1228/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1228 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1228/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεώργιο Λέκκα, Ιωάννη Μπαλιτσάρη - Εισηγητή, Αγγελική Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Σεπτεμβρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα και στην προκειμένη περίπτωση από τους Προϊστάμενους της Δ' και Ζ' Δ.Ο.Υ. Θεσσαλονίκης, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σοφία Μπίκου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευανθία Κατσίγιαννη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19/9/2012 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 8/10/2012 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6890/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2231/2016 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 6/4/2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει, ότι η διαδικαστική πορεία της υποθέσεως είναι η ακόλουθη: Με την από 8-10-2012 ανακοπή του ενώπιον του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, το ανακόπτον και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο και με την από 19-9-2012 ανακοπή της, ενώπιον του ανωτέρω Ειρηνοδικείου, η ανακόπτουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "Eurobank Ergasias Ανώνυμη Εταιρεία", ζήτησαν, για τους λόγους που επικαλέσθηκαν, την μεταρρύθμιση του 33549/2012 πίνακα κατατάξεως δανειστών της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Μ.

Ά., ώστε να αποβληθούν από μέρος των ποσών, στα οποία κατετάγησαν, οι καθ' ων, σε αμφότερες τις ανακοπές αυτές, Α. Κ. του Γ. και το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)", που δεν είναι εν προκειμένω διάδικοι, ώστε να καταταγούν αυτοί (ανακόπτοντες).

Επί των ανακοπών αυτών, αφού τις συνεκδίκασε, το Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης, εξέδωσε, κατά την τακτική διαδικασία, ερήμην της πρώτης των καθ' ων (Α. Κ. του Γ.) και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων, την 6890/2013 οριστική απόφασή του, με την οποία απέρριψε την από 8-10-2012 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, δέχθηκε εν μέρει την από 19-9-2012 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης, και μεταρρυθμίζοντας τον προσβαλλόμενο πίνακα κατατάξεως, κατέταξε την τελευταία στο ποσό 3.466,90 ευρώ.

Κατά της αποφάσεως αυτής το ανακόπτον Ελληνικό Δημόσιο άσκησε, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, την από 13-2-2014 έφεσή του, απευθυνομένη κατά των ανωτέρω καθ' ων η από 8-10-2012 ανακοπή του (Α. Κ. του Γ. και νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)") και επί πλέον κατά της ήδη αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Eurobank Ergasias Ανώνυμη Εταιρεία", ζητώντας, για του λόγους που επικαλείτο, την εξαφάνισή της, την απόρριψη της από 19-9-2012 ανακοπής της ήδη αναιρεσίβλητης και την παραδοχή της ανακοπής αυτού, ώστε να καταταγεί το ίδιο, κυρίως για το ποσό των 42.183,38 ευρώ, άλλως για το ποσό των 40.494,62 ευρώ, άλλως για το ποσό των 1.688,76 ευρώ.

Επί της εφέσεως αυτής, το ανωτέρω, ως εφετείο δικάσαν μονομελές πρωτοδικείο, εξέδωσε, κατά την τακτική διαδικασία, ερήμην της πρώτης των εφεσιβλήτων Α. Κ. και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων, την αναιρεσιβαλλομένη 2231/2016 απόφασή του, με την οποία, αφού δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση και εξαφάνισε στο σύνολό της την εκκαλουμένη αυτή απόφαση, κράτησε και δίκασε κατ' ουσίαν τις ως άνω ανακοπές, δέχθηκε αυτές εν μέρει και μεταρρυθμίζοντας τον προσβαλλόμενο πίνακα, μείωσε, κατά το ποσό των 4.172,70 ευρώ, το εξ 8.649,93 ευρώ ποσό των προαφαιρεθέντων εξόδων του πλειστηριασμού της επισπεύδουσας αυτόν πρώτης εφεσίβλητης Α.

Κ., απέβαλε το καθ' ου, σε αμφότερες οι ανακοπές, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)" και κατέταξε, το μεν το ανακόπτον και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στα ποσά των 2.483,94 και των 12.670,23 ευρώ, την δ' ανακόπτουσα και ήδη αναιρεσίβλητη "Eurobank Ergasias Ανώνυμη Εταιρεία" στα ποσά των 1.688,76 και 25.340,45 ευρώ.

Κατόπιν τούτων και δεδομένου ότι, στην, κατά άρθρα 979 παρ. 2, 980 και 985 ΚΠολΔ, ανοιγομένη με την ανακοπή κατά του πίνακα κατατάξεως δανειστών δίκη, μεταξύ των δανειστών, που μετέχουν, δεν υφίσταται αναγκαστική ομοδικία, κατά την έννοια του άρθρου 76 του ΚΠολΔ και δεν ωφελείται ο ένας δανειστής από την ανακοπή που άσκησε άλλος δανειστής, ούτε βλάπτεται από την ανακοπή που απευθύνθηκε κατά άλλου δανειστή (ΑΠ 1134/2012), εκτός αν με συνεκδικαζόμενες ανακοπές προσβάλλεται η κατάταξη της ίδιας απαιτήσεως, οπότε υφίσταται επιγενομένη αναγκαστική ομοδικία μεταξύ των ανακοπτόντων δανειστών (ΑΠ 711/2016, ΑΠ 175/2011), η υπό κρίση αίτηση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, ορθώς στρέφεται μόνον κατά της αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Eurobank Ergasias Ανώνυμη Εταιρεία", λόγω της επιγενόμενης μεταξύ τους αναγκαστικής ομοδικίας, δεδομένου ότι προσβάλλεται με τις ανωτέρω συνεκδικαζόμενες ανακοπές των διαδίκων αυτών, η κατάταξη της ίδιας απαιτήσεως, είναι δε παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ.577 παρ.3 ΚΠολΔ), χωρίς να απαιτείται έρευνα περί του εάν η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση έχει καταστεί τελεσίδικη και ως προς την ερήμην δικασθείσα καθ' ης οι ανωτέρω ανακοπές και πρώτη εφεσίβλητη Α.

Κ., κατά της οποίας δεν απευθύνεται η κρινόμενη αίτηση, αφού μεταξύ αυτής και των ανακοπτόντων δανειστών υφίσταται απλή ομοδικία, η δε τελεσιδικία ερευνάται αυτοτελώς για κάθε απλό ομόδικο.

Κατά το άρθρο 560 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με τον ν. 4335/2015 και εφαρμόζεται εν προκειμένω ως εκ του χρόνου ασκήσεως του ενδίκου μέσου (8-4-2016) "Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο: 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα, 4) αν παράνομα αποκλείσθηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας, 5) αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και 6) αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης".

Οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως ορίζονται περιοριστικώς στο ως άνω άρθρο και συνεπώς είναι απαράδεκτη η, κατά των "παραπάνω αποφάσεων", προβολή του προβλεπομένου από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ αναιρετικού λόγου, που ιδρύεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο (ΟλΑΠ 45/87, ΑΠ 110/2010, ΑΠ 744/2009, ΑΠ 1130/09).

Εξ άλλου, από τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμόσθηκε ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμόσθηκε ενώ δεν έπρεπε καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία του κανόνα δικαίου, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περιπτώσεως (ΟλΑΠ 10/2011, ΟλΑΠ 7/06).

Για να ιδρυθεί δε ο από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως θα πρέπει η παραβίαση να αφορά κανόνα ουσιαστικού δικαίου, δηλαδή κανόνα, που ρυθμίζει τις βιοτικές σχέσεις, την κτήση των δικαιωμάτων και την γένεση των υποχρεώσεων και επιβάλλει κυρώσεις, ενώ η παραβίαση των κανόνων του δικονομικού δικαίου, δηλαδή όσων καθορίζουν τον τρόπο, τα όργανα και τη μορφή της ένδικης προστασίας, δεν ελέγχεται με τον προκείμενο λόγο.

Δικονομικού δικαίου διάταξη είναι και εκείνη του άρθρου 76 παρ. 4 ΚΠολΔ, κατά την οποία η άσκηση των ένδικων μέσων από κάποιον από τους ομοδίκους της παρ.1 έχει αποτέλεσμα και για τους άλλους, η παραβίαση της οποίας ελέγχεται με τον αναιρετικό λόγο από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ,, αντίστοιχος του οποίου δεν προβλέπεται από το άνω άρθρο 560 ΚΠολΔ.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον μόνο, από το άρθρο 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, λόγο της κρινομένης αιτήσεώς του, το αναιρεσείον προβάλει την αιτίαση, ότι το, ως εφετείο δικάσαν, Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης εσφαλμένως εφάρμοσε την διάταξη του άρθρου 76 παρ. 4 ΚΠολΔ, δεχόμενο, ότι με την συνεκδίκαση των ανωτέρω ανακοπών του αναιρεσείοντος και της αναιρεσιβλήτου, με αμφότερες τις οποίες προσβαλλόταν ο 33549/2012 πίνακας κατατάξεως δανειστών της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Μ.

Ά., ως προς την κατάταξη του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)", δημιουργήθηκε επιγενομένη αναγκαστική, κατά την έννοια της ως άνω διατάξεως, ομοδικία μεταξύ τους (αναιρεσείοντος και αναιρεσιβλήτου), ένεκα της οποίας τα αποτελέσματα της εφέσεως, που το ίδιο (αναιρεσείον) άσκησε επεκτείνονταν και στην μη έχουσα ασκήσει έφεση αναιρεσίβλητη, με συνέπεια, μεταρρυθμίζοντας τον προσβαλλόμενο πίνακα και αποβάλλοντας το "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)", να κατατάξει το ίδιο (αναιρεσείον) και την αναιρεσίβλητη στο ποσό, στο οποίο το τελευταίο (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) με τον ανακοπτόμενο πίνακα είχε καταταγεί.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, αφού αναφέρεται σε παραβίαση κανόνα δικονομικού και όχι ουσιαστικού δίκαιου, ενώ δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει και λόγο αντίστοιχο με τον προβλεπόμενο από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι τέτοιος λόγος δεν προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 560 ΚΠολΔ. Μη υπάρχοντος δε άλλου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί η αίτηση και να καταδικασθεί το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα αυτής (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2), μειωμένα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 22 παρ.1 του ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 παρ.18 του ΕισΝΚΠολΔ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 5 παρ.12 του ν. 1738/1987 και 2 της ΚΥΑ 134423 Οικ/1992 Οικονομικών και Δικαιοσύνης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6-4-2016 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 2231/2016 αποφάσεως του, ως εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. -Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.- ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Ιουλίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ