Supreme Court dismisses appeal against final judgment upholding bank's claim for compensation for unauthorized public land use.

Απόφαση 1229 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1229/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Στέφανο - Σπυρίδωνα Πανταζόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Εμμανουέλα Πανοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK - ERGASIAS", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Αικατερίνη Μητσιμπούνα και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/12/2002 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 82/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 36/2012 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 16/2/2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Στέφανος - Σπυρίδωνας Πανταζόπουλος ανέγνωσε την από 1/2/2021 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Βασίλειου Μαχαίρα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη από 16-2-2015 (αριθμ. κατάθ. 4/2015) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 36/2012 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Λαμίας, η οποία εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων αντιμωλία των διαδίκων. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε κατ' ουσία η από 12-2-2009 (αριθμ. κατάθ. 43/2009) έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της αναιρεσίβλητης Τράπεζας κατά της υπ' αριθμ. 82/2006 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, η οποία είχε δεχθεί την από 18-12-2002 ανακοπή (αριθμ. κατάθ. 3820/2005) και τους από 18-5-2005 πρόσθετους λόγους (αριθμ. κατάθ. 1911/2005) της τελευταίας και είχε ακυρώσει το υπ' αριθμ. …/…-10-2002 πρωτόκολλο καθορισμού αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης του προϊσταμένου της Κτηματικής Υπηρεσίας Ν. Φθιώτιδας, με το οποίο είχε καθοριστεί σε βάρος της ως άνω ανακόπτουσας αποζημίωση ποσού 66.045 ευρώ για αυθαίρετη χρήση του δημόσιου κτήματος.

II. Με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 115 του ΠΔ της 11/12-11-1929 "περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων", το οποίο εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 2 του Ν.4266/1929 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 του Ν.5895/1933, όπως περαιτέρω τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τα άρθρα 20 του ΑΝ 1540/1938, 19 του ΑΝ 1919/1939 2 του ΑΝ 1925/1951 και 5 τταρ.4 του ΑΝ 263/1968, ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι σε βάρος εκείνων που χωρίς συμβατική σχέση καρπώνονται ή κάνουν χρήση δημοσίων κτημάτων ή κτημάτων των οποίων τη νομή ή κατοχή έχει με οποιαδήποτε σχέση το Δημόσιο, βεβαιώνεται, κατά την κρίση αγαθού ανδρός και για το χρονικό διάστημα που έκαναν χρήση, αποζημίωση με πρωτόκολλο, το οποίο κοινοποιείται σε αυτόν που καρπώνεται ή χρησιμοποιεί το ακίνητο, ο οποίος δικαιούται να ασκήσει ανακοπή μέσα σε ένα μήνα στον ειρηνοδίκη ή στον πρόεδρο πρωτοδικών, ανάλογα με το ποσό της αποζημίωσης, αυτοί δε, κρίνοντας εκ των ενόντων, ακυρώνουν ή επικυρώνουν το πρωτόκολλο ή περιορίζουν την αποζημίωση και ότι κατά της απόφασης αυτής, ουδέν ένδικο μέσο επιτρέπεται.

Μετά την εισαγωγή του ΚΠολΔ, καθ' ύλην αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της άνω ανακοπής κατέστη, κατά τις διατάξεις των άρθρων 1 εδ, ε και στ, 3 παρ.1, 2, 4, 24 παρ.1 και 39 παρ.1 του ΕισΝΚΠολΔ, το Μονομελές Πρωτοδικείο, που δικάζει κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (ΑΠ 1408/2012, ΑΠ 67/2012). Η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου τέμνει οριστικά τη διαφορά ως προς την οφειλή και το ποσό της αποζημίωσης για την κατάληψη δημόσιου κτήματος, παρά την ακολουθούμενη διαδικασία, η παραπομπή στην οποία έγινε για λόγους ταχύτητας και μόνον και δεν αφορά τη λήψη ασφαλιστικού ή ρυθμιστικού της κατάστασης μέτρου.

Για το λόγο αυτό δεν ίσχυε γι' αυτήν την απόφαση η απαγόρευση του άρθρου 699 ΚΠολΔ, αλλά υπέκειτο στα προβλεπόμενα από τον ΚΠολΔ ένδικα μέσα της εφεσης και της αναίρεσης (άρθ. 511 και 552 ΚΠολΔ), καθόσον η άνω διάταξη της παρ.2 του άρθρου 115 του ΠΔ της 11/12-11-1929, που απαγόρευε την άσκηση ένδικων μέσων κατ' αυτής θεωρήθηκε ότι έχει καταργηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ.1 του ΕισΝΚΠολΔ (Ολ.

ΑΠ 38, 21, 22/2002, ΑΠ 1379/2013, ΑΠ 40/2013, ΑΠ 374/2012, ΑΠ 67/2012, ΑΠ 1945/2009, ΑΠ 481/2008). Ήδη όμως με το άρθρο 326 παρ. 3 του ν. 4072/2012, που άρχισε να ισχύει από 11-4-2012, αντικαταστάθηκαν τα εδάφια δέκατο και ενδέκατο του άνω άρθρου 115 του π.δ. από 11/12- 11-1929 και ρητά επαναλήφθηκε η απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων, που εκδίδονται επί ανακοπών κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης, για αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων.

Η πιο πάνω διάταξη δεν ορίζει, αν η θεσπιζόμενη με αυτήν απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων καταλαμβάνει ή όχι και τις υποθέσεις του ανωτέρω άρθρου 115 του από 11/12-11-1929 διατάγματος/που ήσαν ήδη εκκρεμείς ενώπιον των δικαστηρίων, κατά την έναρξη της ισχύος του ν. 4072/2012 (11-4-2012), όπως ορίζουν άλλες διατάξεις του (π.χ.

το ίδιο άρθρο 326 παρ.1 για τις εκεί αναφερόμενες υποθέσεις). Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται η διαχρονικού δικαίου διάταξη του άρθρου 24 παρ. 1 εδ. α ΕισΝΚΠολΔ, που έχει γενική ισχύ και ορίζει ότι "Το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, το επιτρεπτό των προβαλλόμενων λόγων και ο χρόνος της άσκησης κρίνονται σύμφωνα με τον νόμο που ισχύει κατά το χρόνο που δημοσιεύεται η απόφαση".

Ως απόφαση δε, κατά τη διάταξη αυτή, εννοείται η προσβαλλόμενη (ΑΠ 2148/2014, 929/2014). Μετά ταύτα, η απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων, που εκδίδονται επί ανακοπών κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων, καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς επ' αυτών δίκες, εφόσον η απόφαση που προσβάλλεται δημοσιεύτηκε μετά την 11-4-2012, που τέθηκε σε ισχύ το άρθρο 326 παρ.3 του ν.4072/2012 (ΑΠ 579/2017, ΑΠ 287/2016, ΑΠ 285/2016, ΑΠ 18/2016, ΑΠ 929/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση η προσβαλλόμενη, με αριθμό 36/2012, απόφαση του Εφετείου Λαμίας, δημοσιεύθηκε στις 14-2-2012, όπως προκύπτει από την παραδεκτή κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ επισκόπησή της. Επομένως, αφού η δημοσίευσή της έλαβε χώρα πριν την ισχύ του άρθρου 326 παρ. 3 του ν. 4072/2012, υπόκειται σε προσβολή με το ένδικο μέσο της αναίρεσης, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα στη μείζονα σκέψη. Άρα, η αίτηση αναίρεσης, η οποία κατατέθηκε στις 16-2-2015, ημέρα Δευτέρα, δηλαδή την τελευταία ημέρα της καταχρηστικής προθεσμίας των τριών (3) ετών άρθρο 564 παρ. 3 ΚΠολΔ, ως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με το αρ. 1 αρ. τρίτο Ν. 4335/2015, βλ. Ολ. ΑΠ 10/2018), είναι, κατά ταύτα, παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ο λόγος της (άρθρο 577 παρ.1 και 3 Κ.Πολ.Δ).

III. Κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αρ.11 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο "αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή δεν έλαβε υπόψη υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν". Ο αναιρετικός λόγος στην τρίτη περίπτωση (11 περ.

γ) ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 346 Κ.Πολ.Δ (Ολ.

ΑΠ 2/2008, ΑΠ 23/2019, ΑΠ 38/2019). Ωστόσο στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι ανάγκη, να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση κάθε αποδεικτικού μέσου του αυτού είδους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, έστω και αν στην απόφαση έχει γίνει ιδιαίτερη αναφορά σε ορισμένα μόνο από τα αποδεικτικά μέσα, επειδή θεωρήθηκαν μεγαλύτερης σημασίας κατά την ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου (ΑΠ 38/2019, ΑΠ 198/2015, ΑΠ 1078/2015).

Απαιτείται, όμως να μνημονεύονται στην απόφαση ειδικά τα ιδιαίτερα αποδεικτικά μέσα, όπως ορίζονται κατά το είδος τους στο άρθρο 339 ΚΠολΔ βάσει των οποίων συγκροτείται η ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού (Ολ. ΑΠ 8/2005, ΑΠ 197/2013, ΑΠ 1660/2009). Στην προκειμένη περίπτωση το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περ.

γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, για μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων που επικαλέστηκε και προσκόμισε. Ειδικότερα, διατείνεται, ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει σε αποδεικτικό πόρισμα, δεν έλαβε υπόψη τα αναφερόμενα στην υπ' αριθμ. …/2001 γνωμοδότηση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Δημοσίων Κτημάτων έγγραφα, δηλ.

την από Νοεμβρίου 1996 έκθεση εφαρμογής τίτλων ιδιοκτησίας περί τον ..., την από Νοεμβρίου 1996 τεχνική έκθεση του τοπογράφου μηχανικού Γ. Σ., καθώς και τις από 4-4-1997 ένορκες καταθέσεις των Ν. Σ., Χ. Γ. και Ε. Τ.. Ότι τα παραπάνω έγγραφα που λήφθηκαν υπόψη από το ως άνω συμβούλιο για να καταλήξει στο πόρισμα της γνωμοδότησής του, ασκούν ουσιώδη επιρροή στο κρίσιμο ζήτημα της κυριότητας στο επίδικο ακίνητο, διότι καταδεικνύουν την κατάσταση του χειμάρου για το διάστημα τουλάχιστον ογδόντα (80) ετών πριν την εισαγωγή του Α.Κ και αν το Εφετείο τα ελάμβανε υπόψη θα κατέληγε σε αντίθετο αποδεικτικό συμπέρασμα, από αυτό στο οποίο κατέληξε.

Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, ότι αυτή διέλαβε στον ελάσσονα συλλογισμό της τις ακόλουθες πραγματικές παραδοχές "... Η Κτηματική Υπηρεσία Φθιώτιδας εξέδωσε σε βάρος της ανακόπτουσας και ήδη εφεσίβλητης το υπ' αριθ. …/….10.2002 πρωτόκολλο καθορισμού αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης δημοσίου κτήματος, με το οποίο επέβαλε σε βάρος αυτής αποζημίωση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου συνολικού ύψους 66.045 ευρώ με την αιτιολογία ότι προέβη κατά Το χρονικό διάστημα από 1.11.1999 έως 31.10.2002 σε αυθαίρετη χρήση ενός τμήματος γης (εκτάσεως 1.036,20 τ.μ.

στον πρώτο όροφο ενός κτιρίου και 1.041 τ.μ. ως αναλογία συνιδιοκτησίας επί του όλου οικοπέδου) που αποτελεί μέρος του δημοσίου κτήματος με ΑΒΚ … μεγαλύτερης έκτασης 300 περιττού στρεμμάτων. Το ανωτέρω δημόσιο κτήμα βρίσκεται στην περιοχή "..." του δήμου Λαμίας και σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Ελληνικού Δημοσίου αποτελεί, όπως και το επίδικο τμήμα αυτού, μέρος της κοίτης του ομώνυμου χειμάρρου (...).

Ειδικότερα, το Ελληνικό Δημόσιο υποστηρίζει ότι, με βάση την υπ' αριθ. 4/2001 γνωμοδότηση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Δημοσίων Κτημάτων του άρθρου 90 π.δ. 284/1988 που έγινε αποδεκτή από τον Υπουργό Οικονομικών, το 2001 έγινε η καταγραφή του κτήματος αυτού ως δημοσίου διότι αποτελούσε στο παρελθόν κοίτη του ανωτέρω χειμάρρου και διαπιστώθηκε ότι με βάση τους τίτλους κυριότητας που προσκόμισαν οι ενδιαφερόμενοι περίοικοι δεν υπήρχαν επ' αυτού δικαιώματα τρίτων με αποτέλεσμα να θεωρηθεί (από το Δημόσιο) ως κτήμα αδέσποτο και επομένως ιδιοκτησία του Δημοσίου.

Εξ αντιθέτου, η ανακόπτουσα αμφισβητεί την κυριότητα του Δημοσίου ειδικά επί του επιδίκου κτήματος και υποστηρίζει ότι δεν αποτελεί κοίτη χειμάρρου, αλλά μέρος ιδιωτικού ακινήτου μεγαλύτερης εκτάσεως. Πράγματι, η ανακόπτουσα κατέστη κυρία, δυνάμει της υπ' αριθ. …/….-4-1999 περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης της συμβολαιογράφου Λαμίας Δήμητρας Μητραντζά - Καβαλίκα, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Λαμίας στον τόμο … με αριθμό …, σε συνδυασμό με την υπ' αριθ.

…/…-8-1999 περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης της ίδιας συμβολαιογράφου, που επίσης μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία του ίδιου Υποθηκοφυλακείου στον τόμο … με αριθμό … και την υπ' αριθμ. …/…-3-1999 περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης της συμβολαιογράφου Λαμίας Θεοδώρας Πολιτοπούλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, οριζόντιων ιδιοκτησιών μίας πολυώροφης οικοδομήςπου αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο και πρώτο όροφο.

Η οικοδομή αυτή έχει ανεγερθεί επί οικοπέδου συνολικού εμβαδού 5.225 τ.μ. που κείται στην κτηματική περιφέρεια … και στη θέση "…".... Στη δικαιοπάροχό της (οφειλέτρια - καθού ο πλειστηριασμός) Α. Δ., είχε περιέλθει το όλο ακίνητο λόγω γονικής παροχής του πατέρα της Α. Δ., δυνάμει του υπ' αριθ. …/1990 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Λαμίας Δημητρίου Αλεξανδρή, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Λαμίας στον τόμο … με αριθμό ….

Στον δε Α. Δ. περιήλθε το ανωτέρω ακίνητο δυνάμει του υπ' αριθ. …/1945 διανεμητηρίου συμβολαίου του .συμβολαιογράφου Λαμίας Δημ Ρόζη, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Λαμίας στο τόμο … με αριθμό …, δυνάμει του οποίου (συμβολαίου) οι κληρονόμοι του Ν. Δ. διένειμαν την επαχθείσα σ' αυτούς κληρονομιά, ενώ στον κληρονομούμενο είχε περιέλθει το ακίνητο αυτο δυνάμει του υπ' αριθ.

…/1937 αγοραπωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Λαμίας Δημ .Δημολιούλα που μεταγράφηκε νόμιμα στα. βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Λαμίας. Στους δικαιοπαρόχους του πωλητές Χ. Χ. και Β. Χ. είχε περιέλθει με το υπ' αριθ. …./1924 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Λαμίας Χρ. Χατζηχρήστου, που μεταγράφηκε νόμιμα, ενώ στους πωλητές Σ.

Σ. και Γ. Σ. είχε περιέλθει δυνάμει εξ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχής του αποβιώσαντος το έτος 1900 πατέρα τους Α. Σ., στην κληρονομιά του οποίου υπεισήλθαν με ενεργό ανάμειξη κατά τους όρους και τις προϋποθέσεις του τότε ισχύοντος βυζαντινορωμαϊκού δικαίου. Η ανακόπτουσα, από το χρόνο που περιήλθαν σ' αυτήν οι ανωτέρω οριζόντιες ιδιοκτησίες, αλλά και οι ανωτέρω δικαιοπάροχοί της (από το χρόνο που ο καθένας με τις προαναφερόμενες μεταβιβάσεις παρέλαβε τη νομή του όλου ακινήτου) χρησιδέσποσαν καλόπιστα, με διάνοια κυρίου, επί του ακινήτου αυτού, ασκώντας όλες τις πράξεις νομής που αρμόζουν στη φύση ως οικοπέδου, χωρίς να ενοχληθούν από κανένα στην άσκηση των νομίμων δικαιωμάτων τους.

Εφόσον, λοιπόν, η ανακόπτουσα (καθής το πρωτόκολλο) αμφισβητεί την κυριότητα του Δημοσίου επί του επιδίκου, το τελευταίο έχει το βάρος της αποδείξεως αυτής, διότι σύμφωνα και με τις προαναφερόμενες αιτιολογίες η κυριότητα του Δημοσίου αποτελεί μία από τις νόμιμες προϋποθέσεις για την έκδοση πρωτοκόλλου αποζημιώσεως για αυθαίρετη χρήση δημοσίου κτήματος κατά το άρθρο 115 παρ.1 και 2 του από 11/12-11-1929 δ/τος "περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων".

Ωστόσο, το Δημόσιο καμία απόδειξη δεν προσκόμισε για την κτήση κυριότητας επί του επιδίκου. Και υπό την εκδοχή ότι το επίδικο αποτελεί κοίτη χειμάρρου, δηλαδή κοίτη που κατακλύζεται περιοδικά με νερά βροχής και επομένως κατά τα προαναφερόμενα υπόκειται σε ιδιωτική εξουσίαση (άρθρο 1074 ΑΚ) και μπορεί να μεταβιβασθεί ή ν' αποκτηθεί, ουδόλως αποδείχθηκε ότι η κοίτη έχει εγκαταλειφθεί από μακρό-αμνημόνευτο-χρόνο ("αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα") στην κοινή χρήση, οπότε και μόνο γίνεται κοινής χρήσης και ανήκει στο Δημόσιο.

Υπάρχει δε κατά τα προαναφερόμενα αμνημόνευτη αρχαιότητα, όταν δύο γενιές επί συνολικό διάστημα τουλάχιστον ογδόντα (80) ετών γνώρισαν στη συνέχεια την ίδια κατάσταση (δηλ. τη φυσική απορροή των βρόχινων νερών μέσω της κοίτης αυτής) πριν από την κατά την 23-2-1946 εισαγωγή του Α.Κ. Το Δημόσιο όμως το μόνο που επικαλείται προς απόδειξη της κυριότητάς του είναι όσα αναφέρονται στην υπ' αριθ.

…/2001 γνωμοδότηση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Δημοσίων Κτημάτων του άρθρου 90 π.δ. 284/1988, με βάση την οποία έγινε μόλις το 2001 η καταγραφή του επιδίκου ως δημοσίου κτήματος. Στη γνωμοδότηση, όμως, αυτή γίνεται αναφορά για την κατάσταση του χειμάρρου από το 1931 και στο εξής που έγινε η διανομή του κτήματος "Σ.", ενώ καμία ειδική και συγκεκριμένη αποδεικτική αναφορά δεν γίνεται για το διάστημα τουλάχιστον ογδόντα (80) ετών πριν την εισαγωγή του ΑΚ, ότι δηλαδή δύο γενεές πριν το 1946 γνώριζαν την ίδια κατάσταση (τη φυσική απορροή των βρόχινων νερών μέσω της κοίτης αυτής).

Τέλος, και ο ισχυρισμός του Δημοσίου ότι το επίδικο ακίνητο κατέστη αδέσποτο και έτσι περιήλθε εκ του νόμου (άρθρο 972 ΑΚ) η κυριότητα του σ' αυτό πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος αφού δεν επικαλείται ούτε αποδεικνύει πώς κατέστη αδέσποτο, δηλαδή ποίος ήταν ο κύριός του και με ποίο (τυπικό) τρόπο παραιτήθηκε από την κυριότητα του.

Ούτε πάλι επικαλείται τις προϋποθέσεις κτήσεως κυριότητας του Δημοσίου δια καταλήψεως μετά τη σύνταξη διοικητικού πρωτοκόλλου κατά τους ορισμούς του άρθρου 34 α.ν. 1539/1938... Εφόσον, λοιπόν, το επίδικο κτήμα δεν πιθανολογήθηκε ότι είναι δημόσιο, δεν εκδόθηκε νόμιμα το προσβαλλόμενο πρωτόκολλο, για την έκδοση του οποίου βασική προϋπόθεση ήταν το παραπάνω στοιχείο.

Έπρεπε, λοιπόν, να γίνει δεκτή η ανακοπή και να ακυρωθεί το εν λόγω πρωτόκολλο. Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλούμενη απόφαση, έκρινε όμοια, έστω και με λιγότερες αιτιολογίες, ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις και εφάρμοσε το νόμο. Πρέπει μόνο να συμπληρωθούν οι αιτιολογίες της. Γι' αυτό η έφεση, με την οποία το Δημόσιο ισχυρίζεται τα αντίθετα, πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος..".

Από τις παραπάνω ουσιαστικές παραδοχές που διαλαμβάνει το Εφετείο στην προσβαλλόμενη απόφασή του, καθίσταται αδίστακτα βέβαιο, χωρίς οποιαδήποτε αμφιβολία, ότι για να διαμορφώσει το αποδεικτικό του πόρισμα έλαβε υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι. Ειδικότερα, πέραν της γενικής αναφοράς στις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων και σε όλα τα έγγραφα, που προτάσσει του αποδεικτικού της συλλογισμού, όπως η αναφορά αυτή προκύπτει από την επισκόπησή της, προβαίνει σε ειδική μνεία της επίμαχης, με αριθμό …/2001 γνωμοδότησης του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Δημοσίων Κτημάτων και δη σε "όσα αναφέρονται" σε αυτήν, η οποία, κατά τα εκτιθέμενα στο λόγο αναίρεσης, κατέληξε στο γνωμοδοτικό της πόρισμα με βάση τα επίμαχα προαναφερθέντα, συγκεκριμένα έγγραφα, που είχαν εκδοθεί το Νοέμβριο 1996 και τις ένορκες καταθέσεις από 4-4-1997, ως αναφερόμενα στη γνωμοδότηση. Όλα δε τα έγγραφα αυτά, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι λήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν. Επομένως, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δεν υπέπεσε στην αποδιδόμενη αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμ 11 περ.γ του άρθρ. 559 Κ.Πολ.Δ και ο λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν, αφού δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ) στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που κατέθεσε προτάσεις μειωμένα όμως κατά το άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 σε συνδ. με το άρθρο 2 της υπ' αριθμ. 134423/1992 ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης που εκδόθηκε κατ'εξουσιοδότηση του άρθρου 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ –

Απορρίπτει την από 16-12-2015 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 36/2012 απόφασης του Εφετείου Λαμίας.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Οκτωβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 22 Οκτωβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ