1228/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1228 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1228/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) ..., 2) ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Άγγελο Μορφόπουλο και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο, 2) ..., 3) ..., 4) ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Στούμπα και κατέθεσαν προτάσεις, 5) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσίβλητη εταιρεία "ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τακτικό με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Στο σημείο αυτό, ο συνήγορος των ως άνω αναιρεσιβλήτων, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι ο υπό στοιχείο 1 αναιρεσίβλητος ... απεβίωσε στις 4/1/2010 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Δήμου ..., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) ..., β) ... και γ) ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27/4/2004 αγωγή των υπό στοιχεία 1-4 ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 5/11/2004 αγωγή της υπό στοιχείο 5 ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3508/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5338/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 17/7/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 1/2/2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν, ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν νόμιμα και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα νοούνται αυτοτελείς ισχυρισμοί, που συνθέτουν την ιστορική βάση της αγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, όχι δε και η αιτιολογημένη άρνηση αυτών, ούτε τα συμπεράσματα που αντλεί το δικαστήριο από την εκτίμηση ων αποδείξεων, προς τους μη προταθέντες ισχυρισμούς εξομοιώνονται και οι απαραδέκτως προταθέντες.

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την, ως άνω, πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 8 Κ.Πολ.Δ., με τις αιτιάσεις, ότι το Εφετείο παρά το νόμο έλαβε υπόψη ισχυρισμούς των αναιρεσιβλήτων οι οποίοι είχαν μεν προταθεί νόμιμα κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δεν έγινε, όμως, νόμιμη επαναφορά τους στο Εφετείο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 240 του Κ.Πολ.Δ.

Όλοι, όμως, οι ισχυρισμοί, οι οποίοι φέρονται από τις αναιρεσείουσες, ότι προτάθηκαν απαράδεκτα αποτελούν άρνηση των ενστάσεων των αναιρεσιβλήτων ή περιστατικά με τα οποία θεμελιώνεται η βάση της αγωγής και συνεπώς δεν αποτελούν πράγματα σύμφωνα με την έννοια της διατάξεως της με αρίθμ 8 περιπτώσεως 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

Συγκεκριμένα, ο μεν ισχυρισμός ότι κατά τη σύναψη της συμβάσεως ασφάλισης του ζημιογόνου αυτοκινήτου οι αναιρεσείουσες εγνώριζαν τους όρους και εξαιρέσεις της Κ4/585'6-4-1978 Υ.Α αποτελούσε άρνηση της αγωγής και περιέχονταν σε αυτήν, ενώ δεν αποδείχτηκε η κλοπή αποτελούσε άρνηση του ισχυρισμού των αναιρεσειουσών ότι το ζημιογόνο αυτοκίνητο είχε κλαπεί και επομένως αυτές είχαν το βάρος της απόδειξης .Κατά συνέπεια με τις ανωτέρω αιτιάσεις δεν ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως και ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί.

Με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 14 Κ.Πολ.Δ, με βάση τις ίδιες ως άνω αιτιάσεις, εφόσον, όμως, κατά τα ανωτέρω η εξέταση των επικαλούμενων πραγματικών περιστατικών έγινε παραδεκτά από το Εφετείο και ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί.

Από τη διάταξη του άρθρου 4 του Ν. ΓΠΝ/1911, προκύπτει, ότι με το νόμο αυτό καθιερώνεται αντικειμενική ευθύνη σε βάρος του οδηγού κατόχου και του ιδιοκτήτη του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Η ευθύνη αυτή συνδέεται προς κάθε μία από τις, ως άνω ιδιότητες, η οποία μόνη της αρκεί για τη θεμελίωση ευθύνης χωρίς την ανάγκη συνδρομής άλλης πρόσθετης προϋπόθεσης.

Ειδικά, για τον ιδιοκτήτη η ευθύνη του θεμελιώνεται ανεξάρτητα αν αυτός κατά το χρόνο του ατυχήματος είναι οδηγός ή κάτοχος αυτού. Όμως, ο νόμος για να μετριάσει την αυστηρότητα της αντικειμενικής ευθύνης του ιδιοκτήτη, ο οποίος δεν είναι κάτοχος ή οδηγός με την, ως άνω, διάταξη του άρθρου 4 περιορίζει ποσοτικά την ευθύνη του μέχρι την αξία του ζημιογόνου αυτοκινήτου κατά τον αμέσως πριν το ατύχημα χρόνο.

Ο περιορισμός αυτός της ευθύνης του ιδιοκτήτη γίνεται με την υποβολή ενστάσεως για το ορισμένο της οποίας είναι απαραίτητο, εκτός των άλλων, να αναφέρεται και η αξία του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Ευθύνη, όμως, του ιδιοκτήτη του ζημιογόνου αυτοκινήτου μπορεί να θεμελιωθεί και από τις διατάξεις των άρθρων 914 επ.

ΑΚ σε περίπτωση υπάρξεως σχέσεως προστήσεως του οδηγού από τον ιδιοκτήτη. Η σχέση αυτή της προστήσεως δεν είναι απαραίτητο να στηρίζεται σε δικαιοπραξία ή σύμβαση με την στενή έννοα του όρου. Μπορεί να στηρίζεται και σε σχέση φιλική ή συγγενική και τέτοια υπάρχει, όταν ο ιδιοκτήτης ή ο κάτοχος του αυτοκινήτου εμπιστεύεται την οδήγησή του σε φίλο του η ο πατέρας στο γιο του (ΑΠ 96/2003 Ελλ.

Δ/νη 44 .429) Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο απέρριψε την ένσταση των αναιρεσειουσών για περιορισμό της ευθύνης τους μέχρι της αξίας του ζημιογόνου αυτοκινήτου του οποίου ήταν συνιδιοκτήτριες και συγκάτοχοι αφού δέχτηκε, ότι ο οδηγός αυτού είχε προστηθεί στην οδήγησή του από αυτές. Η κρίση του αυτή στηρίχτηκε στις παραδοχές του, ότι ο οδηγός ο οποίος είναι υιός της πρώτης ενάγουσας και αδελφός της δεύτερης, πήρε τα κλειδιά του αυτοκινήτου, τα οποία ήταν εκτεθιμέν χωρίς καμία προφύλαξη και, χρησιμοποιώντας αυτά, προέβη στην οδήγησή του, κατευθυνόμενος προς ..., καίτοι εστερείτο αδείας οδηγήσεως και παρόλο, επίσης, ότι είχε κάνει χρήση ναρκωτικών ουσιών.

Με τις παραδοχές αυτές θεμελιώνεται πλήρως η αφηρημένη νομική έννοια της προστήσεως και επομένως είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων περί προστήσεως και αδικοπραξιών που εφαρμόστηκαν. Οι ελλείψεις, ασάφειες και αντιφάσεις, που επικαλούνται οι αναιρεσείουσες, αφορούν την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για το, ως άνω, ζήτημα της υπάρξεως σχέσεως προστήσεως και κατά συνέπεια ο τρίτος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ., με βάση τις αιτιάσεις για τις, ως άνω, ελλείψεις είναι απαράδεκτος και σε κάθε περίπτωση ουσιαστικά αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Κατόπιν αυτών, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως στο σύνολο και να καταδικαστούν οι αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα των δευτέρας τρίτης και τέταρτης των αναιρεσίβλητων λόγω της ήττας τους (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.). Για τους υπόλοιπους αναιρεσίβλητους δεν θα επιβληθούν δικαστικά έξοδα λόγω μη υποβολής σχετικού αιτήματος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17 Ιουλίου 2008 αίτηση αναίρεσης της 5338/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα των δεύτερης, τρίτης και τέταρτης των αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων εφτακοσίων (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Μαίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ