεως, παραβιάζεται η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας μεταξύ του χρησιμοποιούμενου μέτρου και του επιδιωκόμενου σκοπού, η οποία απορρέει από τη συνταγματική αρχή του Κράτους δικαίου και ήδη ρητά καθιερώθηκε στο αναθεωρηθέν άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος, υιοθετείται δε σταθερά και από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Σε περίπτωση δε παραβιάσεώς της, εν όψει των ιδιαίτερων συνθηκών (είδους και βαρύτητας της προσβολής, εκτάσεως της δημοσιότητας, βαθμού υπαιτιότητας και κοινωνικής θέσεως και οικονομικής καταστάσεως των μερών) οφείλει να μην εφαρμόσει τη διάταξη για το ελάχιστο όριο και να επιδικάσει μικρότερο ποσό χρηματικής ικανοποίησης.

Επισημαίνεται εν προκειμένω, ότι ο δικαστικός έλεγχος της αρχής της αναλογικότητας, περιορίζεται μόνον στον έλεγχο της συνταγματικότητας διατάξεως νόμου και συγκεκριμένα αν ο νομοθετικός περιορισμός ενός συνταγματικώς προστατευόμενου δικαιώματος σέβεται ή όχι την αρχή την αρχή της αναλογικότητας.

Δηλαδή ο έλεγχος από άποψη τηρήσεως της αρχής αυτής γίνεται μεταξύ αφ' ενός μεν της συνταγματικής διατάξεως που προστατεύει κάποιο δικαίωμα, αφ' ετέρου δε της νομοθετικής διατάξεως που το περιορίζει. Έξω όμως από το πεδίο αυτό, τα δικαστικά όργανα δεν έχουν εξουσία να εφαρμόζουν απευθείας την αρχή της αναλογικότητας κατά την ενάσκηση της δικαιοδοτικής λειτουργίας τους σε συγκεκριμένη υπόθεση, αλλά εφαρμόζουν την οικεία διάταξη του νόμου, ο οποίος αναθέτει σ' αυτά να αποφασίζουν.

Επομένως δικαστική απόφαση, που δεν προέβη σε συγκεκριμένη υπόθεση σε προσδιορισμό εύλογης χρηματικής ικανοποίησης του άρθρου 932 ΑΚ, δεν είναι αντίθετη προς την αρχή της αναλογικότητας, αλλά είναι εσφαλμένη και θα ελεγχθεί με τα επιτρεπόμενα ένδικα μέσα, με βάση τους κανόνες που το ίδιο άρθρο θέτει και στα πλαίσια που οι ρυθμίζουσες τα ένδικα μέσα διατάξεις οριοθετούν τον έλεγχο (Ολ ΑΠ 6/2009).

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι στα υπ' αριθμ. 31150 /28-6-2000, 31151/29-6-2000, 31152/30-6-2000, 31153/1-7-2000, 31154/2-7-2000 31155/4-7-2000, 31160/9-7-2000, 31168/19-7-2000, 31187/10-8-2000, 31234/5-10-2000 και 31645/16-2-2002 φύλλα της ημερήσιας επαρχιακής εφημερίδας του ... με τον τίτλο "...", ιδιοκτήτρια της οποίας είναι η τρίτη αναιρεσίβλητη και διευθυντής και υπεύθυνος έκδοσης ο πρώτος, δημοσιεύθηκαν άρθρα, συντάκτρια των οποίων ήταν η δεύτερη αναιρεσίβλητη, δημοσιογράφος της εφημερίδας, ότι τα δημοσιεύματα αυτά συντάχθηκαν και δημοσιεύθηκαν με σκοπό εξύβρισης του αναιρεσείοντος και ότι οι αναιρεσίβλητοι, με τις παραπάνω ιδιότητές τους, ως συντάκτης των δημοσιευμάτων η δεύτερη και διευθυντής συντάξεως και εκδότης ο πρώτος, ενήργησαν χωρίς δικαίωμα, παράνομα και υπαίτια, με σκοπό να τον μειώσουν και ότι από τα εν λόγω εξυβριστικά δημοσιεύματα αυτός προσβλήθηκε υπαίτια και παράνομα στην προσωπικότητα του.

Ακολούθως δε, αφού έκρινε ότι ο αναιρεσείων υπέστη, συνεπεία της ανωτέρω προσβολής, ηθική βλάβη, επιδίκασε σ' αυτόν χρηματική ικανοποίηση, δεχόμενο ως προς τον προσδιορισμό του ύψους του επιδικαστέου ποσού τα ακόλουθα: Λαμβάνοντας υπόψη την ένταση και έκταση της προσβολής σε συνδυασμό με την δημοσιότητα που έλαβε χώρα, τη συμπεριφορά των εναγομένων κατά και μετά την τέλεση της άδικης πράξης, την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών, επί πλέον δε ότι η τρίτη εναγομένη είναι ιδιοκτήτρια της ως άνω επαρχιακής εφημερίδας με περιορισμένη ύλη και κυκλοφορία και με την τυχόν επιδίκαση της προβλεπόμενης κατά νόμο ελάχιστης χρηματικής ικανοποιήσεως στον ενάγοντα παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας, μεταξύ του χρησιμοποιουμένου μέτρου και του επιδιωκομένου σκοπού....., διότι επέρχεται υπέρμετρη επιβάρυνση που μπορεί να καταστήσει απαγορευτική την συνέχιση της κυκλοφορίας του εντύπου, μέτρο δυσανάλογο με τον επιδιωκόμενο σκοπό που είναι η αποκατάσταση της ηθικής βλάβης του ενάγοντος, πρέπει να επιδικαστεί στον τελευταίο το ποσό των 3.000 €, για κάθε δημοσίευμα ως χρηματική ικανοποίηση του για την ηθική βλάβη που υπέστη, το οποίο το Δικαστήριο κρίνει εύλογο.

Υπό τις εκτεθείσες δε παραδοχές, επιδίκασε ακολούθως το Εφετείο στον αναιρεσείοντα ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 3.000 ευρώ για καθένα από τα έντεκα δημοσιεύματα, το οποίο είναι μικρότερο από το πιο πάνω νόμιμο ελάχιστο όριο των 2.000.000 δραχμών (5.870 ευρώ) και από το αιτηθέν με την αγωγή ποσό των 300.000 ευρώ για κάθε δημοσίευμα.

Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο, προσδιόρισε το εύλογο ποσό της χρηματικής ικανοποιήσεως που δικαιούτο ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων, αναφορικά με τους πρώτο και δεύτερη των αναιρεσιβλήτων, με βάση την υποκειμενική ευθύνη αυτών και συνεπώς δεν τίθεται θέμα εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου μόνου, παρ. 2 του ν. 1178/1981.

Ως εκ τούτου ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με το να επιδικάσει ως χρηματική ικανοποίηση του αναιρεσείοντος, ποσό κατώτερο του προβλεπόμενου από το άρθρο μόνο του ν. 1178/1981 ελαχίστου ορίου με εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, παρεβίασε τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 932 ΑΚ και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, είναι, ως προς τους ανωτέρω αναιρεσιβλήτους, αλυσιτελής.

Εξάλλου, αναφορικά με την τρίτη αναιρεσίβλητη, ιδιοκτήτρια της εφημερίδας, την αντικειμενική ευθύνη της οποίας δέχθηκε το εφετείο, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, με το να κρίνει το εφετείο ως εφαρμοστέα την καθιερούμενη από το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας κατά την εφαρμογή της διατάξεως της παρ. 4 του άρθρου μόνου του ν. 2243/1994 και του καθιερούμενου δι' αυτής ελαχίστου ορίου χρηματικής ικανοποιήσεως, και να δεχθεί περαιτέρω, ότι λαμβανομένων υπόψη των ειδικών περιστάσεων τις οποίες αναφέρει, θα παραβιάζετο η αρχή αυτή σε περίπτωση επιδίκασης του νομίμου ελάχιστου ποσού, δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις.

Κατά το άρθρο 932 ΑΚ, σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι το δικαστήριο της ουσίας κρίνει αν ο αιτών υπέστη ηθική βλάβη και ποιο το επιδικαστέο ποσό της χρηματικής ικανοποίησης για την αποκατάστασή της, με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη, το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τελέσεως της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος, την οικονομική, κοινωνική και προσωπική κατάσταση των μερών.

Επομένως, ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης κατά τα ανωτέρω χρηματικής ικανοποίησης επαφίεται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται ύστερα από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, χωρίς υπαγωγή σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νόμιμης βάσης (ΟλΑΠ 13/2002).

Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο καθόρισε το ποσό των 3.000 ευρώ για κάθε δημοσίευμα ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση του ιδίου λαμβάνοντας υπόψη πλην άλλων κριτηρίων "και τη συμπεριφορά των αναιρεσιβλήτων κατά και μετά την τέλεση της άδικης πράξης και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών", χωρίς ειδικότερο καθορισμό των στοιχείων αυτών, δηλαδή της συμπεριφοράς και του είδους της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης των διαδίκων, είναι απαράδεκτος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1047 παρ.1 Κ.Πολ.Δ., προσωπική κράτηση ως μέσον αναγκαστικής εκτελέσεως μπορεί να διαταχθεί και για απαιτήσεις από αδικοπραξίες. Αν αποδείχθηκε η αδικοπραξία, στην κρίση του δικαστηρίου της ουσίας εναπόκειται να διατάξει ή όχι προσωπική κράτηση, η κρίση του δε αυτή, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

Επομένως, ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο απέρριψε το αγωγικό αίτημα του αναιρεσείοντος περί απαγγελίας προσωπικής κρατήσεως των πρώτου και δεύτερης των αναιρεσιβλήτων, ενεχομένων εξ αδικοπραξίας, χωρίς να λάβει υπόψη για το σχηματισμό της απορριπτικής του κρίσης, πέραν των περιστάσεων που αναφέρoνται στην προσβαλλόμενη απόφαση, την βαρύτητα της πράξεως των αναιρεσιβλήτων, τις συνέπειες της πράξης τους, την υπαιτιότητά τους και την υλική ζημία και ηθική βλάβη που υπέστη ο αναιρεσείων, υποπίπτοντας έτσι στην πλημμέλεια του αναιρετικού λόγου του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., είναι απαράδεκτος.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Επί της από 19-6-2008 αίτησης αναίρεσης Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α` ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει, όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή όταν δεν εφαρμόζεται ο κανόνας, ενώ έπρεπε να εφαρμοστεί ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένα.

Επομένως, σύμφωνα και με τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ. 4 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ, για να είναι ορισμένος ο αναιρετικός αυτός λόγος, δεν αρκεί να εκτίθεται στο αναιρετήριο η διάταξη, που φέρεται ότι παραβιάστηκε, αλλά πρέπει επιπλέον να εξειδικεύεται και το κατά την εκδοχή του αναιρεσείοντος ερμηνευτικό ή υπαγωγικό σφάλμα και ειδικότερα, στην τελευταία περίπτωση, πού έγκειται ακριβώς το σφάλμα κατά την εφαρμογή του κανόνα.

Ενόψει των ανωτέρω, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το υπό στοιχείο 1 μέρος του με το οποίο, υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, οι αναιρεσείοντες μέμφονται το Εφετείο για ευθεία παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 362 ΠΚ, 57, 59 και 932 ΑΚ, με το να δεχθεί ως ψευδή και δυσφημιστικά τα αναφερόμενα στα επίμαχα δημοσιεύματα γεγονότα, ενώ κατά τους αναιρεσείοντες αυτά ήσαν αληθινά, είναι απαράδεκτος, αφ' ενός μεν διότι ενέχει αοριστία ,εφόσον οι αναιρεσείοντες δεν αναφέρουν ποιο είναι το νομικό σφάλμα του εφετείου ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων, αφ' ετέρου δε, διότι υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεως αυτού πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων από το Εφετείο.

Κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι ιδρύεται ο από τη διάταξη αυτή προβλεπόμενος λόγος αναιρέσεως και όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν, όχι όμως αν οι ελλείψεις ή αντιφάσεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση και αιτιολόγηση του σαφώς εκτιθέμενου στην απόφαση αποδεικτικού πορίσματος.

Επομένως, για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναιρέσεως, με τον οποίον προβάλλεται ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα της αιτιολογίας της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται πλην άλλων και σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή αντίφαση των αιτιολογιών, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν η αποδιδόμενη πλημμέλεια οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό.

Αλλά ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 19 (όπως και εκείνος από τον αριθμό 1) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ελέγχεται με βάση τα εκτιθέμενα στην προσβαλλομένη απόφαση πραγματικά γεγονότα και όχι με βάση εκείνα, που φέρεται ότι είχε επικαλεσθεί ο ενάγων, αλλά το δικαστήριο δεν εξέτασε ή δεν δέχθηκε.

Εν προκειμένω, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε εν μέρει την κατά των αναιρεσειόντων αγωγή του αναιρεσιβλήτου για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από την προσβολή της προσωπικότητάς του με εξυβριστικά δημοσιεύματα, δέχθηκε τα ακόλουθα: Ο πρώτος των εναγομένων (ήδη πρώτος αναιρεσείων) είναι διευθυντής και υπεύθυνος έκδοσης της ημερήσιας επαρχιακής εφημερίδας του ...

με τον τίτλο "...", της οποίας ιδιοκτήτρια είναι η τρίτη εναγομένη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΘΕΣΣΑΛΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ A.E" (ήδη τρίτη αναιρεσείουσα), όπως νόμιμα εκπροσωπείται, ενώ η δεύτερη εναγομένη (ήδη δεύτερη αναιρεσείουσα) είναι δημοσιογράφος στην ίδια εφημερίδα. Ο ενάγων (και ήδη αναιρεσίβλητος), είναι εμπορικός αντιπρόσωπος στην πόλη του ...

της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΠΑΛΟΥΜΙΝ Α.Β.Ε.Ε.", αντικείμενο της οποίας είναι η επεξεργασία και κατασκευή κουφωμάτων αλουμινίου και ξύλου στην Ελλάδα. Στις 26.6.2000 ο Ξ, υπέβαλε εναντίον του ενάγοντα την από 26.6.2000 μήνυσή του, σύμφωνα με την οποία ισχυριζόταν ότι ο τελευταίος την ίδια ημέρα και ώρα 12.00 στο Δικαστικό Μέγαρο ... (Γραφείο δικηγορικού συλλόγου ...) με απειλή τον εξανάγκασε στην υπογραφή ιδιωτικού συμφωνητικού που τον υποχρεώνει εντός 20ημέρου σε μεταβίβαση ακινήτου σ' αυτόν (ενάγοντα), αξίας 20.000.000 δραχμών, εάν στο ίδιο χρονικό διάστημα (20 ημέρες) δεν του καταβάλει το χρηματικό ποσό των 16.000.000 δραχμών, που αντιστοιχεί σε υπόλοιπο αποπληρωμής δανείου χρηματικού ποσού 9.000.000 δραχμών, που είχε λάβει την 25.10.1996 και για τον ίδιο σκοπό (εξόφληση) έχει καταβάλει τμηματικά ακόμη 45.000.000 δραχμές, ποσό, που υπερέβαινε κατά πολύ το νόμιμο θεμιτό ποσοστό του τόκου.

Με βάση την μήνυση αυτή ο ενάγων συνελήφθη στις 27.6.2000 από αστυνομικούς του Τμήματος Ασφαλείας ..., οδηγήθηκε στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Βόλου, όπου ασκήθηκε εις βάρος του με την υπ' αριθμ. 60/28.6.2000 εισαγγελική παραγγελία ποινική δίωξη για: α) τοκογλυφία κατά συρροή και κατ' επάγγελμα και β) εκβίαση κατ' επάγγελμα και παραγγέλθηκε η διενέργεια κυρίας ανάκρισης.

Στα πλαίσια της διεξαχθείσας ανάκρισης εξετάστηκαν μεταξύ άλλων και οι μάρτυρες ..., ο οποίος κατέθεσε ότι ο ενάγων είχε δανείσει και σε άλλους με υψηλούς τόκους και στη συνέχεια οι .., ..., ..., ... και ..., οι οποίοι κατέθεσαν ότι ουδέποτε δανείστηκαν από τον ενάγοντα με υπέρτερο του νομίμου ποσοστού τόκου, ενώ με την υπ' αριθμ. 104/2000 διάταξη του ως άνω Ανακριτή, διατάχθηκε η απαγόρευση κινήσεως οποιουδήποτε λογαριασμού ταμιευτηρίου ή καταθέσεως με δικαιούχο ή συνδικαιούχο τον κατηγορούμενο Ψ, ή τη σύζυγό του ..., σε όλα τα πιστωτικό ιδρύματα που εδρεύουν στην ελληνική επικράτεια ή αλλοδαπή και κινήσεως οιασδήποτε μορφής αμοιβαίων κεφαλαίων, δραχμικών ή συναλλάγματος στις ανωτέρω τράπεζες, καθώς και σε όλους τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς που εδρεύουν στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή, διατηρούν όμως υποκαταστήματα στην Ελλάδα με μεριδούχους τον ενάγοντα και την ως άνω σύζυγό του και με την από 27-6-2000 έκθεση κατασχέσεως βιβλίων-στοιχείων, που διενήργησαν οι υπάλληλοι του ΣΔΟΕ της Δ/νσης Θεσσαλίας-Τμήμα ..., μετά από σχετική εντολή του Προϊσταμένου της Δ/νσης, κατασχέθηκαν στο γραφείο της συζύγου του ενάγοντος, 198 δισκέτες, 19 μαλακές δισκέτες, 118 CD RΟΜ, 1 φορητό ΡC, με τρεις δισκέτες και την θήκη του, 3 κεντρικές μονάδες Η/Υ, φάκελος αρχείου, αποτελούμενος από εξήντα επτά (67) φύλλα που αφορούσε εγγραφή προσημείωσης υποθήκης ακινήτου σε συνέχεια σύναψης δανείου της ...

από τον ενάγοντα και δύο (2) πρόχειρα μικρά σημειώματα στα οποία υπήρχαν αριθμητικές εγγραφές σε μια σελίδα αυτών. Ο ενάγων- τότε κατηγορούμενος, αφού κατ' επανάληψη ζήτησε και έλαβε προθεσμία για να προετοιμάσει την απολογία του, απολογήθηκε τελικά ενώπιον του Ανακριτή στις 3.7.2000, οπότε μετά από σύμφωνη γνώμη του τελευταίου και του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Βόλου κρίθηκε προσωρινά κρατούμενος.

Στις 5.10.2000 διατάχθηκε, μετά την υποβολή της από 1.9.2000 αιτήσεώς του, η αντικατάσταση της προσωρινής του κράτησης με περιοριστικούς όρους και δη της εγγυοδοσίας ποσού 80.000.000 δραχμών, της υποχρεώσεώς του να κατοικεί στην πόλη του ... και της απαγορεύσεως εξόδου του από την χώρα. Περαιτέρω αποδείχτηκε ότι μετά την νόμιμη περάτωση της κυρίας ανακρίσεως εκδόθηκε, μετά από παραπεμπτική πρόταση του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Βόλου, το με αριθμ. 12/20.12.2001 βούλευμα, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 22.1.2002, με το οποίο έπαυσε οριστικά η ποινική δίωξη που είχε ασκηθεί εις βάρος του ενάγοντα- τότε κατηγορουμένου και δη για την συνομολόγηση για τον εαυτό του περιουσιακών ωφελημάτων που υπερβαίνουν το κατά το νόμο θεμιτό ποσοστό του τόκου, κατ' εξακολούθηση, πράξη που φέρεται ότι τέλεσε στο ..., κατά το χρονικό διάστημα από 25.10.1999 έως 31.5.1999, σε βάρος του εγκαλούντος Ξ, λόγω του πλημμεληματικού της χαρακτήρα, κατ' ορθότερο νομικό χαρακτηρισμό και επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας και αποφάνθηκε ότι δεν πρέπει να γίνει κατηγορία κατ' αυτού για α) συνομολόγηση για τον εαυτό του περιουσιακών ωφελημάτων, που υπερβαίνουν το κατά το νόμο θεμιτό ποσοστό του τόκου, κατ' εξακολούθηση, πράξη που φέρεται ότι τέλεσε στο ..., κατά το χρονικό διάστημα από 30.6.1999 έως 31.3.2000, σε βάρος του εγκαλούντος Ξ, β) επιδίωξη ωφελημάτων και γ) εκβίαση, πράξεις που φέρεται ότι τέλεσε ομοίως στο ..., στις 26.6.2000 και από τις αρχές Απριλίου 2000 έως 26.6.2000, αντίστοιχα, σε βάρος του αυτού ως άνω εγκαλούντος, λόγω ελλείψεως αποχρωσών ενδείξεων ενοχής.

Με αφορμή τα γεγονότα αυτά, η εφημερίδα "..." άρχισε από την 28.6.2000 τη δημοσίευση των παρακάτω 11 άρθρων, τα οποία έχει συντάξει η δεύτερη εναγομένη, και τα οποία έχουν το παρακάτω περιεχόμενο: 1) στο με αριθμό 31150 φύλλο της 28.6.2000 καταχωρήθηκε δημοσίευμα στην πρώτη σελίδα με τίτλο: "Αποκαλύφθηκε μεγάλη υπόθεση τοκογλυφίας.

Είχε δανείσει εννέα εκατομμύρια και διεκδικούσε 61" και στη σελίδα 7 του ίδιου φύλλου καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τον τίτλο: "Σύλληψη εμπορικού αντιπροσώπου που δάνεισε 9 εκατομμύρια και διεκδικούσε 61!!!" και υπότιτλους: "Εξονυχιστική έρευνα της Ασφάλειας ... και του ΣΔΟΕ", "Την τελευταία πενταετία φέρεται να έχει κατασχέσει σπίτια και καταστήματα ατόμων τα οποία δάνειζε με υπέρογκο τόκο" και στη συνέχεια ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο : "Είχε δανείσει εννέα εκατομμύρια και διεκδικούσε 61.

Σύμφωνα με πληροφορίες η δράση του Ψ είναι πλούσια και άρχισε πριν πέντε χρόνια....Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Ψ είχε κατασχέσει σπίτια και καταστήματα από αρκετούς ... τους οποίους είχε δανείσει με υπέρογκους τόκους....Ήδη έχουν γίνει καταγγελίες από τέσσερα τουλάχιστον άτομα, τα οποία τις αμέσως επόμενες μέρες θα κληθούν να καταθέσουν επισήμως....Την τελευταία πενταετία φέρεται να έχει κατασχέσει σπίτια και καταστήματα ατόμων τα οποία δάνειζε με υπέρογκο τόκο....Σοβαρό πλήγμα στο κύκλωμα της τοκογλυφίας αποτελεί η σύλληψη 42χρονου από το ..., ο οποίος φέρεται να έχει βάλει στο χέρι τις περιουσίες πολλών ατόμων που βρέθηκαν σε δύσκολη οικονομική θέση και σε κάποια στιγμή του ζήτησαν δανεικό....Η καταγγελία όμως του Ξ είναι η κορυφή του παγόβουνου, καθώς από την έρευνα που διεξάγεται και βρίσκεται σε εξέλιξη από το τμήμα Ασφαλείας ...

και το ΣΔΟΕ, προκύπτει ότι η δράση του Ψ είναι πλούσια και χρονολογείται εδώ και πέντε τουλάχιστον....Σύμφωνα με πληροφορίες από την έρευνα προκύπτουν σαφείς ενδείξεις πως ο Ψ είχε κατασχέσει σπίτια, καταστήματα από αρκετούς ... τους οποίους είχε δανείσει με υπέρογκους τόκους....Όπως έγινε γνωστό διερευνάται αν υπάρχουν τυχόν συνεργάτες του, καθώς όλα δείχνουν πως ο Ψ "έδενε" αυτούς που δάνειζε με συμφωνητικά και επίσημα έγγραφα, ώστε να μπορεί άνετα να προχωρά στις κατασχέσεις.

Μάλιστα σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Ψ κάλυπτε την τοκογλυφική του δράση με την επαγγελματική δραστηριότητα του εμπορικού αντιπροσώπου....Πολλά από τα θύματα του φαίνεται να είναι συνάδελφοι του, τους οποίους προσφέρονταν να βοηθήσει σε δύσκολη οικονομική στιγμή φυσικά με το...αζημίωτο....Από τα στοιχεία πάντως που έχει στη διάθεση του το ΣΔΟΕ, ο Ψ τον τελευταίο χρόνο έχει αποκτήσει σημαντική περιουσία, ακριβά αυτοκίνητα....", 2)στο με αριθμό 31151 φύλλο της 29.6.2000 καταχωρήθηκε δημοσίευμα στην πρώτη σελίδα με τίτλο : "Δίωξη για τοκογλυφία κατά του Ψ" και στην σελίδα 5 δημοσίευμα με τίτλο "Το ΣΔΟΕ ξεδιπλώνει το "κουβάρι" της τοκογλυφίας στη ..." και υπότιτλους : "Δίωξη σε βαθμό κακουργήματος ασκήθηκε σε βάρος του εμπορικού αντιπροσώπου", "Η πλούσια ζωή του 42χρονου κίνησε τις υποψίες των ανδρών του ΣΔΟΕ που άρχισαν να τον παρακολουθούν", "Σήμερα θα επιχειρηθεί να σπάσουν οι κωδικοί των κομπιούτερ που κατασχέθηκαν, να "διαβαστούν" οι δισκέτες και τα σι-ντί για να εντοπισθούν τα άτομα με τα οποία είχε δοσοληψίες" και στη συνέχεια καταχωρήθηκε ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο: "Η πλούσια ζωή του κίνησε τις υποψίες των ανδρών του ΣΔΟΕ που άρχισαν να τον παρακολουθούν....Όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά η πλούσια ζωή, τα πολυτελή αυτοκίνητα και τα ακριβά γραφεία και σπίτια του Ψ είχαν κινήσει τις υποψίες για παράνομες δοσοληψίες του εμπορικού αντιπροσώπου...Όπως εκτιμούν οι διωκτικές αρχές η σύλληψη του 42χρονου εμπορικού αντιπροσώπου αποτελεί σοβαρό πλήγμα στο κύκλωμα της τοκογλυφίας που όλα δείχνουν πως έχει σημαντική δράση στο ... ....Από τα μέχρι τώρα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι η προσφιλής μέθοδος του Ψ ήταν οι κατασχέσεις ακινήτων από εκείνους που δάνειζε με υπέρογκο τόκο....Όπως έγινε γνωστό, διερευνάται αν υπάρχουν τυχόν συνεργάτες του, καθώς όλα δείχνουν πως ο Ψ "έδενε" αυτούς που δάνειζε με συμφωνητικά και επίσημα έγγραφα, ώστε να μπορεί άνετα να προχωρά στις κατασχέσεις.

Μάλιστα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Ψ κάλυπτε την τοκογλυφική του δράση με την επαγγελματική δραστηριότητα του εμπορικού αντιπροσώπου....Από τα μέχρι τώρα στοιχεία του ΣΔΟΕ τέσσερα ακόμη άτομα, που φέρονται να έχουν πέσει θύματα του Ψ, θα κληθούν να καταθέσουν. Σύμφωνα με αυτό τα στοιχεία πάντως ο Ψ τον τελευταίο χρόνο φέρεται να έχει αποκτήσει σημαντική ακίνητη περιουσία, ακριβά αυτοκίνητα και η έρευνα επεκτείνεται και στα φορολογικά του στοιχεία...Όπως χαρακτηριστικά επεσήμαιναν στελέχη του ΣΔΟΕ η περίπτωση του κ.

Ξ "είναι η κορυφή του παγόβουνου" και θεωρούν πως η έρευνα θα φέρει στο φως και άλλα σημαντικά στοιχεία στην προσπάθεια εντοπισμού των τοκογλύφων....Από την έρευνα επίσης φαίνεται να προκύπτει ότι η δράση του Ψ είναι πλούσια και χρονολογείται εδώ και πέντε τουλάχιστον χρόνια", 3) στο με αριθμό 31152 φύλλο της 30.6.2000 καταχωρήθηκε δημοσίευμα στην πρώτη σελίδα με τίτλο: "Άρση απορρήτου για αποκάλυψη της τοκογλυφίας" και στη σελίδα 5 αυτού καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τίτλο "Απόρρητη μαρτυρία στον ανακριτή για την δράση του Ψ" και υπότιτλους : "Αναμένονται εξελίξεις και νέα στοιχεία τις επόμενες μέρες", "Εντολή από τον Εισαγγελία για άνοιγμα των τραπεζικών του λογαριασμών" και στη συνέχεια καταχωρήθηκε ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο : "Το βάρος της έρευνας για την δράση του τοκογλύφου σηκώνει το τμήμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος που αρχίζει να ξεδιπλώνει το "κουβάρι" της δράσης του Ψ....Πάντως, όπως αναφέρθηκε, χαρακτηριστικά, η πλούσια ζωή, τα πολυτελή αυτοκίνητα και τα ακριβά γραφεία και σπίτια του Ψ είχαν κινήσει τις υποψίες για παράνομες δοσοληψίες του εμπορικού αντιπροσώπου και οι άνδρες του ΣΔΟΕ άρχισαν να τον παρακολουθούν....Από τα μέχρι τώρα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι η προσφιλής μέθοδος του Ψ ήταν οι κατασχέσεις των ακινήτων από εκείνους που δάνειζε με υπέρογκο τόκο.

Η περίπτωση του κ. Ξ, επίσης εμπορικού αντιπροσώπου που κατήγγειλε τον Ψ για απειλή, εκβίαση και τοκογλυφία, θεωρείται ως η "κορυφή του παγόβουνου" για τη δραστηριότητα του Ψ....Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της έρευνας, ο Ψ τον τελευταίο χρόνο φέρεται να έχει αποκτήσει σημαντική ακίνητη περιουσία, ακριβά αυτοκίνητα και η έρευνα επεκτείνεται και στα φορολογικά του στοιχεία....", 4)στο με αριθμό 31.153 φύλλο της 1.7.2000 καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο: "Ένα δις ο τζίρος των τοκογλύφων...." και υπότιτλους: "Τεράστιες οι διαστάσεις του κυκλώματος", "Εμπλέκονται και μεγαλοεργολάβοι του ..." και στη συνέχεια στη σελίδα 5 καταχωρήθηκε ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο : " Μίλησαν τα κομπιούτερ και άφησαν άφωνους τους άνδρες του ΣΔΟΕ", "Χθες υπεγράφη από την Εισαγγελέα υπηρεσίας κ.

Δεληστάθη η άρση του τραπεζικού απορρήτου ώστε να ανοιχθούν οι τραπεζικοί του λογαριασμοί", "Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι από δάνειο 5.000.000 οι τοκογλύφοι έπαιρναν 30 εκατομμύρια, καθώς και ακίνητα των δανειζομένων, όταν οι τελευταίοι δυσκολεύονταν να αποπληρώσουν το χρέος τους" και περαιτέρω "...ένα δις ο τζίρος των τοκογλύφων...

Τεράστιες οι διαστάσεις του κυκλώματος. Το "κουβάρι" της δράσης του κυκλώματος τοκογλύφων που δρούσε στο ..., αλλά τα πλοκάμια του έφταναν ως την Πελοπόννησο, άρχισε να ξετυλίγεται... Οι κωδικοί του υπολογιστή που βρέθηκε στο γραφείο του ήδη συλληφθέντος Ψ "έσπασαν" και οι άνδρες της Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος βρέθηκαν προ εκπλήξεων....Σύμφωνα με εκτιμήσεις που στηρίζονται στα μέχρι τώρα στοιχεία, το ύψος της τοκογλυφίας που γίνονταν στο ..

με πρωταγωνιστή τον ήδη συλληφθέντα Ψ, έφτανε το ένα δις, ενώ το ετήσιο επιτόκιο ήταν 120%....Όλα δείχνουν, πως στην υπόθεση εμπλέκονται μεγαλοεργολάβοι του .., που φέρονται ότι παρείχαν οικονομική στήριξη στον Ψ. Παρά το γεγονός ότι η έρευνα βρίσκεται στην αρχή και οι άνδρες του ΣΔΟΕ κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους, γίνεται αντιληπτό πως η υπόθεση αυτή θα φέρει στο φως φοβερά στοιχεία για την δράση των τοκογλύφων...

Το ένα δις φέρεται να ξεπερνά, από τα μέχρι τώρα στοιχεία, το ύψος της τοκογλυφίας που γίνονταν στο ... με πρωταγωνιστή τον ήδη συλληφθένα Ψ, 42 ετών, εμπορικό αντιπρόσωπο....Όλα δείχνουν όμως πως στην υπόθεση εμπλέκονται μεγαλοεργολάβοι του ..., ενώ τα "πλοκάμια" του κυκλώματος φαίνεται να φτάνουν μέχρι την Πελοπόννησο...

Οι άνδρες της Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος έκπληκτοι διάβαζαν χθες στοιχεία του προσωπικού υπολογιστή του Ψ, αφού κατάφεραν να σπάσουν τους κωδικούς και να ξετυλίξουν, έτσι, το "κουβάρι" της δράσης του....Είναι φανερό ότι βρίσκονται μπροστά σ' ένα από τα μεγαλύτερα τοκογλυφικά κυκλώματα της χώρας και φέρονται αποφασισμένοι να φτάσουν έως το τέλος...

Παρά το γεγονός ότι η έρευνα βρίσκεται στην αρχή και οι άνδρες του ΣΔΟΕ κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους, γίνεται αντιληπτό πως η υπόθεση αυτή θα φέρει στο φως τρομακτικά στοιχεία για την δράση τοκογλύφων που τα τελευταία πέντε-τουλάχιοτον- χρόνια κατάφεραν ν' αποκτήσουν περιουσίες και χρήματα που ξεπερνούν το ένα δις δραχμές....Σύμφωνα με πληροφορίες και σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία ο τόκος για το δανεισμό χρημάτων έφτανε στο 120% ετησίως.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι από δάνειο 5.000.000 οι τοκογλύφοι έπαιρναν έως 30 εκατομμύρια, καθώς και ακίνητα των δανειζομένων, όταν οι τελευταίοι δυσκολεύονταν να αποπληρώσουν το χρέος τους.... Οι άνδρες του ΣΔΟΕ βρήκαν στον προσωπικό υπολογιστή του Ψ καταχωρημένες αναλυτικές καταστάσεις με ονόματα ατόμων που δανείσθηκαν χρήματα, ημερομηνίες και ποσό δόσεων, κατασχέσεις ακινήτων και όλα μαρτυρούν τον τρόπο λειτουργίας του τοκογλυφικού κυκλώματος....

Ανάμεσα στα στοιχεία εντοπίστηκαν και τα ονόματα 10 τουλάχιστον ατόμων που έπεσαν θύματα του κυκλώματος και τα οποία θα κληθούν να καταθέσουν.... Το πλέον πάντως χαρακτηριστικό είναι ότι ως συνεργάτες του Ψ φέρονται γνωστά ονόματα του ..., που ασχολούνται με την οικοδομική δραστηριότητα.... Μάλιστα όλα δείχνουν πως έδιναν την οικονομική τους στήριξη στον Ψ να δανείζει και έπαιρναν σημαντικό μέρος των υπέρογκων τόκων.

Οι άνδρες του ΣΔΟΕ θεωρούν ότι με το σπάσιμο των κωδικών και των υπολοίπων τριών κομπιούτερ θα προκύψουν και άλλα σημαντικά στοιχεία για τη δράση του κυκλώματος.... Ήδη στον ανακριτή εμφανίσθηκε μάρτυρας που έδωσε λίστα με ονόματα των ατόμων που φέρονται να έχουν πέσει θύματα του Ψ.... Οι διωκτικές αρχές φέρονται να έχουν πεισθεί ότι ο 42χρονος εμπορικός αντιπρόσωπος δεν δρούσε μόνος του και τα στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα το επιβεβαιώνουν....

Πληροφορίες που προέρχονται από έγκυρες πηγές αναφέρουν πως ο Ψ επικοινωνεί με άτομα που φέρονται ως θύματα του και τους υπόσχεται επιστροφή τόκων ή διαγραφή τους, ζητώντας ως αντάλλαγμα να μην στραφούν δικαστικά εναντίον του....Η αντίστροφη μέτρηση για τον Ψ είχε αρχίσει πριν από δύο-τρεις μήνες όταν η ζωή που έκανε κίνησε υποψίες για παράνομες δοσοληψίες....Η καταγγελία του κ.

Ξ ήταν η αρχή για να αρχίσει να ξετυλίγεται το "κουβάρι" του κυκλώματος που ως τώρα κανείς δεν ξέρει μέχρι που θα φθάσει....", 5) στο με αριθμό 31.154 φύλλο της 2.7.2000 καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα δημοσίευμα με τίτλο: "Νέα μήνυση για τοκογλυφία κατά Ψ" και στη συνέχεια στη σελίδα 8 καταχωρήθηκε δημοσίευμα με τους τίτλους: "Νέα μήνυση σε βάρος του Ψ", "Τρίτη αναβολή για απολογία πήρε χθες από τον ανακριτή" και περαιτέρω ρεπορτάζ με το κάτωθι περιεχόμενο: "....Ήδη τα στοιχεία που έχουν έρθει στο φως από την έρευνα του ΣΔΟΕ είναι συντριπτικά και μαρτυρούν την τοκογλυφική δράση του Ψ....Το πλέον εντυπωσιακό πάντως είναι ότι στο κύκλωμα εμπλέκονται μεγαλοεργολάβοι του ...

και η δράση του φτάνει μέχρι την Πελοπόννησο....Το ύψος της τοκογλυφίας, όπως ήδη εγράφη, ξεπερνά το ένα δις, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία που έχουν εντοπίσει οι άνδρες του ΣΔΟΕ.... Χθες, σύμφωνα με πληροφορίες ένα ακόμη από τα θύματα του Ψ κατέθεσε σε βάρος του μήνυση για δανεισμό με υπέρογκο τόκο....Ήδη κατάφεραν να διαβάσουν αρκετά στοιχεία από τα οποία φαίνεται η άριστη οργάνωση του κυκλώματος αλλά και ονόματα εμπλεκομένων στην τοκογλυφία και θυμάτων....

Είναι πλέον φανερό ότι οι άνδρες του ΣΔΟΕ βρίσκονται μπροστά σ' ένα από τα μεγαλύτερα τοκογλυφικά κυκλώματα της χώρας και φέρονται αποφασισμένοι να φτάσουν έως το τέλος....Παρά το γεγονός ότι η έρευνα βρίσκεται στην αρχή και οι άνδρες του ΣΔΟΕ κρατούν κλειστά τα χαρτιά τους, γίνεται αντιληπτό πως η υπόθεση αυτή θα φέρει στο φως τρομακτικά στοιχεία για την δράση τοκογλύφων που τα τελευταία πέντε τουλάχιστον χρόνια κατάφεραν ν' αποκτήσουν περιουσίες και χρήματα που ξεπερνούν το ένα δις δραχμές....Σύμφωνα με πληροφορίες και σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία ο τόκος για το δανεισμό χρημάτων έφτανε στο 120% ετησίως....Ανάμεσα στα στοιχεία εντοπίσθησαν και τα ονόματα 10 τουλάχιστον ατόμων που έπεσαν θύματα του κυκλώματος και οι οποίοι θα κληθούν να καταθέτουν στη δικαστική έρευνα....Το πλέον πάντως χαρακτηριστικό είναι ότι ως συνεργάτες του Ψ φέρονται γνωστό ονόματα του ...

που ασχολούνται με την οικοδομική δραστηριότητα...Πληροφορίες που προέρχονται από έγκυρες πηγές αναφέρουν πως ο Ψ επικοινωνεί με άτομα που φέρονται ως θύματα του και τους υπόσχεται επιστροφή τόκων ή διαγραφή τους, ζητώντας ως αντάλλαγμα να μην στραφούν δικαστικά εναντίον του....Κάποιοι δε από αυτούς, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, φαίνεται να έρχονται σε συμφωνία μαζί του".

Στη συνέχεια το Εφετείο εκθέτει αυτολεξεί το περιεχόμενο και των υπολοίπων δημοσιευμάτων, ανάλογου ύφους και περιεχομένου με τα ανωτέρω, στο έβδομο των οποίων γίνεται επί πλέον ειδικότερη αναφορά ότι "... είναι το όνομα της παρατράπεζας που διατηρούσε ο ... εμπορικός αντιπρόσωπος Ψ....Τον φάκελο αυτό δεν κατάφεραν ωστόσο να τον ανοίξουν, θεωρούν όμως πως είναι ένα σημαντικό κομμάτι της έρευνας και της δράσης του Ψ και των συνεργατών του...Πιστεύουν ότι έχει καταχωρήσει ονόματα, ποσά και στοιχεία που θα συμβάλουν καθοριστικά στην πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης...", ενώ στο τελευταίο δημοσίευμα, όπου γίνεται αναφορά για την απαλλαγή του αναιρεσιβλήτου περιλαμβάνεται η περικοπή "...τελικά το Συμβούλιο κατέληξε σε απαλλακτική απόφαση, καθώς ο βασικός μηνυτής δεν προσήλθε να υποστηρίξει την καταγγελία του...αντίθετα ζήτησε να μη διωχθεί ποινικά ...και επειδή το αδίκημα που είχε κατηγορηθεί διώκεται μετά από έγκληση η απόφαση των δικαστών ήταν απαλλακτική...".

Και ακολούθως συνεχίζει το Εφετείο: Τα γεγονότα όπως περιγράφονται στα ως άνω δημοσιεύματα, ήταν ψευδή, αφού από τα ως άνω αποδεικτικά στοιχεία δεν αποδείχτηκε ότι ο ενάγων ήταν τοκογλύφος με πλούσια δράση, που είχε αρχίσει πριν από πέντε χρόνια, ότι είχε κατασχέσει σπίτια και καταστήματα από συμπολίτες του, τους οποίους δάνειζε με υπέρογκους τόκους, ότι διαδραμάτιζε πρωταγωνιστικό ρόλο σε κύκλωμα τοκογλυφίας, που ξεκινούσε από το ...

και έφθανε ως την Πελοπόννησο και ότι το κουβάρι της τοκογλυφίας στη ... το ξεδίπλωνε το ΣΔΟΕ, ότι η καταγγελία του καταγγέλοντος Ξ ήταν η κορυφή του παγόβουνου, ότι κάλυπτε την τοκογλυφική του δραστηριότητα με την ιδιότητα του εμπορικού αντιπροσώπου, ότι η σημαντική ακίνητη περιουσία, τα πολυτελή αυτοκίνητα και τα ακριβά αυτοκίνητα είχαν κινήσει τις υποψίες των ανδρών του ΣΔΟΕ, ότι ο τζίρος της τοκογλυφικής του δραστηριότητας με πρωταγωνιστή τον ίδιο, στον οποίο εμπλεκόταν και μεγαλοεργολάβοι του ..., φέρονταν να ξεπερνούσαν το ποσό του ενός δισ.

δραχμών ενώ το ετήσιο επιτόκιο ήταν 120%, ότι στον ανακριτή εμφανίσθηκε μάρτυρας που έδωσε κατάλογο με ονόματα ατόμων, που φέρονται να έχουν πέσει θύματά του, ότι επικοινωνούσε με άτομα που φέρονταν ως θύματά του και τους υπόσχετο επιστροφή τόκων ή διαγραφή τους ζητώντας ως αντάλλαγμα να μην στραφούν δικαστικά, ότι "..." ήταν το όνομα της παρατράπεζας που διατηρούσε και είχε κύκλο εργασιών ενός δις, ότι με τη σύλληψή του δόθηκε ένα κτύπημα στο κύκλωμα της τοκογλυφίας, ότι εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας ήταν η τάξη και η οργάνωση με την οποία κρατούσε τη δραστηριότητά του, ότι η αντιγραφή του περιεχομένου του ηλεκτρονικού του υπολογιστή υπήρξε θησαυρός για το ΣΔΟΕ, αφού σ' αυτές σύμφωνα με πληροφορίες υπήρχαν ονόματα νέων θυμάτων, όπου αποδεικνυόταν ότι αυτός δάνειζε κατ' επάγγελμα και κατ' εξακολούθηση, ότι εκκρεμούσαν σε βάρος του φορολογικές εκκρεμότητες και ότι τέλος απαλλάχθηκε των αποδιδομένων σ' αυτόν κατηγοριών, επειδή ο βασικός μηνυτής δεν προσήλθε να υποστηρίξει την καταγγελία του, αλλά αντίθετα ζητήθηκε να μην διωχθεί ποινικά και ότι εφόσον επρόκειτο για αδίκημα που δικάζεται κατ' έγκληση η απόφαση των δικαστών ήταν απαλλακτική.

Παρά το γεγονός όμως, συνεχίζει το Εφετείο, ότι τα ως άνω αναγραφόμενα στα επίμαχα δημοσιεύματα για τον ενάγοντα αποδεικνύονται ψευδή, αφού τα γεγονότα διαδραματίστηκαν όπως παραπάνω εκτέθηκαν, δεν αποδείχτηκε ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν το ψευδές των γεγονότων αυτών, αφού από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προκύπτει τέτοια γνώση και επομένως δεν έχει τελεστεί το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμησης.

Από το ύφος όμως και με τον τρόπο με τον οποίο είναι γραμμένα τα δημοσιεύματα αυτά, προκύπτει σαφώς σκοπός εξύβρισης του ενάγοντος. Από τις εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν, οι οποίες πολλές φορές είναι οξείες (το ΣΔΟΕ ξεδιπλώνει το "κουβάρι" της τοκογλυφίας στην .., ο Ψ "έδενε" αυτούς που δάνειζε με συμφωνητικά και επίσημα έγγραφα, ώστε να μπορεί να προχωρά στις κατασχέσεις, ξεδιπλώνει το "κουβάρι" της δράσης του Ψ, όπως χαρακτηριστικά επεσήμαιναν στελέχη η περίπτωση του Ξ "είναι η κορυφή του παγόβουνου", η προσφιλής μέθοδος του Ψ ήταν οι κατασχέσεις, οι κωδικοί... "έσπασαν" και οι άνδρες του ΣΔΟΕ βρέθηκαν προ εκπλήξεως, το ύψος της τοκογλυφίας που γίνονταν στο ...

με πρωταγωνιστή τον ήδη συλληφθέντα...ενώ τα "πλοκάμια" του κυκλώματος φαίνεται να φτάνουν μέχρι την Πελοπόννησο) προκύπτει κατά τρόπο σαφή η διάθεση προσβολής της τιμής και της υπόληψης του ενάγοντος, ο οποίος φέρεται στο αναγνωστικό κοινό ως τοκογλύφος με πρωταγωνιστικό ρόλο σε κύκλωμα τοκογλυφίας που ξεκινάει από το ...

και φτάνει μέχρι την Πελοπόννησο, ως δημιουργός παρατράπεζας με τον τίτλο "...", με λίστα θυμάτων και τζίρο που ξεπερνά το 1 δις, ως κάτοχος μεγάλης κινητής και ακίνητης περιουσίας, που προέρχεται από κατασχέσεις περιουσιών θυμάτων του, τη στιγμή που υπόθεση βρισκόταν σε εξέλιξη, χωρίς να είναι γνωστό ακόμη το αποτέλεσμα, δηλαδή στο στάδιο της προδικασίας, η οποία διέπεται από το τεκμήριο της αθωότητας του κατηγορουμένου, και στη συνέχεια ότι η απαλλαγή του από τις κατηγορίες ήταν αποτέλεσμα ανακλήσεως της εναντίον του μήνυσης από τον Ξ, εκδηλώνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο αμφισβήτηση ως προς την ηθική και κοινωνική του αξία ως προσώπου, ενώ παράλληλα γνώριζαν οι πρώτος και δεύτερη των εναγομένων, ότι ο τρόπος με τον οποίο περιγραφόταν τα γεγονότα στα άρθρα της δεύτερης εναγόμενης δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για τη δέουσα απόδοση του περιεχομένου της σκέψης της, η οποία, όπως ισχυρίζονται ήταν η ενημέρωση της κοινής γνώμης.

Η διάθεση και ο στόχος αυτός των ως άνω εναγομένων προκύπτει και από την συμπεριφορά τους, αφού προχώρησαν στη δημοσίευση των προαναφερόμενων άρθρων, χωρίς να επιδείξουν την προσήκουσα επιμέλεια για την εξακρίβωση της αλήθειας όσων έγραψε η δεύτερη εναγομένη, ενώ όφειλαν, ιδιαίτερα η τελευταία ως δημοσιογράφος, εφόσον ασχολούνται με πρόσωπα των οποίων η συμπεριφορά ενδιαφέρει την κοινή γνώμη, να εκθέτουν μόνο αληθή γεγονότα.

Βέβαια οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι αντλούσαν τις πληροφορίες τους από τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές, καθώς και από τις ελεγκτικές φορολογικές αρχές (ΣΔΟΕ), πλην όμως ο ισχυρισμός τους αυτός πρέπει ν' απορριφθεί, δεδομένου ότι η δεύτερη εναγομένη δεν προέβη σε απλή καταγραφή των γεγονότων, όπως διαδραματίστηκαν και αναλύθηκαν παραπάνω, αποδεικνυόμενα από τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι ανακριτικές αρχές, ήτοι στο γεγονός της καταγγελίας, σύλληψης, εξέτασης μαρτύρων, έρευνας του ΣΔΟΕ, προφυλάκισης ή αποφυλάκισης, εκδόσεως απαλλακτικού βουλεύματος, ενώ ακόμη και αν υπήρχε ενημέρωση για την υπόθεση από το ΣΔΟΕ δεν μπορεί να απεικονίζετο αυτή διαφορετικά, αφού και ο μάρτυρας ..., που εξετάστηκε με επιμέλεια των εναγομένων ενώπιον της Συμβολαιογράφου Βόλου Κερασιάς Καλογεροπούλου- Καλτσογιόννη και περιέχεται στην προαναφερθείσα με αριθμ. 14.835/2006 ένορκη βεβαίωση, καταθέτει, έχοντας ιδίαν αντίληψη των περιστατικών, αφού ήταν επικεφαλής ομάδας του ΣΔΟΕ Θεσσαλίας στις 27.6.2000 για υπόθεση "επώνυμης φοροδιαφυγής", το πώς και που έγινε η κατάσχεση των προαναφερθέντων στοιχείων, την επεξεργασία τους από την υπηρεσία του, την επιστροφή ορισμένων από αυτά στη σύζυγο του ενάγοντος τον Οκτώβριο του 2000 και των υπολοίπων τον Απρίλιο του 2002 μετά την έκδοση του βουλεύματος του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Βόλου, οπότε έκλεισε για την υπηρεσία του ΣΔΟΕ η υπόθεση και αφού έστειλαν τα στοιχεία που είχαν επεξεργαστεί στον τότε Ανακριτή, χωρίς περαιτέρω να αναφέρεται ότι προέκυψε και άλλη τοκογλυφική δραστηριότητα του ενάγοντα ή εν πάσει περιπτώσει να καταθέτει ότι υπήρχαν στοιχεία για έκνομες ενέργειες αυτού, ώστε να δοθεί η αφορμή να καταγραφούν γεγονότα, όπως παραπάνω παρουσιάστηκαν με τα δημοσιεύματα.

Αντίθετα οι εναγόμενοι (δεύτερη ως δημοσιογράφος, συντάσσοντας τα ως άνω δημοσιεύματα και ο πρώτος ως διευθυντής σύνταξης και εκδότης, επιτρέποντας την δημοσίευση τους), παρότι έπρεπε να είναι άκρως επιφυλακτικοί ως προς την αλήθεια ή μη των πληροφοριών που διέρρεαν παρανόμως από την ανακριτική διαδικασία, εν τούτοις έθεσαν σε κυκλοφορία φήμες, οι οποίες αποδείχτηκαν ψευδείς κατά το περιεχόμενο και συνοδεύονταν με εξυβριστικούς χαρακτηρισμούς, σκοπεύοντας να επιφέρουν προσβολή στην τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος.

Επομένως, τα ένδικα δημοσιεύματα εξέρχονται από τα όρια της συνταγματικά προστατευόμενης ελευθεροτυπίας (αρθρ. 25 παρ. 3 του Συντάγματος) και παραβιάζουν το άρθρο 10 της από 4.11.1950 Διεθνούς Σύμβασης της Ρώμης, που κυρώθηκε με το ν. 2329/1953 και το ν. δ/μα 53/1974, καθόσον η συντάκτης του δεν τήρησε τις συναλλακτικές υποχρεώσεις του τύπου, και ειδικότερα του σεβασμού της προσωπικότητας και του καθήκοντος της αλήθειας.

Ενόψει αυτών η ένσταση των εναγομένων, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά συνεδρίασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και επαναφέρεται με τις προτάσεις της παρούσης συζητήσεως περί άρσης του άδικου χαρακτήρα της πράξης τους, λόγω του ότι ενήργησαν από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και καθήκον για την πληροφόρηση της κοινής γνώμης πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμη.

Συνεπώς, εφόσον αποδείχθηκε ότι το επίδικο άρθρο συντάχτηκε και δημοσιεύθηκε με σκοπό εξύβρισης του ενάγοντος, δηλαδή με σκοπό την προσβολή της τιμής, της υπόληψης και της εν γένει προσωπικότητας του, όπως ο ενάγων καθ' υποφοράν ισχυρίζεται με την αγωγή του και η συντάκτης του δημοσιεύματος καθώς και ο διευθυντής συντάξεως-υπεύθυνος εκδόσεως ενήργησαν χωρίς δικαίωμα, παράνομα και υπαίτια, με σκοπό να τον μειώσουν, δικαιούται αυτός (ενάγων) εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη από την παραπάνω αδικοπρακτική σε βάρος του συμπεριφορά.

Με βάση δε τις ανωτέρω παραδοχές και κατ' αποδοχή της εφέσεως του αναιρεσιβλήτου, το Εφετείο αφού προηγουμένως εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου που είχε απορρίψει την αγωγή, δέχθηκε αυτή ως βάσιμη κατ' ουσίαν και έκρινε ως εύλογο επιδικαστέο ποσό χρηματικής ικανοποιήσεως εκείνο των 3.000 ευρώ για καθένα από τα έντεκα δημοσιεύματα και συνολικά 33.000 ευρώ, στην καταβολή του οποίου υποχρέωσε τους εναγομένους, καθένα εις ολόκληρον.

Υπό τις προεκτεθείσες παραδοχές, το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις εφαρμοστέες εν προκειμένω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 361, 367 παρ. 2γ ΠΚ, 57, 59, 914 και 932 ΑΚ, και δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, εφόσον διέλαβε σ' αυτή αρκούντως σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων τις οποίες και εφάρμοσε, δεχόμενο παράνομη και υπαίτια προσβολή της τιμής και της υπόληψης του αναιρεσιβλήτου από τον τρόπο και το ύφος που ήταν γραμμένα τα δημοσιεύματα και ειδικότερα από τις εκφράσεις που χρησιμοποίησε η δεύτερη αναιρεσείουσα, τις οποίες γνώριζε και ο πρώτος, εν γνώσει αμφοτέρων, ότι ο τρόπος με τον οποίο περιγράφονταν τα γεγονότα δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για τη δέουσα απόδοση του περιεχομένου της σκέψης της δεύτερης.

Ειδικότερα, σαφώς αναφέρονται στην προσβαλλόμενη απόφαση τα θεμελιούντα την αντικειμενική ευθύνη της τρίτης αναιρεσείουσας και την υποκειμενική ευθύνη του πρώτου και της δεύτερης των αναιρεσειόντων περιστατικά, εγκείμενα στην πρόθεση αυτών να προσβάλλουν την τιμή και την υπόληψη του αναιρεσιβλήτου με τις περιεχόμενες στα επίμαχα δημοσιεύματα εκφράσεις και η γνώση τους ότι προσβάλλεται έτσι η τιμή και η υπόληψη αυτού, ενώ εξάλλου, ενόψει του ότι η αδικοπρακτική συμπεριφορά των αναιρεσειόντων περιέχει τα συστατικά στοιχεία της εξύβρισης, δεν ήταν αναγκαία η ειδικότερη εξειδίκευση των αληθών και ψευδών γεγονότων, ούτε επίσης ήταν αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας της η αναφορά από ποια συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε το ψευδές των γεγονότων αυτών.

Επομένως, οι τρίτος και πρώτος, κατά τα υπό στοιχεία; 4 και 5 μέρη του, λόγοι του αναιρετηρίου, με τους οποίους υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 19 ΚΠολΔ, οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση των άρθρων 1 του ν. 1178/1981, 27, 28 362 ΠΚ, 330, 914, 922 και 932 ΑΚ λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών είναι αβάσιμος.

Εξάλλου, ο ανωτέρω πρώτος λόγος, κατά το υπό στοιχείο 2 μέρος του εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, είναι αόριστος και εντεύθεν απαράδεκτος, διότι δεν εκθέτουν οι αναιρεσείοντες σε τι συνίσταται η έλλειψη νόμιμης βάσης, κατά δε το υπό στοιχείο 3 μέρος του, είναι επίσης απαράδεκτος, διότι ο λόγος αυτός εξετάζεται μόνον υπό το πρίσμα των περιστατικών που δέχθηκε ως αποδειχθέντα το Εφετείο και όχι εκείνων που αποτελούν κατά τους αναιρεσείοντες περιεχόμενο της αγωγής του αναιρεσιβλήτου και από τα οποία αποδεικνυόταν, κατ' αυτούς, η έλλειψη πρόθεσης προσβολής της τιμής του αναιρεσιβλήτου.

Επειδή, κατά το άρθρο 367 παρ. 1 περ. α-δ, Π.Κ. το άδικο των προβλεπομένων στα άρθρα 361 επ. ίδιου Κώδικα πράξεων αίρεται, μεταξύ των άλλων περιπτώσεων που προβλέπονται στο άρθρο αυτό και όταν πρόκειται για εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νομίμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για την διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή σε ανάλογες περιπτώσεις (περ.

γ και δ). Η τελευταία αυτή διάταξη (ΑΚ 367) για την ενότητα της έννομης τάξης εφαρμόζεται αναλογικά και στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου, όπως αυτός οριοθετείται από τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 57 - 59 και 914 επ. ΑΚ. Επομένως, αιρομένου του αδίκου χαρακτήρα των προαναφερθεισών αξιοποίνων πράξεων (με την επιφύλαξη όπως κατωτέρω της ΠΚ 367 παρ. 2) αποκλείεται και το στοιχείο του παρανόμου της επιζήμιας συμπεριφοράς ως όρος της αντίστοιχης αδικοπραξίας του αστικού δικαίου.

Έτσι η προβολή περιπτώσεως του άρθρου 367 παρ. 1 του ΠΚ αποτελεί αυτοτελή ισχυρισμό καταλυτικό της αγωγής του προσβληθέντα από δημοσίευμα του τύπου προσώπου (ένσταση) λόγω άρσεως του παρανόμου της προσβολής. Δικαιολογημένο ενδιαφέρον που πηγάζει από την συνταγματικά καταχωρημένη ελευθερία και την κοινωνική αποστολή του τύπου (άρθρο 14 παρ. 1, 2 του Συντάγματος και σχετικά και το άρθρο 10 παρ. 1 εδ.

α και β της ΕΣΔΑ) έχουν και τα πρόσωπα που συνδέονται με τη λειτουργία του, για τη δημοσίευση και προβολή - δημοσιοποίηση ειδήσεων και σχολίων σχετικών με τις πράξεις και τη συμπεριφορά φυσικών ή νομικών προσώπων ή ομάδων προσώπων, που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για το κοινωνικό σύνολο. Γι` αυτό μπορούν να δημοσιευθούν ειδήσεις και σχόλια για την σχετική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και με οξεία ακόμη κριτική ή δυσμενείς χαρακτηρισμούς.

Όμως ο άδικος χαρακτήρας του δημοσιεύματος ως προς τις εξυβριστικές ή δυσφημιστικές εκφράσεις που περιέχει, δεν αίρεται λόγω δικαιολογημένου ενδιαφέροντος κλπ και συνεπώς παραμένει η ποινική ευθύνη των κατά το νόμο υπευθύνων, άρα και η υποχρέωσή τους προς αποζημίωση κατά το αστικό δίκαιο, όταν συντρέχει μία από τις περιπτώσεις της ΠΚ 367 παρ. 2, δηλαδή όταν οι επίμαχες κρίσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφημήσεως των άρθρων 363-362 ΠΚ ή όταν από τον τρόπο εκδηλώσεως ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε η πράξη, προκύπτει σκοπός εξυβρίσεως, δηλαδή πρόθεση που κατευθύνεται ειδικά στην προσβολή της τιμής άλλου.

Η προβολή δε από τον προσβληθέντα περιπτώσεως από την ΠΚ 367 παρ. 2 αποτελεί αντένσταση κατά της εκ της ΠΚ 367 παρ. 1 ενστάσεως.

Εν προκειμένω, με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, που απέρριψε την ένσταση των αναιρεσειόντων εκ του άρθρου 367 παρ. 1 ΠΚ περί απαλλαγής τους από κάθε ευθύνη, για το λόγο ότι τα επίμαχα δημοσιεύματα έγιναν από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και εκ δημοσιογραφικού καθήκοντος, παραβίασε ευθέως τη διάταξη του άνω άρθρου (367 παρ. 1 Π.Κ.). Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, ως στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, δοθέντος ότι κατά τα προαναφερθέντα, η εν λόγω ένσταση δεν προτείνεται (και το άνω άρθρο δεν εφαρμόζεται) όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης προκύπτει ειδικός σκοπός εξυβρίσεως, όπως εν προκειμένω δέχθηκε το Εφετείο για τα επίμαχα δημοσιεύματα.

Ο εκ του άρθρου 559 αριθμ. 11γ ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, ιδρυόμενος αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, είναι αβάσιμος, αν προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κ.λ.π.) χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως του καθενός από αυτά, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της, προκύπτει αναμφιβόλως η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου. Από την περιλαμβανόμενη στη προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση του Εφετείου ότι στο προαναφερθέν αποδεικτικό του πόρισμα κατέληξε, αφού έλαβε υπόψη τις καταθέσεις των πρωτοδίκως εξετασθέντων μαρτύρων των διαδίκων, τις περιεχόμενες στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά, τις ειδικώς προσδιοριζόμενες ένορκες βεβαιώσεις αμφοτέρων των διαδίκων ενώπιον των Συμβολαιογράφων Βόλου Ιω.

Πολυχρονάκη και Κερασιάς Καλογεροπούλου και από όλα, ανεξαιρέτως, τα έγγραφα που είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει νομίμως οι διάδικοι (και όχι μόνον "οι ενάγοντες", όπως από προφανή παραδρομή αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, δικαιολογούμενη και από το γεγονός ότι μόνον ένας ήταν ενάγων στην ένδικη αγωγή), και από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις και "το περιεχόμενο της σχηματισθείσας σε βάρος του αναιρεσιβλήτου ποινικής δικογραφίας με τις καταθέσεις του μηνυτή Ξ και των λοιπών μαρτύρων καθώς και τις εκτυπώσεις από τον κατασχεθέντα ηλεκτρονικό υπολογιστή στις οποίες καταγράφονται οι κινήσεις των ποσών που δάνειζε ο αναιρεσίβλητος καθώς και οι αποδόσεις αυτών", έγγραφα τα οποία επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι αναιρεσείοντες προς απόδειξη της εκ του άρθρου 367 παρ. 1γ ΠΚ ενστάσεως τους.

Συνεπώς ο περί του αντιθέτου, υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ, πέμπτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, είναι αβάσιμος. Από το συνδυασμό των άρθρων 57, 59, 914 και 932 ΑΚ, 361, 362 367 ΠΚ και 926, 480-482 ΑΚ, συνάγεται ότι όποιος προσβάλλεται παρανόμως από πρόθεση στην προσωπικότητά του και ειδικότερα προσβάλλεται στην τιμή και την υπόληψή του είτε με δυσφημιστικούς (συκοφαντικούς ή απλούς) ισχυρισμούς είτε με εξυβριστική συμπεριφορά, έχει το δικαίωμα να ζητήσει, μεταξύ άλλων χρηματική ικανοποίηση για την ηθική του βλάβη.

Αν η κατά τα ανωτέρω προσβολή της προσωπικότητάς, επήλθε με περισσότερες πράξεις περισσοτέρων προσώπων, που ενόψει των περιστάσεων εμφανίζουν ενότητα, οφείλεται χρηματική ικανοποίηση, συγκεντρούμενη, ως εκ της ταυτότητας του σκοπού της, συνισταμένου στην ικανοποίηση του προσβληθέντος στην προσωπικότητά του για την ενιαία βλάβη την οποία αυτός υπέστη, ήτοι στην ικανοποίηση ενός και του αυτού συμφέροντος, σε μία παροχή (ενιαίο χρηματικό ποσό), το οποίο ο δανειστής (προσβληθείς στην προσωπικότητά του) μπορεί, κατ' επιλογήν του, να ζητήσει με αγωγή διαιρετώς ή εις ολόκληρον από τον καθένα από τους αντιδίκους του.

Στην προκείμενη περίπτωση, με βάση τις περιστάσεις τις οποίες ανελέγκτως δέχθηκε, κατά τα ανωτέρω το Εφετείο, η προσβολή της προσωπικότητας του αναιρεσιβλήτου επήλθε με πράξεις των αναιρεσειόντων που εμφανίζουν ενότητα, ήτοι επήλθε με έντεκα δημοσιεύματα της ημερήσιας εφημερίδας του .. "...", μη απέχοντα χρονικώς σημαντικά, τα οποία είχαν κατά τα ουσιώδη το ίδιο περιεχόμενο και αφορούσαν την ίδια συμπεριφορά (υποτιθέμενη) του αναιρεσιβλήτου.

Επομένως η εξ αυτών προκύψασα βλάβη της προσωπικότητας του τελευταίου είναι ενιαία και οφείλεται γι' αυτήν ενιαία παροχή (χρηματική ικανοποίηση) ενόψει του σκοπού που επιδιώκεται με αυτή, για τον προσδιορισμό του ύψους της οποίας θα ληφθεί υπόψη και ο εξακολουθητικός χαρακτήρας της γενόμενης προσβολής, εις τρόπον ώστε η χρηματική ικανοποίηση που θα επιδικασθεί να ανταποκρίνεται στην ένταση και την απαξία της προσβολής.

Το Εφετείο, συνεπώς, που επιδίκασε χωριστή χρηματική ικανοποίηση για κάθε δημοσίευμα και συνολικώς το άθροισμα αυτών, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τους ως άνω κανόνες ουσιαστικού δικαίου. Κατ` ακολουθίαν, ο τέταρτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο, όπως αυτός εκτιμάται, προβάλλεται σχετική αιτίαση, είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το αναφερόμενο ανωτέρω μέρος και να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς το μέρος αυτό προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο όμως από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ, 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα κατανεμόμενα ανάλογα με την έκταση της νίκης και ήττας καθενός από τους διαδίκους, θα επιβληθούν κατά ένα μέρος σε βάρος του αναιρεσείοντος-αναιρεσιβλήτου Ψ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιό της την υπ' αριθμ. 293/2008 απόφαση του Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει αντιστοίχως την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσείοντος-αναιρεσιβλήτου Ψ, ένα μέρος από τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων-αναιρεσειόντων εκ δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Μαΐου 2010 .

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ