1229/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1229 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1229/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεώργιο Λέκκα, Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αγγελική Τζαβάρα και Χρήστο Τζανερρίκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Σεπτεμβρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" με διακριτικό τίτλο "..." (πρώην "ΤΡΑΠΕΖΑ E.F.G. ... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ"), που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε.", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Κουτρούμπα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. χήρας Ν. Κ., το γένος Η. Μ., 2) Α. Κ. του Ν., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/9/2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ιωανίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 132/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 388/2009 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23/11/2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. O Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Μπαλιτσάρης ανέγνωσε την από 5/9/2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ` αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως. Αν η κλήση επιδόθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως, προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση από τις προσκομιζόμενες ...8-12-2016 και .../8-12-2016 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Ιωαννίνων Κ. Δ. Ο., προκύπτει, ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως, στο τέλος της οποίας είναι συνημμένη η πράξη, με την οποία ορίστηκε δικάσιμος για συζήτησή της, η αναφερομένη στην αρχή της παρούσας, καθώς και κλήση για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως σε καθένα των αναιρεσιβλήτων. Οι αναιρεσίβλητοι, όμως, όπως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως του δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίσθηκαν στο ακροατήριο κατά την προαναφερομένη δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε, κατά τη σειρά της, από το οικείο πινάκιο, ούτε πληρεξούσιος δικηγόρος τους κατέθεσε έγγραφη δήλωση (κατ` άρθρο 242 παρ. 2 και 573 ΚΠολΔ) μη παραστάσεως στο ακροατήριο. Επομένως, παρά την απουσία τους, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν και αυτοί παρόντες (άρθρα 568 παρ. 4 εδ. α` και 576 παρ. 2 εδ. α` και γ` ΚΠολΔ).

Με την κρινομένη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων, 388/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, η οποία δέχθηκε κατ' ουσίαν την από 2-1-2007 έφεση των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την εκκαλουμένη 132/2006 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων και, αφού κράτησε και δίκασε κατ' ουσίαν την υπόθεση, απέρριψε ως αόριστη την από 2-9-2002 αγωγή της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας για την διάρρηξη, ως καταδολιευτικής, της μεταβιβάσεως, με το .../2000 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Ιωαννίνων Β.

Π., από τον πρώτο των εναγομένων οφειλέτης της Ν. Κ. του Α. (μη όντα εν προκειμένω διάδικο, ως αποβιώσαντα, μετά την άσκηση της αγωγής και της επ' αυτής εκδόσεως της πρωτοδίκου αποφάσεως και πριν την άσκηση της εφέσεως), στην μεν δεύτερη αυτών και ήδη πρώτη των αναιρεσιβλήτων σύζυγό του Α. συζ. Ν. Κ., με δωρεά, της επικαρπίας, στον δε τρίτο αυτών (εναγομένων) και ήδη δεύτερο των αναιρεσιβλήτων υιό του Α.

Κ. του Ν., με γονική παροχή, της ψιλής κυριότητας, των περιγραφόμενων στην αγωγή ακινήτων του. Η υπό κρίση αίτηση, έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).- Η, κατά παραβίαση της δικονομικού δικαίου διατάξεως του άρθρου 216 του ΚΠολΔ, απόρριψη της αγωγής λόγω ποσοτικής ή ποιοτικής αοριστίας της, που ανάγεται στην παράθεση στο δικόγραφό της των περιστατικών που συγκεκριμενοποιούν τη νομιμοποίηση του ενάγοντος, την ασκούμενη αξίωση, και το προβαλλόμενο αίτημα, ώστε αυτό να είναι, ως λογικό επακόλουθο αυτών, σαφές, ελέγχεται ως παράβαση με βάση τους από το άρθρο 8 και 14 λόγους αναιρέσεως (ΑΠ 1324/2008, ΑΠ 571/2004).

Εξ άλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 68 παρ. 1 και 2 και 75 παρ. 1 και 2 του Κωδ.Ν. 2190/1920, όπως το πρώτο αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 του π.δ. 498/1987 και το δεύτερο προστέθηκε με το άρθρο 12 του ίδιου π.δ/τος, προκύπτει, ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί η συγχώνευση ανωνύμων εταιριών είτε με απορρόφηση είτε με σύσταση νέας εταιρίας (άρθρο 68 παρ. 1).

Συγχώνευση δε με απορρόφηση είναι εκείνη, με την οποία μια ή περισσότερες εταιρίες (απορροφούμενες), οι οποίες λύονται χωρίς να ακολουθήσει εκκαθάριση, μεταβιβάζουν σε άλλη υφιστάμενη ανώνυμη εταιρία (απορροφούσα) το σύνολο της περιουσίας τους (ενεργητικό και παθητικό) υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου.

Κατά το άρθρο δε 75 παρ. 1 του άνω νόμου από την καταχώριση στο Μητρώο των Ανωνύμων Εταιριών της εγκριτικής αποφάσεως της συγχωνεύσεως, που προβλέπεται από το άρθρο 74, επέρχονται αυτοδικαίως και ταυτοχρόνως χωρίς καμία άλλη διατύπωση τόσο για τις συγχωνευόμενες εταιρίες όσο και έναντι των τρίτων τα ακόλουθα αποτελέσματα:

α) Η απορροφούσα εταιρία υποκαθίσταται σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των απορροφουμένων εταιριών και η υποκατάσταση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή, β) οι μέτοχοι της ή των απορροφουμένων εταιρειών γίνονται μέτοχοι της απορροφούσης εταιρείας, γ) η απορροφουμένη ή οι απορροφούμενες εταιρίες παύουν να υπάρχουν.

Από τις ως άνω διατάξεις συνάγεται, ότι επί συγχωνεύσεως ανωνύμων εταιριών με σύσταση νέας εταιρίας οι συγχωνευόμενες εταιρίες λύονται χωρίς να ακολουθήσει εκκαθάριση και συνιστάται νέα ανώνυμη εταιρία, στην οποία οι διαλυόμενες εταιρίες μεταβιβάζουν το σύνολο της περιουσίας τους (ενεργητικό και παθητικό), από δε την καταχώριση, της εγκριτικής αποφάσεως του αρμόδιου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 78 του Κωδ.Ν. 2190/1920 (β.δ. 174/1963) και των άρθρων 1-5 του ν. 2166/1993, Υπουργού Ανάπτυξης, στα Μητρώα Ανωνύμων Εταιριών ολοκληρώνεται η συγχώνευση και ταυτοχρόνως, χωρίς καμιά άλλη διατύπωση, η νέα εταιρία υποκαθίσταται σε όλα γενικώς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εταιριών που λύονται και η μεταβίβαση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή, τόσο για τις συγχωνευόμενες εταιρίες όσο και έναντι τρίτων (ΟλΑΠ 12/1999, ΑΠ 568/2005, ΑΠ 1515/2002).

Έτσι, από του άνω χρόνου της συγχωνεύσεως με απορρόφηση δύο ανωνύμων εταιριών η απορροφήσασα εταιρεία έχει μόνη αυτή πλέον έννομο συμφέρον, κατ' άρθρο 68 ΚΠολΔ, να απευθύνει ενεργητικώς την αγωγή της προς ικανοποίηση των αξιώσεων που είχε κατά του τρίτου η απορροφηθείσα εταιρεία, η οποία πλέον δεν υφίσταται ως νομικό πρόσωπο.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την επισκόπηση, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, του δικογράφου της ένδικης από 2-9-2002 (αρ. καταθ. ...2002) αγωγής της, η αναιρεσείουσα εταιρεία ως ενάγουσα με την επωνυμία "Τράπεζα E.F.G. ...", προκειμένου να θεμελιώσει την νομιμοποίηση αυτής, ως φορέως της ασκουμένης με την αγωγή αξιώσεως κατά των αναιρεσίβλητων εναγομένων και επίσης κατά του συνεναγομένου τους Ν.

Κ. του Α., ισχυρίστηκε, ότι δυνάμει των υπ' αριθμ. ...17-3-1998 αρχικής και από 17-3-1998 τροποποιητικής συμβάσεως παροχής πιστώσεως με ανοικτό λογαριασμό, η "... ΑΕ", της οποίας έχει καταστεί καθολική διάδοχος, χορήγησε πίστωση συνολικού ποσού 25.000.000 δραχμών στην ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "... ΟΕ", υπέρ της οποίας εγγυήθηκε την εξόφληση και ο, μετά την άσκηση της αγωγής και της επ' αυτής εκδόσεως της πρωτοδίκου υπ' αριθμ. 132/2006 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, και πριν την άσκηση της εφέσεως, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, αποβιώσας πρώτος των εναγομένων Ν.

Κ. του Α., παραιτηθείς των ενστάσεων διαιρέσεως και διζήσεως. Ότι η ανωτέρω ενάγουσα τράπεζα στις 19-3-2002 έκλεισε, όπως είχε εκ της συμβάσεως δικαίωμα, τον ανωτέρω λογαριασμό, ο οποίος εμφάνισε κατάλοιπο 50.131,77 ευρώ, την καταβολή του οποίου ζήτησε από τον ανωτέρω εγγυητή. Ότι, λόγω αρνήσεως του τελευταίου να της καταβάλλει το ποσό αυτό, ζήτησε και επέτυχε την έκδοση της 62/2002 διαταγής πληρωμής του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, την οποίαν νομίμως του κοινοποίησε δύο φορές και με την οποίαν ο τελευταίος υποχρεώθηκε να της καταβάλει το συνολικό ποσό των 53.282 ευρώ, πλέον νομίμων τόκων.

Ότι ο ανωτέρω εγγυητής, όχι μόνο δεν κατέβαλε το ανωτέρω ποσό, αλλά εν γνώσει του χρέους και με πρόθεση να ματαιώσει την είσπραξη της απαίτησής της, με την .../2000 πράξη γονικής παροχής ψιλής κυριότητας και δωρεάς της επικαρπίας της συμβολαιογράφου Ιωαννίνων Β. Π., που μεταγράφηκε νόμιμα, μεταβίβασε τις αναφερόμενες στην αγωγή οριζόντιες ιδιοκτησίες του (διαμέρισμα και αποθήκη) κατά ψιλή κυριότητα στην δεύτερη των εναγομένων σύζυγό του λόγω δωρεάς και στο τρίτο αυτών υιό του, κατ' αποκλειστικό δικαίωμα ισόβιας επικαρπίας, λόγω γονικής παροχής, και ότι με τις μεταβιβάσεις αυτές μειώθηκε η περιουσία του σε τέτοιο βαθμό, ώστε η υπόλοιπη περιουσία του να μην επαρκεί για την ικανοποίηση της απαιτήσεώς της.

Με αυτά τα δεδομένα και εκθέτοντας επί πλέον ότι οι δεύτερη και τρίτος των εναγομένων γνώριζαν, λόγω του βαθμού συγγενείας τους με τον ανωτέρω εγγυητή, την ύπαρξη της απαιτήσεώς της και ότι αυτός προέβη στις μεταβιβάσεις αυτές με πρόθεση να βλάψει τα συμφέροντά της, ζήτησε να διαρρηχθεί η ανωτέρω καταδολιευτική δικαιοπραξία.

Υπ' αυτό το περιεχόμενο η αγωγή είναι αόριστη (ποιοτική αοριστία), ως προς το στοιχείο της θεμελιώσεως της ενεργητικής νομιμοποιήσεως της εναγούσης εταιρίας, ως καθολικής διαδόχου της ανωτέρω τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ", που λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, αφού δεν διαλαμβάνονται στο δικόγραφο της αγωγής:

α) τα στοιχεία της οικείας συμβολαιογραφικής πράξεως συγχωνεύσεως με απορρόφηση της ανωτέρω τραπεζικής εταιρίας από την ενάγουσα (αριθμός αυτής και ονοματεπώνυμο συμβολαιογράφου) και β) δεν αναγράφεται ότι δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της Κυβέρνησης (τεύχος ΑΕ και ΕΠΕ) ανακοίνωση για την καταχώριση στο οικείο μητρώο ανωνύμων εταιριών της πιο πάνω συγχώνευσης με απορρόφηση για τις συγχωνευθείσες εταιρίες, με αναφορά στον αριθμό του οικείου ΦΕΚ (ΑΠ 1324/2008).

Για το ορισμένο δε της ενδίκου αγωγής δεν αρκεί μόνο η αναφορά σ' αυτήν από την ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα ότι έχει καταστεί καθολική διάδοχος της ανωτέρω εταιρείας ("... ΑΕ") λόγω συγχωνεύσεως με απορρόφηση και ως τέτοια υπεισήλθε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της (ΦΕΚ 8391/13-9-2000 Τεύχος ΑΕ και ΕΠΕ"), χωρίς περαιτέρω συγκεκριμενοποίηση των πράξεων αυτών κατά τα ανωτέρω.

Η ανωτέρω δε ποιοτική αοριστία δεν θεραπεύτηκε, κατ' άρθρο 224 εδ. β' του ΚΠολΔ, με τις ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου προτάσεις της ενάγουσας εταιρίας, αφού κανένα από τα πιο πάνω στοιχεία δεν συμπληρώθηκε με αυτές. Η παράθεση δε από την ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα, το πρώτον με την προσθήκη των πρωτοδίκων προτάσεών της, που κατέθεσε την 3-1-2006, ότι διορθώνει τον αγωγικό ισχυρισμό της, ότι έχει καταστεί καθολική διάδοχος της ανωτέρω εταιρείας ("...

ΑΕ") λόγω συγχώνευσης με απορρόφηση και ως τέτοια υπεισήλθε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της (ΦΕΚ 8391/13-9-2000 Τεύχος ΑΕ και ΕΠΕ"), ως προς τον αριθμό του ΦΕΚ από τον ανωτέρω εσφαλμένο στον ορθό 8065/8-10-1999, χωρίς περαιτέρω συγκεκριμενοποίηση των πράξεων αυτών, κατά τα ανωτέρω, ανεξαρτήτως του ότι δεν αίρει την ανωτέρω αοριστία κατά τα προεκτεθέντα στοιχεία, τυγχάνει απαράδεκτη κατά τα άρθρα 224 εδ.

β' και 337 παρ.1 του ΚΠολΔ. Εξ άλλου, η ίδια αοριστία, ως προς τη νομιμοποίηση της αναιρεσειούσης, αφορούσε και τις προσβαλλόμενες με την αγωγή της αξιώσεις της από αιτίες, που γεννήθηκαν μετά την επικαλούμενη "υποκατάσταση" από αυτήν της αρχικώς συμβληθείσης ανωτέρω εταιρείας και μέχρι της, ως άνω, γενόμενης και επικαλούμενης ως καταδολιευτικής παροχής, για τις οποίες, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, δεν μεσολάβησε η σύναψη νέου συμβατικού πλαισίου, αλλά συνεχίστηκε "καθ' υποκατάσταση" το αρχικό συμβατικό πλαίσιο, με τον πρώτο εναγόμενο ως εγγυητή.

Επομένως, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όχι παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο, ως αόριστο, το δικόγραφο της αγωγής της αναιρεσειούσης για τους αυτούς λόγους, την οποία (αγωγή), ύστερα από παραδοχή της εφέσεως των αναιρεσίβλητων, αφού εξαφάνισε την εκκληθείσα πρωτόδικη απόφαση, απέρριψε ως αόριστη, και επομένως, ο αντίστοιχος, από το άρθρο 559 αριθμ. 14 του ΚΠολΔ, μόνος λόγος αναιρέσεως, είναι αβάσιμος.

Τέλος, αφού δε δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως, πρέπει η αίτηση να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που κατέβαλε η αναιρεσείουσα, στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ.4 ΚΠολΔ, όπως η παρ. 4 προσετέθη με το άρθρο 12 παρ.2 του ν. 4055/2012).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23-11-2012 αίτηση ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "... Ανώνυμη Εταιρεία" για αναίρεση της 388/2009 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων.

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Ιουλίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ